Hoạt động đầu tư phát triển tại tổng cục hải quan giai đoạn 2006 – 2015 thực trạng và giải pháp tt

TÓM TẮT LUẬN VĂN PAGE iv TÓM TẮT LUẬN VĂN Để góp phần thực hiện thành công Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2000 2010 của Đảng, Nhà nước và nhiệm vụ tài chính – ngân sách giai đoạn 2006[.]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Để góp phần thực hiện thành công Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2000-2010 của Đảng, Nhà nước và nhiệm vụ tài chính – ngân sách giai đoạn 2006-2010 của ngành Tài chính, ngành Hải quan phải tập trung mọi trí tuệ, nguồn lực để tiếp tục thực hiện chương trình cải cách, hiện đại hoá Hải quan Đến năm 2010, Hải quan Việt Nam phấn đấu bắt kịp trình độ quản lý của Hải quan các nước khu vực với hệ thống pháp luật Hải quan ổn định, minh bạch và phù hợp với chuẩn mực quốc tế; quy trình thủ tục Hải quan đơn giản, hài hòa, thống nhất, đạt chuẩn mực quốc tế; lực lượng Hải quan đạt trình độ chuyên nghiệp, chuyên sâu; hệ thống thông quan chủ yếu dựa trên nền tảng tự động hóa, trên cơ sở áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại nhằm tạo thuận lợi cho thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần tích cực vào việc thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách quốc gia, góp phần bảo vệ an ninh đất nước

Hơn nữa, theo con số dự kiến kế hoạch thời kỳ 2001-2010, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa mỗi năm tăng bình quân từ 14% đến 15% Vì vậy, Hải quan Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn, cần phải đổi mới, đầu tư

để hoàn thành những nhiệm vụ được giao, đó là kiểm tra, giám sát phương tiện, hàng hóa xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, đưa bộ mặt của ngành xứng đáng ngang tầm nhiệm vụ

Do đó, hoạt động đầu tư phát triển trong ngành Hải quan đóng vai trò vô cùng quan trọng Tuy nhiên, đầu tư như thế nào để mang lại hiệu quả cao, không lãng phí, thất thoát cho Nhà nước vẫn là một bài toán còn dở dang, đang được nhiều cấp xem xét

Trước yêu cầu thực tế khách quan đó, cùng với sự hướng dẫn giúp đỡ của các thầy, cô trong khoa Đầu tư, trường Đại học Kinh tế quốc dân và các đồng

nghiệp trong ngành, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Hoạt động đầu tư phát triển tại Tổng cục Hải quan giai đoạn 2006 – 2015 Thực trạng và giải pháp”.

Luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận gồm 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về hoạt động đầu tư phát triển tại đơn vị

hành chính sự nghiệp

Chương 2: Thực trạng của hoạt động đầu tư phát triển tại Tổng cục Hải

quan giai đoạn 2006-2009

Chương 3: Giải pháp tăng cường hoạt động đầu tư phát triển tại Tổng cục

Hải quan đến năm 2015

Để hoàn thành luận văn này, tác giả đã sử dụng một số phương pháp luận

cơ bản Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn Sử dụng phương pháp duy vật lịch sử để đánh giá những thành tựu và những tồn tại bất cập trong thực tiễn Sử dụng phương pháp thống kê so sánh để rút

ra những nhận xét, đánh giá cụ thể, từ đó đề ra những giải pháp khắc phục Sử dụng phương pháp lấy ý kiến chuyên gia để nghiên cứu tham khảo

Hoàn thiện công tác quản lý hoạt động đầu tư phát triển tại các đơn vị hành chính sự nghiệp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư là mối quan tâm hàng đầu, là trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan tới việc quản lý và sử dụng nguồn kinh phí từ Ngân sách Nhà nước Đặc biệt là trong điều kiện đất nước

ta hiện nay, nền kinh tế chưa phát triển, nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng rất lớn trong khi đó Ngân sách nhà nước lại hết sức hạn hẹp Việc sử dụng có hiệu quả n gân sách Nhà nước là một đòi hỏi khách quan và có ý nghĩa hết sức to lớn

