Kế hoạch chiến lược phát triển Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo giai đoạn 2016 – 2020 tầm nhìn 2030 ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢ[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU BIỂN VÀ ĐẢO GIAI ĐOẠN 2016 – 2020 TẦM NHÌN ĐẾN 2030
TP HỒ CHÍ MINH 01-2016
Trang 2MỤC LỤC
KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN 1
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU BIỂN VÀ ĐẢO 1
2.1 Quá trình thành lập: 4
2.2 Hoạt động của Trung tâm giai đoạn 2010-2015: 4
2.2.4.2 Hạn chế 7
5 PHÂN TÍCH SWOT: 8
5.1 Thời cơ và thách thức: 8
5.2 Điểm mạnh, điểm yếu: 9
PHẦN II: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC GIAI ĐOẠN 2011 – 2015 10
1.Tình hình hoạt động khoa học 10
2 Tình hình thực hiện các đề tài, dự án KH&CN các cấp 12
3.Tình hình báo cáo, tham dự Hội thảo KH&CN các cấp 15
4.Tình hình viết sách, giáo trình của Trung tâm 20
5.Tình hình xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu 21
6.Tình hình cập nhật dữ liệu và hỗ trợ trong công tác chuyên môn phục vụ NCKH 22
7.Tình hình nâng cao chất lượng nghiên cứu chuyên môn 23
8.Các hoạt động NCKH với đào tạo 23
9.Các hoạt động NCKH với địa phương 23
PHẦN III: KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU BIỂN VÀ ĐẢO GIAI ĐOẠN 2015-2020 24
1 Chương trình 1: Phát triển nguồn nhân lực 24
1.1 Mục tiêu 24
1.2 Nhóm giải pháp 24
1.3 Chỉ tiêu: (xem bảng phụ lục) 25
2 Chương trình 2: Đào tạo, tuyên truyền 25
2.1 Mục tiêu: 25
2.2 Nhóm giải pháp: 25
2.3 Chỉ tiêu tiến trình thực hiện: (xem bảng phụ lục) 26
3 Chương trình 3: Nghiên cứu khoa học 26
3.1 Mục tiêu: 26
3.2.1 Về hướng nghiên cứu 26
3.3 Nhóm giải pháp 27
3.4 Chỉ tiêu: (xem bảng phụ lục) 28
4 Chương trình 4: Cơ sở vật chất 28
4.1 Mục tiêu: 28
4.2 Các giải pháp 28
5 Chương trình 5: Hợp tác, quan hệ quốc tế 29
5.1 Mục tiêu: 29
5.2 Giải pháp: 29
6 Chương trình 6: Công tác chính trị-tư tưởng 29
6.1 Mục tiêu: 29
6.2 Giải pháp: 30
6.3 Chỉ tiêu: (xem bảng phụ lục) 30
Trang 3PHẦN I: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT
1 THÔNG TIN CHUNG:
1.1 Tên đầy đủ:
- Tên tiếng Việt: Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo
- Tên tiếng Anh: Center for Ocean and Island studies
1.2 Tên viết tắt:
- Tên tiếng Việt:
- Tên tiếng Anh: HCMCOIS
1.3 Cơ quan chủ quản:
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Thành
phố Hồ Chí Minh
1.4 Thông tin liên lạc:
- Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà Quản lý Điều hành thuộc Trường ĐH KHXH&NV
TP HCM, khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh (Đối diện bến xe buýt - Làng đại học Quốc Gia TP.HCM)
- Điện thoại: 08.372.433.01 (4401) gặp Thư ký
- Webiste: http://ttbiendao.hcmussh.edu.vn/
- Email:hcmucois@hcmussh.edu.vn
2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN:
Trang 42.1 Quá trình thành lập:
- Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo được thành lập theo Quyết định số 231/QĐ-TCHC ngày 28/09/2009 của Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-TP.HCM Đây là Trung tâm nghiên cứu, phổ biến tri thức khoa học và chuyển giao kết quả trực thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia
Tp HCM
- Trung tâm chính thức được cấp địa điểm, trang thiết bị máy móc để đi vào họat động ngày 25/01/2010
