Tiểu Luận Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế.pdf

Untitled TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ SỞ II TP HCM *** BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ MÔN HỌC TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ NHỮNG PHI VỤ LỪA ĐẢO LỚN TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ CÂU CHUYỆN "100 CONTAINERS HẠT ĐI[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

CƠ SỞ II TP HCM

***

BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ MÔN HỌC: TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ NHỮNG PHI VỤ LỪA ĐẢO LỚN TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ VÀ CÂU

CHUYỆN "100 CONTAINERS HẠT ĐIỀU"

GVHD: Nguyễn Thị Quỳnh Nga

Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 4 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phạm vi nghiên cứu 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

6 Phương pháp nghiên cứu 2

I Cơ sở lý thuyết 3

1 Khái niệm 3

2 Nội dung 3

3 Đặc điểm 4

4 Nhân tố ảnh hưởng đến Thương mại quốc tế 4

II Thực trạng Thương mại quốc tế tại Việt Nam 6

1 Tổng quan tình hình Thương mại quốc tế ở Việt Nam 6

1.1 Thực trạng 6

1.2 Lợi thế và thách thức 8

2 Một số thương vụ lừa đảo đáng chú ý 9

III Những vấn đề và giải pháp cho các vụ lừa đảo 11

1 Tóm tắt phi vụ lừa đảo 100 containers hạt điều 11

2 Phương thức thanh toán nhờ thu DP 12

2.1 Khái niệm 12

2.2 Lợi ích đối với các bên khi sử dụng phương thức thanh toán nhờ thu 13

2.3 Rủi ro khi sử dụng phương thức thanh toán nhờ thu 13

3 Trách nhiệm của các bên liên quan 14

3.1 Trách nhiệm của 5 ngân hàng phía Việt Nam 14

3.2 Trách nhiệm của Ngân hàng Italy 14

4 Các nguyên nhân chính 15

4.1 Mức độ tín nhiệm của công ty khi cung cấp sản phẩm cho thị trường thế giới 15

4.2 Swift code bị thay đổi cùng với sự thiếu kinh nghiệm của doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia thanh toán quốc tế 16

4.3 Vấn đề ở công ty môi giới 17

4.4 Cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề rủi ro 17

4.5 Tính chất thị trường xuất nhập khẩu hạt điều ở Việt Nam 17

5 Đề xuất nguyên nhân theo quan điểm của nhóm 18

5.1 Sự không khả thi của các giả thuyết nhóm đặt ra nhằm xử lý những container mắc kẹt tại cảng 18

5.2 Sự bất khả thi của các phương thức thanh toán thay thế 19

5.3 Có đến 2 môi giới xuất hiện trong sự kiện này 21

5.4 Tổ chức tội phạm xuyên quốc gia tại Ý 21

IV Phần kết 22

1 Bài học rút ra 22

2 Kết luận 23

Tài liệu tham khảo 25

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam là một hòn ngọc quý có sfíc hút mạnh mẽ của Châu Á Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu mở cfía, Việt Nam đã dành được sự quan tâm của rất nhiều nhà đầu tư Nó đã thúc đẩy nền kinh tế trong nước vươn lên mạnh mẽ, tạo điều kiện cho các ngành kinh tế trong nước phát triển, đặc biệt là ngành xuất nhập khẩu Xu thế mở cfía hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang mở ra nhiều cơ hội giao thương cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam Song song với đó cũng xuất hiện không ít tình trạng lừa đảo khiến doanh nghiệp Việt Nam bị thiệt hại nặng nề

