Chăm Sóc Giảm Nhẹ Cho Bệnh Nhân Sống Chung Với Hivaids.pdf

Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân sống chung với HIV/AIDS 1 Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân sống chung với HIV/AIDS HAIVN Chương trình AIDS của Đại học Y Harvard tại Việt Nam 2 Mục tiêu học tập Kết thúc[.]

Chăm sóc giảm nhẹ cho

bệnh nhân sống chung với HIV/AIDS

HAIVN

Chương trình AIDS của Đại học Y Harvard tại Việt Nam

Mục tiêu học tập

Kết thúc bài này, học viên sẽ có khả

năng:

 Giải thích chăm sóc giảm nhẹ là gì và tại sao nó lại quan trọng

 Mô tả cách đánh giá đau

 Giải thích cách điều trị đau do cảm

thụ thần kinh và đau do bệnh lý thần kinh

 Mô tả chăm sóc cuối đời là gì và tại

sao nó quan trọng

Chăm sóc giảm nhẹ là gì? (1)

“Chăm sóc giảm nhẹ là kết hợp các biện

pháp để giảm bớt sự đau đớn và cải

thiện chất lượng cuộc sống của bệnh

nhân bằng cách phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị đau cùng các vấn đề về thể chất và tâm lý xã hội khác mà bệnh nhân và gia đình đang phải chịu đựng.”

Nguồn: Bộ Y tế Việt Nam: Hướng dẫn chăm sóc giảm nhẹ đối với bệnh nhân ung thư và AIDS

Chăm sóc giảm nhẹ là gì? (2)

Hai mục tiêu chính của chăm sóc giảm

nhẹ là:

1) Giảm bớt đau đớn, và

2) Cải thiện chất lượng cuộc sống của

bệnh nhân

Hơn 50% số bệnh nhân AIDS ở Việt Nam

phải chịu đau đớn – đa phần trong số đó

không được chẩn đoán và điêu trị.

Đau: Định nghĩa

“cảm giác không thoải mái của bệnh

nhân vì sự hủy hoại mô đang hoặc có nguy cơ diễn ra, hoặc vì tổn thương

thực sự mà bệnh nhân đang phải gánh

chịu”

Các nguyên

nhân của

đau ở bệnh

nhân

HIV/AIDS

Phân loại Kiểu đau/nguyên nhân

Các nhiễm trùng cơ hội

• Đau đầu

• Viêm màng não do Cryptococcus

• Viêm màng não do Lao

• Nuốt đau

• Viêm thực quản do Candida, HSV

• Đau amiđan

• MAC/Lao

U ác tính • HBV, HCV

• U lympho Vi-rút HIV • Bệnh lý đa thần kinh đối

xứng ở đầu chi Thuốc • d4T (bệnh lý thần kinh

ngoại vi)

• AZT (đau đầu)

Đau trở nên tồi

tệ hơn bởi các

căng thẳng tâm

lý và xã hội

Đánh giá đau

 Dựa trên báo cáo của bệnh nhân

 Luôn sử dụng cùng một thang đánh giá

để theo dõi và so sánh tốt nhất tiến

triển của xử trí đau

 Đánh giá đau phổ biến nhất bao gồm:

• Thang cường độ đau

• Thang đánh giá đau theo nét mặt của

Wong-Baker

Những điều gì cần phải tìm hiểu

khi đánh giá đau?

 Vị trí

 Kiểu hoặc đặc tính

của đau: nhói, âm

ỉ, liên tục, ngắt

quãng

 Mức độ đau

• Thang đau

 Khả năng ngủ

• Là chỉ số tốt của

mức độ thoải mái

động:

• Khả năng ăn, nuốt

• Có thể bước đi cần hoặc không cần hỗ trợ

 Đáp ứng với điều trị

• Các thuốc điều trị đau

• Điều trị không cần thuốc

 Chườm nóng, lạnh

 Châm cứu

 Xoa bóp

Đóng vai:

