Môc lôc ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LĂNG THỊ HIỀN VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM (NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI MINH HÀN) L[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
LĂNG THỊ HIỀN
VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở
VIỆT NAM (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI CÔNG TY TNHH
THƯƠNG MẠI MINH HÀN)
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
Hà Nội, 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
LĂNG THỊ HIỀN
VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC
Ở VIỆT NAM (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI CÔNG TY TNHH
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
MÃ SỐ: ĐÀO TẠO THÍ ĐIỂM Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN VĂN CHIỀU
Hà Nội, 2015
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 2
PHẦN MỞ ĐẦU 3
PHẦN NỘI DUNG 16
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP VÀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM 16
1.1 Văn hóa quản lý doanh nghiệp 16
1.1.1 Khái niệm 16
1.1.2 Những yếu tố cấu thành văn hóa quản lý doanh nghiệp 24
1.1.3 Các nhân tố tác động đến văn hóa quản lý doanh nghiệp 34
1.2 Khái quát chung về văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam 36
1.2.1 Đặc điểm của doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam 36
1.2.2 Đặc trưng trong văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam 38
Kết luận Chương 1: 43
CHƯƠNG 2 NHẬN DIỆN VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI MINH HÀN 45
2.1 Giới thiệu về công ty TNHH Thương mại Minh Hàn 45
2.1.1 Lịch sử hình thành phát triển, lĩnh vực kinh doanh và quy mô công ty 45
2.1.2 Cơ cấu tổ chức công ty TNHH Thương mại Minh Hàn 47
2.1.3 Nguồn nhân lực công ty TNHH Thương mại Minh Hàn 50
2.2 Nhận diện văn hóa quản lý của công ty TNHH Thương Mại Minh Hàn 52
2.2.1 Triết lý quản lý doanh nghiệp của công ty TNHH Thương Mại Minh Hàn 52
2.2.2 Phong cách quản lý “Ko Sang Ku” 62
Trang 42.2.3 Đánh giá văn hóa quản lý tại công ty TNHH Thương mại Minh
Hàn 74
Kết luận Chương 2 77
CHƯƠNG 3 KINH NGHIỆM VÀ KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CÁC NHÀ QUẢN LÝ TRONG VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 79
3.1 Kinh nghiệm từ việc xây dựng văn hóa quản lý doanh nghiệp từ công ty TNHH Thương mại Minh Hàn 79
3.1.1 Bài học từ tấm gương về giá trị người lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp 79
3.1.2 Những bài học trong xây dựng: sứ mệnh doanh nghiệp, nhân viên chuyên nghiệp, mở rộng thương hiệu và chuyển đổi chế độ quản lý “gia đình trị” sang quản lý hiện đại 81
3.2 Một vài khuyến nghị đối với các nhà quản lý trong việc xây dựng văn hóa quản lý doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay 83
3.2.1 Cần tiếp tục nâng cao hệ giá trị của doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ hội nhập 83
3.2.2 Cần tiếp tục xây dựng đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, ủy quyền trong quản lý dần thoát khỏi mô hình “quản lý gia đình trị” cho các doanh nghiệp 88
3.2.3 Cần tiếp tục xây dựng thương hiệu của doanh nghiệp 89
Kết luận Chương 3: 92
KẾT LUẬN 94
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 100
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Khoa Khoa học quản lý, trường Đại học học Khoa học xã hội và nhân văn, các quý Thầy cô đã giúp tôi trang bị tri thức, tạo điều kiện môi trường thuận lợi nhất trong quá trình học tập và thực hiện Luận văn này
Với lòng kính trọng và biết ơn tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn tới Tiến sĩ Nguyễn Văn Chiều, đã luôn quan tâm và tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện này
Xin chân thành cảm ơn phòng nhân sự và nhân viên công ty TNHH Thương mại Minh Hàn đã cung cấp nguồn tài liệu, tư liệu hữu ích giúp tôi hoàn thành Luận văn của mình
Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc tới gia đình và những người bạn đã luôn động viên hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập, làm việc và hoàn thành Luận văn của mình
Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2015 Lăng Thị Hiền
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do nghiên cứu
Với xu thế toàn cầu hóa, khi mà các quốc gia dường như không còn “biên
giới”, việc tồn tại những công ty đa quốc gia, xuyên quốc gia trở thành một điều
tất yếu Một trong những vấn đề đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đó là sự khác biệt giữa các nền văn hóa của mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia trên thế giới, điều này yêu cầu mỗi công ty muốn thành công trong lĩnh vực kinh doanh cần
phải có sự hiểu biết về văn hóa của từng đất nước Vì thế “Quản lý xuyên văn
hóa” trở thành chủ đề được đặc biệt quan tâm Ban đầu, văn hóa được các nhà
quản lý sử dụng như một động lực nâng cao hiệu quả hoạt động, dần dần, trong hoạt động thực tiễn của các tổ chức đã từng bước hình thành nên những đặc trưng văn hóa trong quản lý Mặt khác, dù có định nghĩa như thế nào về bản chất của quản lý thì chúng ta vẫn phải thống nhất với nhau rằng, quản lý là một hoạt động đặc biệt và nó gắn với con người, do đó văn hóa cũng không thể không bao trùm nên vấn đề này Văn hóa quản lý là một bộ phận trong hệ thống văn hóa nói chung Đối với doanh nghiệp việc xây dựng văn hóa quản lý sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý các vấn đề khác trong doanh nghiệp, cũng góp phần tạo dựng nên bản sắc của doanh nghiệp trên thị trường
Việt Nam hiện nay, cùng với chính sách mở cửa hội nhập và sự thay đổi trong chính sách đầu tư, đã thu hút ngày càng nhiều các doanh nghiệp nước ngoài đến khai thác, làm ăn Một trong những quốc gia có sự đầu tư lớn vào Việt Nam phải kể đến đó là Hàn Quốc Hiện nay, Việt Nam đang được xem là một
“cứ điểm” quan trọng của của các doanh nghiệp Hàn Quốc khi có tới hơn 4.300 doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư với tổng vốn lên tới 43 tỷ USD, trong đó hàng loạt các tên tuổi hàng đầu của nước này đang có mặt ở Việt Nam như: Lotte, Huyndai, Samsung, LG…
Chỉ tính riêng trong 10 tháng năm 2015, tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm của Hàn Quốc tại Việt Nam là hơn 6.2 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và thay đổi cơ cấu nền kinh tế như công nghiệp chế biến chế tạo, kinh doanh bất động sản, xây
Trang 7dựng… Kim ngạch thương mại song phương năm 2014 đạt trên 28,8 tỷ USD, riêng 9 tháng năm 2015 đã đạt 27,3 tỷ USD, tăng 30,2% so với cùng kỳ năm
20141
Sự đầu tư mạnh mẽ của các công ty Hàn Quốc trong những năm gần đây
đã tác động không chỉ đến sự phát triển kinh tế mà cả văn hóa xã hội của Việt Nam Sự thành công của cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam có sự đóng góp của nhiều yếu tố khác nhau, song chúng ta dễ nhận thấy một trong những yếu tố đó là những điểm khác biệt trong chính phong cách quản lý của các doanh nghiệp này Đó là những những điểm đặc sắc trong văn hóa quản lý của doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam
Đầu tư và phát triển trên đất nước Việt Nam, lẽ tất nhiên, các doanh nghiệp Hàn Quốc chịu sự chi phối bởi hệ thống pháp luật, lối sống, văn hóa của Việt Nam Tuy vây, cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc, vẫn tạo dựng cho mình những nét đặc sắc riêng trong phong cách quản lý, tạo nên những “nét riêng” cho doanh nghiệp mình Nghiên cứu văn hóa quản lý của doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam, tác giả sẽ hệ thống hóa một cách tổng quát về văn hóa quản
