Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị tại một số đô thị lớn miền nam từ 1961 đến 1968 1

LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP PAGE 4 MÔÛ ÑAÀU 1 Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi luaän aùn Trong chieán tranh caùch maïng mieàn Nam, ñoàng baèng, röøng nuùi, ñoâ thò laø nhöõng vuøng chieán löôïc, moãi vuøng[.]

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận án.

Trong chiến tranh cách mạng miền Nam, đồng bằng, rừngnúi, đô thị là những vùng chiến lược, mỗi vùng có vị tríriêng Đô thị, nhất là các đô thị lớn có vai trò vô cùngquan trọng cả đối với địch và với ta Đối với địch, đô thịlà nơi tập trung cơ quan đầu não, là trung tâm kinh tế, chínhtrị, văn hóa, là nơi có nhiều phương tiện thống trị và lựclượng đàn áp, là căn cứ xuất phát để đánh phá cáchmạng Thực chất nơi đây là căn cứ quân sự khổng lồ củaMỹ và chính quyền Sài Gòn nhưng chúng phủ lên một lớpsơn “dân tộc dân chủ” giả hiệu để lừa bịp nhân dân Âmmưu cơ bản của địch là ra sức xây dựng lực lượng để bảovệ, biến đô thị thành “hậu phương an toàn”, thành sàohuyệt của Mỹ – ngụy, của chủ nghĩa thực dân mới, cố tạo

ra sự ổn định về chính trị trong tình hình khủng hoảng ngàycàng trầm trọng

Đối với cách mạng, đô thị là nơi tập trung đông dân,trong đó công nhân là lực lượng đông đảo, giác ngộ chínhtrị, luôn hướng về cách mạng Dân nghèo thành thị, họcsinh, sinh viên, Phật giáo và một bộ phận trí thức, tư sảndân tộc căm thù Mỹ – ngụy với các mức độ khác nhau,có nguyện vọng bức thiết muốn thay đổi chế độ và đãnhiều lần vùng lên đấu tranh mạnh mẽ Khi có thời cơ, dướisự lãnh đạo của các cấp bộ đảng, quần chúng có khảnăng nổi dậy phối hợp với đấu tranh vũ trang tại chỗ vàlực lượng cách mạng bên ngoài đô thị đánh đổ chính quyềncủa địch…

Nghiên cứu quá trình Đảng lãnh đạo phong trào đấutranh chính trị tại một số đô thị lớn miền Nam từ 1961 đến

1968 góp phần tìm hiểu về một thời kỳ lịch sử đấu tranhanh dũng của đồng bào ta chống “chiến tranh đặc biệt” và

“chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ; rút ra những kinhnghiệm quí báu về sự lãnh đạo của Đảng; góp phần nângcao truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất cho thếhệ trẻ, tăng thêm nguồn nội lực trong thời kỳ công nghiệphóa, hiện đại hóa là rất cần thiết Đây là việc làm có ýnghĩa thiết thực, nhưng hiện nay vẫn chưa có công trình nào

nghiên cứu chuyên sâu, nên tôi chọn đề tài: Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị tại một số đô thị lớn miền Nam từ 1961 đến 1968 để viết luận án tiến sĩ

mạng đã trực tiếp tham gia chỉ đạo phong trào như Nguyễn Văn Linh - Hành trình cùng lịch sử , Theo bước chân lịch sử của Đại tướng Mai Chí Thọ, Những chặng đường lịch sử của B2 thành đồng của Thượng tướng Trần Văn Trà Trong 30

mươi năm qua đã có nhiều bài báo khoa học đăng trên các

tạp chí khoa học chuyên ngành như Tạp chí Lịch sử Đảng, Tạp chí Lịch sử quân sự, Tạp chí Nghiên cứu lịch sử Nhiều kết

quả nghiên cứu đã được các cơ quan chức năng công bố

Viện Lịch sử Đảng có công trình Lịch sử biên niên Xứ ủy

Nam Bộ và Trung ương Cục miền Nam (1954 – 1975) Viện Lịch sử quân sự có bộ Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954 – 1975 gồm 9 tập, đã xuất bản được 6 tập Viện Sử học có cuốn Lịch sử Việt Nam 1954 - 1965 và Lịch sử Việt Nam 1965 – 1975

Một số công trình nghiên cứu của các nhà khoa học,của các cơ quan khoa học ở địa phương tập trung trình bàynhững nội dung có liên quan nhiều hơn đến phong trào đấutranh đấu tranh chính trị tại các đô thị lớn miền Nam từ năm