Đánh giá đau

Điều trị đau

Các nguyên tắc cần tuân theo

trong điều trị đau

 Đưa ra các can thiệp giảm đau kịp

thời, hợp lý

 Sau khi điều trị đau, đánh giá xem liệu can thiệp có tác dụng không

• Nếu không, nếu không có thể tăng liều

hoặc thử một liệu pháp khác

 Đánh giá và can thiệp đau cần phải được ghi chép lại trong bệnh án

của bệnh nhân để các bác sỹ khác

biết điều trị nào có tác dụng và

điều trị nào không có tác dụng

Phân loại thuốc điều trị

Đau do cảm thụ

thần kinh

 Đáp ứng tốt với các

thuốc dạng thuốc

phiện và dạng

không thuốc phiện

Đau do bệnh lý thần kinh

 Đáp ứng tốt hơn với các thuốc hỗ trợ (thuốc chống trầm cảm, chống

co giật) hơn các thuốc dạng thuốc phiện hoặc không dạng thuốc phiện

Làm dứt cơn đau (1)

Đau nhẹ

(1-3 trên

thang 0-10)

Chất giảm đau không dạng thuốc phiện +/- chất hỗ trợ

• Thuốc giảm đau không dạng thuốc phiện

• Ibuprofen

• Aspirin

• Paracetamol

• Các chất hỗ trợ

• Amitriptyline

• Gabapentin

• Carbamazepine

Đau vừa

(4-6 trên

thang 0-10)

Chất dạng thuốc phiện yếu +/- chất

hỗ trợ

• Chất dạng thuốc phiện yếu

• Codeine

Đau nặng

(7-10 trên

thang 0-10)

Các chất dạng thuốc phiện mạnh

có hoặc không có chất hỗ trợ

• Các chất dạng thuốc phiện mạnh

• Morphine

• Oxycodone

Làm dứt cơn đau (2)

“thang giảm đau” ba bước của WHO

Đau dai dẳng hoặc tăng lên

Giảm đau

3 ĐAU NẶNG

Dạng thuốc phiện mạnh +/- Không dạng thuốc phiện +/- chất bổ trợ

2 ĐAU VỪA

Dạng thuốc phiện yếu +/- Không dạng thuốc phiện +/- chất bổ trợ Không dạng thuốc

1

Đau dai dẳng hoặc

tăng lên

Liều giảm đau

Thuốc giảm đau giống

như các thuốc khác có

tác dụng phụ, cẩn thận

về liều để đạt được tác

dụng có ích

TÁC DỤNG GIẢM ĐAU

Độc tính

Tác dụng có ích

Không đủ tác dụng

THỜI GIAN

Khác nhau giữa thuốc dạng

thuốc phiện uống và tiêm

phóng ngay có tác dụng sau 30 phút

tại 3-7 giờ trong máu

sau 5 – 10 phút

TÁC DỤNG

GIẢM ĐAU Tác dụng có ích

Uống Tiêm

Cách cho thuốc giảm đau này có

gì sai?

Đau

• Liều không được cho thường xuyên đầy đủ

• Thuốc giảm đau hết tác dụng, và bệnh nhân

lại cảm thấy đau đến khi cho liều tiếp theo

TÁC DỤNG

GIẢM ĐAU

Tác dụng

có ích

THỜI GIAN

LIỀU

Tải bản FULL (37 trang):

https://bit.ly/3pmRvSC

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

Hầu hết các thuốc dạng thuốc phiện có tác dụng

ngắn được cho 3-4 giờ một lần để duy trì tác

Cho thuốc dạng thuốc phiện với tần suất

đúng để tránh cơn đau bùng phát

TÁC DỤNG

GIẢM ĐAU

Tác dụng

có ích

THỜI GIAN

LIỀU

Tải bản FULL (37 trang): https://bit.ly/3pmRvSC

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

Điều gì xảy ra nếu cho đúng khoảng thời gian mà

Để điều trị cơn đau bùng phát, cho 10% của liều hàng ngày thuốc dạng thuốc

phiện:

• cứ 1 – 2 giờ đối với thuốc dạng thuốc phiện giải phóng ngay dạng uống HOẶC

• cứ 30 – 60 phút đối với thuốc dạng thuốc phiện tiêm dưới da hoặc tiêm tĩnh mạch

• KHÔNG nên thay thế cho các thuốc dạng thuốc phiện đã cho 3-4 giờ một lần.

TÁC DỤNG

GIẢM ĐAU

THỜI GIAN

LIỀU

Tác dụng

có ích

Đau bùng phát

4359098