lý doanh nghiệp, các yếu tố cấu thành của văn hóa quản lý doanh nghiệp, trình bày sự kết hợp giữa văn hóa Hàn Quốc và văn hóa Việt Nam trong việc tạo dựng một nền văn hóa quản lý doanh nghiệp chung Làm rõ những nét đặc sắc riêng biệt trong văn hóa quản lý, lãnh đạo của chủ thể là người Hàn, làm nên sự khác biệt giữa doanh nghiệp của Hàn Quốc với các doanh nghiệp khác Cùng với đó
là sự tác động hay vai trò của văn hóa quản lý doanh nghiệp đối với sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam Đồng thời, trong thực tiễn hoạt động, văn hóa quản lý Hàn Quốc cũng có những điểm hạn chế của nó, việc tìm ra những phương hướng cải tiến nó cũng sẽ trở thành những gợi ý giúp doanh nghiệp Việt Nam có được những bài học trong việc xây dựng và nâng cao văn hóa quản lý doanh nghiệp đạt hiệu quả
1 2015111907505924.htm
Trang 8http://dantri.com.vn/viec-lam/luong-va-moi-truong-dau-tu-noi-lo-khong-moi-cua-doanh-nghiep-han-quoc-Công ty TNHH Thương mại Minh Hàn là một trong những doanh nghiệp
có vốn đầu tư từ Hàn Quốc, khá phát triển trên thị trường Việt Nam Minh Hàn
là công ty phân phối các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu Hàn Quốc tại Việt Nam, trong đó công ty hoạt động trong ba lĩnh vực chính chính, đó là: Thứ nhất là hệ thống siêu thị Kmart chuyên cung cấp những sản phẩm thực phẩm của Hàn Quốc ở Việt Nam; Thứ hai là hệ thống nhà hàng Kfood chuyên cung cấp những món ăn nhanh đặc trưng của Hàn Quốc ở Việt Nam; Thứ ba là hệ thống Star Korea chuyên cung cấp những mặt hàng chế biến từ sâm Hàn Quốc Cùng với
hệ thống lãnh đạo quản lý chủ yếu là người Hàn, phong cách làm việc, hoạt động của Minh Hàn mang một đặc điểm riêng Theo đó, với chức năng giới thiệu văn hóa thực phẩm Hàn Quốc đến Việt Nam, cung cấp các mặt hàng thực phẩm đặc sắc của Hàn Quốc đến với người tiêu dùng Việt Nam, việc xây dựng văn hóa quản lý doanh nghiệp ở Minh Hàn mang tính chất riêng biệt Nó không chỉ là sự kết hợp giữa văn hóa Hàn Quốc nói chung và văn hóa Việt Nam mà còn có cả văn hóa thực phẩm Hàn Quốc nói riêng Những nét đặc sắc trong văn hóa quản lý của công ty góp phần quan trọng vào sự phát triển chung và tạo dựng nên những nét đặc sắc của nền văn hóa doanh nghiệp quản lý nói chung cho công ty TNHH Thương mại Minh Hàn Vì vậy cũng có thể coi, việc nghiên cứu trường hợp công ty TNHH Thương mại Minh Hàn, chúng ta cũng có thể thấy những nét cơ bản trong văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam
Chính những lý do trên, tôi quyết định lựa chọn đề tài “Văn hóa quản lý
doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam (Nghiên cứu trường hợp công ty TNHH Thương mại Minh Hàn)” làm Luận văn cao học chuyên ngành Khoa học quản lý
của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Vấn đề văn hóa và quản lý đã thu hút được rất nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu Tuy nhiên, nghiên cứu những đề tài chuyên sâu về văn hóa quản lý nói chung và văn hóa quản lý doanh nghiệp đặc biệt là văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc, lại không được các nhà nghiên cứu quan tâm nhiều
Trang 9Không có nhiều những tác phẩm hệ thống làm rõ những vấn đề bản chất, hệ khái niệm, đặc trưng của văn hóa quản lý Phần vấn lớn những nghiên cứu trong nước cũng như ở nước ngoài chủ yếu bàn luận đến các vấn đề về văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh hay những vấn đề chung nhất của văn hóa và quản
lý Những tác phẩm này đã tạo những bước lý thuyết nền tảng cho tác giả thực hiện quá trình nghiên cứu các vấn đề lý luận của đề tài, mặc dù những cách tiếp cận của mỗi nghiên cứu lại khác nhau đưa ra những định nghĩa không giống nhau
2.1 Một số công trình nghiên cứu trong nước
Với đề tài văn hóa quản lý cũng nhận được rất nhiều sự nghiên cứu của các tác giả trong nước Những nghiên cứu tổng kết về đề tài văn hóa nói chung, những khái luận, đặc trưng của văn hóa, văn hóa Việt Nam, văn hóa Hàn Quốc cũng được những nhà nghiên cứu bàn luận một cách đầy đủ và sâu sắc Các tác phẩm viết rất rõ về văn hóa Việt Nam, hay văn hóa Hàn Quốc của các tác giả giúp cho chúng ta thấy rõ những nét đặc sắc, bản chất của văn hóa hai quốc gia,
thấy được sự tương đồng, giao thoa giữ hai nền văn hóa Trần Ngọc Thêm “Tìm
hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam”, Nguyễn Bá Thành “Tương đồng văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc”
Nhiều tác phẩm nghiên cứu các lĩnh vực liên quan đến văn hóa doanh nghiệp văn hóa kinh doanh trong doanh nghiệp nói chung và trong doanh nghiệp
Hàn quốc Những sách và bài viết trên các tạp chí của tác giả như: “Văn hóa
kinh doanh và triết lý kinh doanh” của Đỗ Minh Cương , “Giáo trình văn hóa kinh doanh” của Dương Thị Liễu hệ thống các bài nghiên cứu của Phạm Quý
Long và Nguyễn Thị Phi Nga nghiên cứu “Văn hóa doanh nghiệp của các
Chaebol Hàn Quốc” tiếp cận trên góc độ lý thuyết, nghiên cứu những yếu tố ảnh
hưởng đến quá trình hình thành và phát triển cũng như các đặc trưng truyền thống và khuynh hương biến đổi Các tác giả đã nghiên cứu và chỉ ra những yếu
tố cơ bản và đặc sắc trong văn hóa doanh nghiệp Hàn Quốc theo hệ thống kinh doanh công ty mẹ - con Những nghiên cứu về vấn đề văn hóa, quản lý, hay những nét đặc sắc của văn hóa doanh nghiệp Hàn quốc cũng nhận được sự quan
Trang 10tâm của một số nhà nghiên cứu Tập san chuyên đề Nghiên cứu Hàn Quốc của Viện nghiên cứu Đông á có những nghiên cứu rất hệ thống về đất nước Hàn quốc, với những đặc trưng tiêu biểu trên tất cả những lĩnh vực: văn hóa, xã hội, kinh tế, con người của đất nước kim chi
Nguyễn Viết Lộc, 2008, “Văn hóa kinh doanh trong các doanh nghiệp
Hàn Quốc ở Việt Nam”, Luận văn thạc sĩ nghành Quản trị Kinh doanh Trường
Đại học Kinh tế Tác giả nghiên cứu những vấn đề về đặc điểm chung nhất của văn hóa kinh doanh Hàn Quốc chứ chưa làm nổi rõ vấn đề của văn hóa quản lý tại những công ty này Mặc dù văn hóa quản lý cũng được biểu hiện một phần thông qua văn hóa kinh doanh
Những nghiên cứu chuyên đề về văn hóa quản lý, có Đề tài: “Văn hóa quản lý – truyền thống và hiện đại” ( trong Chương trình Khoa học Công nghệ cấp nhà nước KX.06) do cố giáo sư Nguyễn Hồng Phong thực hiên, là một tổng kết hết sức quan trọng, có đóng góp lớn trong việc tổng kết mô hình văn hóa quản lý tổng lịch sử, đề xuất mô hình văn hóa quản lý thống nhất giữa cái truyền thống, hiện đại hóa và chủ nghĩa xã hội
Một trong những tác giả đầu tiên, và có thể nói cho đến nay là người có những nghiên cứu hệ thống nhất về văn hóa quản lý đó là tác giả Phạm Ngọc Thanh, với hàng loạt những bài viết trên các tạp chí và sách có liên quan tới các vấn đề văn hóa quản lý Những vấn đề mang tính lý luận đầu tiên về văn hóa quản lý, những vấn đề liên quan đến khái niệm, bản chất hay những nét đặc trưng cấu thành của văn hóa quản lý được tác giả làm rõ trong đề tài nghiên cứu
khoa học, cấp Đại học Quốc gia,“ Những vấn đề lý luận chủ yếu của văn hóa
quản lý”, 2008 Tác giả đã nghiên cứu những vấn đề cụ thể hơn trong văn hóa
quản lý tại Việt Nam hiện nay, những vấn đề văn hóa quản lý trong bối cảnh đất nước hiện nay trên cơ sở nhìn nhận từ lý luận tới thực tiễn Trong đó những vấn
đề cốt yếu của văn hóa quản lý được tác giả làm rõ với hai tác phẩm “Đổi mới
văn hóa lãnh đạo và quản lý: Lý luận và thực tiễn”, NXB Lao động xã hội,2011
“Vấn đề phát triển văn hóa và con người hiện nay”, NXB Thế giới, 2011 Và
tác phẩm “Đổi mới văn hóa lãnh đạo và quản lý ở Việt Nam hiện nay”, NXB
Trang 11Chính trị quốc gia, 2013 Trong các tác phẩm của mình, tác giả quan tâm tới các vấn đề khái quát nhất của văn hóa quản lý Tiếp cận văn hóa quản lý trên góc độ
