Bài Giảng Tư Vấn Tâm Lý Học Đại Cương.pdf

PowerPoint Presentation TẬP HUẤN TẬP HUẤN TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNGTƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG CHƯƠNG 1 PHÁT TRIỂN TÂM LÝ Ở CHƯƠNG 1 PHÁT TRIỂN TÂM LÝ Ở TRẺ VỊ THÀNH NIÊN TRẺ VỊ THÀNH NIÊN Khái niệm Trẻ em & Vị thành niê[.]

TẬP HUẤN

TƯ VẤN HỌC ĐƯỜNG

CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN TÂM LÝ Ở

TRẺ VỊ THÀNH NIÊN

Khái niệm Trẻ em & Vị thành niên

• Trẻ em: Trẻ em:

- Việt Nam: Dưới 16 tuổi

- Công ước Quốc tế về trẻ em: Dưới Công ước Quốc tế về trẻ em: Dưới

18 tuổi

• Vị thành niên: Vị thành niên: Từ 10 – 18 tuổi

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ PHÁT

TRIỂN SINH LÝ

Đặc điểm phát triển sinh lý ở nữ

• Ngực phát triển Ngực phát triển

• Lông phát triển rõ rệt ở nhiều bộ phận Lông phát triển rõ rệt ở nhiều bộ phận

cơ thể: Bộ phận sinh dục, nách, chân, tay

• Phát triển chiều cao nhanh từ 10 – 15 Phát triển chiều cao nhanh từ 10 – 15

tuổi

• Có kinh nguyệt Có kinh nguyệt

Đặc điểm phát triển sinh lý ở nam

• Cơ quan sinh dục phát triển Cơ quan sinh dục phát triển

• Lông (bộ phận sinh dục, nách, Lông (bộ phận sinh dục, nách,

chân ), râu phát triển

• Hiện tượng “mộng tinh”, “giấc mơ Hiện tượng “mộng tinh”, “giấc mơ

ướt”

• Đạt được sự tối đa về chiều cao Đạt được sự tối đa về chiều cao

• Giọng nói: Vỡ giọng Giọng nói: Vỡ giọng

SỰ THAY ĐỔI VỀ MẶT SINH LÝ

Ở TUỔI VỊ THÀNH NIÊN DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI LỚN VỀ TÂM LÝ

CÁC ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ PHÁT

TRIỂN TÂM LÝ

THẢO LUẬN:

• Nhóm1: Đầu vị thành niên (10-14 tuổi) Nhóm1: Đầu vị thành niên (10-14 tuổi)

• Nhóm 2: Giuã vị thành niên (14-16 tuổi) Nhóm 2: Giuã vị thành niên (14-16 tuổi)

• Nhóm 3,4: Cuối vị thành niên (16-18 tuổi) Nhóm 3,4: Cuối vị thành niên (16-18 tuổi)

• Nội dung thảo luận: Những đặc điểm phát triển Nội dung thảo luận: Những đặc điểm phát triển

của từng giai đoạn tuổi VTN về:

+ Chuyển động hướng đến sự độc lập

+ Hứng thú nghề nghiệp

+ Giới tính

+ Đạo đức và tự định hướng

Đầu vị thành niên (10-14 tuổi)

• CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ ĐỘC CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ ĐỘC

mới để yêu thương

• Có xu hướng quay lại

những hành vi nhi hóa

• Nhóm bạn ảnh hưởng

đến sở thích và kiểu ăn mặc

GIỚI TÍNH

• Nữ giới phát triển trước nam giới Nữ giới phát triển trước nam giới

• Chơi với các bạn cùng giới tính Chơi với các bạn cùng giới tính

• E thẹn, bẽn lẽn và khiêm tốn E thẹn, bẽn lẽn và khiêm tốn

• Có tính phô trương Có tính phô trương

• Quan tâm nhiều đến sự riêng tư Quan tâm nhiều đến sự riêng tư

• Thử nghiệm với cơ thể của mình Thử nghiệm với cơ thể của mình

• Lo lắng liệu mình có bình thường không Lo lắng liệu mình có bình thường không

ĐẠO ĐỨC VÀ TỰ ĐỊNH HƯỚNG

• Thử nghiệm các luật lệ và giới hạn Thử nghiệm các luật lệ và giới hạn

• Có đôi khi Có đôi khi thử hút thuốc, uống rượu,

hoặc các chất kích thích

• Có thể suy nghĩ trừu tượng Có thể suy nghĩ trừu tượng

Giữa vị thành niên (14-16 tuổi)

• CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ

• Thỉnh thoảng buồn, ngồi

một mình

• Xem xét các trải nghiệm

nội tâm, như viết nhật kí, tiểu thuyết

HỨNG THÚ NGHỀ NGHIỆP

• Hứng thú mang tính trí tuệ Hứng thú mang tính trí tuệ

• Một số năng lượng mang tính tính dục Một số năng lượng mang tính tính dục

và hung hăng, hướng đến các hứng thú nghề nghiệp và sáng tạo

GIỚI TÍNH

• Bận tâm về sự hấp dẫn giới tính Bận tâm về sự hấp dẫn giới tính

• Thường xuyên thay đổi các quan hệ Thường xuyên thay đổi các quan hệ

• Hướng đến các quan hệ khác giới với sự sợ hãi, lo lắng Hướng đến các quan hệ khác giới với sự sợ hãi, lo lắng

• Nhạy cảm, dễ bị tổn thương và lo lắng với những người Nhạy cảm, dễ bị tổn thương và lo lắng với những người

khác giới

ĐẠO ĐỨC VÀ TỰ ĐỊNH HƯỚNG

• Phát triển thần tượng và lựa chọn các mẫu hình lý Phát triển thần tượng và lựa chọn các mẫu hình lý

tưởng

• Hiểu về lương tri Hiểu về lương tri

• Tự đặt ra được mục tiêu Tự đặt ra được mục tiêu

• Quan tâm đến lý lẽ đạo đức Quan tâm đến lý lẽ đạo đức

Cuối vị thành niên (16-18 tuổi)

• CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ CHUYỂN ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN SỰ

• Có khả năng thỏa hiệp

• Hãnh diện về công việc,

nhiệm vụ của mình

• Tự lực

• Quan tâm đến mọi người hơn

HỨNG THÚ NGHỀ NGHIỆP

• Bận tâm nhiều về tương lai Bận tâm nhiều về tương lai

• Suy nghĩ về vai trò của mình trong Suy nghĩ về vai trò của mình trong

cuộc sống

ĐẠO ĐỨC VÀ TỰ ĐỊNH HƯỚNG

• Có sự anh minh, hiểu biết sâu sắc Có sự anh minh, hiểu biết sâu sắc

• Nhấn mạnh đến chân giá trị và tự trọng Nhấn mạnh đến chân giá trị và tự trọng

• Đặt ra mục tiêu và hiện thực hóa mục tiêu Đặt ra mục tiêu và hiện thực hóa mục tiêu

• Chấp nhận các thể chế, quy tắc xã hội và truyền Chấp nhận các thể chế, quy tắc xã hội và truyền

thống văn hóa

MỘT SỐ NHU CẦU ĐẶC TRƯNG Ở TUỔI VỊ

THÀNH NIÊN

Nhu cầu sinh lý

• Ăn Ăn

• Uống Uống

• Ngủ Ngủ

• Thở Thở

Nhu cầu tâm lý- xã hội cơ bản

• An toàn An toàn

• Yêu thương Yêu thương

• Hiểu, cảm thông Hiểu, cảm thông

• Tôn trọng Tôn trọng

• Có giá trị Có giá trị

CHƯƠNG 2:

CON ĐƯỜNG DẪN ĐẾN NHỮNG

ỨNG XỬ TIÊU CỰC

Muốn được chú ý

là nhu cầu của mọi đứa trẻ

tiêu cực sẽ phát triển khi trẻ

không nhận được đủ sự chú

ý vào những hành vi tích cực của nó.