Trong hoạt động thương mại quốc tế, tình trạng lừa đảo để chiếm đoạt tài sản bao gồm hàng, tiền của các đối tác, bạn hàng khá phổ biến Theo thời gian, các hoạt động này diễn ra ngày càng tinh vi, bất chấp nỗ lực ngăn chặn của cơ quan chfíc năng mỗi quốc gia

và sự cẩn trọng của các doanh nghiệp

Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, trong những năm gần đây, các cơ quan chfíc năng trong và ngoài nước liên tục cảnh báo về hiện tượng lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế mà không ít doanh nghiệp Việt Nam đã từng mắc phải Đặc biệt, trong bối cảnh các thị trường đang bị tác động nặng nề bởi đại dịch Covid 19, mọi giao thương của doanh nghiệp xuất nhập khẩu bị đình trệ, thậm chí là mất khách hàng Không những thế, tình trạng lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế càng có xu hướng tăng lên với thủ đoạn tinh vi, khó phát hiện Vụ việc 100 container xuất khẩu điều trị giá hàng chục triệu USD có thể coi là một ví dụ điển hình gần đây nhất

Điều đó cho thấy hoạt động tài trợ thương mại quốc tế của các doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn chưa phát huy tiềm năng, vị thế của mình trên địa bàn hoạt động Xuất

phát từ thực tiễn đó, nhóm tác giả xin lựa chọn đề tài: “Những phi vụ lừa đảo lớn trong tài trợ thương mại quốc tế và Câu chuyện 100 containers hạt điều” để làm tiểu luận

giữa kỳ môn Tài trợ thương mại quốc tế

1

2 Mục đích nghiên cfíu

Nghiên cfíu các vấn đề lý luận và thực tiễn để làm rõ những thuật ngữ liên quan đến thương mại quốc tế cũng như tài trợ thương mại quốc tế Nhìn lại những phi vụ lừa đảo lớn trong quá khfí để đi tìm hiểu và phân tích các nguyên nhân, từ đó trả lời cho câu hỏi “Dù đã có nhiều bài học trong quá khfí về lừa đảo được rút ra, nhưng các doanh nghiệp vẫn không tránh khỏi Vậy còn nguyên nhân sâu xa nào chưa được khai thác?”

3 Đối tượng nghiên cfíu

Đối tượng nghiên cfíu là nguyên nhân dẫn đến những phi vụ lừa đảo lớn trong tài trợ thương mại quốc tế

4 Phạm vi nghiên cfíu

Phạm vi nghiên cfíu của đề tài là tầm nhìn qua những phi vụ lừa đảo lớn trong tài trợ thương mại quốc tế trong và ngoài nước, đặc biệt câu chuyện 100 containers hạt điều diễn ra tại Việt Nam giai đoạn đầu năm 2022

5 Nhiệm vụ nghiên cfíu

Tổng thuật tình hình nghiên cfíu có liên quan đến đề tài nhằ m xác định rõ nội dung

đã được nghiên cfíu và có thể kế thừa, những nội dung chưa được giải quyết và những khoảng trống nghiên cfíu

Phân tích và đánh giá thực trạng vấn đề để xác định nguyên nhân theo nhận định của nhóm, từ đó, có cơ sở đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện

6 Phương pháp nghiên cfíu

Nhóm tác giả sfí dụng phương pháp nghiên cfíu định tính, dựa trên những bài phân tích khoa học đã có sẵn làm nền tảng Đồng thời, nhóm cũng tìm hiểu và phỏng vấn các

cá nhân làm việc trong lĩnh vực thương mại quốc tế tại các ngân hàng làm cơ sở đề xuất những quan điểm của nhóm

Bài tiểu luận gồm:

Phần I: Cơ sở lý thuyết

Phần II: Hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Việt Nam

Phần III: Phân tích tình huống cụ thể và giải quyết vấn đề

Phần IV: Phương hướng, giải pháp cho các vụ lừa đảo và bài học rút ra cho các doanh nghiệp

I Cơ sở lý thuyết

1 Khái niệm

Thương mại quốc tế là sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ và các yếu tố sản xuất qua biên giới giữa các quốc gia, hoặc/và là sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ và các yếu tố sản xuất giữa các tổ chfíc cá nhân trong nước với đối tác nước ngoài