vĩ mô, quan tâm tới những vấn đề văn hóa quản lý trên góc độ quản lý nhà nước nhiều hơn, nhưng đây là những tiền đề lý luận quan trọng của đề tài để tác giả khái quát những vấn đề lý luận trong văn hóa quản lý
2.2 Một số công trình nghiên cứu nước ngoài
Các nhà tư tưởng quản lý đã nghiên cứu khá chi tiết các vấn đề chung của quản lý, những khái niệm, đặc trưng, bản chất, các mô hình quản lý khác nhau Nhiều công trình nghiên cứu đã làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa và quản lý
Quản lý xuất hiện cùng với sự xuất hiện của nhà nước, thậm chí có thể nói
là ngay khi có xã hội loài người quản lý đã có, tuy nhiên để quản lý trở thành một đối tượng nghiên cứu, có hệ thống khái niệm, phạm trù riêng và trở thành một khoa học như ngày hôm nay có lẽ phải tính đến những năm đầu của thế kỷ
XX Trong lịch sử khoa học quản lý đã có nhiều nghiên cứu khác nhau, của nhiều tác giả để luận giải những vấn đề trong quản lý Tổng hợp những tác phẩm
đó, tạo thành một khu rừng quản lý phong phú Những tư tưởng luận giải về quản lý hoàn thiện cùng với thời gian gắn với sự phát triển của khoa học kỹ thuật.Khoa học kỹ thuật đương đại là một trong những luận cứ vô cùng quan trọng giúp các nhà nghiên cứu đưa ra cái nhìn về quản lý, bản chất của quản lý
là gì? Những yếu tố cấu thành trong quản lý Cùng với thời gian, cùng với sự phát triển của khoa học xã hội, những nghiên cứu nhân văn về con người xuất hiên, những yếu tố “văn hóa” “con người văn hóa” dần xuất hiên, văn hóa bước
vào quản lý như thế Trong công trình “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” của
các tác giả Harold Koontz, Cyril O'Donnell, Heinz Weihrich đã tổng hợp những vấn đề chung nhất được các tác giả thế kỷ XX nghiên cứu về quản lý
Sự phát triển về khoa học kỹ thuật – kinh tế - xã hội đưa xã hội loài người
từ kỷ nguyên của khoa học công nghệ, xã hội công nghiệp chuyển sang một xã hội mới xã hội hậu công nghiệp, với vai trò phát triển quan trọng của thông tin Trong xã hội, mối quan hệ giữ con người và con người thay đổi, kẻ mạnh không
Trang 12phải là kẻ nắm giữ máy móc, nắm giữ công nghệ, vai trò của thông tin, vai trò của con người ngày càng thay đổi và tổ chức cũng có nhiều sự biến đổi cả về kết
cấu, bản chất, mối quan hệ Tác phẩm “Những thách thức của quản lý trong thế
kỷ XXI” của Peter Drucker đã đặt ra những bộ giả định về sự thay đổi của tổ
chức và quản lý thích ứng với điều kiện môi trường biến đổi trong thời kỳ này Mặc dù chưa nói rõ nhưng những vấn đề này kéo theo những vấn đề thay đổi
trong văn hóa quản lý Một tác phẩm cũng đáng chú ý đó là “Tư duy lại tương
lai” của tập thể 20 tác giả nổi tiếng thế giới do R.Gibson biên tập Trong tác
phẩm có nhiều bài viết bàn luận về vấn đề văn hóa doanh nghiệp, văn hóa quản
lý định hướng vào tương lai
Quản lý không chỉ bó hẹp trong danh giới một quốc gia mà trên nền tảng
của quá trình quốc tế hóa, của việc hình thành “Thế giới phẳng” Sự đa dạng,
khác biệt giữa các nền văn hóa, giữa các quốc gia và mức độ cần thiết phải am
hiểu nó càng lên cao “Chinh phục các làn sóng văn hóa: Những bí quyết kinh
doanh trong môi trường văn hóa đa dạng” của các tác giả Fons Trompenaars,
Charles Hampden-Turner luận giải những sự khác biệt trong từng nền văn hóa
tiêu biểu trên thế giới Và từ đó, “Quản lý xuyên văn hóa” với nhiều những bài
học kinh nghiệm của quản lý trong các nền văn hóa khác nhau, dẫn đến những kiểu văn hóa quản lý khác nhau Văn hóa hiện hành trong quản lý doanh nghiệp,
đưa quản lý doanh nghiệp với những đăc điểm đánh giá mới “Bản sắc văn hóa
doanh nghiệp”, “Triết ly doanh nghiệp 101”, vì thế được quan tâm
Văn hóa gắn liền với những cộng đồng riêng, nó biểu hiện cho những đặc trưng nhất của cộng đồng đó Văn hóa quản lý hay văn hóa quản lý doanh nghiệp nói một cách nào đó cũng là một phần của văn hóa nói chung, vì thế văn hóa quản lý doanh nghiệp cũng mang đặc trưng của mỗi cộng đồng Sự vươn lên của đất nước Hàn Quốc, sự phủ sóng của nền văn hóa Hallyu trên thế giới, và việc có mặt và thành công của các công ty Hàn Quốc trên các nước cũng đặt ra nhiều câu hỏi cho các nhà nghiên cứu
Có khá nhiều công trình nghiên cứu về văn hóa Hàn Quốc, văn hóa kinh
doanh Hàn Quốc “Managing Korean business : Organization, culture, human
Trang 13resources and change “ của C.Rowley, Tae-Won Sohn, J.Bae nghiên cứu những
vấn đề cơ bản trong quản trị kinh doanh Hàn Quốc với các yếu tố liên quan giữ
tổ chức,văn hóa, nguồn lực con người của đất nước Hàn Quốc Những tập đoàn kinh tế chi phối kinh tế của đất nước Hàn Quốc với những đặc trưng riêng trong
phong cách quản lý “Đặc điểm kinh doanh của các tập đoàn lớn Hàn Quốc” của
tác giả Yu Kun Sun Nhiều tác phẩm nghiên cứu về những điểm đặc sắc trong văn hóa Hàn Quốc, với hình ảnh một đất nước của những con người hiền hậu, yêu cái đẹp, nhưng lại giàu nghị lực vươn lên Đất nước với những truyền thống
coi trong gia đình, coi trọng kỷ luật, và một tinh thần học hỏi không ngừng “ Tra
cứu văn hóa Hàn Quốc” – Hwang Gwi Yeon
Một đất nước Hàn Quốc với những con người tài ba, nhìn nhận những thời cơ và quyết tâm thực hiện ước mơ của mình, thể hiện một phong cách quản
lý có thể chuyên quyền nhưng lại linh hoạt, thể hiện một ý chí không chịu khuất phục trước hoàn cảnh Những con người ấy góp phần tạo dựng một Hàn Quốc phát triển như ngày hôm nay Đó là những cuốn hồi ký, những tự truyện về những ông chủ kinh tế - những nhà Chaebol đầu tiên của kinh tế Hàn Quốc
“Thế giới quả là rộng lớn và có rất nhiều việc để làm” – Kim Woo Choong –
Câu chuyện về cuộc đời của chủ tịch và là người sáng lập tập đoàn công nghiệp
DAEWOO, “Không bao giờ là thất bại ! Tất cả là thử thách” – Tự truyện Chung Ju Yung- người sáng lập tập đoàn HYUNDAI, và “ LEE KUN HEE –
Những lựa chọn chiến lược và kỳ tích SAM SUNG” của Ji Pyeong Gil Thông
qua những cuốn tự truyện này, hình ảnh những vị lãnh đạo của những tập đoàn lớn của kinh tế Hàn Quốc được giới thiệu đến đọc giả, nhưng hơn thế nữa thông qua đó, ta đều có thể thấy những nét tư tưởng rất riêng nhưng lại làm nên những đặc điểm của một phong cách quản lý Hàn Quốc, thấy được một văn hóa quản lý mang tính chuyên quyền nhưng lại vô cùng chính xác, thấy được tinh thần không bao giờ khuất phục trước khó khăn thử thách, luôn trăn trở hướng tới điều tốt đẹp hơn
Những nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh Hàn Quốc cũng được nhiều nhà nghiên cứu Hàn Quốc quan tâm Những nét đặc sắc,
Trang 14những hạn chế, những mặt trái trong văn hóa doanh nghiệp Hàn Quốc, chính xác
hơn là văn hóa doanh nghiệp của Chaebol Hàn Quốc được trình bày “Văn hóa
doanh nghiệp con ếch xanh” – Cho Young Ho
2.3 Một số đánh giá
Nhìn chung, với những tác phẩm nghiên cứu về đề tài văn hóa, quản lý, văn hóa quản lý, hay văn hóa doanh nghiệp nói chung và Hàn Quốc nói riêng khá đa dạng và phong phú, các tác phẩm đã làm rõ các phạm trù khái niêm liên quan, góp một phần quan trọng tạo dựng nền tảng cơ sở lý luận của đề tài Mặc
dù vậy chưa có bất kỳ nghiên cứu nào về vần đề văn hóa quản lý doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp Hàn Quốc nói riêng Văn hóa quản lý doanh nghiệp, nói một cách nào đó, nó là một phần làm nên tổng thể của văn hóa quản lý Ở đó, văn hóa quản lý được nhận diện, đối chiếu trên góc độ một tổ chức cụ thể - doanh nghiệp Chính vì vậy, đây là một điểm mới của đề tài Đề tài góp phần tổng kết lại cơ sở lý luận chung nhất về văn hóa quản lý, văn hóa quản lý trong doanh nghiệp, những phạm trù khái niệm, cấu tạo, vai trò Đưa ra những nghiên cứu thực tiễn của vấn đề trong một doanh nghiệp cụ thể để kiểm chứng lý thuyết đó
3 Mục tiêu nghiên cứu