- Đến ngày 01/02/2015 việc Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo di chuyển vào làm việc tại Tòa nhà Quản lý Điều hành thuộc Trường ĐH KHXH&NV TP HCM tại
cơ sở Thủ Đức Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà Quản lý Điều hành thuộc Trường ĐH KHXH&NV TP HCM, khu phố 6, Phường Linh Trung, Quận Thủ Đức, thành phố
Hồ Chí Minh (Đối diện bến xe buýt - Làng đại học Quốc Gia TP.HCM)
2.2 Hoạt động của Trung tâm giai đoạn 2010-2015:
2.2.1 Xây dựng năng lực nghiên cứu:
2.2.1.1 Thành tựu:
- Hình thành nhóm nghiên cứu về biển và hải đảo;
- Thành lập Ban tham vấn Trung tâm;
- Tổ chức các buổi seminar nội bộ hàng tuần nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu
và quản lý các dự án nghiên cứu về biển và hải đảo;
- Xây dựng 5 chương trình hành động và gởi đến các tổ chức, đoàn thể có liên quan nhằm xin nguồn tài trợ thực hiện các chương trình đề ra Nội dung từng chương trình như sau:
i- Xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của học sinh, sinh viên, các nhà nghiên cứu và những ai quan tâm đến tri thức khoa học về biển và hải đảo nước ta;
ii- Xây dựng chương trình, diễn đàn phổ biến tri thức khoa học về biển và hải đảo Việt Nam cho học sinh, sinh viên;
iii- Chương trình giáo dục môi trường cho sinh viên, học sinh và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, thái độ, hành vi và phương thức bảo vệ và cải tạo môi trường vùng biển, ven biển và hải đảo Việt Nam;
iv- Chương trình nâng cao năng lực nghiên cứu của đội ngũ nghiên cứu viên thông qua các khóa học ngắn hạn, khảo sát thực tế, trao đổi kinh nghiệm và hội thảo khoa học chuyên đề;
v- Các cuộc thi tìm với nhiều chủ đề khác nhau xoay quanh vấn đề biển và hải đảo Việt Nam nhằm phổ biến kiến thức khoa học biển và đảo đến mọi công dân;
Trang 5- Cử cán bộ của trung tâm đi học các khóa ngắn hạn, tham dự các hội thảo, hội nghị, triển lãm liên quan đến biển đảo, chủ quyền quốc gia, các chính sách, chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vùng biển, ven biển và hải đảo Việt Nam;
- Các nghiên cứu viên của trung tâm đều thực hiện các đề tài NCKH, tham gia hoạt động khoa học của trường và ĐHQG-HCM cũng như các tổ chức khoa học của Nhà nước;
- Tham gia các hội đoàn về vấn đề biển và hải đảo Việt Nam như: Hội Địa lý, Hội biển TP.HCM
2.2.1.2 Hạn chế:
- Các nhóm nghiên cứu chưa có những sản phẩm khoa học công bố rộng rãi trên các Tạp chí chuyên ngành ISSN và các Hội thảo Quốc tế
- Chưa tranh thủ đựơc đóng góp của Ban tham vấn, các chuyên gia đầu ngành về biển đảo
- Tần suất các đề tài được duyệt với kinh phí quá thấp và rất ít các đề tài lớn được giao cho Trung tâm thực hiện
- Nguồn nhân lực còn khiêm tốn, chưa đáp ứng được các hồ sơ năng lực của các
Sở Ban Ngành trong việc thực hiện các đề tài ứng dụng về biến khổi khí hậu, môi trường biển…
2.2.2 Nghiên cứu khoa học
2.2.2.1 Thành tựu:
- Tổ chức buổi được 2 tọa đàm khoa học cách nhau 2 năm 1 lần, các hội thảo khoa học hchuyên ngành hàng năm mang tính vùng đều thực hiện;
- Được duyệt và triển khai một Dự án về biển đảo (Trung tâm phụ trách chuyên môn), 02 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Đại học Quốc gia và đề tài cấp trường hàng năm;
- Thực hiện đề án phòng nghiên cứu thực nghiệm biển và đảo đang giai đoạn kết thúc