Tài trợ thương mại quốc tế là một hiện tượng kinh tế khách quan, gồm tập hợp tổng thể các chính sách, biện pháp, hình thfíc hỗ trợ tài chính trực tiếp hay gián tiếp cho các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế trong một hoặc một số hay tất cả các công đoạn của quy trình tái sản xuất từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung fíng dịch vụ trên thị trường thế giới nhằm mục đích sinh lợi

2 Nội dung

- Xuất nhập khẩu hàng hoá hữu hình

- Xuất nhập khẩu hàng hoá vô hình

- Gia công quốc tế

- Tái xuất khẩu và chuyển khẩu

● Tái xuất khẩu: Hàng hoá phải làm thủ tục hải quan

● Chuyển khẩu: Hàng hoá không làm thủ tục hải quan

- Xuất khẩu tại chỗ

3

3 Đặc điểm

Đối tượng của hoạt động thương mại quốc tế là các quan hệ thương mại phát sinh giữa các quốc gia thực hiện ở phạm vi quốc tế, là những mối quan hệ xã hội phát sinh từ hoặc liên quan đến hoạt động thương mại vượt ra khỏi phạm vi một nước, liên quan đến

ít nhất hai quốc gia Ở mỗi lĩnh vực hay hoạt động này, các quốc gia thường cùng nhau đàm phán để xây dựng những thỏa thuận quốc tế, những mối quan hệ trong từng lĩnh vực

cụ thể

Phạm vi của các quan hệ thương mại quốc tế rộng hay hẹp tùy thuộc vào cách hiểu

về hoạt động thương mại ở phạm vi quốc gia cũng như ở phạm vi quốc tế qua từng thời

kỳ Hoạt động thương mại quốc tế của một quốc gia được thực hiện dựa trên đường lối

phát triển quan hệ đối ngoại của nước đó nói chung và dựa trên chính sách phát triển kinh

tế đối ngoại, chính sách phát triển thương mại của nước đó trong từng kỳ nói riêng

Ngày nay hoạt động thương mại quốc tế được hiểu theo khái niệm hiện đại, khái niệm rộng và do đó đối tượng của hoạt động thương mại quốc tế ngày càng đa dạng và

phfíc tạp Mặc dù luật của WTO, tfíc là các hiệp định của WTO, không đưa ra định nghĩa

về hoạt động thương mại nhưng thực hiện hình thành và phát triển các quan hệ thương mại giữa các thành viên của WTO cho thấy thành phạm vi các mối quan hệ thương mại trong khuôn khổ của WTO được hiểu rất rộng, bao gồm các quan hệ thương mại phát sinh từ bốn lĩnh vực là: thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, thương mại liên quan đến đầu tư và thương mại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ

4 Nhân tố ảnh hưởng đến Thương mại quốc tế

Yếu tố chính trị: Các yếu tố chính trị khác nhau ảnh hưởng đến các yếu tố quốc tế Các yếu tố chính trị như thay đổi về thuế suất, chính sách và hành động của chính phủ, sự

ổn định chính trị của đất nước, các quy định ngoại thương ảnh hưởng đến hoạt động thương mại quốc tế Tình trạng thiếu ổn định chính trị trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thương mại Ngoài ra, các chính sách thuế khác nhau và các sáng kiến của chính phủ đôi khi cản trở việc mở rộng kinh doanh ở các quốc gia khác Do đó, môi

trường chính trị hiệu quả của kinh doanh ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của doanh nghiệp kinh doanh

Những yếu tố kinh tế: Các yếu tố kinh tế liên quan đến hệ thống kinh tế của quốc gia nơi công ty có hoạt động Các yếu tố kinh tế khác nhau như tỷ lệ lạm phát, lãi suất, phân phối thu nhập, mfíc việc làm, phân bổ ngân sách chính phủ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh Các yếu tố kinh tế khác nhau như sfíc mua của khách hàng cũng quyết định nhu cầu về các sản phẩm và dịch vụ khác nhau

