Báo Chí Với Vấn Đề “Giải Cứu Nông Sản” Cho Nông Dân - Luận Văn Thạc Sĩ Chuyên Ngành Báo Chí Học.pdf

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ LIÊN BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ “GIẢI CỨU NÔNG SẢN” CHO NÔNG DÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Hà Nội 2019 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ LIÊN

BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ

“GIẢI CỨU NÔNG SẢN” CHO NÔNG DÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Hà Nội - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ LIÊN

BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ

“GIẢI CỨU NÔNG SẢN” CHO NÔNG DÂN

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học

Mã số: 60 32 01 01

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Trí Nhiệm

Hà Nội - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.Các số liệu, kết quả điều tra nêu trong luận văn này là trung thực, được ghi rõ nguồn gốc, một cách minh bạch, đầy đủ Đề tài nghiên cứu này chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Liên

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và thực hiện luận văn này, ngoài sự

nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, dạy dỗ và hướng dẫn của các thầy giáo, cô giáo, giảng dạy khoa Báo chí – Truyền thông trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội), người thân và bạn bè

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Trí Nhiệm là người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi tận tình trong suốt quá trình làm luận văn

Trong quá trình làm luận văn, bản thân tôi đã rất cố gắng bằng tất cả sự đam mê và năng lực của mình Song do nguồn tài liệu khan hiếm và hạn chế của bản thân chưa có kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học nên chắc chắn luận văn này khó tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được

sự chỉ bảo ý kiến của các thầy cô giáo, sự góp ý chân thành của bạn bè và đồng nghiệp

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Liên

DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Bộ NN&PTNN Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn CNH- HĐH Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa

NN-NT

PT&TH

Nông nghiệp, nông thôn Phát thanh và truyền hình

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 8

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu 10

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 12

7 Bố cục luận văn 13

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ GIẢI CỨU NÔNG SẢN 14

1.1 Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 14

1.1.1 Báo in 14

1.1.2 Nông sản 15

1.1.3 Nông dân 16

1.1.4 Giải cứu 17

1.1.5 Giải cứu nông sản 18

1.2 Tầm quan trọng của nông sản đối với sự phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam hiện nay 19

1.3 Vai trò của báo in trong việc giải cứu nông sản cho nông dân 23

1.4 Những nguyên tắc và yêu cầu trong việc báo chí thực hiện “giải cứu nông sản” 27

1.5 Nội dung, phương pháp giải cứu nông sản cho nông dân của báo in 31

1.5.1 Nội dung 31

1.5.2 Phương pháp 32

Tiểu kết chương 1 36

Chương 2: THỰC TRẠNG BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ GIẢI CỨU NÔNG

SẢN CHO NÔNG DÂN 37

2.1 Giới thiệu các tờ báo trong diện khảo sát 37

2.1.1 Báo Nhân dân 37

2.1.2 Báo Nông nghiệp 38

2.1.3 Báo Thái Bình 39

2.2 Thực trạng vấn đề giải cứu nông sản cho nông dân trên báo Nhân dân, báo Nông Nghiệp Việt Nam và báo Thái Bình (từ tháng 3/2017 đến 3/2018) 40

2.2.1 Tần suất các vụ việc giải cứu nông sản trong thời gian khảo sát 40

2.2.2 Nội dung chính thể hiện của các bài báo khảo sát về đề tài giải cứu 43

2.2.3 Hình thức thể hiện của các bài báo về đề tài giải cứu nông sản 60

2.3 Những ưu điểm và hạn chế của các bài báo khảo sát 66

2.3.1 Ưu điểm 67

2.3.2 Hạn chế 70

Tiểu kết chương 2 75

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢI CỨU NÔNG SẢN CHO NÔNG DÂN CỦA BÁO CHÍ 76

3.1 Những vấn đề đặt ra 76

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả giải cứu nông sản cho nông dân của báo chí 79

3.2.1 Giải pháp cụ thể 79

3.2.2 Giải pháp chiến lược 86

Tiểu kết chương 3 98

KẾT LUẬN 99

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC 107

DANH MỤC BẢNG

ảng 2.1 Khía cạnh đề cập trên báo Nhân dân 59

ảng 2.2 Khía cạnh đề cập trên báo Nông nghiệp Việt Nam 59

ảng 2.3 Khía cạnh đề cập trên báo Thái Bình 59

ảng 2.4 Các thể loại báo chí sử dụng trên báo Nhân dân 62

ảng 2.5 Các thể loại báo chí sử dụng trên báo Nông nghiệp VN 62

ảng 2.6 Các thể loại báo chí sử dụng trên báo Thái Bình 62

ảng 2.7 Anh/Chị có theo dõi các thông tin về nông nghiệp qua báo in 71

DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu lợn 41

Hình 2.2 Các thể loại báo chí được sử dụng 61

Hình 2.3 Số lượng bài báo 66

Hình 2.4 Mức độ quan tâm theo dõi thông tin trên báo in của nông dân (khảo sát tháng 10/2017 tại Đông Hưng, Hưng Hà, Tiền Hải, tỉnh Thái ình 71

Hình 2.5 ênh tiếp cận thông tin giải cứu thịt lợn của nông dân (khảo sát tháng 10/2017 tại Đông Hưng, Hưng Hà, Tiền Hải, 73

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Kể từ sau Đổi mới (1986), ngành nông nghiệp Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn và đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước Nông nghiệp phát triển đã đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia, tạo việc làm và thu nhập cho 70% dân cư, là nhân tố quyết định xóa đói giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế đất nước Bất chấp những khó khăn về thị trường, thiên tai và dịch bệnh, nông nghiệp luôn duy trì tăng trưởng ở mức tương đối khá Kể từ năm 2007 đến nay, Việt Nam chứng kiến tình trạng suy thoái của nền kinh tế do những yếu kém trong quản

lý chính sách vĩ mô trong nước và ảnh hưởng tiêu cực của khủng hoảng kinh

tế thế giới, trong bối cảnh khó khăn, sản xuất nông nghiệp nổi lên như một mảng sáng đáng khích lệ nhất của nền kinh tế

Trong giai đoạn 2007 - 2015, nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng bình quân 3,35%/năm Năm 2008 do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới,

cả hai ngành công nghiệp và dịch vụ đều gặp khó khăn nên tốc độ tăng trưởng giảm mạnh, duy chỉ có nông nghiệp vẫn duy trì tốc độ tăng, nhờ đó giúp hạn chế bớt khó khăn cho nền kinh tế Tuy nhiên từ năm 2009 đến nay, sản xuất

và tiêu thụ nông sản gặp nhiều khó khăn, tốc độ tăng sản xuất nông nghiệp có

xu hướng chững lại và giảm mạnh chỉ còn 1,91% vào năm 2009, phục hồi vào các năm 2010, 2011 và lại sụt giảm mạnh vào các năm 2012, 2013 (còn 2,63% , năm 2014 có dấu hiệu tăng lên nhưng đến năm 2015 lại giảm về

2,41%, năm 2016 tiếp tục giảm xuống mức 1,36%

Năm 2017 sau những báo động đỏ của ngành sản xuất nông nghiệp,

cả xã hội đã chung tay với những biện pháp tích cực từ các bộ, ban, ngành, địa phương Những biện pháp tổng lực đã mang lại những kết quả bước đầu, sản xuất nông nghiệp có dấu hiệu phục hồi nhưng tốc độ tăng tổng sản phẩm

trong nước ngành nông nghiệp cũng chỉ đạt 2,90 % (NCIF- Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế xã hội quốc gia)

Trong những năm gần đây, điệp khúc được mùa, sản lượng tăng, khó khăn đầu ra, giảm giá khiến không ít loại nông sản Việt phải trông chờ giải cứu Một vài cuộc giải cứu , điển hình như:

Đầu năm 2015, Indonesia bất ngờ ngừng nhập khẩu hành tím Sóc Trăng Sản lượng hành tím lên tới 150.000 tấn khó có cách tiêu thụ.Giá hành giảm xuống chỉ còn 3.000 – 4.000 đồng/kg Người nông dân lao đao sau một

vụ mùa bội thu Đoàn viên, thanh niên cả nước đã chung tay giải cứu hành tím, phân phối đi cả nước Trong năm 2015, 2017, dưa hấu Quảng Nam, Quảng Ngãi xuống giá kỷ lục Sản lượng dư thừa hàng nghìn tấn, không tìm được đầu ra Nông dân phải cho bò ăn dưa, bỏ hoang ruộng Nhiều tổ chức, cá nhân đã thu mua dưa của bà con nông dân với giá cao hơn thương lái Vận chuyển đi các địa phương kêu gọi giải cứu [53]