Với đề tài nghiên cứu “Văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt
Nam (Nghiên cứu trường hợp công ty TNHH Thương mại Minh Hàn)”, mục
tiêu nghiên cứu của Luận văn là:
3.1 Làm rõ những đặc trưng của văn hóa quản lý doanh nghiệp, văn hóa
quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam, thông qua việc: Nhận diện văn
hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc tại công ty TNHH Thương mại Minh Hàn Trong đó làm rõ các yếu tố cấu thành của văn hóa quản lý doanh nghiệp, những đặc điểm của văn hóa quản lý doanh nghiệp ở công ty TNHH Thương mại Minh Hàn và mối quan hệ giữa văn hóa quản lý doanh nghiệp đối với vấn đề khác của doanh nghiệp ở công ty TNHH Thương mại Minh Hàn
3.2 Qua việc khảo sát văn hóa quản lý doanh nghiệp tại công ty TNHH
Thương mại Minh Hàn đưa ra những đánh giá và khuyến nghị để góp phần phát huy những giá trị tích cực và góp phần vượt qua những cái chưa được trong văn
Trang 15hóa quản lý doanh nghiệp Qua đó, đưa ra những bài học kinh nghiệm dành cho những doanh nghiệp của Việt Nam trong việc xây dựng và duy trì văn hóa quản
lý doanh nghiệp hiện nay và nâng cao hiệu quả quản lý của doanh nghiệp nói chung
4 Phạm vi nghiên cứu
Văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam gồm rất nhiều những vấn đề khác nhau, tuy nhiên trong đề tài của mình, tác giả giới hạn phạm
vi nghiên cứu của đề tài trên một số phương diện như sau:
- Về không gian: Công ty TNHH Thương mại Minh Hàn, các cơ sở tại Hà
Nội
- Về thời gian: từ năm 2010 đến năm 2015
- Về nội dụng: văn hóa quản lý doanh nghiệp: đặc điểm, biểu hiện, và
những nhân tố ảnh hưởng liên quan, mối quan hệ giữa văn hóa quản lý doanh nghiệp và các vấn đề khác của doanh nghiệp
5 Mẫu khảo sát
Công ty TNHH Thương mại Minh Hàn là một công ty lớn với ba hoạt động kinh doanh, đó là: hệ thống siêu thị, hệ thông quầy ăn và hệ thông quầy sâm, gồm nhiều cơ sở khác nhau phân bố trên khắp cả nước Số lượng nhân viên của công ty vào khoảng gần 500 nhân viên.Với những điều kiện về phạm vi nghiên cứu, tác giả lựa chọn tổng mẫu khảo sát 180 mẫu
Về không gian: Với các hệ thống của hàng làm việc rải rác phân bố tại các địa điểm khác nhau ở Hà Nội, nên đề tài chủ yếu nghiên cứu tại các địa điểm:
- Trụ sở công ty TNHH Thương mại Minh Hàn
- Hệ thống siêu thị Kmart Hà Nội: Kmart Trung Hòa, Kmart 17T3, Kmart Mỹ Đình, Kmart Keang Nam
- Quầy sâm Star Korea Big C Thăng Long
- Kfood 17T3 – Hoàng Đạo Thúy
Về đối tượng: Luận văn sẽ tiến hành khảo sát đại diện các nhóm đối tượng sau:
- Lãnh đạo, quản lý công ty:
Trang 16+ Số lượng: 20 người (trong đó, những người quản lý đứng đầu từ cấp trưởng phòng trở lên là 4 người)
+ Cách khảo sát: thông qua phương thức quan sát và phỏng vấn sâu đối tượng để thấy được những nét đặc trưng trong văn hóa quản lý doanh nghiệp của công ty
- Khách hàng:
+ Số lượng: 30 người
+ Cách khảo sát: thông qua phương thức phỏng vấn sâu và phỏng vấn bằng bảng hỏi đối tượng để thấy được những nét đặc trưng trong văn hóa quản
lý doanh nghiệp của công ty
6 Câu hỏi nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm trả lời cho câu hỏi nghiên cứu sau:
- Văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam hiện nay như thế nào?
- Văn hóa quản lý tại công ty TNH Thương mại Minh Hàn có biểu hiện như thế nào?
- Trên cơ sở nhận diện những biểu hiện của văn hóa quản lý tại công ty TNHH Thương mại Minh Hàn, đưa ra những bài học và khuyến nghị cho nhà quản
lý trong việc xây dựng văn hóa quản lý doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay như thế nào?
7 Giả thuyết nghiên cứu
Đề tài “Văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam Nghiên
cứu trường hợp công ty TNHH TM Minh Hàn.” giả thuyết của tác giả là:
Trang 17- Các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam hiện nay đều khá chú ý đến việc xây dựng văn hóa quản lý doanh nghiệp, và áp dụng văn hóa quản lý mang đặc trưng Hàn Quốc có sự phù hợp với văn hóa, môi trường kinh doanh Việt Nam
- Văn hóa quản lý công ty TNHH TM Minh Hàn thể hiện những nét văn hóa riêng biệt, đó là sự kết hợp giữa văn hóa Hàn và Việt, đặc biệt mang những nét đặc trưng riêng trong phong cách quản lý, lãnh đạo của chủ thể người Hàn
- Văn hóa quản lý công ty TNHH Thương mại Minh Hàn đưa ra nhiều bài học kinh nghiệp trong công cuộc xây dựng văn hóa quản lý cho các nhà quản lý doanh nghiệp Việt Nam trên các phương diện về xây dựng người quản lý đến các chiến lược kinh doanh
8 Phương pháp nghiên cứu
Để làm rõ vấn đề nghiên cứu và chứng minh luận điểm nghiên cứu, tác giả sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Để chứng minh cho giả thuyết của mình, và là khái luận lại hệ thống các kiến thức về văn hóa quản lý, văn hóa quản lý doanh nghiệp, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu: tìm hiểu những tài liệu nghiên cứu của các tác giả khác có liên quan đến các vấn đề liên quan của đề tài như văn hóa, văn hóa quản lý, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh Hàn Quốc, của các tác giả trong và ngoài nước
- Phương pháp quan sát
Những biểu hiện của văn hóa quản lý doanh nghiệp Hàn quốc được thể hiện tại công ty TNHH Thương Mại Minh Hàn, được tác giả chỉ ra dựa trên một phần của kết quả quan sát của tác giả tại một số điểm khảo sát thuộc công ty Minh Hàn, những biểu hiện trực quan của văn hóa quản lý doanh nghiệp, những nhận xét đánh giá về văn hóa quản lý doanh nghiệp đó
- Phương pháp phỏng vấn
Tiến hành nghiên cứu luận văn, tác giả sử dụng phương pháp phỏng vấn sâu một số đối tượng, để minh chứng cũng như đưa ra những luận cứ lập luận cho giả thuyết của mình
Trang 18Phỏng vấn sâu những một số cán bộ nhân viên sau:
1 Ông Yoon Ha – Giám đốc điều hành
2 Bà Vũ Thị Hà – Phó giám đốc
3 Đàm Thị Ngọc Lan – Phó Phòng Xuất Nhập Khẩu
4 Đào Trung Nghĩa – Trưởng phòng Hành chính nhân sự
5 Vũ Thị Tuyết – Quản lý siêu thị K – mart Trung Hòa nhân chính
6 Lee Doong Hun – Quản lý siêu thị K – mart Trung Hòa nhân chính
7 Nguyễn Minh Huệ - Quản lý K –food
8 Bà Myungja Lee – Khách hàng
9 Phạm Thị Xoa – Nhân viên siêu thị
Tác giả thực hiện phỏng vấn qua hình thức trao đổi trực tiếp, qua Email
và qua điện thoại
- Điều tra khảo sát bằng bảng hỏi
Để đảm bảo cho thông tin được đầy đủ và chính xác hơn, tác giả tiến hành điềutra khảo sát bằng bảng hỏi Nội dung chi tiết của bảng hỏi, cũng như tổng hợp kết quả khảo sát xin được xem thêm ở phần Phụ lục Cách thức chọn mẫu
và phát ra thu về như sau: Tác giả phát ra 180 phiếu tới các điểm khảo sát Thu
về 176 phiếu hợp lệ, đảm bảo mẫu khảo sát
9 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung chính của Luận văn gồm 3 chương và 6 tiết
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP VÀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM
CHƯƠNG 2 KHẢO SÁT VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI MINH HÀN
CHƯƠNG 3 KINH NGHIỆM VÀ KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CÁC NHÀ QUẢN LÝ TRONG VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Trang 19PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP VÀ VĂN HÓA QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM
1.1 Văn hóa quản lý doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm
Văn hóa là một thành tố quan trọng tác động mạnh mẽ tới quá trình quản
lý Tuy nhiên, văn hóa lại là một lĩnh vực rất rộng, bao trùm lên mọi hoạt động của đời sống con người trong đó có quản lý Văn hóa quản lý là một bộ phận của quản lý nói chung Vì thế, để hiểu rõ hơn về văn hóa quản lý nói chung và văn hóa quản lý doanh nghiệp nói riêng, chúng ta sẽ bắt đầu từ thế nào là quản lý? Thế nào là văn hóa?