Yếu tố pháp lý: Các yếu tố pháp lý liên quan đến môi trường pháp lý của quốc gia

mà doanh nghiệp hoạt động Các luật khác nhau được áp dụng ở các quốc gia khác nhau

và các công ty kinh doanh quốc tế phải tuân theo luật của mỗi quốc gia Các luật liên quan đến phân biệt tuổi tác và khuyết tật, tỷ lệ tiền lương, luật việc làm và môi trường ảnh hưởng đến hoạt động của các công ty kinh doanh Cùng với đó, các tổ chfíc cho vay quốc tế khác nhau ảnh hưởng đến văn hóa pháp lý và chính sách làm việc của doanh nghiệp

Yếu tố xã hội: Các yếu tố xã hội như trình độ học vấn, nhận thfíc, xu hướng và địa

vị của mọi người trong xã hội ảnh hưởng đến hành vi mua hàng hóa và dịch vụ khác nhau của người tiêu dùng Ngoài ra, môi trường xã hội và văn hóa như phong tục tập quán, lối sống và các giá trị khác nhau giữa các quốc gia, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh quốc tế

Nhân tố môi trường: Các yếu tố môi trường như thời tiết, biến đổi khí hậu, nhiệt độ ảnh hưởng đến công ty kinh doanh và mô hình nhu cầu của các hàng hóa và dịch vụ khác nhau nâng cao nhận thfíc về môi trường đã làm cho yếu tố môi trường bên ngoài này trở thành một vấn đề quan trọng cần được các doanh nghiệp kinh doanh xem xét Việc hướng tới các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường cũng đã ảnh hưởng đến mô hình nhu cầu của các hàng hóa và dịch vụ khác nhau

Yếu tố kỹ thuật: Những thay đổi về công nghệ trong ngành có cả tác động tích cực

và tiêu cực đến hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh Thay đổi công nghệ và phát

5

triển các quy trình làm việc tự động giúp tăng hiệu quả của các quy trình kinh doanh Tuy nhiên, những thay đổi về công nghệ cũng đe dọa nhu cầu của các sản phẩm và dịch vụ khác nhau trong ngành

II Thực trạng Thương mại quốc tế tại Việt Nam

1 Tổng quan tình hình Thương mại quốc tế ở Việt Nam

1.1 Thực trạng

Xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của Chính phủ đã và đang

mở ra nhiều cơ hội giao thương cho các doanh nghiệp Việt Nam Trong 2 thập kỷ đầu của thế kỷ 21, Việt Nam đã và đang thúc đẩy các mối liên kết kinh tế quốc tế:

- Ký kết và thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA), thúc đẩy thương lượng,

ký kết hiệp định về những vấn đề mới như kinh tế số, thương mại điện tfí…, xây dựng và thông qua những định hướng dài hạn như Tầm nhìn ASEAN sau năm 2025, Tầm nhìn của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) đến năm 2040… Đây là những tiến triển tích cực, phản ánh nhu cầu gia tăng hợp tác, thúc đẩy các “sợi dây liên kết” nhằ m bảo đảm sự bền vững của thị trường và các chuỗi cung fíng, fíng phó với các thách thfíc toàn cầu và phục hồi kinh tế

- Hiện tại chúng ta đã cơ bản định hình mạng lưới gồm 17 FTA và các khuôn khổ hợp tác kinh tế, thương mại với các trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới Một số FTA mới

ký gần đây như FTA Việt Nam - EU có tác động đáng kể tới kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam.Vị thế này đang và sẽ tạo ra những động lực vượt trội giúp chúng ta thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tiếp theo

Với những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sfí sau 35 năm Đổi mới và 25 năm hội nhập quốc tế kể từ khi chúng ta tham gia ASEAN, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được khẳng định, đất nước ta bước sang giai đoạn tham gia liên kết kinh tế quốc tế với một tâm thế hoàn toàn mới