Cũng trong năm 2015, sản lượng thanh long tại Bình Thuận tăng cao Trong khi đó, thương lái Trung Quốc đột ngột ngừng mua khiến Bình Thuận

dư 1.500 tấn thanh long Giá thanh long xuống thấp kỷ lục, loại 1 mới được 1.000 đồng/kg Sau đó, nhiều địa phương và doanh nghiệp trong cả nước đã tập trung giải cứu [55]

Đầu năm 2016, Trung Quốc ngừng nhập khẩu chuối từ Philippines Thương lái Trung Quốc tìm mua chuối Việt Nam nên đẩy giá lên cao, nông dân Đông Nam ộ đổ xô trồng chuối đến đầu năm 2017, sản lượng chuối quá lớn khiến dư cung, Trung Quốc nhập chuối từ Philippines trở lại, giá chuối giảm liên tiếp đến 10 lần tại Tây Ninh, Đồng Nai… Giá rẻ, nông dân để chuối rụng chín cây và làm thức ăn cho bò và dê [53]

Từ đầu năm 2017, sản lượng thịt lợn trong nước tăng kỷ lục.Trung Quốc ngừng nhập heo tiểu ngạch Giá lợn hơi giảm kỷ lục, có nơi chỉ khoảng 10.000 – 15.000 đồng/kg Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kêu gọi toàn xã hội chung tay giải cứu thịt lợn giúp bà con nông dân, tránh ảnh hưởng nền chăn nuôi trong nước [53]

Trước sự bùng nổ về công nghệ và dòng chảy vũ bão của thông tin Báo chí ngày càng khẳng định được vị thế quyền lực mềm trong xã hội Sự lên ngôi của các loại hình thức báo chí mới, đe dọa đến sự tồn vong của các hình thức báo chí truyền thống Báo in – (một người bạn) gần gũi với người nông dân, những người tưởng như có thời gian để nghiền ngẫm một tờ báo in, giờ đây mối quan hệ đó cũng trở nên xa cách Thực tế cho thấy các tờ báo

in chưa thực sự phát huy hết vai trò của mình trong công cuộc giải cứu nông sản Với uy tín và mạng lưới kết nối, báo chí nói chung và báo in nói riêng còn có thể đóng góp nhiều hơn nữa trong việc giải cứu nông sản và câu chuyện phát triển nông nghiệp bền vững

Trong công cuộc giải cứu nông sản, hầu hết các cơ quan báo chí từ trung ương đến địa phương đều tập trung thông tin nhanh, chính xác đến các

cơ quan ban ngành, tạo sự kết nối giữa nông dân, doanh nghiệp và các cơ quan chức năng liên quan Nhờ báo chí, các cuộc giải cứu trong thời gian qua đã được thực hiện nhanh hơn, sớm hơn và hiệu quả hơn Tìm hiểu vai trò của báo chí trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp cũng đã có những đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học, sinh viên đề cập tới như: áo chí với sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn , Những vấn đề then chốt của viêc phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH , Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo in Việt Nam… Nhưng chưa có đề tài nào tập trung nghiên cứu vai trò của báo chí mà cụ thể là các tờ báo với vấn

đề giải cứu nông sản Với mong muốn tìm hiểu phương thức, kinh nghiệm

từ những hoạt động giải cứu nông sản có sự tham gia của báo chí, qua đó rút ra những bài học hữu ích đối với việc phát huy vai trò của báo chí trong những hoàn cảnh mới của đất nước

Xuất phát từ những vấn đề lý luận về báo chí và thực tiễn triển khai các hoạt động của các cơ quan báo chí từ những sự kiện nêu trên, tác giả lựa chọn

đề tài luận văn: Báo chí với vấn đề giải cứu nông sản cho nông dân”

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những thập kỷ gần đây, bước phát triển nhảy vọt của kỹ thuật truyền thông là một trong những hiện tượng gây tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội, làm thay đổi cả bản chất của xã hội cũng như đời sống tâm lý, các chuẩn mực văn hóa và những thói quen của con người Sự tiếp cận dễ dàng với điện thoại di động và máy vi tính được kết nối mạng Internet toàn cầu, đã giúp cho công chúng có thể gửi đi cách chớp nhoáng thông điệp và lời nói, hình ảnh tĩnh và động đến những nơi xa xôi và cô lập nhất của thế giới: một khả năng mà các thế hệ đi trước khó thực hiện nổi

Chính vì vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò, chức năng, nguyên tắc hoạt động và hiệu quả của báo chí Một số công trình được coi là những cuốn sách đặt nền móng cho việc nghiên cứu vai trò, chức năng, nguyên tắc hoạt động và hiệu quả của báo chí, ví dụ Cơ sở lý luận báo chí (Tạ Ngọc Tấn chủ biên, 1999 , Truyền thông đại chúng (Tạ Ngọc Tấn,

2001 , Cơ sở lý luận báo chí truyền thông (Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang, 2004 , … Các cuốn sách cung cấp những hiểu biết có tính hệ thống về các phương tiện truyền thông đại chúng và những nguyên tắc, phương pháp cơ bản nhằm quản lý, điều hành, phát huy tốt vai trò, sức mạnh của các phương tiện truyền thông đại chúng trong công cuộc xây dựng

và phát triển đất nước

Rất nhiều công trình khai thác vai trò của báo chí đối với một lĩnh vực cụ thể, như: Vai trò của báo chí trong phòng, chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa (Bộ Quốc Phòng, 2017 ; Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội (Đỗ Chí Nghĩa, 2012 ; áo chí với thông tin đối ngoại (Lê Thanh Bình, 2012 , áo chí với vấn đề biến đổi khí hậu (Đinh Văn Hường, 2016 , Quyền được nói: Vai trò của truyền thông đại chúng trong phát triển kinh tế (Nguyễn Thị Hòa, 2006 , Truyền thông đại

chúng trong công tác lãnh đạo, quản lý (Vũ Đình Hòe, 2000 , Vai trò của truyền thông đại chúng trong giáo dục thẩm mỹ ở nước ta hiện nay (Trần Ngọc Tăng, 2001 , Về vai trò giám sát xã hội và phản biện xã hội của báo chí Việt Nam (Đặng Thị Thu Hương, 2013 … Một trong những thành viên nghiên cứu chính đề tài, TS Đặng Vũ Huân là chủ trì công trình nghiên cứu cấp Bộ về Tăng cường vai trò của thiết chế truyền thông trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam (2016

- Cuốn sách “Lịch sử các lý thuyết truyền thông” của tác giả Armand

Mattelart & Mchele Mattelart, dịch giả Hồ Thị Hòa đã phân tích và giải thích

sự đa diện và sự bùng nổ của phạm vi nghiên cứu về truyền thông, mà về mặt lich sử, đã luôn nằm trong sự tranh chấp giữa các hệ thống vật thể và các hệ thống phi vật thể, giữa cá nhân và xã hội giữa tự do ý chí và các xu hướng quyết định luận xã hội Trong các bối cảnh lịch sử khác nhau, những sự căng thẳng và đối kháng này, vốn là khởi nguồn của những quan điểm và dẫn đến

sự hình thành của các trường phái, các trào lưu và các xu hướng truyền thông

- Cuốn “Cơ sở lý luận báo chí” của tác giả Tạ Ngọc Tấn (chủ biên),

(1999 , đã trình bày hệ thống những kiến thức cơ bản của lý luận báo chí như: quan niệm chung về báo chí, tính giai cấp của báo chí, tự do báo chí, các chức năng của báo chí, luật pháp, nguyên tắc hoạt động và lao động sáng tạo trong báo chí

- Cuốn “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông”của tác giả Dương Xuân

Sơn, Trần Quang, Đinh Văn Hường (2004), đã đưa ra ba mô hình lý thuyết truyền thông hiện đại, lý thuyết phương tiện truyền thông đề cập đến sự phức tạp của các nguyên tắc triết học chính trị xã hội bằng việc tổ chức các ý tưởng

về mối quan hệ giữa truyền thông và xã hội

- Cuốn sách “Các loại hình báo chí truyền thông” của PGS.TS Dương

Xuân Sơn đã cung cấp những hiểu biết cơ bản, có hệ thống về khái niệm, đặc trưng, đặc điểm của truyền thông và truyền thông đại chúng hiện đại Cuốn

sách cũng đưa ra những ưu điểm và hạn chế, nguyên tắc và phương pháp sáng tạo, xu hướng phát triển riêng của từng loại hình

