BÀI TIỂU LUẬN 1 BÀI TIỂU LUẬN Tìm hiểu về sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học của ĐCSVN trước thời kì đổi mới 1986 Bài làm Chủ nghĩa Xã hội Khoa học là một môn khoa học nghiên[.]
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN
Tìm hiểu về sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa
học của ĐCSVN trước thời kì đổi mới 1986
Chủ nghĩa Xã hội Khoa học là một môn khoa học nghiên cứu về quá trình
của hai bộ môn nhỏ hơn là Triết học Mác Lênin và Kinh tế Chính trị Mác -Lênin
Triết học Mác- Lênin mà quan trọng nhất là chủ nghĩa duy vật lịch sử: góp phần luận giải hình thành và phát triển của hình thái xã hội Xã hội chủ nghĩa Nó là sự kết hợp tổng thể cho sự hình thành tất yếu của hình thái Chủ nghĩa xã hội trong lịch sử loài người Kinh tế Chính trị Mác - Lênin: mà quan trọng nhất là học thuyết về giái trị thặng dư là luận giải và giải quyết mẫu thuẫn nội tại trong Xã hội Tư bản Chủ nghĩa yêu cầu giải quyết mẫu thuẫn này dẫn đến sự hình thành chủ nghĩa xã hội Tức nó luận giải cho sự hình thành Chủ nghĩa xã hội về mặt Kinh tế - chính tri
Lí luận về cách mạng không ngừng của chủ nghĩa xã hội là một trong những nội dung quan trọng của Chủ nghĩa xã hội khoa học.Nó đưa ra những phương hướng trong việc phát triển cách mạng dân tộc dân chủ Trong lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng xã hội chủ nghĩa, lý luận về sự phát triển cuộc cách mạng dân chủ tư sản theo một cương lĩnh mang tính triệt để để rồi chuyển biến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa do V.I Lênin nêu lên có một vị trí nổi bật.V.I.Lênin nhận rõ rằng hoà
Trang 2bình, dân sinh, dân chủ là "mẫu số chung" của tất cả các trào lưu đó Vì thế cương lĩnh cách mạng do Người nêu ra là tiến hành một cuộc cách mạng dân chủ triệt để rồi chuyển biến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa.V.I.Lênin chỉ ra rằng, khác với giai đoạn trước, ở giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, do thái độ của các giai cấp và mối tương quan giữa các giai cấp đã có những thay đổi nhất định nên cách mạng dân chủ đã có những biểu hiện mới trong nội dung Lênin cho rằng thắng lợi triệt để của cách mạng dân chủ phải được đánh dấu bằng sự ra đời của một thiết chế chính trị mang tính quá độ, đó là nền chuyên chính dân chủ cách mạng của giai cấp công nhân và giai cấp nông dân Thiết chế chính trị đó mang tính mềm dẻo, hoạt động của nó vừa đáp ứng những nhiệm vụ mà cách mạng dân chủ đặt ra một cách trực tiếp, vừa thể hiện được xu thế phát triển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa Chỉ khi chuyển sang giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa thì nền chuyên chính này mới chuyển thành chuyên chính vô sản V.I.Lênin còn nêu lên và thực hiện
tư tưởng về sự "giao kết" giữa cách mạng dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa Sự "giao kết" đó biểu hiện ở chỗ trong cách mạng dân chủ đã giải quyết một số nhiệm vụ nhằm chuẩn bị tiền đề trực tiếp cho cách mạng xã hội chủ nghĩa, còn khi đã chuyển sang cách mạng xã hội chủ nghĩa thì vẫn phải tiếp tục làm tốt những nhiệm vụ còn lại của cách mạng dân chủ Sự "giao kết" đó gắn bó hai giai đoạn cách mạng vào một tiến trình liên tục và thống nhất
V.I.Lênin viết: Thắng lợi hoàn toàn của cách mạng hiện tại sẽ đánh dấu bước kết thúc của cách mạng dân chủ và mở đầu cho cuộc đấu tranh kiên quyết cho cách mạng xã hội chủ nghĩa.V.I.Lênin cũng chỉ ra rằng, để thực hiện sự chuyển biến từ cách mạng dân chủ lên cách mạng xã hội chủ nghĩa phải có đủ ba điều kiện chủ yếu:
Trang 3- Một là, sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua chính đảng của nó được bảo đảm và không ngừng củng cố
- Hai là, khối liên minh công nông được giữ vững và phát triển trên cơ sở một đường lối thích hợp với từng giai đoạn cách mạng
- Ba là, chính quyền dân chủ cách mạng được củng cố để hoàn thành nhiệm
vụ của nó ở giai đoạn thứ nhất, đồng thời chuẩn bị những điều kiện để chuyển sang giai đoạn thứ hai
Qua lí luận đó Đảng ta đã vận dụng một cách hợp lí vào cách mạng dân tộc nước ta cho ta thấy đươc sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
a) Tính tất yếu của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việt NamNgay từ khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, với truyền thống yêu nước, nhân dân ta đã kiên cường đứng lên đấu tranh chống thực dân Pháp giành lại độc lập cho dân tộc.Với ảnh hưởng tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây, mà trực tiếp nhất là cách mạng Tân Hợi Trung Quốc, nhiều nhà cách mạng Việt Nam như: Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học v.v muốn giành độc lập cho dân tộc, đưa đất nước theo con đường tư bản chủ nghĩa, noi gương các nước phương Tây cuối cùng đều bị thất bại
Sở dĩ các phong trào đấu tranh trên đều bị thất bại, bởi vì cách mạng lúc đó thiếu đường lối đúng đắn, các phong trào không đáp ứng được những yêu cầu dân chủ của thời đại mới, tư tưởng phong kiến, tư sản đã trở 56 nên lạc hậu với thời đại Tuy những phong trào cách mạng đó đã thất bại, nhưng đã góp phần thức tỉnh tinh thần đấu tranh cách mạng của nhân dân, góp phần nâng cao chí khí, khai thông dân trí cho dân tộc.Cách mạng Tháng Mười Nga (1917) đã thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đứng lên giành độc lập dân tộc, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, từng bước đưa đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội.Giai cấp công nhân Việt Nam được hình thành qua các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp, tuy số lượng không đông nhưng đã
Trang 4sớm tiếp thu được tinh thần yêu nước của dân tộc, lại bị ba tầng áp bức là đế quốc, địa chủ, và tư sản, nên đã tỏ rõ là một lực lượng kiên cường trong các cuộc đấu tranh.Nỗi nhục của người dân bị mất nước, bị áp bức bóc lột nặng
nề của thực dân, đế quốc là một trong những nhân tố làm cho giai cấp công nhân Việt Nam từng bước có ý thức gắn liền với quyền lợi giai cấp, cuộc đấu tranh giành độc lập của cả dân tộc ta.Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam những năm đầu của thế kỷ XX, sự áp bức của thực dân, đế quốc, phong kiến với quần chúng nhân dân lao động vô cùng tàn bạo, những phong trào đấu tranh theo xu hướng phong kiến, tư sản đều bị thất bại, đã là mảnh đất tốt để tuyên truyền tư tưởng xã hội chủ nghĩa cho nhân dân Hồ Chí Minh viết: "Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi"1.Trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã nhận thức được tính tất yếu lịch sử: "Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức", do vậy, Người đã tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam, đưa đến việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3-2-1930.Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã làm cho cách mạng Việt Nam thoát khỏi sự khủng hoảng về đường lối chính trị
Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, sự nghiệp đấu tranh của nhân dân Việt Nam đã kết hợp hai sự nghiệp giải phóng dân tộc bị áp bức và giải phóng giai cấp những người lao động Đi theo ngọn cờ của Đảng, nhân dân Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc hai nhiệm vụ đó để đưa đất nước đi lên con đường xã hội chủ nghĩa