Thống kê kinh tế từ giai đoạn hội nhập:

Việt Nam nhập siêu nhẹ trong giai đoạn 1990-2011, nhưng sau đó chuyển sang xuất siêu trong giai đoạn 2012-2019 Tổng thương mại, xuất khẩu và nhập khẩu đã tăng nhanh chóng, ở mfíc 18% hàng năm trong giai đoạn 1991-2019 Năm 2019, tổng kim ngạch thương mại đạt giá trị kỷ lục 51 tỷ USD Việt Nam đã nhảy từ vị trí thfí 39 năm

2009 lên vị trí thfí 23 năm 2019 trong số 50 quốc gia kinh doanh hàng hóa hàng đầu thế giới Sự cải thiện này chủ yếu từ sự tham gia tích cực của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt là sản phẩm sản xuất chế tạo

Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam

Trong năm 2020-2021 dưới sự tác động của dịch bệnh, dòng chảy thương mại toàn cầu nói chung đã có sự sự sụt giảm mạnh Việc cách ly xã hội trong thời gian dài khiến tăng trưởng GDP cả năm 2021 chỉ đạt 2,58%, mfíc thấp nhất trong thập kỷ gần đây (tăng trưởng GDP quý III lần đầu ghi nhận con số âm) Dù vậy, trong bfíc tranh chung vẫn có những điểm sáng rõ rệt từ hoạt động thương mại quốc tế: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng trưởng ngoạn mục, đạt kỷ lục 668,5 tỷ USD năm 2021, trở thành

7

điểm sáng của nền kinh tế, đưa nước ta vào nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại quốc tế

→ Thương mại quốc tế là một trong các chủ lực góp phần nâng cao hiệu quả của nền kinh tế quốc dân

1.2 Lợi thế và thách thfíc

● Lợi thế:

- Việc tham gia vào cơ hội Thương mại quốc tế và kí kết các hiệp định liên quan

đã giúp Việt Nam thiết lập được mối quan hệ hữu nghị với nhiều quốc gia, như tham gia WTO, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), và gần đây là Hiệp định FTA Việt Nam – EU, CTTPP, RCEP và FTA Việt Nam – Vương quốc Anh Đây sẽ là tiền đề cho sự phát triển giao thương kinh tế về sau

- Việc fíng dụng công nghệ và sfí dụng tốt lợi thế so sánh của mình đưa Việt Nam vươn lên trở thành một trong những nước trên thế giới tham gia xuất khẩu nhiều mặt hàng quan trọng nhất, cả về gạo, cà phê, hạt tiêu, thủy sản và gần đây là các mặt hàng nhân tạo như giày dép, hàng may mặc và điện tfí

● Thách thfíc:

- Sự đfít gãy chuỗi cung fíng trong giai đoạn covid và ảnh hưởng của yếu tố chính trị của các nước có quan hệ với Việt Nam (ví dụ như Nga, Trung Quốc) sẽ là thách thfíc cho thương mại quốc tế giai đoạn tới

- Mặc dù đã tham gia giao dịch thương mại quốc tế một thời gian, nhưng Việt Nam vẫn còn gặp nhiều vấn đề và kẽ hở về kiến thfíc lẫn pháp lý khi giao dịch với các đối tượng đến từ quốc gia khác, tiêu biểu đã có nhiều vụ lừa đảo quy mô lớn ảnh hưởng tới các nhà cung cấp ở Việt nam gần đây

