Soạn bài Em bé thông minh – Nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian * Chuẩn bị đọc Câu hỏi (trang 56 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1) Em có suy nghĩ gì về các thử thách với nhân vật em bé trong truyện Em bé thông[.]
Trang 1Soạn bài Em bé thông minh – Nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian
* Chuẩn bị đọc
Câu hỏi (trang 56 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Em có suy nghĩ gì về các thử thách với
nhân vật em bé trong truyện Em bé thông minh?
Trả lời:
Các thử thách với nhân vật em bé trong truyện Em bé thông minh là những thử thách khó nhằm thử thách trí tuệ của nhân vật em bé
* Trải nghiệm cùng văn bản
1 Theo dõi: Câu văn nào thể hiện ý kiến của tác giả về truyện Em bé thông minh?
Trả lời:
Câu văn thể hiện ý kiến của tác giả về truyện Em bé thông minh là: “Trong truyện
Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, nhân vật em bé đã đề cao trí tuệ của nhân dân”
2 Theo dõi: Theo tác giả, tại sao thử thách thứ tư là quan trọng nhất?
Trả lời:
Theo tác giả, thử thách thứ tư là quan trọng nhất vì đây là thử thách mang ý nghĩa trọng đại, ảnh hưởng đến vận mệnh quốc gia
* Suy ngẫm và phản hồi
Nội dung chính: Câu chuyện kể về một cậu bé sử dụng trí thông minh của mình để
chinh phục nhà vua và sứ giả nước láng giềng
Trang 2Câu 1 (trang 58 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Em hãy xác định ý kiến lớn, ý kiến nhỏ
dựa theo sơ đồ sau:
Trả lời:
Trang 3Câu 2 (trang 58 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản được viết ra nhằm mục đích gì?
Xác định nội dung chính của văn bản
Trả lời:
- Văn bản được viết ra nhằm mục đích đề cao trí tuệ của nhân dân
- Nội dung chính: ngợi ca sự thông minh của nhân vật em bé qua 4 thử thách
Câu 3 (trang 58 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Chỉ ra các câu văn thể hiện ý kiến nhỏ,
lí lẽ, bằng chứng trong đoạn văn sau:
Thông qua thử thách đầu tiên (gắn với câu hỏi thứ nhất) , tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo Thử thách đầu tiên là một tình huống thử thách tư duy và việc sử dụng ngôn ngữ Trước câu hỏi khó, em bé đã đáp trả lại bằng việc ra lại câu hỏi cho người đố, để chỉ ra rằng, đây là một câu hỏi không thể có câu trả lời
Trả lời:
- Ý kiến nhỏ: tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử, mà chủ yếu là một phản xạ ngôn ngữ lanh lẹ và sắc sảo
- Lí lẽ: Thử thách đầu tiên là một tình huống thử thách tư duy và việc sử dụng ngôn ngữ
Trang 4- Bằng chứng: Trước câu hỏi khó, em bé đã đáp trả lại bằng việc ra lại câu hỏi cho người đố, để chỉ ra rằng, đây là một câu hỏi không thể có câu trả lời
Câu 4 (trang 59 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nhận xét về cách triển khai lí lẽ, bằng
chứng trong đoạn ba Cách triển khai lí lẽ và bằng chứng ấy có tác dụng gì trong việc thực hiện mục đích của văn bản?
Trả lời:
- Cách triển khai lí lẽ, bằng chứng trong đoạn ba rất rõ ràng và chặt chẽ
- Cách triển khai này thể hiện mong muốn thoát khỏi sự hà khắc trong các chính sách của xã hội phong kiến
Câu 5 (trang 59 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Em hãy chỉ ra các đặc điểm của văn bản
nghị luận phân tích một tác phẩm văn học trong văn bản Em bé thông minh – Nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian dựa vào bảng sau (làm vào vở):
Đặc điểm của văn bản nghị luận phân
tích một tác phẩm văn học
Biểu hiện trong văn bản Em bé thông
minh – nhân vật kết tinh trí tuệ dân
gian
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về tác
Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân tích tác
Bằng chứng được dẫn ra từ tác phẩm để
Trang 5Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp
Trả lời:
Đặc điểm của văn bản nghị luận
phân tích một tác phẩm văn học
Biểu hiện trong văn bản Em bé thông
minh – nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian
Thể hiện rõ ý kiến của người viết về
tác phẩm cần bàn luận
“Trong truyện Em bé thông minh, thông qua bốn lần thử thách, tác giả dân gian đã
đề cao trí tuệ của nhân dân”
Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân tích
Bằng chứng được dẫn ra từ tác phẩm
để làm rõ cho lí lẽ
- Thử thách đầu tiên
- Thử thách thứ hai và thứ ba
- Thử thách thứ tư
Ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp
theo trình tự hợp lí
- Ý kiến 1: Thử thách đầu tiên, tác giả dân gian đề cao sự thông minh trong ứng xử
- Ý kiến 2: Thử thách thứ hai và thứ ba, tác giả dân gian muốn khẳng định sự mẫn tiệp của trí tuệ dân gian, qua đó bày tỏ mong ước thoát khỏi ràng buộc chặt chẽ của quan niệm phong kiến
Trang 6- Ý kiến 3: Thử thách thứ tư, người kể chuyện nhấn mạnh vị thế áp đảo của trí tuệ dân gian
Câu 6 (trang 59 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản trên giúp em biết thêm điều gì
về truyện cổ tích Em bé thông minh?
Trả lời:
Văn bản trên ca ngợi trí tuệ của nhân dân được thể hiện thông qua cách ứng xử của nhân vật em bé Qua đó, thể hiện mong muốn được tôn trọng, được hưởng đãi ngộ đúng với trí tuệ mà mình có của nhân dân