b) Tính tất yếu chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩaTính tất yếu chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩa đã được khẳng định ngay trong Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng ta: "Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản"1
Trang 5Thực tế của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng ta lãnh đạo cũng thể hiện rõ tính tất yếu nêu trên Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, thực dân Pháp lại trở lại xâm lược nước ta một lần nữa Nhân dân Việt Nam vừa phải kháng chiến, vừa phải kiến quốc với phương châm dựa vào sức mình là chính, phải dựa vào dân, huy động sức dân mà kháng chiến Muốn kháng chiến thắng lợi chúng ta phải xây dựng chính quyền của nhân dân, làm cho nhân dân là người chủ thực sự của đất nước Quyền hành, lực lượng đều ở nhân dân, một khi:"Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được.Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên"2.Để thực hiện được điều
đó Nhà nước dân chủ nhân dân phải từng bước xoá bỏ sở hữu địa chủ phong kiến, đưa lại ruộng đất cho nông dân, phải tạo điều kiện cho công nhân làm chủ xí nghiệp Ngọn cờ của chủ nghĩa xã hội đã quy tụ sức mạnh của nhân dân lao động, giúp chúng ta giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp, miền Bắc được giải phóng và đi lên chủ nghĩa xã hội.Bằng thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội trên nửa nước, nhân dân miền Bắc đã có điều kiện huy động sức người sức của cùng với nhân dân miền Nam thực hiện thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.Tính tất yếu của sự chuyển từ cách mạng dân chủ nhân dân sang cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam chính là: đường lối và mục tiêu cách mạng Việt Nam là nhất quán, dù có phân chia hai giai đoạn, nhưng đều do một Đảng duy nhất
là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Không lý gì một Đảng một giai cấp đang lãnh đạo thắng lợi đối với một dân tộc lại tự rời bỏ vai trò của mình cho đảng khác, giai cấp khác (điều này trái cả với quy luật của nhân loại, từ khi có giai cấp và Đảng chính trị) Hơn nữa, những kết quả thắng lợi của giai đoạn cách mạng do Đảng ta lãnh đạo cũng đồng thời là điều kiện, mở đầu cho giai đoạn cách mạng mới cũng do Đảng ta lãnh đạo trên phạm vi cả nước Cả dân tộc ta có đủ những điều kiện và tư liệu thực tiễn lịch sử để
Trang 6hoàn toàn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng
xã hội chủ nghĩa của nước ta, dân tộc ta
Trong giai đoạn từ 1930-1986 Đảng đã thể hiện được vai trò to lớn của mình trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước Đảng đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mac-Lê vào hoàn cảnh Đất nước ta từng thời kì.Điều này được thể hiện rất rõ qua đường lối chính sách của Đảng được nêu ra qua các kì đại hội
1 Đại hội Đảng lần I : Từ ngày 27/3 đến 31/3/1935, họp tại Ma Cao
(Trung Quốc).Đồng chí Trần Phú là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng từ 1930 Đến tháng 3/1935, Đại hội lần thứ I của Đảng bầu Đồng chí Lê Hồng Phong
Đại hội vạch ra 3 nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của Đảng là: Củng cố và phát triển Đảng; Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quảng đại quần chúng; Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến tranh của đế quốc Pháp ở Đông Dương