Hải quan Việt Nam ra đời ngày 10/9/1945 Trải qua 65 năm hình thành và phát triển cùng với sự phát triển của đất nước, cơ cấu tổ chức bộ máy cũng như chức năng, nhiệm vụ của ngành Hải quan cũng đã từng bước được thay đổi để phù hợp với thực tế yêu cầu nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao phó

Tổng số biên chế của toàn ngành Hải quan đến thời điểm 31/12/2009 có khoảng 8640 công chức và hợp đồng lao động theo quy định tại Nghị định số 68/2000/NĐ-CP ngày 17/11/2000 của Chính phủ về thực hiện chế độ hợp đồng một

số loại công việc trong cơ quan hành chính Nhà nước, đơn vị sự nghiệp

Địa bàn hoạt động của ngành Hải quan trải rộng khắp cả nước, trên nhiều vùng miền có những đặc điểm về kinh tế, chính trị, xã hội, địa lý, khí hậu rất khác nhau do vậy công tác đảm bảo chi ngân sách Nhà nước cho các đơn vị dự toán trong Ngành Hải quan cũng có nội dung khác nhau (ví dụ đơn vị cấp Chi cục Hải quan ở các tỉnh miền núi thì được trang bị xe ô tô 2 cầu còn đơn vị cấp Chi cục Hải quan ở các tỉnh đồng bằng chỉ được trang bị xe ô tô 1 cầu; cán bộ Hải quan công tác ở miền núi thì được trang cấp mũ bông, áo bông chống rét nhưng cán bộ Hải quan công tác

ở các tỉnh đồng bằng thì không được trang cấp v.v…)

Mặt khác do tính chất hoạt động nghiệp vụ của các đơn vị trong Ngành Hải quan cũng rất phức tạp và đa dạng nên nội dung chi ngân sách Nhà nước cho Ngành Hải quan cũng có nội dung đặc thù khác với nội dung chi Ngân sách Nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp thuần tuý khác Đặc điểm hoạt động của Ngành Hải quan sẽ tác động đến nội dung và phương pháp quản lý chi ngân sách Nhà nước trong Ngành (ví dụ trong nội dung chi Ngân sách Nhà nước cho Ngành Hải quan có nội dung chi mua tin của lực lượng chống buôn lậu; chi phối hợp cho các lực lượng tham gia giải quyết nợ đọng thuế v.v Thực tế này đã đặt ra yêu cầu Ngành Hải quan phải đề xuất với Bộ Tài chính biện pháp để quản lý các khoản chi này một cách chặt chẽ, đúng quy định)

Hải quan Việt Nam được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung thống nhất Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan thống nhất quản lý điều hành hoạt động của Hải quan các cấp; Hải quan cấp dưới chịu sự quản lý, chỉ đạo của Hải quan cấp trên

Do tính đặc thù của ngành Hải quan, nguồn vốn dùng cho hoạt động đầu tư bao gồm ba nguồn: Vốn Ngân sách Nhà nước tập trung, vốn ngành và vốn vay hoặc tài trợ từ các tổ chức thế giới

Để thực hiện được nhiệm vụ hiện đại hóa Hải quan thì ngành Hải quan phải tiến hành một loạt các giải pháp và hơn hết phải tập trung mọi nguồn lực, nhân lực, vật lực để hỗ trợ thực hiện các giải pháp đó Do vậy, trong thời gian tới hoạt động đầu tư phát triển là cần thiết và phải được tăng cường, đẩy mạnh

Trong thời gian tới, Hải quan Việt Nam phấn đấu trở thành một trong những

cơ quan hiện đại có pháp luật Hải quan đầy đủ, minh bạch, đạt chuẩn mực quốc tế

Mô hình nghiệp vụ Hải quan đến năm 2015 được dựa trên nền tảng của việc tự động hóa một phần và xử dụng công nghệ thông tin và đầu tư trang thiết bị hiện đại tại các địa bàn trọng điểm được lựa chọn

