ẢNH HƯỞNG CỦA MAGIÊ SUNPHÁT MgSO4 ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG CHÈ ĐEN SHAN CHẤT TIỀN TẠI PHÚ THỌ Đỗ Văn Ngọc, Hà Thị Thanh Đoàn, Nguyễn Hữu La, Đinh Thị Ngọ, Nguyễn Thị Thanh Hải, Summ
Trang 1ẢNH HƯỞNG CỦA MAGIÊ SUNPHÁT (MgSO4) ĐẾN NĂNG SUẤT
VÀ CHẤT LƯỢNG CHÈ ĐEN SHAN CHẤT TIỀN TẠI PHÚ THỌ
Đỗ Văn Ngọc, Hà Thị Thanh Đoàn, Nguyễn Hữu La, Đinh Thị Ngọ, Nguyễn Thị Thanh Hải,
Summary
The research on the influence of apply additional Magnesium Sulphate (MgSO 4 ) to the Yield and black tea quality of Shan Chat Tien variety in Phu Tho province
Tea is a industrial tree with long harvesting cycle (from 30 to 40 years) bringing about high and stable economic efficiency on sloping upland of the Northern mountainous regions of Vietnam However, the inappropriate tea plantation and exploitation has resulted in exhaustion of important nutrition elements, especially micro-elements (such as Mg) that play a decisive role in formation of tea yield and quality The trials on adding MgSO4 in Phu Tho province has shown very promising results At the levels from 25 to 75 kg MgSO4/ha, the yield of tea increased from 0.64 to 1.40 tons per/ha, consequently the cash income increased from 1.28 to 3.13 million VND/ha
Keywords: Magnesium Sulphate, tea, quality, Shan Chat Tien variety, Phu Tho
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Tác dụng của phân bón không những
làm tăng năng suất mà còn nâng cao được
chất lượng chè Nếu bón phân không cân đối
như bón đơn độc nitơ mà thiếu kali và
phospho sẽ gây ảnh hưởng xấu đến chất
lượng chè Ngoài các loại phân đa lượng, thì
phân trung lượng, vi lượng cũng có ảnh
hưởng đến năng suất và chất lượng búp chè,
chủ yếu ảnh hưởng đến hoạt tính của men
Trong đó, Mg là nguyên tố ảnh hưởng đến
năng suất, chất lượng nguyên liệu chè vì nó
tham gia vào quá trình hình thành diệp lục
tố Bên cạnh đó, với nhiều quá trình sinh hoá
do men điều khiển, Mg cũng đóng một vai
trò quan trọng, việc tạo thành protein trong
trường hợp thiếu Mg sẽ bị hạn chế Sự hình
thành các sắc tố của lá trong trường hợp
thiếu Mg cũng bị ảnh hưởng Ngoài ra Mg
còn ảnh hưởng đến màu sắc của chè thành
phNm Xuất phát từ những thực tiễn đó,
chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh
hưởng của Magiê Sunphát (MgSO4) đến
năng suất và chất lượng chè đen Shan Chất Tiền tại Phú Thọ”
II VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Thí nghiệm với 4 công thức:
Công thức 1 Phân chuồng 30 tấn + 150
N + 50 P2O5 + 50 K2O)/ha (nền)
Công thức 2 Nền + 25 kg MgSO4 /ha Công thức 3 Nền + 50 kg MgSO4 /ha Công thức 4 Nền + 75 kg MgSO4 /ha Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ, với 3 lần nhắc lại Trên nương chè giống Shan Chất Tiền tuổi 5-6 tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Chè, Viện KHKT Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc, tỉnh Phú Thọ Magiê sunphát được bón 3 lần với liều lượng chia đều cho các lần bón, bón cùng với phân khoáng vào
3 lần cuối trong năm theo quy trình Theo dõi các chỉ tiêu nông sinh học, năng suất, chất lượng chè áp dụng các phương pháp
Trang 2quan trắc, đánh giá thông dụng về chè Số
liệu thí nghiệm của 2 năm 2007-2008 được
xử lý theo IRRISTAT 4.0 trong Windows
III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
1 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO 4
đến sinh trưởng, phát triển chè
Bón bổ sung MgSO4 ở các mức 25, 50,
75 kg/ha với giống Shan Chất Tiền, chúng