- Tham gia viết bài và tham dự các hội thảo khoa học các cấp trong và ngoài nước
- Phối hợp, liên kết các chuyên gia, các nhà nghiên cứu trong việc thực hiện các
đề tài, dự án…
- Trung tâm bước đầu cũng có đóng góp nhất định trong việc đưa ý kiến đóng góp mang tính xây dựng ở các Hội thảo quốc tế về biển Đông được các chuyên gia đánh giá cao
2.2.2.2 Hạn chế
- Do trung tâm mới thành lập nên chưa có nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học, chưa có nhiều kết quả nghiên cứu khao học;
Trang 6- Các sản phẩm khoa học chỉ dừng lại ở mức báo cáo khoa học, chưa có nhiều sản phẩm mang tính đột phá;
- Trung tâm không chủ động đựơc nguồn tài chính, con dấu nên không thể tiến hành những đề tài, dự án mang tính khảo sát thực tế;
2.2.3 Cơ sở vật chất:
2.2.3.1 Thành tựu
- Thu thập, hệ thống hóa các nguồn tài liệu liên quan đến biển và hảo đảo từ các nguồn báo, tạp chí điện tử, báo cáo khoa học … tập hợp thành các bộ tư liệu theo từng chủ đề nhằm bổ sung nguồn tài liệu tham khảo cho việc xuất bản các tài liệu tham khảo phục vụ rộng rãi;
- Từng bước hoàn thiện và xây dựng phòng tư liệu về biển đảo lớn nhất miền Nam với hơn một ngàn đầu sách đã lên kệ và hàng trăm báo cáo khoa học các loại,
đề tài NCKH các cấp Dữ liệu số hoá ước khoảng 10.000 nhan đề hiện đang xử lý để đưa lên thư viện Libol 6.0 tích hợp website của Trung tâm tại www.cois.edu.vn (thử nghiệm)
- Hệ thống server, máy tính, bàn ghế, tư liệu… không ngừng được đầu tư và hoàn thiện để đưa vào phục vụ sinh viên, cán bộ giảng viên và các nhà nghiên cứu
- Trang thiết bị, phòng ốc với 6 phòng chuyên môn hiện đang tiếp tục mở rộng
và đầu tư để trở thành một trung tâm nghiên cứu biển đảo hàng đầu cả nước
2.2.3.2 Hạn chế
- So với nhu cầu tìm hiểu kiến thức biển đảo của sinh viên và cán bộ viên chức nhà trừơng, thư viện trung tâm hiện nay còn ít đầu sách và báo cáo khoa học nhất là các tiếng nước ngoài; vấn đề biên dịch, dịch thuật trung tâm không có đủ kinh phí và nhân lực để dịch thuật các ấn phẩm về biển đảo trên thế giới
- Chưa có phòng Thí nghiệm, thực nghiệm và tương tác 3D để giúp cho bạn đọc truy cập từ xa;
- Trung tâm chưa nhận đựơc sự đóng góp và hỗ trợ của các nhà nghiên cứu, các
cơ quan đòan thể, doanh nghiệp với bất cứ hình thức nào
2.2.4 Công tác chính trị-tư tưởng:
2.2.4.1 Thành tựu
- Dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, Trung tâm kết hợp với các phòng ban trong Trường tổ chức chương trình hưởng ứng “Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam” hàng năm để nâng cao nhận thức, hành động về tình yêu đối với biển đảo
- Cử cán bộ của trung tâm đi tham dự các hội thảo, hội nghị, triển lãm liên quan đến môi trường, chủ quyền quốc gia, các chính sách, chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội vùng biển, ven biển và hải đảo Việt Nam” từ ngày 1/6 đến ngày 9/6 hàng năm;
Trang 7- Biên soạn sách báo, cẩm nang, các tài liệu về lĩnh vực biển và đảo nhằm phục
vụ đợt sinh hoạt chính trị đầu năm của nhà trường;
- Tham gia giảng dạy chính trị đầu năm về những vấn đề biển đảo Việt Nam
- Xây dựng trang thông tin về biển đảo phục vụ bạn đọc;
- Website trung tâm là trang web cung cấp những thông tin chính xác về tình hình thời sự, kiến thức khoa học về biển đảo đến nhiều đối tựơng độc giả…