Quản lý và văn hóa là hai lĩnh vực hoạt động rất đặc biệt của con người, thể trình độ phát triển vượt bậc của nhân loại Quản lý và văn hóa đều phát triển
vì con người, thích nghi biến đổi cũng đều vì con người Theo thời gian, cùng với sự phát triển của xã hội loài người khái niệm về quản lý và văn hóa cũng có nhiều khác biệt và ngày càng phù hợp với tình hình của thực tế Với mỗi cách tiếp cận khác nhau chúng ta lại có một khái niệm khác nhau về văn hóa và quản
lý Từng bước phát triển của nhận thức con người và vai trò của văn hóa và quản
lý, hình thành dần dần những khía cạnh của chỉnh thể văn hóa quản lý
Quản lý – một loại lao động đặc biết của loài người, cái mà qua đó người
ta nhân sức lao động của mình lên gấp nhiều lần Nhưng để định nghĩa chính xác rằng thế nào là quản lý? Thì đến nay vẫn có nhiều luồng quan điểm khác nhau, với mỗi cách tiếp cận, quản lý sẽ được định nghĩ khác nhau Đã có rất nhiều cách tiếp cận được xây dựng với những quan điểm riêng của Koontz và các tác giả, tạo nên một khu rừng lý thuyết quản lý [8]
+ Tiếp cận theo kinh nghiệm hoặc theo trường hợp
+ Tiếp cận theo hành vi quan hệ cá nhân
+ Tiếp cận theo hành vi nhóm
Trang 20+ Tiếp cận theo hệ thống xã hội
+ Tiếp cận theo hệ thống kỹ thật – xã hội
+ Tiếp cận theo lý thuyết ra quyết định
+ Tiếp cận hệ thống
+ Tiếp cận toán học hoặc khoa học quản lý
+ Tiếp cận theo điều kiện hoặc theo tình huống
+ Tiếp cận theo vai trò quản lý
+ Tiếp cận tác nghiệp
Các cách tiếp cận khác nhau, rõ ràng cho thấy sự đa dạng của các quan điểm về quản lý Tuy vậy, để có cái nhìn tổng quát về quản lý, ta có thể xuất phát từ góc độ lý thuyết hệ thống: Quản lý là cách thức phối hợp con người và các nguồn lực khác để đạt đến mục tiêu của tổ chức Khái niệm này, có thể ứng dụng trong mọi trường hợp khác nhau, trong mọi hình thức tổ chức Vì vậy, với luận văn của mình, tác giả sử dụng định nghĩa sau:
“Quản lý là một hoạt động thực tiễn đặc biệt của con người, trong đó các chủ thể tác động lên đối tượng bằng công cụ và phương pháp khác nhau, thông qua quy trình quản lý nhất định nhằm thực hiện một cách hiệu quả nhất các mục tiêu của tổ chức trong điều kiện biến đổi của môi trường.”[29]
Dù có tiếp cận theo quan điểm nào, thì chúng ta cũng thấy rằng, hai nhân
tố không thể thiếu được khi nói về quản lý đó là: Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý – và suy cho cùng thì đó vẫn là nói về con người Quản lý theo cách nào cũng luôn phải quan tâm tới con người, mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với môi trường bên ngoài Chính vì lẽ đó mà quản lý vừa mang tính khoa học nhưng cũng mang tính nghệ thuật rất cao Đó chính là lối ứng xử của con người, cách thức con người hoạt động, ghi dấu ấn của mình trong tổ chức, trong đời sống, và đó cũng chính là văn hóa Cùng với sự phát triển của khóa học kỹ thuật, các nhà quản lý, ngày càng quan tâm nhiều hơn đến nhân viên, người lao động của mình, từng bước khai thác tốt hơn yếu tố văn hóa, coi đó trở thành một yếu tố thúc đẩy hiệu quả quản lý
Trang 21Cũng như quản lý, Văn hóa cũng tồn tại nhiều quan niệm khác nhau Mỗi
quan niệm khác nhau, phản ánh một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau về các hoạt động của loài người Văn hóa được xem là tấm gương phản chiếu đời sống và nếp sống của một cá nhân, một cộng đồng, dân tộc Thông qua văn hóa,
ta có thể nắm bắt đời sống bên trong của một con người - chứa đựng những tâm
tư, nguyện vọng, hệ giá trị, chuẩn mực mà cá nhân đó đang mong muốn hay đề cao UNESCO – Tổ chức giáo dục, khoa học, văn hóa của Liên hiệp quốc, đã đưa ra định nghĩa về văn hóa được thông qua trong bản tuyên bố về những chính sách văn hóa tại Hội nghị quốc tế do UNESCO chủ trì từ ngày 26 tháng 7
đến ngày 6 tháng 8 năm 1982 tại Mehico như sau: “ Văn hóa hôm nay có thể coi
là tổng thể những nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cảm, quyết định tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống giá trị, những tập tục và những tín ngưỡng văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân Chính văn hóa làm cho chúng ta trở thành những nhân vật đặc biệt có lý tính, có đầu óc phê phán và dấn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình là một thực thể chưa hoàn chỉnh đặt ra để xem xét những thành tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩ mới mẻ
và sáng tạo những công trình vượt trội lên bản thân.”