tôi thu được kết quả sau: Chiều cao cây trung bình giữa các công thức biến động từ 63,64-64,84 cm Trong đó cao nhất là công thức 3 và thấp nhất là công thức 4, với sự sai khác ở ngưỡng LSD (0,05) 2,74 Độ rộng tán trung bình giữa các công thức có sự biến động lớn từ 102,55-112,96 cm, trong đó cao nhất là công thức 4 (cao hơn công thức nền 9,47 cm) và thấp nhất là công thức 2, với sự sai khác ở ngưỡng LSD (0,05) 8,84
Bảng 1 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO4 đến sinh trưởng, phát triển
chè Shan Chất Tiền tại Phú Thọ
Công thức Chiều cao cây (cm) Rộng tán (cm) Số cành cấp 1 (cành) Đường kính thân (cm)
Số cành cấp 1 trung bình của các công
thức bón bổ sung Mg biến động từ
7,9-10,2 cành Trong đó có 2 công thức thấp
hơn so với công thức nền là công thức 3
(0,4 cành) và công thức 4 (1,9 cành), chỉ
có công thức 2 cao hơn nền (1,3 cành)
Đường kính thân của các công thức thí
nghiệm đều cao hơn công thức nền từ
0,30-0,53 cm Trong đó cao nhất là công
thức 3 đạt 4,59 cm
2 Ảnh hưởng của bón MgSO 4 đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất
Năng suất là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá giống chè đó tốt hay xấu, là chỉ tiêu quyết định hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh chè Kết quả bảng 2 chứng
tỏ mật độ búp trung bình biến động từ 93,87-100,24 búp/m2 Cao nhất là công thức 2 đạt 100,24 búp/m2 cao hơn công thức nền 3,44 búp/m2, sau đó là công thức 3 (cao hơn nền 0,66 búp/m2) Thấp nhất là công thức 4 (nhỏ hơn nền 2,93 búp/m2), với
sự sai khác ở ngưỡng LSD (0,05) 8,93
Bảng 2 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO4 đến năng suất và yếu tố cấu thành năng
suất chè Shan Chất Tiền
Chỉ tiêu
Công thức
Mật độ búp (búp/m 2 ) P búp (g/búp) Tỷ lệ búp có tôm (%) Năng suất
N suất (tấn/ha) So nền (%)
Trang 3Bón bổ sung Magiê sunphát không làm
thay đổi nhiều trọng lượng búp Tỷ lệ búp
có tôm ở các công thức bón bổ sung MgSO4
đều cho các giá trị cao hơn công thức nền
từ 3,31-4,26% Các công thức thí nghiệm
đều cho năng suất cao hơn công thức nền từ
6,59-14,06%, cao nhất là công thức 3 đạt
11,76 tấn/ha tăng so với nền 14,06%
3 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO 4
đến thành phần cơ giới búp
Thành phần cơ giới búp chè phản ánh mức độ sinh trưởng của cây chè, đồng thời liên quan đến các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, quy trình công nghệ và chất lượng sản phNm
Bảng 3 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO4 đến thành phần cơ giới búp
Đơn vị tính: %
Kết quả trình bày ở bảng 3 cho thấy
công thức 2 và 3 có tỷ lệ tôm cao hơn nền
tương ứng là 0,1% và 0,52% Riêng công
thức 4 có tỷ lệ tôm thấp hơn nền 0,21% Tỷ
lệ cuộng của các công thức biến động từ
42,32-44,88%, giữa các công thức không có
sự khác biệt rõ rệt Tỷ lệ lá 1 của các công
thức đều thấp hơn nền biến động từ
0,43-1,42% Tỷ lệ lá 2 của các công thức thí
nghiệm đều cao hơn công thức nền, cao nhất
là công thức 2 đạt 19,32% Tỷ lệ lá 3 ở công
thức 3 cao hơn công thức công thức nền
0,37%, các công thức còn lại đều thấp hơn
công thức nền, thấp nhất là công thức 2
4 Ảnh hưởng của liều lượng bón MgSO 4
đến chất lượng búp chè
4.1 Khả năng tích lũy vật chất khô
Để đánh giá khả năng tích lũy vật chất khô của búp chè cũng như hàm lượng nước trong búp, chúng tôi tiến hành lấy mẫu búp chè 1 tôm 3 lá non để phân tích, kết quả thể hiện ở bảng 4 Công thức 3 và 4 có hàm lượng nước thấp hơn ở công thức nền, hay vật chất khô cao hơn công thức nền Điều này có lợi cho năng suất và chất lượng búp chè khô của công thức 3 và 4
Bảng 4 Ảnh hưởng liều lượng bón MgSO4 đến thành phần hóa học búp
Công thức
2 Hàm lượng MgO trong búp (mg/g chất khô) 1,410 0,997 1,426 1,357