- Cử các cán bộ Trung tâm sinh hoạt đều đặn các tổ chức đoàn thể của Trường, hướng tới kết nạp các thành viên vào Đảng nhằm xây dựng đội ngũ nhân viên vững mạnh, nắm vững lý luận chính trị
2.2.4.2 Hạn chế
- Chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong trường (đặc biệt là Văn phòng đòan trường) để đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển đảo đến cán bộ -công nhân viên chức nhà trừơng và sinh viên;
- Chưa xây dựng được phòng đọc phục vụ cho nhu cầu tìm hiểu kiến thức biển đảo của sinh viên
3 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ:
Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo có nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Tập hợp và biên tập các tài liệu liên quan đến biển và đảo Việt Nam
- Nghiên cứu điều tra cơ bản, xây dựng và tổ chức triển khai các đề tài, dự án khoa học và công nghệ trong và ngoài nước, tăng cường hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo
- Tổ chức các khóa huấn luyện, bồi dưỡng ngắn hạn cho các cán bộ, chuyên viên và cộng tác viên của trung tâm về các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo
- Tổ chức các hoạt động dịch vụ khoa học kỹ thuật, công nghệ và tư vấn các lĩnh vực liên quan đến biển và đảo
- Thực hiện các dịch vụ tư vấn, xây dựng luận cứ khoa học và đề xuất nội dung, chiến lược, chính sách liên quan đến biển và đảo Việt Nam
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh giao
4 CƠ CẤU TỔ CHỨC:
- Ban Giám đốc (2 TS)
- Tổ Nghiên cứu (2 ThS.NCV)
- Tổ Hành chính tổng hợp (2 CN.CV)
STT Họ và
tên
Chức vụ
Học vị Chuyên
Trang 8Lê
Thanh
Hòa
Giám đốc TS.GVC
Địa lý, Bản đồ Viễn thám và GIS
lthoageodept@yahoo.com
2
Trần
Nam
Tiến
Phó Giám đốc PGS.TS
Lịch sử thế giới Lịch sử Việt Nam
trannamtien@hcmussh.edu.vn nam_tien2004@yahoo.com
3
Ngô
Hoàng
Đại
Long
Nghiên cứu viên
ThS Địa lý
học
ngohoangdailong@hcmussh.edu.v
n hoangdailonggso@gmail.com
4
Nguyễn
Thị Thu
Thủy
Nghiên cứu viên ThS kinh tếĐịa lý ntthuthuy210@gmail.com
5 Trịnh HàPhương Chuyênviên Cử nhân Kinh tế trinhhaphuong123@gmail.com
6 ĐoànLan
Phương
Chuyên viên Cử nhân Du lịch doanlanphuong1986@gmail.com
5 PHÂN TÍCH SWOT:
5.1 Thời cơ và thách thức:
Đầu tư nghiên cứu tri thức và đào tạo
phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát
triển kinh tế, giải quyết các vấn đề an
ninh chính trị, an sinh xã hội, bảo vệ tài
nguyên môi trường…vùng biển, ven biển
và hải đảo là một trong những ưu tiến
hàng đầu của Đảng và Nhà nuớc ta trong
thời gian tới trong bối cảnh Biến đổi khí
hậu, nước biển dâng và nguy cơ xung đột
biển Đông;
Chưa đựơc đánh giá đúng mức về vị trí
và tầm quan trọng của trung tâm nên chưa có những đầu tư xứng đáng về con người Phần lớn các nghiên cứu viên phải
tự học, tự bồi dưỡng và tự nâng cao kiến thức trong bối cảnh vật giá leo thang
Không gian vùng biển, ven biển và hải
đảo Nam bộ nằm trong khu vực nghiên
cứu trọng điểm của ngành khoa học Xã
hội và Nhân văn của Trường và
ĐHQG-Chưa nhận đựơc sự viện trợ của các doanh nghiệp, các cơ quan đòan thể
Trang 9HCM về các khía cạnh như: văn
hoá/nhân học biển, tri thức bản địa, các
vấn đề cấp thiết về biển đảo…;
Là trung tâm đầu tiên và duy nhất nghiên
cứu về biển và hải đảo ở miền Nam Việt
Nam
Do mới thành lập nên còn khá trẻ chưa có nhiều tiếng vang nhất là hồ sơ năng lực NCKH của Trung tâm còn khá khiêm tốn Nằm trong ĐHQG-HCM có nhiều nhà