Theo giáo sư, Trần Ngọc Thêm trong “Cơ sở văn hóa Việt Nam”, văn hóa
là một hệ thống các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội Những giá trị văn hóa này lắng đọng
và kết tinh từ đời sống thực tiễn của con người trong sự tương tác với môi trường tự nhiên, xã hội mà con người đang sống Điều đó có nghĩa không phải tất cả những gì con người tạo ra đều là văn hóa mà chỉ có những kết tinh thành giá trị thì đó mới là văn hóa.[tr10; 31]
Có thể nói, dù định nghĩa thế nào, khi nói đến văn hóa là nói đến tính giá trị, là thước đo mức độ nhân bản của xã hội và con người Văn hóa được hình
Trang 22thành từ sự góp nhặt nhỏ nhất của từng thành viên trong xã hội, của từng tổ chức trong xã hội, của từng cộng đồng, quốc gia, dân tộc
Doanh nghiệp, trong quá trình phát triển của nhân loại, con người cố kết
với nhau nhằm phục vụ những mục tiêu, thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của mình vì thế các loại hình tổ chức ra đời Tổ chức ra đời như một điều tất yếu của
sự phát triển, nó đánh dầu một sự phát triển trong nhận thức của con người Các
tổ chức với sự phong phú về mục đích hình thành dẫn tới sự đa dạng của loại hình Mỗi loại hình tổ chức khác nhau lại có những đặc điểm riêng biệt về cơ cấu, cách tổ chức, mục tiêu hoạt động khác nhau Doanh nghiệp là một trong những loại hình tổ chức của con người
Nói đến doanh nghiệp có nhiều những vấn đề khác nhau, cũng có nhiều loại hình khác nhau, tuy nhiên nói một cách nào đó, khi nói đến doanh nghiệp
có những vấn đề mang tính chất rất riêng của nó Nói đến doanh nghiệp, cho dù
là ngày hôm nay nhiều doanh nghiệp có những mục tiêu hoạt động rất đa dạng,
vì cộng đồng, vì xã hội và sự phát triển bền vứng, nhưng điều đầu tiên phải khẳng định mục tiêu của bất kỳ doanh nghiệp nào cũng là sinh lợi nhuận, điêu này tạo ra sự khác biệt trong cách thức tổ chức, trong cách ứng xử giữa các thành viên trong doanh nghiệp với nhau
Vấn đề thứ hai khi nói đến doanh nghiệp, ở đó luôn có sự “trao đổi – mua bán” giữa người đứng đầu doanh nghiệp và thành viên khác, cái mang ra trao đổi ở đây là “sức lao động” của con người” Giữa hai đối tượng có sự ràng buộc, cam kết thỏa thuận với nhau về mức độ quyền lợi, trách nhiệm trên cơ sở năng suất lao động hay “sức lao động” đóng góp
Có nhiều định nghĩa khác nhau về doanh nghiệp, nhưng trong luận văn của mình khái niệm doanh nghiệp được sử dụng theo Điều 4 của Luật doanh
nghiệp 2014 có định nghĩa rằng: “ Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng,
có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện mục đích kinh doanh”
Văn hóa quản lý, Là phạm trù giao thoa giữ hai vùng khái niệm: văn hóa
và quản lý Văn hóa quản lý ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc tạo
Trang 23dựng một sắc thái quản lý riêng của mỗi tổ chức, từ đó tạo dựng nên những nét riêng biệt của tổ chức Văn hóa quản lý là một biểu hiện sinh động trong hệ thống đa dạng của đời sống văn hóa của con người Văn hóa quản lý nhìn chung được thể hiện qua những khía cạnh sau:
- Trong phong cách người lãnh đạo: Đó là văn hóa được thể hiện thông
qua cách thức xây dựng văn hóa tổ chức của người lãnh đạo đó Văn hóa này được xây dựng dựa trên nhiều yếu tố như: ứng xử với quyền lực với các lợi ích, trong quan hệ cá nhân, tập thể, cộng đồng, v.v
- Trong phương thức quản lý: Đó là việc sử dụng những phương pháp giải
quyết các vấn đề nảy sinh nhằm đến mục tiêu chung của quản lý
- Trong những hoạt động cơ bản của quá trình quản lý
Cũng như định nghĩa văn hóa, khái niệm và văn hóa quản lý cho đến nay được hiểu theo nhiều cách khác nhau Dựa trên những cách tiếp cận văn hóa và
quản lý, khái quát hoạt động thực tiễn, Phạm Ngọc Thanh, (2008), Những vấn
đề lý luận chủ yếu của văn hóa quản lý, Đề tài NCKH cấp DHQG, đã đưa ra
định nghĩa về văn hóa quản lý như sau: “Văn hóa quản lý là một hệ thống những
ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, với những biểu trưng khác nhau, được các chủ thể tham gia quá trình quản lý cùng đồng thuận, có ảnh hưởng ở phạm vi rộng lớn đến cách thức hành động của toàn bộ thành viên trong tổ chức, nhằm đạt được các mục tiêu quản lý đã đặt ra.”
Văn hóa quản lý doanh nghiệp; Trên cơ sở khái niệm chung về văn hóa
quản lý, văn hóa quản lý được hiểu chung cho tất cả các loại hình tổ chức Văn hóa quản lý doanh nghiệp lại là một bộ phận nhỏ trong văn hóa quản lý nói chung, văn hóa quản lý doanh nghiệp là văn hóa quản lý được hình thành, phát triển trong doanh nghiệp – một loại hình tổ chức riêng biệt của xã hội loại người, trong nghiên cứu của mình tác giả bổ sung thêm khái niệm văn hóa quản lý
doanh nghiệp một cách chung nhất:
Văn hóa quản lý doanh nghiệp là những đặc trưng riêng của một hệ thống quản lý (doanh nghiệp), bao gồm những biểu tượng, quy tắc và những giá trị được hình thành trong quá trình quản lý, trở thành kim chỉ nam cho
Trang 24mọi hoạt động của doanh nghiệp, có ảnh hưởng đến cách thức hành động của toàn bộ thành viên trong doanh nghiệp, nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp
Điều quan trọng để xem xét về văn hóa quản lý nói chung hay văn hóa quản lý doanh nghiệp nói riêng, đó là hệ giá trị liên quan đến chủ thể, đối tượng quản lý trong quá trình thực hiện mục tiêu quản lý được thừa nhận bởi cả chủ thể và đối tượng quản lý Các giá trị đó được hình thành trong quá trình cùng làm việc, cùng xây dựng lên doanh nghiệp, trên cơ sở tôn trọng những hệ giá trị văn hóa cộng đồng xung quanh Trong phạm vi nghiên cứu của mình, khi xem xét văn hóa quản lý doanh nghiệp yếu tố đầu tiên được đề cập chính là hệ giá trị được chấp nhận chung trong doanh nghiệp, trong quá trình quản lý, nhằm đạt đến mục tiêu quản lý và phần cốt lõi đó là triết lý quản lý của doanh nghiệp Triết lý quản lý là phần cốt lõi trong hệ giá trị, là cơ sở để thiết lập bộ tiêu chuẩn chung để điều chính hành vi của mỗi cá nhân tronh doanh nghiệp trong quá trình quản lý Từ triết lý quản lý, công tác tổ chức doanh nghiệp, các chức năng quản
lý phải được triển khai một cách đồng bộ, hướng theo triết lý quản lý đã được xác định Đó là việc xác định cấp bậc, cơ cấu nhân sự, cơ chế hoạt động của các
bộ phận…
Một yếu tố quan trọng khác khi nhắc đến văn hóa quản lý doanh nghiệp
đó là Phong cách quản lý (Theo các tài liệu nghiên cứu thì đó là Phong cách
lãnh đạo, tuy nhiên để phù hợp phạm vi nghiên cứu của đề tài khi xét trường hợp một doanh nghiệp quy mô trung bình, tác giả sử dụng “Phong cách quản lý”, thống nhất thay cho Phong cách lãnh đạo, đối tượng của phong cách quản
lý là người quản lý cấp cao của doanh nghiệp) Người quản lý cấp cao của
doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và thực hiện Triết lý quản lý doanh nghiệp Khi các yếu tố trên được thực hiện và văn hóa quản lý được hình thành, phát triển doanh nghiệp dưới hình thức trực quan và phi trực quan
Trang 25Tất cả những yếu tố xem xét và biểu hiện trên văn hóa quản lý doanh nghiệp đều được hình thành trong quá trình tuyên truyền thông tin của doanh nghiệp Những giá trị triết lý doanh nghiệp theo đuổi, bộ tiêu chuẩn của những quy định, quy chế thực hiện trong doanh nghiệp để được mọi thành viên trong doanh nghiệp chấp nhận và thực hiện đều dựa trên những biện pháp truyền thông Những thông điệp mang nội dung về triết lý hay quy phạm hành động được người quản lý nêu lên và truyền đến các bộ phận bên dưới trong doanh nghiệp Những thông điệp này được nhận thức và chấp nhận đến đâu một phần quan trọng dựa vào quá trình truyền thông hiệu quả, những thuận lợi tiến bộ mà công nghệ thông tin mang lại
Nói đến văn hóa là nói đến tính giá trị, là thước đo mức độ nhân bản của