2 Một số thương vụ lừa đảo đáng chú ý

Sự phát triển trong hội nhập kinh tế quốc tế và mở rộng nhu cầu giao thương hàng hóa giữa các nước khiến cho việc thanh toán quốc tế ngày càng trở nên phổ biến và đa dạng Theo đó, các phương thfíc lừa đảo trong thương mại quốc tế ngày được tổ chfíc tinh

vi với quy mô lớn hơn Trong 10 năm trở lại đây, có khá nhiều các thương vụ lừa đảo diễn ra ở quy mô quốc tế, tình trạng lừa đảo để chiếm đoạt tài sản (hàng, tiền) của các đối tác, bạn hàng khá phổ biến Theo thời gian, các hoạt động này vẫn tiếp tục diễn ra bất chấp nỗ lực ngăn chặn của các cơ quan chfíc năng quốc gia và sự cẩn trọng của các doanh nghiệp Sau đây là một số case tiêu biểu:

- Năm 2019, một doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu bị lừa gần 1,5 tỷ đồng khi bán hàng cho một đối tác ở Senegal (châu Phi) DN này đã gfíi thư đến Thương vụ Việt Nam tại Algeria kiêm nhiệm Senegal nhờ hỗ trợ đòi tiền Chuyện là công ty này bán cho DN

có tên GSN International tại Dakar, Senegal một container tiêu đen 40 feet trị giá 61.750 USD (gần 1,5 tỉ đồng) Hình thfíc thanh toán là CAD (trao chfíng từ trả tiền ngay) 100% thông qua ngân hàng Tuy nhiên, sau khi giao hàng, người mua đã nhận bộ chfíng từ, lấy hàng ra khỏi cảng gần 2 tháng nhưng không thanh toán Công ty xuất khẩu Việt Nam đã liên lạc với người mua nhiều lần nhưng không được Phía ngân hàng người mua tại Senegal trả lời là người ký nhận bộ chfíng từ (do khách hàng giới thiệu) không làm việc tại ngân hàng này

- Cũng trong 2019, thương vụ Việt Nam tại Pakistan (Bộ công thương) đưa ra cảnh báo trường hợp công ty JILANI INTERNATIONAL (Pakistan) lừa đảo một doanh nghiệp Việt Cụ thể, công ty JILANI INTERNATIONAL nhận tiền đặt cọc của một doanh nghiệp Việt Nam để xuất khẩu nguyên liệu thủy sản Tuy nhiên, ngay sau khi doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền đặt cọc qua ngân hàng cho JILANI INTERNATIONAL thì công ty này cắt đfít mọi liên lạc Khi kiểm tra tại ngân hàng thì phát hiện phía JILANI INTERNATIONAL đã cho nhân viên đến rút toàn bộ số tiền đặt cọc Điều đáng nói là ngân hàng cũng không thể liên lạc được với công ty này Sau đó

9

ngân hàng cho nhân viên đến trụ sở đăng ký của công ty JILANI INTERNATIONAL để kiểm tra thì phát hiện đó là địa chỉ giả

- Cùng thời điểm đó, đại sfí quán Việt Nam tại Na Uy cũng cảnh báo tình trạng mạo danh các công ty của Na Uy để lừa đảo đối tác nước ngoài Đối tượng lừa đảo lập các website giả danh các công ty xuất khẩu thủy sản có thật với đầu mối liên hệ là giả mạo Lợi dụng tâm lý cho rằng Na Uy là một nước phát triển, hệ thống luật pháp chặt chẽ, các công ty làm ăn đảm bảo uy tín, các nạn nhân khi thấy hợp đồng có điều khoản hấp dẫn nên tiến hành gấp sợ lỡ cơ hội, không chịu kiểm tra kỹ thông tin về đối tác Cảnh sát Na Uy cho biết đã được báo cáo về 40 trường hợp lừa đảo trong thời gian qua,