- Cuốn sách “100 bản quy tắc đạo đức nghề báo trên thế giới” của tác

giả Nguyễn Thị Trường Giang đã đưa ra những vấn đề cơ bản của các quy tắc đạo đức nghề báo trên thế giới và Việt Nam Cuốn sách cung cấp những kiến thức tổng quan về nguyên tắc, tiêu chuẩn chung trong các bản quy tắc đạo đức

nghề báo trên thế giới

- Bài viết Truyền thông phát triển – Một hướng đi mới cho báo chí các nước đang phát triển”của tác giả Nguyễn Minh Nguyệt đăng trên Tạp chí

Thông tin Khoa học xã hội - Số 312 ra 12/2008 trình bày các ý tưởng cơ bản

về truyền thông phát triển, lợi ích của truyền thông phát triển đối nông nghiệp

ở các quốc gia đang phát triển nói chung, Việt Nam nói riêng

Nông nghiệp là đề tài lớn của báo chí Do đó, có nhiều đề tài nghiên cứu Tuy nhiên, nhằm phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài áo chí với vấn đề giải cứu nông sản cho nông dân tác giả đưa ra một số khảo sát như sau:

- Luận văn thạc sĩ Tư vấn khoa học kỹ thuật nông nghiệp cho nông dân trên báo chí Việt Nam của tác giả Bùi Thị Hồng Vân (2011), nghiên cứu một

số lý luận liên quan đến đặc trưng của các loại hình báo in, phát thanh, truyền hình, khảo sát những sản phẩm liên quan đến chỉ dẫn, tư vấn khoa học, kĩ thuật nông nghiệp, đồng thời đề xuất những khía cạnh lý luận của xu hướng làm chỉ dẫn – tư vấn trên báo chí Việt Nam

- Luận văn thạc sĩ Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo in Việt Nam (khảo sát các báo Hà Nội mới, Nông Nghiệp Việt Nam và Nông thôn Ngày nay , của tác giả Lê Thái Hà (2010 , đưa ra những nội dung mà cơ quan báo chí cần nhận thức về nông nghiệp, nông dân, nông thôn để tiến hành tuyên truyền trên báo in Thông qua khảo sát đánh giá thực tiễn tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn từ các tờ báo để đưa ra kiến nghị, giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo in

- Luận văn thạc sĩ áo chí đồng bằng sông Cửu Long với vấn đề truyền thông, quảng bá sản phẩm nông nghiệp địa phương , của tác giả Lê Minh Tuấn (2015 , đưa ra hệ thống lý thuyết và cơ sở thực tiễn của vấn đề báo chí truyền thông, quảng bá sản phẩm nông nghiệp Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng vai trò của các sản phẩm báo chí thuộc diện khảo sát trong việc truyền thông, quảng bá sản phẩm nông nghiệp của địa phương, đồng thời đưa

ra giải pháp đổi mới phương thức truyền thông, quảng bá sản phẩm nông nghiêp địa phương

- Luận văn thạc sĩ Tuyên truyền thương hiệu nông sản Việt Nam trên sóng truyền hình của tác giả Trương Thị Hải Yến (2012), chỉ ra những giải pháp khoa học nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả tuyên truyền thương hiệu nông sản thông qua một số chương trình truyền hình, để có thể nâng cao năng lực và hiệu quả tác động của báo chí đối với quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp nước ta hiện nay

- Luận văn thạc sĩ áo in địa phương với việc phát triển nông nghiệp ở đồng bằng Sông Cửu Long của tác giả Trần An Phước (2013), có những khảo sát, phân tích thực trạng ở một số tờ báo in để đưa ra những giải pháp giúp báo chí mà cụ thể là báo in trong việc phát triển nông nghiêp ở đồng bằng Sông Cửu Long

- Luận văn thạc sĩ Vai trò của báo chí trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho nông dân – qua thực tiễn tỉnh Thanh Hóa của tác giả Phan Thị Phi Nga đã làm sáng tỏ cở sở lý luận về vai trò của báo chí trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho nông dân Thông qua việc đánh giá thực trạng ở tinh Thanh Hóa, luận văn đã đề xuất những giải pháp mang tính hê thống, đồng bộ nhằm nâng cao vai trò của báo chí trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho nông dân

Như vậy, đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học liên quan đến hoặc nông nghiệp, hoặc nông thôn, hoặc nông dân đã có nhiều, nhưng các công

trình trên tập trung đi sâu vào vai trò của báo chí với sự phát triển nông nghiệp nói chung, chưa có nghiên cứu nào tổng hợp, đánh giá vai trò của báo chí phát huy thế nào trong trường hợp cụ thể như: nông sản được mùa nhưng mất giá

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài, luận văn khảo sát thực trạng các bài báo viết về đề tài giải cứu nông sản trên báo in từ đó đề xuất giải pháp khuyến nghị nhằm giúp báo in thực hiện tốt hơn vai trò, nhiệm vụ của mình

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để có thể đạt được mục đích nghiên cứu của đề tài, người nghiên cứu xác định cần phải thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu dưới đây:

- Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn đề báo chí giải cứu nông sản cho nông dân

- Thông qua việc nghiên cứu, tham khảo tài liệu để xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu về vai trò, nội dung, phương pháp giải cứu nông sản thể hiện trên báo chí

- Khảo sát và phân tích các bài báo viết về đề tài giải cứu nông sản , đăng tải trên báo Nhân dân, báo Nông nghiệp Việt Nam, báo Thái Bình từ tháng 3 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018

- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần phát huy vai trò của báo in trong việc giải cứu nông sản trong thời gian tới

4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề giải cứu nông sản cho nông dân của báo in

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Hệ thống truyền thông đại chúng ở Việt Nam khá phong phú Theo báo cáo mới nhất của Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện cả nước có 859 tờ báo, tạp chí in, trong đó có 199 báo (báo TW có 86 báo, địa phương có 113 báo ;

660 Tạp chí (TW có 523 tờ, địa phương có 137 tờ), 135 báo, tạp chí điện tử Trong đó có 112 báo, tạp chí điện tử của cơ quan báo chí in và 23 báo, tạp chí điện tử độc lập Ngoài ra, cả nước có 258 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí được cấp phép 67 đài phát thanh – truyền hình địa phương, 01 Đài truyền hình kỹ thuật số; 64 Đài phát thanh,truyền hình địa phương (riêng Thành phố Hồ Chí Minh có hai đài: Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh và Đài Tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh) Tổng số kênh phát thanh, truyền hình trong nước được cấp phép là 268 kênh; số lượng kênh nước ngoài cung cấp trên dịch vụ truyền hình trả tiền là 47 kênh, 3 đài quốc gia, phát sóng 172 kênh chương trình phát thanh và truyền hình quảng bá

Tuy nhiên, do điều kiện thời gian nghiên cứu và khuôn khổ quy định của luận văn thạc sỹ, trong luận văn này, chúng tôi tập trung nghiên cứu các tác phẩm được đăng tải trên các tờ báo: Nhân dân, Nông nghiệp Việt Nam và báo Thái ình áo Nhân dân là cơ quan ngôn luận của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam – đại diện cho hệ thống báo chí trung ương áo Nông nghiệp Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, là diễn đàn vì sự phát triển và nâng cao dân trí nông thôn, phục vụ bạn đọc là những cán bộ và đông đảo lao động đang hoạt động trong mọi ngành sản xuất, công tác của ngành nông nghiệp, cũng như các bạn đọc quan tâm đến lĩnh vực này Báo Thái ình là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh Thái Bình, là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Thái Bình

Thời gian khảo sát của đề tài từ tháng 3 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên nền tảng khoa học duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về phát huy vài trò của báo chí đối với phát triển nông nghiệp; cơ sở lý luận báo chí truyền thông, lý luận báo in, đạo đức báo chí; xu hướng báo chí và truyền thông hiện đại

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng một số phương pháp chung như phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh đối chiếu