xã hội và con người Theo cách định nghĩa như vậy, không chỉ mỗi dân tộc, mỗi quốc gia mới có văn hóa và mỗi tổ chức, cá nhân đều có văn hóa riêng của mình Doanh nghiệp cũng là một tổ chức, vì vậy cũng có những nét văn hóa riêng của mình, có văn hóa tổ chức của loại hình doanh nghiệp, có văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh Tất nhiên, những loại hình văn hóa này không tồn tại một cách riêng biệt, mà cùng tồn tại xen lẫn để biểu hiện chung lên những nét đặc sắc của riêng doanh nghiệp, có chăng là sự khác nhau trong góc độ tiệp cận khi nghiên cứu Chính vì vậy, văn hóa quản lý doanh nghiệp vừa là một phần chung, vừa tạo nên những điểm riêng khi nghiên cứu về doanh nghiệp dưới góc độ văn hóa
Để làm rõ hơn bản chất của khái niệm “văn hóa quản lý doanh nghiệp”
cũng cần phải xem xét đến một số khái niệm tương đồng như: Văn hóa tổ chức,
văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, v.v
Văn hóa tổ chức, Cũng giống như khái niệm văn hóa quản lý nói chung,
văn hóa tổ chức cũng có những đặc điểm riêng biệt Trước hết nó là sản phẩm của những người cũng hoạt động, tham gia trong một tổ chức và đáp ứng một nhu cầu chung nhất của tổ chức – nguyên nhân mà nó tồn tại Văn hóa tổ chức xác lập một hệ thống giá trị chung được mọi người trong tổ chức thừa nhận, chia sẻ,chấp nhận đề cao và ứng xử theo giá trị đó Văn hóa tổ chức góp phần tạo
Trang 26nên nét “riêng biệt” cho mỗi tổ chức, giúp phân biệt tổ chức này với tổ chức
khác
Có nhiều cách tiếp cận và đưa ra những định nghĩa khác nhau về văn hóa
tổ chức, việc các tổ chức lựa chọn cách cách tiếp cận về văn hóa sẽ phản ánh đặc điểm văn hóa của tổ chức đó Trong nghiên cứu của mình, tác giả sử dụng khái
niệm về văn hóa tổ chức như sau: “Văn hóa tổ chức là hệ thống những giá trị
chung, những niềm tin, những tập quán thuộc về tổ chức, và chúng tác động qua lại với cơ cấu chính để hình thành những chuẩn mực hành động mà tất cả mọi thành viên trong tổ chức phải tuân theo Văn hóa tổ chức xuất phát từ xứ mệnh, các mục tiêu chiến lược của tổ chức và các đặc điểm văn hóa xã hội khác nhau,
nó bao gồm những giá trị cốt lõi, những chuẩn mực, các nghi lễ và truyền thuyết
về những sự kiện nội bộ, được biểu hiện ra dưới hình thức trực quan hoặc phi trực quan.” [tr22;29]
Văn hóa doanh nghiệp, Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn
hóa được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên trong doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục tiêu
Đây cũng chính là định nghĩa được sử dụng phổ biến nhất hiện nay trong các tài liệu về văn hóa doanh nghiệp Theo định nghĩa trên, văn hóa doanh nghiệp biểu thị sự thống nhất trong nhận thức của tất cả thành viên trong tổ chức
và hệ thống những giá trị chung, có khả năng giúp phân biệt giữa một tổ chức này với các tổ chức khác, được mọi thành viên trong tổ chức chấp thuận Có ảnh hưởng dến hành vi và việc ra quyết định của từng người Chính vì vậy chúng
được coi là “bản sắc văn hóa của một tổ chức” hay “tính cách của một doanh
nghiệp” Văn hóa doanh nghiệp có tính lan truyền từ người này sang người khác
và lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong một doanh nghiệp
Văn hóa kinh doanh, Theo từ điển Tiếng Việt, kinh doanh được hiểu là
việc tổ chức sản xuất sao cho sinh lời, dù xét từ góc độ nào thì mục đích chính
Trang 27của kinh doanh là đem lại lợi nhuận cho chủ thể kinh doanh Cùng với cách tiếp cận văn hóa, văn hóa kinh doanh cũng có nhiều cách định nghĩa Theo John Kotter, văn hóa kinh doanh là những giá trị mặc nhiên được chia sẻ trong một nhóm người, ấn định cái gì quan trọng, cái gì tốt, cái gì xấu trong hoạt động kinh doanh Thường những giá trị này nhất quán với quy tắc chung, được củng cố trong tiềm thức Trong nhiều trường hợp người ta thường không dễ nhận biết được nền văn hóa hoặc vai trò họ giữ trong việc giữ gìn một nền văn hóa đặc thù Văn hóa kinh doanh là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm
và hành vi do chủ thể kinh doanh tạo ra trong qua trình kinh doanh, được thể hiện trong cách ứng xử của họ với xã hội, tự nhiên ở một cộng đồng hay một khu vực.[tr25; 29]
Như vậy, văn hóa tổ chức được hiểu theo nghĩa rộng hơn và bao trùm văn hóa quản lý Còn văn hóa doanh nghiệp hay văn hóa công ty là biểu hiện cụ thể của văn hóa trong một tổ chức cụ thể Văn hóa quản lý doanh nghiệp theo quan niệm nghiên cứu sẽ là một bộ phận trong đó
1.1.2 Những yếu tố cấu thành văn hóa quản lý doanh nghiệp
Văn hóa quản lý doanh nghiệp gồm ba yếu tố chủ đạo, bao gồm: 1) biểu
tượng, 2) phong cách quản lý, 3) giá trị cốt lõi (triết lý quản lý doanh nghiệp)
Một là: Các yếu tố thuộc về biểu tượng
Khi những yếu tố trên được thực hiện và văn hóa quản lý được hình thành phát triển trong doanh nghiệp, những biểu hiện của văn hóa quản lý của doanh nghiệp đó cũng được biểu hiện ra một cách trực quan để chúng ta có thể nhận biết phần nào đó Những biểu hiện của văn hóa quản lý doanh nghiệp được thể hiện dưới dạng trực quan và phi trực quan
Các yếu tố thuộc về biểu tượng dạng trực quan là những biểu hiện mà
mọi người có thể dễ dàng nhìn thấy, nghe thấy, sờ thấy như những đặc điểm về kiên trúc trong doanh nghiệp, những nghi lễ, giai thoại, biểu tượng, ngôn ngữ, hành vi, ấn phẩm điển hình, trang phục trong doanh nghiệp đó; Cụ thể:
Trang 28* Kiến trúc đặc trưng, cách bài trí, công nghệ, sản phẩm
Kiến trúc của tổ chức chính là dấu ấn đầu tiên dễ nhận thấy nhất của tổ chức Nó bao gồm kiến trúc ngoại thất và kiến trúc nội thất công sở được sử dụng như biểu tượng và hình ảnh về Công ty, để tạo ấn tượng thân quen, thiện chí trong công ty và phân biệt giữa tổ chức này với tổ chức khác Kiến trúc ngoại thất như kiến trúc cổng, mặt tiền trụ sở công ty, bố cục các bộ phận, màu sắc chủ đạo được sử dụng Những công trình kiến trúc này được sử dụng như biểu tượng và hình ảnh riêng về tổ chức để thể hiện tính cách đặc trưng của tổ chức Không chỉ những kiến trúc bên ngoài mà những kiến trúc nội thất bên trong cũng được các công ty, tổ chức quan tâm Từ những vấn đề lớn như tiêu chuẩn hóa về màu sắc, kiểu dáng của bao bì đặc trưng, thiết kế nội thất như mặt bằng, quầy, bàn ghế, phòng, giá để hàng, lối đi, loại dịch vụ, trang phục, đến những chi tiết nhỏ như đồ ăn, vị trí công tắc điện, thiết bị và vị trí của chúng trong các phòng, Tất cả đều được sử dụng để tạo ấn tượng thân quen, thiện chí
và được quan tâm Nó cũng thể hiện phong cách của những người đứng đầu trong tổ chức và thể hiện sự vững mạnh của tổ chức trên thị trường Thiết kế kiến trúc được quan tâm là do: Kiến trúc ngoại thất có tầm ảnh hưởng quan trọng đến hành vi con người trong tổ chức về cách ứng xử trong công việc cũng như giao tiếp với các đối tác, khách hàng, sự chuyên nghiệp trong phong cách làm việc Kiểu dáng kết cấu có thể được coi là biểu tượng cho triết lý kinh doanh của tổ chức và trong mỗi công trình kiến trúc đều chứa đựng những giá trị lịch sử gắn liền với sự ra đời và phát triển của tổ chức
* Các nghi lễ, lễ hội:
Nghi lễ hay các lễ hội là những hoạt động đã được dự kiến và chuẩn bị kỹ lưỡng dưới hình thức các hoạt động, sự kiện văn hóa – xã hội chính thức, nghiêm trang, tình cảm được thực hiện định kỳ hoặc bất thường nhằm thắt chặt mối quan hệ tổ chức từ bên trong cho đến bên ngoài và thường được tổ chức vì lợi ích của những người tham dự Những người quản lý có thể sử dụng lễ nghi như một cơ hội quan trọng để giới thiệu về những giá trị được tổ chức coi trọng Thể hiện văn hóa đời sống riêng của tổ chức Đó cũng là dịp đặc biệt để nhấn
Trang 29mạnh những giá trị tổ chức hướng tới, tạo cơ hội cho mọi thành viên cùng chia
sẻ nhận thức, hiểu hơn văn hóa tổ chức Đây cũng là dịp để tổ chức nêu gương
và khen tặng những tấm gương điển hình đại diện cho những niềm tin và cách thức hành động cần tôn trọng của tổ chức
* Các biểu tượng, logo:
Biểu tượng, logo không phải đơn thuần là một hình ảnh vật chất cụ thể mà