Thể hiện quyền lực

mình khi anh ta thấy anh ta có tác

động, ảnh hưởng đến người khác

Thể hiện quyền lực (tiếp)

• Trẻ cãi lại, trêu ngươi, thách thức đem lại cho Trẻ cãi lại, trêu ngươi, thách thức đem lại cho

các em cảm giác kiểm soát tình huống, tác động gây ảnh hưởng với cha mẹ và người lớn

• Phá bỏ qui tắc: tạo cảm giác quyền lực, trẻ trở Phá bỏ qui tắc: tạo cảm giác quyền lực, trẻ trở

nên có quyền tự quyết định

• Trẻ Trẻ có xu hướng khám phá xem mình “mạnh”

đến mức nào Các em thử thách giới hạn của

người lớn

• Trong một số trường hợp, đằng sau hành vi đó Trong một số trường hợp, đằng sau hành vi đó

là suy nghĩ : “Mình trở nên quan trọng nếu

mình điều khiển người khác và có những gì

Trả đũa

thương vì không đựợc đối xử tôn trọng, công

bằng, mình phải đáp trả”

lời nói, bằng sự im lặng, bằng việc từ chối hợp tác, bằng cái nhìn và cử chỉ thù địch, v.v

cảm xúc: chán nản, phiền muộn, tức giận

Né tránh

• Hành vi thể hiện Hành vi thể hiện : rút lui, né tránh thất

bại vì cảm thấy nhiệm vụ quá sức so với mong mỏi của cha mẹ, thầy cô

• Ví dụ, trẻ VTN thể hiện: “Con không giải Ví dụ, trẻ VTN thể hiện: “Con không giải

được bài đó đâu!”, “Con đã bảo là không làm được đâu vì con rất dốt môn này”

• K K hi đó, trẻ VTN đang cảm thấy rất chán

nản

Các con đường dẫn đến việc trẻ hình

Mục tiêu

Giúp người học có thể:

1 Hiểu các rối loạn tâm lý và vấn đề

gồm dấu hiệu, triệu chứng, tác hại của chúng, cách ứng xử hợp lý với từng loại VTN có những vấn

đề sức khỏe tâm thần

CÁC VẤN ĐỀ HƯỚNG NỘI & CÁC VẤN ĐỀ HƯỚNG NGOẠI

đề liên quan đến bản thân,

biểu hiện các triệu chứng được

hướng vào bên trong như trầm

cảm và lo âu

vi hướng ra bên ngoài, hướng

đến người khác như chống đối

xã hội, rối loạn hành vi

A CÁC VẤN ĐỀ HƯỚNG NỘI

1 Trầm cảm 3 Rối loạn Lo âu

2 Tự tử

• Hay khóc hoặc sướt mướt

• Thu mình khỏi bạn bè

và gia đình

• Mất hứng thú trong các hoạt động

• Thay đổi thói quen ăn

1.2 Các biểu hiện nghi ngờ

bên ngoài

BÁO ĐỘNG

chức năng cuộc sống

1.3 Hậu quả

1.4 Hỗ trợ

• Hỗ trợ Hỗ trợ trẻ trầm cảm nói về vấn đề của mình

• Thấu hiểu Thấu hiểu

• Khuyến khích các hoạt động thể chất Khuyến khích các hoạt động thể chất

• Khuyến khích các hoạt động xã hội Khuyến khích các hoạt động xã hội

• Duy trì can thiệp Duy trì can thiệp

• Dạy trẻ các kĩ năng Dạy trẻ các kĩ năng

• Xây dựng hệ thống liên lạc giữa gia đình và Xây dựng hệ thống liên lạc giữa gia đình và

nhà trường

• Học về trầm cảm Học về trầm cảm

Những dấu hiệu báo động ở VTN

• Nói hoặc đùa về việc sẽ tự tử Nói hoặc đùa về việc sẽ tự tử

• Nói về chết một cách tích cực hoặc Nói về chết một cách tích cực hoặc

Những dấu hiệu báo động ở VTN (TT)

• Cho đi những vật sở hữu có giá trị Cho đi những vật sở hữu có giá trị

• Tâm trạng tốt lên bất ngờ và không có lý Tâm trạng tốt lên bất ngờ và không có lý

do sau khi bị trầm cảm hoặc thu mình

• Nói tạm biệt với bạn, gia đình như là chia Nói tạm biệt với bạn, gia đình như là chia

tay mãi mãi

• Không chú ý đến hình thức, vẻ ngoài hoặc Không chú ý đến hình thức, vẻ ngoài hoặc

vệ sinh cá nhân

• Tìm vũ khí, thuốc hoặc những dụng cụ, Tìm vũ khí, thuốc hoặc những dụng cụ,

cách thức khác có thể tự hại bản thân