Hoạt động quản lý đầu tư phát triển ngành Hải quan đóng một vị trí quan trọng, từng bước hiện đại hóa ngành Hải quan trong điều kiện hội nhập quốc tế và khu vực Cùng với sự ra đời của Luật Ngân sách Nhà nước, trong những năm qua, công tác quản lý đầu tư, quản lý nguồn vốn từ Ngân sách nhà nước đối với các dự

án trong ngành Hải quan đã từng bước đi vào nề nếp và đạt được những thành tựu đáng kể, tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn nhiều hạn chế, vướng mắc nhất định

Ai cũng muốn được làm chủ đầu tư, được xây dựng công trình dù có thể chưa cần thiết vì thực tế đã làm chủ đầu tư thì có quyền và có tiền Ai cũng biết rằng làm chủ đầu tư một công trình sẽ có quyền lợi riêng rất lớn cho cá nhân mình Vì thế, nên đã xảy ra hiện tượng chủ đầu tư nào cũng tham gia chạy dự án, chạy vốn để dự án của cơ quan mình được xét duyệt và được bố trí đầy đủ vốn, bất chấp việc đánh giá hiệu quả của xây dựng công trình hoặc bất chấp chất lượng công trình ra sao

Các nhà thầu, kể cả loại phá giá thầu để trúng thầu hay loại được phép chỉ định thầu lo kiếm được việc về cho đơn vị mình bằng bất kỳ giá nào nên phần lớn đều làm gian dối, bớt xén vật tư, bỏ bớt quy trình quy phạm mặc cho chất lượng công trình có thể bị hư hỏng giảm tuổi thọ

Cơ quan quản lý chuyên ngành thì buông lỏng quản lý do nể nang ngại va chạm nên chưa thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, không dám kiên quyết

đề xuất loại bỏ dự án cần thiết, kiểm tra qua loa, thiếu chặt chẽ…

Để thống nhất nhiệm vụ quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản của Tổng cục Hải quan, phù hợp với cơ chế quản lý trong nội bộ ngành Tài chính, nhằm nâng cao quyền hạn

và trách nhiệm của các cấp quản lý, tạo điều kiện triển khai ứng dụng công nghệ

thông tin vào lĩnh vực quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, hệ thống Hải quan cần kiện toàn bộ máy quản lý đầu tư xây dựng cơ bản

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng công tác tư vấn, khảo sát thiết kế và công tác thẩm định phê duyệt các dự án đầu tư Để nâng cao chất lượng dự án khả thi phải có thời gian cần thiết đủ cho các nhà tư vấn có điều kiện thu thập nghiên cứu khảo nghiệm các số liệu liên quan đến dự án Phải đảm bảo cho các nhà tư vấn có vị trí độc lập khách quan khi làm tư vấn dự án và chịu trách nhiệm trước pháp luật về những kết luận của mình, về dự án do mình làm chủ nhiệm

Cải tiến công tác chọn thầu tư vấn và khảo sát thiết kế: dựa vào năng lực thực tế và kết quả tư vấn của các dự án tương tự mà các tổ chức tư vấn làm tốt để chọn Nâng cao chất lượng xây dựng, thẩm định phê duyệt các dự án của cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư Công tác thẩm định dự án thuộc về trách nhiệm của

cơ quan quản lý hoạt động đầu tư trong ngành

Công cuộc đầu tư muốn có hiệu quả sẽ chịu tác động rất lớn của việc lựa chọn nhà thầu và công tác đấu thầu Nếu công tác đấu thầu được thực hiện rộng rãi, công khai, minh bạch sẽ đem lại nhà thấu có chất lượng tốt để thực hiện đầu tư và qua đó hiệu quả đầu tư sẽ được đảm bảo

Luận văn đã phần nào phác họa được tình hình đầu tư phát triển tại Tổng cục hải quan, cách quản lý hoạt động đầu tư thông qua các công cụ quản lý như quy hoạch đầu tư, kế hoạch hóa đầu tư, thẩm định dự án, quản lý hoạt động đấu thầu…

và đưa ra một số định hướng, giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đầu tư trong ngành