là một thứ gì đó không phải là chính nó và có tác dụng giúp mọi người nhận ra hay hiểu được những điều mà nó biểu thị Nói cách khác biểu tượng là sự biểu trưng những giá trị, những ý nghĩa tiềm ẩn bên trong của tổ chức thông qua các biểu tượng vật chất cụ thể Biểu tượng là sự tập hợp của các công trình kiến trúc,
lễ nghi, giai thoại, khẩu hiệu Bởi lẽ thông qua những giá trị vật chất cụ thể, hữu hình, các biểu trưng này đều muốn truyền đạt những giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn bên trong cho những người tiếp nhận theo cách cách thức khác nhau
* Ngôn ngữ, khẩu hiệu:
Khẩu hiệu (slogan) là hình thức dễ nhập tâm và được cả nhân viên của doanh nghiệp, các khách hàng và những người khác trích dẫn Khẩu hiệu thường rất ngắn gọn, cô đọng, xúc tích, thường sử dụng các câu từ đơn giản, dễ nhớ Khẩu hiệu là cách diễn đạt cô đọng nhất của triết lý hành động, kinh doanh của một tổ chức, một doanh nghiệp Vì vậy chúng cần được liên hệ với bản tuyên bố
sứ mệnh của tổ chức, để hiểu được ý nghĩa tiềm ẩn của chúng
* Ấn phẩm điển hình:
Đây là những tư liệu được tổ chức thiết kế và phát hành, có thể giúp mọi người có thể nhận thấy được rõ hơn về cấu trúc văn hóa quản lý của một tổ chức Chúng có thể là bản tuyên bố sứ mệnh, báo cáo thường niên, tài liệu giới thiệu
về tổ chức, ấn phẩm định kỳ, tài liệu quảng cáo giới thiệu sản phẩm và công ty, website, những tài liệu này giúp làm rõ mục tiêu của tổ chức, phương châm hành động, niềm tin và giá trị chủ đạo, triết lý quản lý, thái độ đối với người lao động, người tiêu dùng, xã hội Qua đó, thể hiện các biểu tượng, hình ảnh, logo, slogan tới các thành viên trong tổ chức, đối tác, khách hàng
Trang 30Tóm lại, có thể nói đây là tầng văn hóa có thể nhận thấy ngay trong lần tiếp xúc đầu tiên, nhất là với những yếu tố vật chất như: kiến trúc; cách bài trí đồng phục, v.v chúng cũng rất gần gũi với các giá trị của xã hội và có đặc điểm chung là chịu ảnh hưởng nhiều của tính chất hoạt động của tổ chức, quan điểm của người lãnh đạo, chiến lược của tổ chức Điểm quan trọng của tầng này là chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy nhưng lại rất khó giải mã được ý nghĩa của nó
Do vậy, tầng văn hóa này dễ thay đổi và ít khi thể hiện được những giá trị thực
sự trong văn hóa quản lý của tổ chức
Các yếu tố biểu tượng thuộc về dạng biểu trưng phi trực quan có thể
thể hiện thông qua những biểu trưng trực quan, đó là lý tưởng, niềm tin, bản chất mối quan hệ con người, thái độ, lịch sử truyền thống phát triển của tổ chức đó
* Giai thoại, truyền thuyết, huyền thoại
Giai thoại thường được thêu dệt, thêm thắt, hư cấu từ những sự kiện, những nhân vật có thực được mọi thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại với những thành viên mới Nhiều mẩu chuyện kể về những nhân vật tiêu biểu của doanh nghiệp như những hình mẫu lý tưởng về những chuẩn mực và giá trị văn hóa quản lý, giúp thống nhất về nhận thức của tất cả mọi thành viên, giúp các thành viên trong tổ chức tin tưởng vào tương lai và chiến lược mà tổ chức đang xây dựng và hướng tới Các nhân vật hình mẫu là những nhân vật nòng cốt của doanh nghiệp góp phần tạo nên hình ảnh khác biệt của doanh nghiệp, làm cho các kết quả xuất sắc trở nên bình dị, thúc đẩy nhiều lớp nhân viên noi theo nhờ đó củng cố, thúc đẩy môi trường văn hóa quản lý trong doanh nghiệp Thông thường những nhân vật nòng cốt thường xuất hiện từ những người đầu tiên tạo dựng doanh nghiệp
* Tầm nhìn, lý tưởng và triết lý kinh doanh
Lý tưởng với những ý nghĩa là sự vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, văn hóa quản lý được hiểu theo hướng này là muốn nhấn mạnh những động lực, ý nghĩa, giá trị cao cả, căn bản, sâu sắc giúp con người cảm thông, chia sẻ và dẫn dắt con người trong nhận thức, cảm nhận và xúc động trước sự vật, hiện tượng
Lý tưởng hình thành một cách tự nhiên và khó giải thích được một cách rõ ràng
Trang 31Lý tưởng được hình thành từ niềm tin, những giá trị và cảm xúc cao nhất của con người Như vậy lý tưởng đã nảy mầm trong tư duy, tình cảm của con người
và dần dần được mặc định trong nhận thức trước khi người đó có ý thức về điều này Các triết lý quản lý hay các quan niệm chung được hình thành và chi phối bởi trước hết là từ người lãnh đạo, quản lý Phong cách của người quản lý có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng các bước đi của tổ chức cũng như các giá trị, triết lý kinh doanh mà tổ chức hướng tới, tác động đến tư tưởng, triết lý của chính những cán bộ nhân viên trong tổ chức Triết lý được coi là một giá trị cốt lõi của tổ chức, chi phối toàn bộ hoạt động của tổ chức từ hoạt động kinh doanh cho đến quan hệ ứng xử giữa các cán bộ nhân viên, mối quan hệ ứng xử với khách hàng và đối tác
* Thái độ
Thái độ là sự thể hiện của cách nghĩ, cách nhìn và cách hành động của các thành viên trong tổ chức theo hướng nào đó trước một vấn đề hoặc một tình huống cụ thể Thái độ được hình thành trên cơ sở những triết lý, nhận thức và từ
sự tiếp thu những giá trị văn hóa của công ty Thái độ là chất gắn kết giá trị với niềm tin thông qua tình cảm Do vậy, thái độ bị chi phối khá lớn bởi triết lý kinh doanh và niềm tin của thành viên đối với tổ chức
* Niềm tin
Niềm tin thể hiện nhận thức của con người đối với một sự vật, hiện tượng
mà người đó quan niệm thế nào là đúng, thế nào là sai Trong niềm tin luôn chứa đựng những giá trị và triết lý đã nhận thức Niềm tin là điều mà các thành viênnhận thức được, là động lực giúp con người tạo ra sức mạnh để hành động Chính vì vậy, trong một tổ chức cần tạo ra cho các thành viên niềm tin vào giá trị cốt lõi, triết lý kinh doanh, chiến lược phát triển để các thành viên tin tưởng hết mình vào mục tiêu chung của tổ chức
Thông qua việc phân tích những biểu hiện trực quan và phi trực quan đó, chúng ta có thể nhận thấy những điểm đặc sắc riêng biệt trong cách quản lý, cách thức xây dựng, vận hành của mỗi doanh nghiệp hay thấy được một phần nào đó văn hóa quản lý của doanh nghiệp đó
Trang 32Văn hóa là những điều khó thấy, khó nhận biết, tiềm ẩn nhưng rõ ràng nhờ có nó chúng ta nhận thấy sự riêng biệt, khác biệt của mỗi tổ chức Đối với các doanh nghiệp, văn hóa quản lý doanh nghiệp góp phần quan trọng tạo nên những nét đặc sắc riêng của doanh nghiệp, góp phần hiệu quả trong các hoạt động của doanh nghiệp
Hai là, Phong cách quản lý
Người quản lý có vai trò quan trọng trong việc hình thành và thực hiện triết lý quản lý của doanh nghiệp đó Lẽ dĩ nhiên, có thể triết lý đó là do người lãnh đạo đưa ra, nhưng để nó có thể trở thành một triết lý thấm nhuần trong doanh nghiệp được mọi thành viên tuân thủ, làm theo, định hướng hành vi của
nó lại là chuyện khác Triết lý đó cần phải được các thành viên, các nhân viên trong doanh nghiệp đó chấp thuận, chia sẻ, và “thấm nhuần” Từ triết lý của cá nhân người lãnh đạo trở thành triết lý của toàn doanh nghiệp cần có thời gian và nhiều sự chia sẻ Phong cách quản lý có ý nghĩa quan trọng trong việc theo đuổi triết lý quản lý, xác định hướng đi trong tổ chức và quan điểm thúc đẩy con người trong tổ chức Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về phong cách quản lý,
song có thể khái quát một cách chung nhất, “phong cách quản lý là hệ thống
cách thức sử dụng công cụ quản lý gắn liền với một chủ thể nhất định, tác động lên các đối tượng nhất định trong quá trình đạt tới mục tiêu của tổ chức.”[tr53;
Phong cách quản lý thể hiện cách thức làm việc của người lãnh đạo quản
lý, mang những đặc điểm cá nhân của người lãnh đạo quản lý, hoặc của một nhóm chủ thể lãnh đạo quản lý Trong thực tế quản lý, có nhiều kiểu tiếp cận và chỉ ra nhiều phong cách lãnh đạo quản lý khác nhau, song với Luận văn của
mình, tác giả chỉ đưa ra ba phong cách lãnh đạo – quản lý điển hình: Phong cách
chuyên quyền; Phong cách dân chủ; Phong cách tự do