Ngoài ra còn áp dụng các phương pháp:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: chọn lọc, nghiên cứu các tài liệu trên nhiều nguồn như sách, báo, tạp chí và các nguồn thông tin trên mạng internet về nông nghiệp, nông sản, báo chí, vai trò của báo chí Đây được xem

là một trong những phương pháp trọng tâm, giúp tác giả có thêm kiến thức sâu rộng về lý luận báo chí, tạo nền tảng về nhận thức Từ đó, đưa ra những nhận định, đánh giá, kết luận trong quá trình nghiên cứu Mục đích của phương pháp này là để xây dựng khung lý thuyết của vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp khảo sát, thông kê: nhằm khảo sát, thống kê các tin, bài

có liên quan đến giải cứu nông sản được đăng tải trên ba tờ báo trong thời gian từ tháng 3/2017 đến 3/2018 để có được cái nhìn tổng quan về mật độ, tần suất các bài báo viết về giải cứu nông sản

- Phương pháp phân tích thông điệp được sử dụng để làm rõ hơn nội dung, hình thức, những ưu điểm và hạn chế của các tác phẩm viết về đề tài giải cứu nông sản trên 3 tờ báo trong diện khảo sát Từ đó, đưa ra những giải pháp có tính ứng dụng tốt hơn

- Phỏng vấn sâu để thu thập ý kiến của chuyên gia nằm xây dựng giải pháp cho vấn đề giải cứu nông sản của báo chí Tác giả lựa chọn hai đối tượng phỏng vấn: một là chuyên gia về lĩnh vực nông nghiệp và hai là phóng viên phụ trách mảng nông nghiệp của một cơ quan báo chí Cuộc phỏng vấn nhằm đánh giá một cách tổng quan về vai trò và những phương pháp mà báo chí thực hiện để giải cứu nông sản cho nông dân Với đối tượng chuyên gia về lĩnh vực nông nghiệp tác giả đưa ra tiêu chí lựa chọn: là đại diện của cơ quan quản lý về nông nghiệp, từng làm công việc quản lý lâu năm, có nhiều kinh nghiệm và hiểu sâu về nông nghiệp Việt Nam Với đối tượng phóng viên chuyên trách mảng nông nghiệp_họ là trực tiếp theo dõi, viết bài, sản xuất chương trình liên quan đến nông nghiệp, trực tiếp tham gia vào quá trình giải cứu nông sản của nông dân Tác giả thiết kế hệ thống các câu hỏi đi theo vấn

đề chứ không máy móc hỏi tất cả các câu hỏi đã chuẩn bị với đối tượng được nghiên cứu Số lượng các câu hỏi không nên nhiều mà giới hạn câu hỏi cho từng đối tượng cụ thể Với đối tượng đại diện cơ quan quản lý nông nghiệp, tác giả tập trung khai thác nội dung thông tin về nguyên nhân, giải pháp bền vững cho vấn đề giải cứu nông sản Từ đó có những đánh giá, đối chiếu với thực trạng báo chí đang phản ánh Với đối tượng phóng viên chuyên trách mảng nông nghiệp, tác giả tập trung khai thác nội dung thông tin liên quan đến chất lượng các bài báo và vai trò của báo chí trong việc giải cứu nông sản cho nông dân Trong phỏng vấn sâu, cách đặt câu hỏi cũng đòi hỏi trình

độ kỹ thuật nhất định Để các đối tượng tự do thể hiện quan điểm và không giấu thông tin

- Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi để làm rõ những đánh giá của bạn đọc về tác động, tầm ảnh hưởng của các bài báo trong việc giải cứu nông sản cho nông dân Đồng thời, thu thập ý kiến cá nhân về mức độ quan tâm đến các thông tin trên báo chí Số lượng phiếu phát ra 100 phiếu Địa bàn khảo sát: huyện Đông Hưng và huyện Hưng Hà Mỗi địa bàn phát 50

phiếu Đối tượng khảo sát: nông dân Từ đó sử dụng phương pháp SPSS tổng hợp và xử lý số liệu để đưa ra các biểu bảng nhằm làm rõ kết quả nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

- Đánh giá thực trạng báo in với vấn đề giải cứu…

- Cung cấp những phương pháp, nguyên tắc của báo chí trong việc giải cứu nông sản

6.2 Ý nghĩa lý luận

- Góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận vấn đề báo in với giải cứu nông sản

- Góp phần làm sáng tỏ những khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu như: báo chí, tác phẩm báo chí, nông nghiệp, nông sản, giải cứu nông sản Mặt khác, đề tài cũng góp phần khẳng định báo chí có vai trong quan trọng trong giải cứu nông sản cho nông dân Tuy nhiên, muốn thực hiện tốt vai trò đó, các tác phẩm phải đảm bảo tiêu chí của nó

6.3 Ý nghĩa thực tiễn

- Luận văn góp phần làm rõ nội dung nhận thức về nông nghiệp và vị trí của nông nghiệp trong sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước thông qua hoạt động báo chí, truyền thông Qua đó khẳng định những đóng góp của báo

in trong việc tuyên truyền đưa nghị quyết Đảng vào cuộc sống

- Luận văn cung cấp bức tranh thực hiện việc giải cứu nông sản của báo chí Nhằm giúp dư luận có cách nhìn nhận đúng đắn về vai trò của báo chí trong việc phát triển nông nghiệp nói riêng và kinh tế nói chung

- Kết quả đề tài có thể là tài liệu tham khảo có giá trị với những phóng viên phụ trách nông nghiệp, sinh viên báo chí, những ai quan tâm nghiên cứu vấn đề nông sản Việt

- Bằng việc khảo sát những bài báo đã đăng tải trên các báo, luận văn

đề xuất những giải pháp có thể giúp báo chí làm tốt vai trò của mình trong việc giải cứu nông sản

7 Bố cục luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, Luận văn bao gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về báo in với vấn đề giải cứu nông sản

Chương 2: Thực trạng báo Nhân dân, báo Nông Nghiệp Việt Nam, báo Thái Bình với vấn đề giải cứu nông sản cho nông dân

Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao hiệu quả giải cứu nông sản cho nông dân của báo in

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ

GIẢI CỨU NÔNG SẢN 1.1 Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.1.1 Báo in

Trước hết, để tìm hiểu khái niệm báo in , cần làm rõ khái niệm báo chí Theo Luật báo chí Việt Nam, 2016: Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là

cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân

Cũng theo Luật báo chí 2016, Báo in là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, tranh, ảnh, thực hiện bằng phương tiện in để phát hành đến bạn đọc, gồm báo in, tạp chí in

Báo in là 1 loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữ viết, hình ảnh tĩnh (ảnh, hình đồ họa để chuyển tải các sự kiện vấn đề xảy ra trong đời sống xã hội, mang tính thời sự, chân thực khách quan, thông qua kỹ thuật in ấn có phương thức phát hành trao tay và được xuất bản định kỳ, gồm báo in, tạp chí

Định kỳ của báo in có nhiều loại khác nhau như: hàng ngày, thưa kỳ (2,3,5 ngày một số) hàng tuần Định kỳ báo in chính là sự xuất hiện theo chu

kỳ đều đặn và cố định của sản phẩm báo Chu kỳ xuất hiện của báo in có ý nghĩa quan trọng đối với báo in vì nó quy định thời điểm mà công chúng đón nhận sản phẩm báo in Ví dụ, cứ 6h sáng hàng ngày người ta có thể mua các

tờ nhật báo buổi sáng ở bất kỳ quầy bán báo nào trong thành phố Nếu định kỳ của báo in bị phá vỡ có nghĩa là phá vỡ luôn cả thói quen mua (hay nhận) báo

in vào giờ đó của người đọc

Báo in (báo viết) là loại hình báo chí xuất hiện lâu đời nhất, đã từng có thời kỳ hoàng kim rực rỡ khi chiếm vị thế độc tôn trong việc chuyển tải thông tin đến bạn đọc Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các loại

hình báo chí khác như: phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử ra đời, báo

in bước vào thời kỳ vất vả duy trì, thậm chí là có nguy cơ suy tàn

So với các loại hình báo chí như phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tủ, đối với báo in, công chúng chọn tiếp nhận hoàn toàn chủ động Chủ động từ việc lựa chọn sản phẩm truyền thông theo nhu cầu đến việc lựa chọn không gian, thời gian để tiếp nhận