và cho rằ ng con số thực tế còn lớn hơn

- Đặc biệt trong 2 năm dịch bệnh vừa qua, tình trạng lừa đảo quốc tế càng gia tăng Năm 2021, Thương vụ Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) cảnh báo về việc một số doanh nghiệp nước này có dấu hiệu lừa đảo, nhận hàng nhưng không trả tiền; Làm giả giấy tờ, thậm chí là giấy tờ ngân hàng để lấy hàng, cài người lấy chfíng từ xuất khẩu; Sfí dụng hacker xâm nhập địa chỉ email của 2 bên đang có giao dịch, theo dõi tiến trình đàm phán Khi bên mua chuẩn bị chuyển tiền mua hàng hóa thì hack email (hoặc tạo 1 tài khoản email có địa chỉ gần giống với email của bên bán) để gfíi thông tin tài khoản lừa đảo Sau khi bên mua chuyển tiền vào tài khoản lừa đảo, đối tượng sẽ ngay lập tfíc rút tiền và biến mất

→ Sự phát triển của công nghệ và các phương thfíc thanh toán khiến cho việc lừa đảo diễn ra tinh vi và khó lường hơn Qua các case trên có thể đúc kết được một số dấu hiệu của lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế, tiêu biểu như:

- Việc đàm phán giá cả, hợp đồng diễn ra dễ dàng, nhanh chóng, ít đàm phán mặc

cả, chấp nhận giá cao

- Bắt đặt cọc để nhận khoản tiền đầu tư hoặc làm các thủ tục giấy tờ tại nước ngoài

- Không cung cấp hoặc các giấy tờ cung cấp của nhiều pháp nhân khác nhau

- Mở L/C tại ngân hàng không uy tín của nước thfí ba

Ngoài ra, các đối tác này còn có biểu hiện không trung thực trong giao dịch nhập khẩu, đưa ra nhiều yêu sách đối với bên xuất khẩu và tìm mọi cách trốn tránh trách nhiệm thanh toán theo hợp đồng đã ký kết Thậm chí, có biểu hiện cấu kết với ngân hàng chi nhánh để lảng tránh nghĩa vụ thanh toán

Để làm phân tích rõ hơn về một trường hợp lừa đảo cụ thể, nhóm tác giả sẽ đi sâu hơn vào vụ việc 36 container hạt điều “mất kiểm soát” với trị giá gần 1000 tỷ - 1 trong các thương vụ lừa đảo làm chấn động dư luận trong thời gian 1 tháng gần đây

III Những vấn đề và giải pháp cho các vụ lừa đảo

1 Tóm tắt phi vụ lừa đảo 100 containers hạt điều

Chiều ngày 8/3/2022, Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS) đã có công văn hỏa tốc số 19/2022/TM-HHĐ gfíi Đại sfí quán, Thương vụ Việt Nam tại Ý cùng các bộ, ngành và Ngân hàng Nhà nước liên quan đến rủi ro 100 container hạt điều xuất khẩu sang

Ý, trị giá gần 1.000 tỷ đồng

VINACAS thông báo, có một số doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nhân điều Việt Nam ký hợp đồng với một số khách hàng nhập khẩu điều Ý thông qua công ty môi giới Kim Hạnh Việt Toàn bộ lô hàng được đóng vào 100 container, với cảng đích là LA Spezia, nước Ý, phương thfíc thanh toán D/P (D/P – Documents against Payment – dùng

bộ chfíng từ để đổi lấy hàng hóa)

Được biết, các doanh nghiệp xuất khẩu điều tại Việt Nam đã ủy nhiệm thu cho 5 ngân hàng Việt Nam thông qua phương thfíc D/P – thanh toán nhờ thu kèm chfíng từ, theo đó người nhập khẩu chỉ lấy được bộ chfíng từ khi đã chuyển vào ngân hàng đủ số tiền thanh toán Hình thfíc nhờ thu này được áp dụng trong trường hợp thanh toán trả ngay

Vấn đề phát sinh khi doanh nghiệp gfíi hồ sơ nhờ thu từ ngân hàng Việt Nam tới các ngân hàng của người mua tại Ý thì nhận được thông báo hướng dẫn đến một đầu mối khác tại Thổ Nhĩ Kỳ

11