nghiên cứu thuộc đầu ngành về lĩnh vực
Tự nhiên và KHXN&NV nên có cơ hội
lĩnh ngộ các tri thức khoa học
Chưa có nhiều chuyên gia đầu ngành về biển đảo ở phía Nam, do vậy Trung tâm phải liên kết với các nhà khoa học ở miền Trung và miền Bắc
5.2 Điểm mạnh, điểm yếu:
Sự phối hợp tương đối đồng bộ và
hiệu quả giữa Trung tâm với các đơn vị
trong trường (phòng, ban) trong việc
hoàn thành các nhiệm vụ đề ra theo kế
hoạch
CB-VC của Trung tâm còn trẻ, non kinh nghiệm trong NCKH, các cấp lãnh đạo chủ yếu là giảng viên kiêm nhiệm, cho nên trong một số trường hợp gặp khó khăn trong việc điều hành các hoạt động chuyên môn; các nhân viên còn lúng túng trong xử lý các vấn đề thuộc chức năng của mình nhất là các hoạt động sự vụ hành chính
Sự đoàn kết, đồng thuận của tập thể
cán bộ, viên chức; nghiên cứu viên;
chuyên viên ổn định tư tưởng; tính ky
luật, nhiệt tình trong công việc; tinh thần
phấn đấu, nỗ lực hoàn thiện chuyên môn
Khối lượng công việc nhiều, phân bố không đều, dẫn đến áp lực quá tải, sơ suất trong việc đảm bảo hoạt động thường xuyên của Trung tâm và Trường
Ý thức cao về văn hoá công chức
trong xử lý công việc của cán bộ, chuyên
viên, nhân viên; năng động thực hiện các
công việc được phân công
Trình độ chuyên môn của các chuyên viên mới chưa theo kịp sự phát triển chung cùa Nhà trường
Sự phối hợp tốt, đồng bộ giữa các bộ
phận trong việc thực hiện các hoạt động
khoa học hàng năm
Các CB-VC chưa phát huy hết các khả năng của mình trong việc viết bài NCKH
Trang 105 TẦM NHÌN, SỨ MẠNG, MỤC TIÊU
5.1 Tầm nhìn
Đưa Trung tâm Nghiên cứu Biển và Đảo trở thành trung tâm liên kết nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai tạo ra những sản phẩm khoa học có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao để phục vụ cho công cuộc CNH-HĐH của khu vực Nam bộ, cung cấp cơ sở lý luận và khoa học về quản lý cho khai thác, bảo tồn, phát triển và bảo vệ chủ quyền, đảm bảo an ninh và vùng biển đảo phía Nam
5.2 Sứ mạng
“Chia sẻ tri thức – Kết nối biển đảo”
5.3 Mục tiêu
- Trở thành đầu mối gắn kết giữa các nhà khoa học hàng đầu Việt Nam về biển đảo
- Xây dựng cơ sở học liệu về biển đảo lớn nhất ở phía Nam
- Liên kết đào tạo ngắn hạn và xúc tiến các dịch vụ khoa học công nghệ
về lĩnh vực biển đảo trong XHNV
PHẦN II: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC GIAI ĐOẠN
2011 – 2015
1 Tình hình hoạt động khoa học
- Ban Giám đốc lên kế họach xây dựng phương hướng họat động, xác định nhiệm vụ, chiến lược phát triển cho Trung tâm và cho từng thành viên từ nay đến 2015 Chiến lược mới cho Trung tâm đến năm 2020 tầm nhìn đến 2030
- Triển khai và thực hiện các hạng mục trong Dự án phòng nghiên cứu thực nghiệm về Sưu tầm và NCKH XHNV về biển đảo cấp ĐHQG và Nhà
nước
- Đang triển khai và phối họp để thực hiện đăng ký các Đề tài cấp ĐHQG và phối hợp với các tỉnh về chuẩn bị cho các hướng nghiên cứu khoa học trong năm 2015
- Duy trì và đăng tin tức biển đảo trong nước và quốc tế lên website trung tâm tại địa chỉ : www.ttbiendao.hcmussh.edu.vn , tiếp tục hoàn thiện thêm tên miền
website tại địa chỉ: www.cois.edu.vn; hoàn thiện hệ thống thư viện điện tử trên website, bước đầu đã lên giá sách và hơn 1000 đầu mục sách để phục vụ bạn đọc để phục vụ cho Dự án Biển Đảo