Trên phương tiện kỹ thuật, báo in đơn giản hơn rất nhiều so với các loại hình báo khác Thông tin đăng tải trên báo in thường là những bài viết bình luận sâu sắc, đảm bảo tính chuyên môn cao Tuy nhiên, việc phát hành báo in khá tốn kém, chậm chạp, phụ thuộc vào phương tiện vận tải, đường sá giao thông và tác phong làm việc Thêm nữa, sự phản hồi cả độc giả đối với báo in phải trải qua nhiều khâu, thậm chí cần phải có đơn khiếu nại bài báo

Trong thời đại, truyền thông số hóa, sự tương tác với công chúng được tính bằng giây thì báo in thực sự gặp rất nhiều bất lợi về tính cạnh tranh so với các loại hình báo chí khác Tuy nhiên, thế mạnh sở hữu của báo in sẽ không bao giờ mất vì nó gắn liền với văn hóa đọc, gắn với thuộc tính văn bia khi biết chọn lọc và phân tích thông tin đa chiều, theo chiều sâu trí tuệ và cảm xúc

để tác động và khơi dậy những giá trị nhân văn sâu lắng trong mỗi con người trong sự phù hợp với công chúng – nhóm đối tượng về sự kiện và vấn đề thông tin

1.1.2 Nông sản

Theo Hiệp định Nông nghiệp của Tổ chức thương mại thế giới WTO thì nông sản bao gồm: Các sản phẩm nông nghiệp cơ bản như lúa gạo, lúa mỳ, bột mỳ, sữa, động vật sống, cà phê, hồ tiêu, hạt điều, chè, rau quả tươi…; Các sản phẩm phái sinh như bánh mỳ, bơ, dầu ăn, thịt…; Các sản phẩm được chế biến từ sản phẩm nông nghiệp như bánh kẹo, sản phẩm từ sữa, xúc xích, nước ngọt, rượu, bia, thuốc lá, bông xơ, da động vật thô…

Nông sản là những sản phẩm hoặc bán thành phẩm của ngành sản xuất hàng hóa thông qua cây trồng và phát triển cây trồng

Sản phẩm nông nghiệp bao gồm nhiều nhóm hàng thực phẩm, tơ sợi, nhiên liệu, nguyên vật liệu, dược phẩm và ma túy bất hợp pháp (thuốc lá, cần sa), các sản phẩm độc đáo đặc thù [62]

Trong thực tiễn thương mại thế giới, nông sản thường được chia làm hai nhóm, gồm nông sản nhiệt đới và nhóm còn lại

Chưa có định nghĩa thống nhất thế nào là nông sản nhiệt đới nhưng những loại đồ uống (như chè, cà phê, ca cao , bông và nhóm có sợi khác như đay, lanh, những loại quả (như chuối, xoài, ổi và một số nông sản khác được xếp vào nhóm nông sản nhiệt đới…

1.1.3 Nông dân

Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, sau đó đến các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai Tùy từng quốc gia, từng thời

kì lịch sử, người nông dân có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất Họ hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò nhất định trong xã hội [62]

Các nhà nghiên cứu nhân học định nghĩa nông dân thông qua những thói quen và chuẩn mực văn hóa, đặc trưng bằng sự thu hẹp tầm nhìn và định hướng đến truyền thống Những nỗ lực mô tả nông dân như một phạm trù khái quát như thế, lẫn lộn với các loại hình học nhằm kết hợp mọi hình thức kinh tế xã hội khác nhau được gọi là nông dân Tuy nhiên, cũng như trong giới kinh tế học Marxit, không có một định nghĩa chính xác hay hữu dụng nào được nêu ra, và thuật ngữ này vẫn bị coi là một phạm trù kinh tế - xã hội có tính mô tả hơn là tính khám phá hữu ích [43]

Cuốn sách nổi tiếng của Eric Wolf về các cuộc chiến tranh nông dân thế kỷ XX dành một phần viết về Việt Nam, đều lấy cảm hứng từ sự phân tích

kinh tế nông dân như cộ nguồn của các phong trào xã hội và các cuộc chiến

tranh nổi dậy Ngoài cuốn Nông dân, các bài báo gần đây nhất của tác giả đều

nỗ lực làm rõ sự phân biệt giữa nông dân và các hình thức khác của người sản xuất nông nghiệp

Wolf xác định các đặc trưng của nông dân bằng cách đối lập nó với cái

mà ông gọi là người nguyên thủy và nông dan Nông dân được định nghĩa

là những người trồng trọt ở nông thôn và họ không phải là nông gia ( chủ các trang trại) Nông trại về cơ bản là một doanh nghiệp, ở đó các yếu tố đầu vào của sản xuất được kết hợp lại, sau đó các sản phẩm của nông trại sẽ được bán

ra ngoài thị trường với giá cao hơn.Còn người nông dân, xét về phương diện kinh tế lại không điều hành doanh nghiệp, mà quản lý nền kinh tế gia đình

Như vậy, nông dân là người lao động cư trú ở nông thôn sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng, sau đó bằng các ngành, nghề mà tư liệu sản xuất chính

là đất đai tùy theo từng thời kỳ lịch sử ở từng nước, có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất

1.1.4 Giải cứu

Giải cứu theo nghĩa đen của từ vựng là cứu vớt khỏi tai nạn Trên thế giới, khi xảy ra vụ bắt cóc con tin, chính quyền và lực lượng chức năng sử dụng mọi phương tiện, hình thức, quyền lực… để xử lý vụ việc, giải cứu được nhiều con tin, hạn chế thấp nhất và có thể tránh thiệt hại hoàn toàn về người là giải pháp được cho là thành công nhất Có nghĩa là từ giải cứu được hiểu là cứu vớt con người khỏi tai nạn

Thế giới đã chứng kiến những cuộc giải cứu thần kỳ như: chiến dịch giải cứu 13 người của đội bóng, tại hang động Tham Luang, Thái Lan vào tháng 7 năm 2018, với sự tham gia của hơn 1.000 người Giải cứu 33 thợ mỏ

bị sập hầm ở Chile vào tháng 8 năm 2010.Tháng 12 năm 2015, giải cứu thợ

mỏ Trung Quốc sau 36 ngày mắc kẹt Giải cứu 9 công nhân trong hầm mỏ Quecreek tháng 7 năm 2002

Từ giải cứu được dùng để chỉ tình thế nguy hiểm hoàn toàn không còn khả năng tự xử lý, bắt buộc cần tới sự trợ giúp gấp rút và kịp thời Nếu như

không được một lực lượng kịp thời cứu giúp thì những thiệt hại khôn lường sẽ xảy ra và kéo theo nhiều hệ lụy

Những từ gần nghĩa với từ giải cứu: cứu giúp, giải nguy, cứu rỗi, cứu nguy… mỗi từ đều có những ý nghĩa cụ thể riêng biệt nhưng đều mang nội hàm ý là giải thoát ra khỏi những nguy hiểm hay khổ đau

1.1.5 Giải cứu nông sản

Mấy năm trở lại đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng và trên các diễn đàn bàn về vấn đề nông nghiệp, xuất hiện một cụm từ giải cứu nông sản với tần xuất thường xuyên và trở thành vấn đề nóng của toàn xã hội Cụm từ giải cứu nông sản hiểu theo nghĩa đen là đưa nông sản ra khỏi tình trạng nguy cấp - gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm

Mặc dù hiện nay các sản phẩm nông sản xuất khẩu của Việt Nam đã có mặt tại nhiều quốc gia trên thế giới Kim ngạch xuất khẩu nông sản trong quý

I năm 2018 đạt gần 8,7 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước và đạt 21,4% mục tiêu của năm 2018 Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn hiện nay

là cả người nông dân cũng như doanh nghiệp đều ít quan tâm đến nghiên cứu thị trường, tiêu chuẩn hàng hóa xuất khẩu, nhất là hàng hóa xuất khẩu theo chuẩn quốc tế Một phần do từ trước đến nay, Việt Nam chủ yếu xuất nông sản thô qua đường tiểu ngạch, không bị xét giấy tờ nên nhiều mặt hàng nông sản bị một số thị trường xuất khẩu cảnh báo [53]