Lúc này tình hình thế giới có nhiều biến động Cuộc Cách mạng Tháng Mười thắng lợi ở Nga đã chia thế giới ra hai hệ thống chống chọi nhau: hệ thống xã hội chủ nghĩa đương củng cố và phát triển ở Xôviết Liên bang và
hệ thống tư bản chủ nghĩa sắp đổ nát Tình hình Việt Nam nói riêng và Đông Dương nói chung đang rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng Lúa gạo là
đồ sinh sản chính, mà cũng là món hàng xuất cảng chính, nên lúa gạo ế thì
có ảnh hưởng lớn tới ngành kinh tế trong xứ Trong khoảng 1924-1934 giá lúa hạng nhất trụt xuống 68% Số lúa gạo xuất cảng năm 1934 tuy đã gần bằng năm 1929, nhưng giá tiền thu nhập chỉ bằng 1/3 năm 1929 Ruộng đất vẫn kế tiếp sụt giá, có chỗ giá bán không bằng 1/20 giá mua khi trước, ruộng
bỏ hoang mỗi năm một thêm, riêng Nam Kỳ đã có 249.400 mẫu tây không cày đến, chẳng những đất ruộng của nông dân lao động bị bán gần hết, mà
Trang 7cho đến trong bọn phú nông, địa chủ cũng có tụi bị phá sản, chỉ có trong bốn tỉnh miền Hậu Giang Nam Kỳ đã đến 132.000 mẫu tây bị bán, hàng chục công ty, nhà máy bị đóng cửa
2 Đại hội lần thứ II : Được tổ chức tại xã Vinh Quang, huyện Chiêm
Hóa, Tuyên Quang, từ ngày 11 đến 19/2/1951 Đại hội đã bầu Bác Hồ làm Chủ tịch Đảng; đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư
đánh thực dân Pháp xâm lược và đánh đổ các thế lực phong kiến tay sai, giành độc lập cho dân tộc, giành ruộng đất cho nông dân, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân để tiến lên chủ nghĩa xã hội.Đại hội còn quyết định đưa Đảng ta ra hoạt động công khai và lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam
Trích văn kiện đại hội : “Chính sách của Đảng lao động Việt Nam”
Đảng Lao động nhằm hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, xoá bỏ di tích phong kiến và nửa phong kiến, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, làm cho nước Việt Nam độc lập và thống nhất, dân chủ tự do, phú cường và tiến lên chủ nghĩa xã hội
Trong kháng chiến và ngay sau kháng chiến, Đảng Lao động Việt Nam chủ trương thi hành những chính sách sau đây đặng đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi và đặt cơ sở kiến thiết quốc gia
1 Kháng chiến
1- Nhân dân Việt Nam kiên quyết kháng chiến đến cùng chống thực dân Pháp và bọn can thiệp Mỹ để giành độc lập và thống nhất thật sự cho Tổ quốc
Trang 82- Cuộc kháng chiến của ta là một cuộc chiến tranh nhân dân Đặc điểm của
nó là : toàn dân, toàn diện, trường kỳ Nó phải trải qua ba giai đoạn: phòng ngự, cầm cự và tổng phản công
3- Nhiệm vụ trọng tâm của cuộc kháng chiến từ nay đến thắng lợi là: hoàn thành việc chuẩn bị tổng phản công và tổng phản công thắng lợi Muốn vậy phải tổng động viên nhân lực, vật lực, tài lực vào việc kháng chiến theo khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng" Đồng thời phải luôn luôn bồi dưỡng lực lượng kháng chiến về mọi mặt
4- Phải nắm vững phương châm chiến lược của chiến tranh nhân dân là
- Các mặt công tác chính trị, kinh tế, vǎn hoá đều nhằm mục đích làm cho quân sự thắng lợi Đồng thời, đấu tranh quân sự phải phối hợp với đấu tranh chính trị, kinh tế, v.v
- Phối hợp với việc tác chiến trước mặt địch với việc đánh du kích quấy rối
phá hoại sau lưng địch
2 Chính quyền nhân dân
1- Chính quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là chính quyền dân chủ của nhân dân nghĩa là của công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc và các thân sĩ (địa chủ) yêu nước và tiến
bộ Những tầng lớp nhân dân ấy chuyên chính đối với đế quốc xâm lược và bọn phản quốc Cho nên nội dung chính quyền đó là nhân dân dân chủ chuyên chính