3 Tanin trong búp tươi (%) 34,19 36,68 35,44 36,06
Hàm lượng MgO trong búp chè tươi
biến động từ 0,193-0,284 mg/g, trong đó
thấp nhất là công thức 2 (0,193 mg/g) và
cao nhất là công thức 3 (0,284 mg/g) Qua
đây ta thấy khi bón MgSO ở liều lượng
50 kg/ha có hàm lượng MgO trong búp cao nhất, đây là cơ sở để đưa ra biện pháp canh tác phù hợp Khi phân tích hàm lượng MgO trong chè khô ta thấy có sự biến động rất lớn, cao nhất là công thức 3
Trang 4đạt 1,426 mg/g, công thức nền chỉ đạt
1,410 mg/g
Các công thức bón bổ sung MgSO4
đều có hàm lượng tanin cao hơn công
thức nền, cao nhất là công thức 2 đạt
36,68%, cao hơn đối chứng 2,48% Sau
đó là công thức 4 (1,87%) và thấp nhất là
công thức 3 (1,25%) Chất hòa tan ở các
công thức thí nghiệm biến động từ
45,00-45,76%, bón MgSO4 không ảnh hưởng
nhiều đến thành phần chất hòa tan trong
búp
chất thử nếm cảm quan
Đánh giá vai trò của bón bổ sung MgSO4 đến chất lượng cảm quan chè đen giống Shan Chất Tiền tuổi 6 tại Phú Hộ, Phú Thọ, kết quả được trình bầy tại bảng 5 bước đầu cho thấy, bón MgSO4 ở các liều lượng khác nhau đều làm tăng điểm thử nếm ở chỉ tiêu mầu nước và hương chè thành phNm Như vậy, các công thức khi bón bổ sung MgSO4 đều cho tổng điểm thử nếm cảm quan cao hơn công thức nền
Bảng 5 Ảnh hưởng của bón MgSO4 đến chất lượng cảm quan chè đen giống Shan Chất Tiền
Công thức
Ngoại
hình
Nhận xét Mặt chè xoăn đều, đen
tự nhiên có tuyết
Mặt chè xoăn đều, đen
tự nhiên có tuyết
Mặt chè xoăn
đen tự nhiên
Mặt chè xoăn đều,
đen tự nhiên
Màu
nước
Nhận xét Đỏ nâu Đỏ nâu Đỏ nâu có viền
vàng
Đỏ nâu có viền
vàng
Mùi Nhận xét
Thơm mùi nhiệt, thoáng
thơm tự nhiên Thơm mùi hoa Thơm đặc trưng Thơm đặc trưng
Vị Nhận xét Chát đậm Đậm dịu Chát dịu Chát dịu
IV KẾT LUẬN VÀ ĐỀ N GHN
Bón bổ sung MgSO4 có ảnh hưởng tốt
đến các chỉ tiêu sinh khối cây chè Shan
Chất Tiền tuổi 5-6 ở điều kiện Phú Hộ, Phú
Thọ Khi bón bổ sung 50 kg MgSO4/ha đã
cho chiều cao cây, đường kính thân tốt
nhất Bón 75 kg MgSO4 /ha đã làm tăng độ
rộng tán tốt nhất
Bón bổ sung MgSO4 ở mức 50 kg/ha
cho mật độ búp cao nhất đạt 100,24 búp/m2,
tỷ lệ búp có tôm lớn nhất, đạt năng suất chè
cao nhất 11,76 tấn/ha tăng so với nền
14,06%
Hàm lượng MgO trong búp chè khô đạt cao nhất là công thức bón 50 kg MgSO4/ha đạt 1,426 mg/g, công thức nền chỉ đạt 1,410 mg/g Hàm lượng tanin cao nhất là công thức bón 25 kg MgSO4/ha đạt 36,68% Bón bổ sung MgSO4 đã cải thiện đáng kể mầu nước và mùi hương chè đen thành phNm
N hững vùng trồng chè giống Shan Chất Tiền có điều kiện sinh thái tương tự như Phú Thọ, nên bón kết hợp N PK và MgSO4
ở mức 50-70 kg/ha, để tăng năng suất chất lượng chè giai đoạn đầu thời kỳ kinh doanh
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bùi Huy Hiền, 2003 Đất miền núi: Tình
hình sử dụng, tình trạng xói mòn, suy thoái và các biện pháp bảo vệ và cải thiện độ phì, Nông nghiệp vùng cao: thực trạng và giải pháp, NXB Nông nghiệp
2 Fguyễn Văn Hùng, Fguyễn Văn Tạo,
2006 Quản lý cây chè tổng hợp, NXB
Nông nghiệp
3 Barua D F., 1999 Science and Practice
in tea culture, Published by tea research Association, Jorhat, Calcutta
4 Erangelista P P., Urriza G I P etc,
1999 Effect of organic matter, lime and
phosphorus fertilizers on acid upland soil ACIAR project 9414 annual report, Philippines
5 Gaur A C and Singh G., 1992 The
role of integrated plant nutrition systems in sustainable an environmentally sound agricultural development in India, Report of the expert consultation of the ASIA network on bio-organic fertilizers, Serdang, Malaysia
;gười phản biện: ;guyễn Văn Viết
Trang 6T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
6