Trong nhiều năm qua, nông sản Việt Nam quá lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc Có đến 70% nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc [55] Bởi đây là thị trường khá dễ tính, không yêu cầu, đòi hỏi cao nên thuận lợi, phù hợp với thói quen sản xuất lâu nay của nông dân Việt Nam.Các thương lái Trung Quốc đều hiểu rất rõ các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam Họ biết mùa nào nên thu mua sản phẩm gì, ở đâu còn người nông dân Việt thì phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường truyền thống này Tuy nhiên, phần lớn nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc lại qua đường tiểu ngạch nên

diễn ra tình trạng các thương lái mua nông sản Việt Nam với giá cao trong một vài vụ mùa rồi đột ngột ngừng mua vào những vụ sau là một trong những nguyên nhân dẫn đến những cuộc khủng hoảng thừa của nông sản Việt

Nông dân vì lợi nhuận trước mắt mà phá vỡ quy hoạch của từng loại nông sản, ngành mà Bộ NN&PTNN và chính quyền địa phương đã đưa ra Các chuyên gia về nông nghiệp cũng cho biết rất nhiều loại nông sản hiện đã vượt diện tích so với định hướng đề ra Theo ông Lê Văn Đức, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt, diện tích trồng hồ tiêu tại Tây Nguyên và Đông Nam

bộ vượt quy hoạch dẫn tới tình trạng rớt giá thảm hại như hiện nay (có thời điểm chỉ còn 80.000 đồng/kg la do năm 2015, khi giá hồ tiêu tăng cao (200.000 đồng/kg), các hộ nông dân đã mở rộng diện tích ngoài quy hoạch hoặc trồng xen canh (khoảng 15% diện tích) Thậm chí có nơi còn chặt cà phê chuyển sang trồng hồ tiêu Tình trạng được giá phá quy hoạch đã và đang xảy ra phổ biến ở nhiều địa phương, trong khi đặc thù sản xuất nông sản ở nước ta là mùa vụ và phụ thuộc và thời tiết, kém khâu thu hoạch – chế biến – bảo quản nên dẫn điệp khúc được mùa mất giá khiến toàn xã hội phải tập trung giải cứu nông sản hằng năm [53]

Như vậy cụm từ giải cứu nông sản được hiểu là huy động các nguồn lực, tìm kiếm các giải pháp giúp nông sản Việt Nam vượt qua tình trạng nguy cấp (cung vượt quá cầu , người nông dân thay vì bán sản phẩm ra thị trường lại phải tự mình tiêu hủy sản phẩm vì không có thị trường Hiện tượng các sản phẩm nông nghiệp thường xuyên rơi vào tình trạng cần giải cứu đặt ra rất nhiều vấn đề cho các cơ quan ban, ngành, địa phương

1.2 Tầm quan trọng của nông sản đối với sự phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam hiện nay

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn hay còn gọi là "tam nông" (theo cách nói tắt, phổ biến hiện nay) là vấn đề được Đảng Cộng sản Việt Nam rất quan tâm và coi trọng trong thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá

trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa ởi lẽ, điểm xuất phát của Việt Nam đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội

từ một nước nông nghiệp lạc hậu, nông dân là lực lượng đông đảo, chiếm đa

số trong xã hội Vai trò quan trọng của nông sản của nông dân mà khái quát là các chính sách về nông nghiệp, nông thôn đối với sự phát triển kinh tế xã hội

ở nước ta được thể hiện rõ nét qua các văn kiện của các kỳ đại hội

Khởi đầu thời kì đổi mới toàn diện đất nước được xác định là mốc son Đại hội VI của Đảng (tháng 12/1986) Những bước đi đầu tiên trong cải tiến

cơ chế quản lý đã cho thấy sự xuất hiện sớm hơn của tư duy mới, cách làm mới trong lĩnh vực kinh tế, trong đó có Chỉ thị 100 (tháng 10/1981) của Ban

í Thư T.Ư Đảng về khoán sản phẩm trong nông nghiệp, về thay đổi cách chỉ đạo, tổ chức sản xuất, quản lý hợp tác xã nông nghiệp, đã đem laị niềm phấn khởi và khí thế mới ở nông thôn, giải phóng sức sản xuất cho hàng triệu nông dân

Thắng lợi của cơ chế khoán 100 (khoán đến nhóm và người lao động),

đã tạo nền tảng để ngày 5/4/1988, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 10 về đổi mới

cơ chế quản lý kinh tế trong nông nghiệp, trong đó xác định rõ vai trò của kinh tế hộ, coi hộ gia đình xã viên hợp tác xã nông nghiệp là đơn vị kinh tế tự chủ, được giao quyền sử dụng ruộng đất…

Tác dụng của cơ chế khoán 10 cộng với những thành tựu về thuỷ lợi, cải tạo giống, thâm canh tăng năng xuất ở đồng bằng Bắc Bộ và mở rộng diện tích đất canh tác ở đồng bằng sông Cửu Long đã đưa nền nông nghiệp nghiệp Việt Nam sang trang sử mới Từ chỗ thiếu ăn triền miên, đến năm 1988 vẫn còn phải nhập khẩu hơn 450.000 tấn gạo, nhưng từ năm 1989, Việt Nam vừa bảo đảm nhu cầu lương thực trong nước, có dự trữ, vừa xuất khẩu gạo mỗi năm từ

1 đến 1,5 triệu tấn và tiến dần lên tới 4 đến 4,5 triệu tấn như hiện nay…

Các văn kiện đại hội lần thứ VII, VIII,IX của Đảng và nhiều chỉ thị, nghị quyết Hội nghị Trung ương trong các nhiệm kì đó đều thể hiện rõ chủ

trương chiến lược nhất quán đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn từng bước xác định ý nghĩa và tầm quan trọng của việc phát triển toàn diện kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới, tiến đến khẳng định thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới, đưa nông nghiệp và kinh tế nông thôn lên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kì quan trọng cả trước mắt và lâu dài

Để đưa nền nông nghiệp Việt Nam trở thành nền nông nghiệp hiện đại,

để dân ta giàu nước ta mạnh, Đảng ta tại Hội nghị Trung ương 5 khoá IX đã đưa ra một quyết sách: đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và kinh tế nông thôn Việt Nam với nội dung chủ yếu là đẩy nhanh ba cuộc chuyển đổi sâu rộng:

- Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi

- Chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh trong công nghiệp và dịch vụ trên địa bàn nông thôn

- Chuyển đổi cơ cấu lao động theo hướng tăng nhanh lao động công nghiệp và dịch vụ trên địa bàn nông thôn (ly nông không ly hương

Tiến hành ba cuộc chuyển đổi sâu rộng này là tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng: Cách mạng quan hệ sản xuất, cách mạng khoa học kỹ thuật, cách mạng tư tưởng văn hoá a cuộc chuyển đổi này là giải pháp chiến lược

là con đường dưa nông nghiệp Việt Nam lên sản xuất lớn hiện đại, đưa nông thôn Việt Nam lên giàu mạnh, văn minh

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X (tháng 4/2006 , Đảng ta nhấn mạnh: "Hiện nay và trong nhiều năm tới, vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng Hội nghị lần thứ Bảy, Ban Chấp hành Trung ương khóa X (tháng 8/2008 , Đảng đã ra Nghị quyết chuyên về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, trong đó khẳng định: "Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát

triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường

sinh thái của đất nước" (Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.) Thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình đổi mới, đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong những năm qua đều khẳng định vị trí quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đồng thời khẳng định nhận thức đúng đắn của Đảng ta về tầm chiến lược của vấn đề tam nông

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng diễn ra tháng 1/2011đã thông qua nhiều văn kiện quan trọng, quyết định đối với sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước trong giai đoạn cách mạng mới Lồng ghép trong các văn kiện đó, Đảng ta tiếp tục đưa ra những quan điểm chỉ đạo đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Để góp phần nghiên cứu, quán triệt Nghị quyết của Đảng đang được triển khai rộng khắp trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, dưới đây tác giả bài viết phân tích và làm rõ những nội dung quan điểm cơ bản của Đảng về vấn đề "tam nông" cần được quán triệt vận dụng vào giải quyết những vấn đề thực tiễn nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta trong giai đoạn hiện nay

Đại hội XI của Đảng đã khẳng định và đánh giá cao những thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội nói chung, những kết quả đạt được của nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói riêng, trong đó nhấn mạnh: "Sự phát triển ổn định trong ngành nông nghiệp, nhất là sản xuất lương thực đã đảm bảo an ninh lương thực quốc gia Kinh tế nông thôn và đời sống nông dân được cải thiện hơn trước Việc tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, đầu tư phát triển giống mới có năng suất, chất lượng cao, phát triển các cụm công nghiệp, làng nghề, tiểu thủ công nghiệp đã có tác động tích cực đến việc sản xuất, tạo việc làm và xóa đói, giảm nghèo" [7 tr.151,152]