2- Chính quyền đó dựa vào Mặt trận dân tộc thống nhất, lấy liên minh công nhân, nông dân và lao động trí thức làm nền tảng và do giai cấp công nhân lãnh đạo
3- Nguyên tắc tổ chức của chính quyền đó là dân chủ tập trung Cơ quan chính quyền ở địa phương là Hội đồng nhân dân và Uỷ ban hành chính
Trang 9(hiện nay là Uỷ ban kháng chiến hành chính) Cơ quan chính quyền tối cao toàn quốc là Quốc hội và Hội đồng Chính phủ
3 Mặt trận dân tộc thống nhất
1- Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam đoàn kết tất cả mọi đảng phái, mọi đoàn thể và mọi thân sĩ yêu nước, không phân biệt giai cấp, chủng tộc, tôn giáo, nam nữ để cùng nhau kháng chiến kiến quốc Nó ủng hộ chính quyền bằng cách động viên và giáo dục nhân dân thi hành mệnh lệnh chính quyền cũng như bằng cách đề đạt ý kiến, nguyện vọng của nhân dân lên chính quyền
2- Mặt trận dân tộc thống nhất lấy liên minh công nông và lao động trí thức làm nòng cốt và do giai cấp công nhân lãnh đạo
3- Đảng Lao động Việt Nam đoàn kết với các đảng phái, các đoàn thể, các thân sĩ trong Mặt trận dân tộc thống nhất theo nguyên tắc:
- Đoàn kết thành thực: các bộ phận của Mặt trận giúp đỡ lẫn nhau và phê bình lẫn nhau một cách thân ái để cùng nhau tiến bộ
- Thống nhất hành động: các bộ phận của Mặt trận thương lượng, thoả thuận với nhau để thống nhất mọi hành động theo một chương trình chung Song mỗi đoàn thể của Mặt trận vẫn độc lập về tổ chức và có chương trình hoạt động tối đa của mình
- Hợp tác lâu dài: các bộ phận trong Mặt trận đoàn kết nhau trong trường kỳ kháng chiến và trong công cuộc kiến quốc sau khi kháng chiến thắng lợi
4 Quân đội
1- Quân đội Việt Nam là quân đội nhân dân, do nhân dân tổ chức và vì nhân dân mà chiến đấu Nó có tính chất: dân tộc, dân chủ và hiện đại
2- Trong kháng chiến, nguồn bổ sung chủ yếu của nó là bộ đội địa phương
và dân quân du kích và nguồn trang bị chủ yếu của nó là tiền tuyến
Trang 10Kỷ luật của nó rất nghiêm, nhưng là kỷ luật tự giác và dân chủ Vừa tác chiến, nó vừa tiến hành công tác chính trị rộng rãi làm cho trên dưới một lòng, quân dân nhất trí và tinh thần lính địch tan rã
5 Kinh tế tài chính
1- Những nguyên tắc lớn của chính sách kinh tế hiện nay là đảm bảo quyền lợi của công và tư, của tư bản và lao động, tǎng gia sản xuất mọi mặt để cung cấp cho nhu cầu kháng chiến và cải thiện dân sinh, đặc biệt là cải thiện đời sống của nhân dân lao động
2- Trong các ngành sản xuất, hiện nay phải chú trọng nhất việc phát triển nông nghiệp Về công nghiệp chú trọng phát triển tiểu công nghệ và thủ công nghiệp, đồng thời xây dựng kỹ nghệ, phát triển thương nghiệp Phát triển nền tài chính theo nguyên tắc: tài chính dựa vào sản xuất và đẩy mạnh sản xuất Chính sách tài chính là:
- Tǎng thu bằng cách tǎng gia sản xuất, giảm chi bằng cách tiết kiệm
- Thực hiện chế độ đóng góp dân chủ
Chú trọng gây cơ sở kinh tế nhà nước và phát triển kinh tế hợp tác xã Đồng thời giúp đỡ tư nhân trong việc sản xuất Đặc biệt đối với tư sản dân tộc, khuyến khích, giúp đỡ và hướng dẫn họ kinh doanh
3- Trong kháng chiến đi đôi với việc mở mang kinh tế quốc dân, phải tuỳ nơi, tuỳ lúc mà phá hoại và bao vây kinh tế địch một cách có kế hoạch, có hại cho địch mà không hại cho ta Giải phóng đến đâu thì tịch thu tài sản của địch đến đó, thủ tiêu kinh tế thực dân của chúng
6 Cải cách ruộng đất
1- Trong kháng chiến chính sách ruộng đất chủ yếu là giảm tô, giảm tức Ngoài ra thi hành những cải cách khác như: quy định chế độ lĩnh canh, tạm cấp ruộng đất của thực dân Pháp và Việt gian cho dân cày nghèo, chia lại công điền, sử dụng hợp lý ruộng vắng chủ và ruộng bỏ hoang, v.v