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn mà cụ thể là nông sản _ một vấn đề rất lớn, luôn mang tính thời sự nóng hổi đối với nước ta.Để giải quyết thành công "đại vấn đề" này, Đảng phải có quan điểm chỉ đạo đúng đắn và những giải pháp, lộ trình thực hiện phù hợp với từng giai đoạn cụ thể Quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn thường xuyên được Đảng ta bổ sung, hoàn thiện dựa trên sự tổng kết thực tiễn tình hình nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở mỗi giai đoạn phát triển của đất nước Chính vì vậy, việc quán triệt quan điểm của Đảng về vấn đề "tam nông" vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng là một nhiệm vụ thường xuyên đối với các cấp, các ngành, các địa phương, đội ngũ cán bộ quản lý có liên quan và chính bản thân nông dân Từ đường lối chính sách phát triển hiệu quả, có thể khẳng định nông thôn, nông nghiệp và nông dân Việt Nam đã có những đóng góp to lớn và rất đáng tự hào cho sự nghiệp phát triển chung của toàn dân tộc

1.3 Vai trò của báo in trong việc giải cứu nông sản cho nông dân

Báo chí là một phương tiện của truyền thông đại chúng, với khả năng tác động một cách rộng lớn nhanh chóng và mạnh mẽ vào xã hội, hoạt động báo chí có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh

tế xã hội nói chung và phát triển nông nghiệp, nông thôn nói riêng

Vai trò đầu tiên, trong hoạt động tư tưởng của báo chí là nâng cao tính

tự giác và nhận thức cho quần chúng Báo chí có nhiệm vụ định hướng xã hội bằng việc tác động vào ý thức quần chúng tạo ra khả năng định hướng hành động và hành động đúng của quần chúng vì lợi ích của giai cấp, của xã hội.Vì vậy, báo chí luôn được xác định là một trong những phương tiện quan trọng của Đảng thực hiện chức năng giáo dục chính trị tư tưởng cho quần chúng, định hướng và hướng dẫn dư luận xã hội

Nông dân Việt Nam luôn bị động trong vấn đề tiêu thụ nông sản Nhận định thường trực trong các báo cáo nông nghiệp là: được mùa – mất giá Một

vấn đề tồn tại hàng chục năm nay ở ngành nông nghiệp nước ta đó chính là sản xuất manh mún, thiếu tập trung, thiếu liên kết, yếu kỹ thuật Vấn đề đó làm cho nông sản làm ra không ổn định về số lượng; không đồng đều về chất lượng Như vậy việc tiêu thụ sản phẩm sẽ gặp không ít khó khăn

Tập quán sản xuất và tác phong nông nghiệp còn quá cao, làm việc theo phong trào nên thiếu đi tính kỉ luật và liên kết Liên kết trong sản xuất bền vững sẽ hình thành liên kết tiêu thụ ổn định Tính nông dân biểu hiện trong việc dễ bắt chước theo những gì mình thấy, mình nghe mà chưa thật sự tìm hiểu sâu về những đối tượng đó tạo thành những phong trào nhà nhà sản xuất loại này, đồng đồng trồng cây loại này, dẫn đến cung vượt qua xa cầu và cuối cùng là nông dân tự làm khó lẫn nhau

Điển hình cho việc này là phong trào trồng ớt vào năm 2015 Trong những năm 2013, 2014, đôi lúc giá ớt lên cao 60 – 70 ngàn đ/kg nhưng sau khi nông dân đổ xổ đi trồng ớt thì giá ớt thậm chí chỉ còn 1-2000đ/kg và thậm chí là không có người thu mua, nên ớt vứt bỏ đầy đồng Vấn đề này xuất phát

từ hai nguyên nhân điển hình: Một là chúng ta chưa có một kênh xuất khẩu chính thống với sản lượng ổn định mà chỉ xuất khẩu theo kiểu chập (lúc xuất được, lúc không); Hai là tính sản xuất ồ ạt thiếu quy hoạch, tùy hứng của nông dân Khi thấy người này trồng cây gì, nuôi con gì được lợi nhuận cao là ngay lập tức làm theo, và làm theo một cách ồ ạt, không chỉ một thôn, một xã, một huyện mà phong trào này có lúc còn vượt ranh giới tỉnh Do sản lượng lúc thu hoạch quá nhiều Nếu có xuất khẩu được thì cũng khó có thể ngay lập tức tiêu thụ hết số sản lượng tăng vọt

Trong chuyện này cũng phải nhắc đến sự nhiệt tình quá mức của công tác khuyến nông và các báo đài Khi thấy một đối tượng sản xuất nào đó mang lại hiệu quả kinh tế cao thì lập tức khuyến nông, các phương tiện truyền thông đưa tin khắp nơi Trước những thông tin có cánh ấy, một số nông dân không khỏi động lòng Và chuyện họ làm theo cũng là điều dễ hiểu

Thứ hai, báo chí cần làm tốt vai trò thông tin tư vấn Không chỉ dừng

lại ở mức độ đưa thông tin mà còn phải chọn lọc, định hướng Tư duy sản xuất của nông dân chưa cao, kỹ thuật sản xuất chưa sâu nên không dám mạnh dạn theo đuổi một đối tượng cây trồng vật nuôi để tạo tính ổn định, bền vững

Do vậy cần lắm những thông tin có tính chọn lọc của những người làm công tác thông tin tuyên truyền Cần lắm những nhà báo có đủ tâm sức để giúp nông dân hình thành những vùng canh tác chuyên canh Tạo nên những thương hiệu đặc trưng vùng và có chính sách cũng những kế hoạch lâu dài với những vùng sản xuất đó Các bài viết trên các báo còn là tài liệu quý giúp người dân tìm hiểu, học tập nâng cao kiến thức, trình độ về mọi mặt Thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, cùng một lúc nhiều người cùng theo dõi một chương trình phát thanh, truyền hình, hay đọc một bài báo… đều

có khả năng hòa nhập những cá nhân riêng rẽ thành một cộng đồng rộng lớn, cùng quan tâm đến một vấn đề của xã hội và cùng hành động vì lợi ích chung Đây chính là cơ sở để báo chí phát huy vai trò tích cực trong việc góp phần giải cứu nông sản cho nông dân

Thực hiện yêu cầu này, trước hết, báo chí cần phải đăng tải giải thích, hướng dẫn việc thực hiện các văn bản pháp luật, pháp lệnh của Quốc hội, các chủ trương, chính sách của Chính phủ, chương trình hành động của các cấp, các ngành, các đơn vị thực hiện nghị quyết của Đảng liên quan đến nông nghiệp mà trực tiếp là vấn đề nông sản Điều rất quan trọng là báo chí phải bám sát thực tiễn, để phản ánh quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn Kịp thời phát hiện những hiện tượng bất thường trong quy hoạch, đầu tư phát triển nhằm ngăn chặn những vấn đề có yếu tố tiềm ẩn, cảnh báo nguy cơ trước khi hậu quả xảy ra Chẳng hạn như việc bà con nông dân của một địa phương hay một vùng bất ngờ đầu từ lớn vào lĩnh vực mới của nông nghiệp, phá vỡ quy hoạch hay khả năng được mùa lớn trên diện rộng do các yếu tố khách quan nào đó…

Thứ ba, báo chí cần trở thành cầu nối thông tin đa chiều giữa các bên

Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, các phương tiện truyền thông đại chúng có tác động vô cùng to lớn đến đời sống xã hội Khả năng thông tin nhiều chiều, tác động trực tiếp và đồng thời đến đại bộ phận công chúng trong

xã hội, tạo thành dư luận xã hội dẫn đến thay đổi hành vi Không chỉ có vậy, truyền thông đại chúng hiện nay còn là phương tiện tuyên truyền hữu hiệu nhất của Nhà nước, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội Tác động của nó không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn là kênh truyền tải những tri thức khoa học, cung cấp những dịch vụ giải trí vô cùng hấp dẫn

Đồng thời, báo chí cũng là kênh thông tin phát hiện ra nhân tố mới, kinh nghiệm hay nhằm nhân rộng những điển hình tiên tiến, cổ vũ phong trào thi đua phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn

Song song với việc phát hiện nhân rộng các điển hình tiên tiến, báo chí cần phát hiện, đấu tranh kịp thời và kiên quyết với những biểu hiện tiêu cực trong quá trình thực hiện đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp, nông thôn

Trên đây là những vai trò khái quát mà báo chí nói chung cần đảm nhận đối với việc phát triển nông nghiệp Báo in với tư cách là loại hình báo chí ra đời sớm, có truyền thống phát triển lâu năm, trong việc giải cứu nông sản cho nông dân, có thể nói, báo in nắm giữ một vai trò quan trọng mang tính quyết định Trước hết, đây là diễn đàn của nhân dân (mà cụ thể là của nông dân), báo in cần tập hợp, phản ánh kịp thời các sáng tạo của quần chúng trong quá trình thực hiện Nghị quyết Đảng về phát triển nông nghiệp, nông thôn Và điều rất quan trọng là tập hợp phản ánh kịp thời ý kiến đóng góp của nông dân đối với từng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến nông sản Việt

Với mức độ khác nhau, báo in cần phải tiến hành công tác lý luận Để thực hiện yêu cầu này, báo in không chỉ truyền bá các quan điểm lý luận trong

các Nghị quyết của Đảng mà báo chí còn phải đi sâu tham gia tổng kết thực tiễn, đóng góp tích cực trong việc hoàn thiện chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới Tích cực đóng góp vào quá trình giữ vững và tăng cường ổn định kinh tế, xã hội Phát triển nông sản cho nông dân góp phần xây dựng bền vững NN-NT là vấn đề có vị trí và vai trò quan trọng chiến lược trong quá trình CNH-HĐH Đối với đất nước nông nghiệp, đại bộ phận dân cư sống ở nông thôn như Việt Nam thì vấn đề đó càng trở nên cấp thiết

Nông nghiệp – nông dân – nông thôn luôn là vấn đề mới và mở nhưng cũng đầy khó khăn phức tạp; tuyên truyền hiệu quả về nội dung này trên báo

in như thế nào đòi hỏi các cơ quan báo chí truyền thông, nhà báo cần phải nỗ lực hơn mới đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng

Những năm qua báo chí nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ trên nhiều mặt, tạo được diện mạo mới trong báo chí xu thế hiện đại và hội nhập.Báo chí thực sự đã trở thành cầu nối quan trọng giữa nông dân với Đảng – Nhà nước – Doanh nghiệp Vượt lên những khó khăn chung của hệ thống báo chí truyền thông Tất cả các báo đều nỗ lực tự chủ về tài chính, hoạt động đạt nhiều thành tựu to lớn, từng bước tạo dựng được thương hiệu, bản sắc riêng để lại dấu ấn trong lòng người đọc

1.4 Những nguyên tắc và yêu cầu trong việc báo chí thực hiện “giải cứu nông sản”

Mọi hoạt động của báo chí đều được thực hiện dựa trên chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn Việc thực hiện giải cứu nông sản trước hết cũng cần đảm bảo những nguyên tắc, yêu cầu chung trong các quy tắc đạo đức nghề báo như:

- Tôn trọng sự thật, đảm bảo tính chính xác, trung thực, công bằng và khách quan: Phản ánh các sự kiện và vấn đề với thực tế đầy đủ các chi tiết,

không thêm, không bớt, không thiên lệch, thiên vị; thông tin sự kiện đúng như

nó vốn có trong thực tiễn

- Tôn trọng quyền tự do ngôn luận, quyền tự do báo chí: Quyền được

thông tin là quyền cơ bản của con người, được hiến pháp và pháp luật bảo vệ

- Đảm bảo tính nhân văn: Đó là thái độ tiếp cận, đánh giá các sự kiện

và vấn đề trong cuộc sống hàng ngày liên quan đến cộng đồng cũng như số phận con người Lựa chọn đề tài, góc nhìn và chi tiết nào để đăng tải thông tin Hàm lượng văn hóa và giá trị nhân văn của tác phẩm báo chí có thể ẩn chứa sức mạnh dồi dào đằng sau những chi tiết do nhà báo cung cấp Thông qua những chi tiết cụ thể, sinh động và đang cựa quậy ấy sẽ ánh lên nhân cách nghề nghiệp của nhà báo Báo chí thông tin về tiêu cực nhưng cố gắng luôn nhằm đạt được hiệu ứng tác động xã hội tích cực hơi dậy, tìm ra hướng đi, cách giải quyết vấn đề

- Giữ gìn niềm tin của công chúng: Nhà báo cần có óc phân tích tốt, cần

phải biết phân tích bản chất sự kiện và vấn đề cũng như năng lực tác động của

nó trong mối quan hệ đang đặt ra Bởi nếu thông tin nhanh mà thiếu chọn lọc, cân nhắc và nhất là thiếu phân tích thì có thể khả năng đem lại niềm tin cho công chúng sẽ bị suy giảm Mà mỗi khi công chúng mất niềm tin và thông tin báo chí, thì sức mạnh xã hội của báo chí sẽ suy giảm, thậm chí không còn

áo chí đánh mất niềm tin nơi công chúng là mất tất cả

Ngoài ra, việc báo chí giải cứu nông sản cần tuân thủ theo những nguyên tắc và yêu cầu cụ thể sau đây:

Nâng cao dân trí, tuyên truyền đường lối, chủ trương chính sách của Đảng về lĩnh vực nông nghiệp

Với chức năng thông tin nhằm nâng cao dân trí, báo chí có trách nhiệm lớn trong việc tuyên truyền đường lối chính sách, chủ trương của Đảng Người làm báo về nông nghiệp, nông thôn bắt buộc phải nắm vững các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước chỉ đạo cũng như có sự am hiểu nhất định về lĩnh vực này Hướng dẫn cụ thể về cơ cấu, quy hoạch, cây trồng - vật nuôi, cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động Bám sát và thông tin kịp thời các hoạt

động trong nông nghiệp Đồng thời, cung cấp thông tin cho các cấp, các ngành, cho nông dân những thông tin thiết thực và kiến thức về thổ nhưỡng, khí hậu, quá trình sinh học của từng giống cây, giống con mới,…những thông tin, những kiến thức về đưa công nghiệp – nhất là công nghiệp chế biến và dịch vụ – về nông thôn, những thông tin nhằm bồi dưỡng đào tạo nông dân có tri thức,

có kinh nghiệm, có bản lĩnh để tiến hành ba bước chuyển đổi cách mạng sâu sắc trên mặt nông nghiệp và kinh tế nông thôn Đặc biệt phải thông tin có trách nhiệm về giá cả, về các thị trường trong nước, khu vực và thế giới đối với từng sản phẩm nông nghiệp Điều rất quan trọng là báo chí phải thông tin những kiến thức và hướng dẫn các hình thức hợp tác, liên kết của nông dân trong từng xóm ấp, làng, xã; hợp tác liên kết giữa các vùng, hợp tác liên kết giữa nông dân với hợp tác xã, với các doanh nghiệp…

Đưa tin kịp thời, phong phú, đa dạng, phù hợp với đối tượng công chúng

Đưa tin kịp thời, phong phú, đa dạng, thông tin có chiều rộng và sâu, thông tin mới, nhanh sâu sát các vấn đề của nông nghiệp, nông thôn Nếu thận trọng quá, vào cuộc chậm thì có lỗi với bạn đọc nhà nông; nhưng nếu đưa tin ào ào, góp phần làm cho thực trạng ùn ứ nông sản thêm nặng nề, mà không thúc đẩy, đề xuất được giải pháp gì, thì cũng là những bài báo vô tích

sự [54]

Người nông dân ở các vùng nông thôn luôn là những đối tượng cần được ưu tiên cập nhật thông tin hơn cả, do đó phải thông tin một cách nhanh chóng, chính xác đến họ Thông tin đưa đến lớp đối tượng này cũng cần đảm bảo phong phú, đa dạng cả về hình thức, nội dung và cách thức phản ánh vấn

đề Đa dạng hoá các hình thức thông tin, sử dụng các thể loại phối hợp, ngôn ngữ phù hợp với trình độ, tâm lý của người dân.Việc lựa chọn cách thức thông tin cũng quan trọng như lựa chọn nội dung.Đối với nông nghiệp, nông thôn, người nông dân, việc này càng quan trọng.Nếu không có cách thức phản ánh và ngôn ngữ sử dụng phù hợp, họ có thể không tiếp nhận được thông tin