1961 đến năm 1968 Công trình nghiên cứu của các nhà

khoa học có bộ sách Miền Nam giữ vững thành đồng, tập 2, tập 3, tập 4 của Giáo sư Trần Văn Giàu; Cảm nhận về Xuân Mậu Thân của Thượng tướng Trần Văn Trà; Phong trào đấu tranh chống Mỹ của giáo chức, học sinh, sinh viên Sài Gòn của Hồ Hữu Nhựt; Công nhân miền Nam Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Cao Văn Lượng; Nọc độc văn học thực dân mới Mỹ của Trần Trọng Đăng Đàn; Phong trào Phật giáo miền Nam Việt Nam năm

1963 của Lê Cung Những công trình nghiên cứu trên đây

chủ yếu mô tả phong trào đấu tranh của quân dân ta tạicác đô thị miền Nam chống Mỹ và chính quyền Sài Gòn.Một số công trình nghiên cứu lịch sử Đảng và lịch sửđịa phương liên quan đến đề tài được tổ chức biên soạn

công phu như Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân

1968 ở Sài Gòn - Gia định; Lịch sử Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, tập 2 (1954 – 1975); Lịch sử Đảng bộ Quảng Nam - Đà Nẵng, tập 3 (1954–1975); sách Công nhân Sài Gòn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc; Lịch sử Đảng bộ Thừa Thiên – Huế, tập 2 (1954 – 1975) Đó

là những công trình tập trung trình bày quá trình các Đảng

bộ lãnh đạo và tổ chức quần chúng đấu tranh chống Mỹ,cứu nước tại các đô thị lớn miền Nam trong phạm vi địaphương riêng lẻ

Ngoài ra còn có nhiều chính khách, tướng lĩnh trongquân đội đối phương trước đây cũng bỏ nhiều công sứcnghiên cứu, tìm hiểu để cố cắt nghĩa về nguyên nhân thấtbại của họ trong cuộc chiến tranh này

Các tài liệu, bài viết đã được công bố trên có liênquan đến đề tài này ở những khía cạnh và góc độ khácnhau, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cóhệ thống Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị ởnhững đô thị lớn miền Nam, làm rõ vai trò của vùng chiếnlược đô thị trong cách mạng miền Nam, chưa rút ra những kinhnghiệm về sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào đấutranh chính trị ở một số đô thị lớn miền Nam từ 1961 đến1968

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận án

Mục đích của luận án là làm rõ sự lãnh đạo của

Đảng trong việc hoạch định và tổ chức thực hiện đường lốichiến tranh cách mạng, lãnh đạo phong trào đấu tranh chínhtrị trên địa bàn một số đô thị lớn miền Nam; góp phầnlàm sáng tỏ sự vận dụng sáng tạo, cụ thể hóa đường lốicủa Đảng và những đóng góp của các cấp bộ Đảng trongviệc lãnh đạo nhân dân đấu tranh chính trị chống “chiếntranh đặc biệt” và “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ tạimột số đô thị lớn Từ đó luận án rút ra một số kinhnghiệm về quá trình lãnh đạo của Đảng đối với phong tràođấu tranh chính trị ở các đô thị lớn miền Nam từ 1961 đến1968

Nhiệm vụ của luận án là trình bày vị trí của vùng

chiến lược đô thị, những âm, mưu thủ đoạn của đế quốcMỹ và chính quyền Sài Gòn; quá trình Đảng lãnh đạo xâydựng lực lượng chính trị tại Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng; tái hiệnnhững nét chủ yếu của phong trào quần chúng chống cácchiến lược “chiến tranh đặc biệt”, “chiến tranh cục bộ” củađế quốc Mỹ từ 1961 đến 1968; một số kinh nghiệm về sựlãnh đạo của Đảng đối với phong trào đấu tranh chính trị tạicác đô thị lớn miền Nam thời kỳ này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng, của Trung ương Cụcmiền Nam và các đảng bộ đối với phong trào đấu tranhchính trị tại một số đô thị lớn: Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng từ

1961 đến 1968; chính sách thống trị của đế quốc Mỹ vàchính quyềân Sài Gòn trên các lĩnh vực quân sự, kinh tế,chính trị, văn hóa - xã hội… và phong trào đấu tranh chínhtrị của đồng bào ta tại các đô thị được xác định

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu.

Cơ sở lý luận để thực hiện luận án là dựa vào các

quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhvà của Đảng ta về chiến tranh, chiến tranh cách mạng,chiến tranh nhân dân, về vai trò của nhân dân trong cáchmạng giải phóng dân tộc và khởi nghĩa vũ trang

Về phương pháp nghiên cứu, luận án chủ yếu sử

dụng phương pháp lịch sử, logic, đồng thời sử dụng phươngpháp phân tích, tổng hợp, so sánh và một số phương phápnghiên cứu lịch sử chuyên ngành như phương pháp đồng đại,phương pháp lịch đại để làm rõ nội dung của đề tài

Nguồn tư liệu chủ yếu để viết luận án là các văn

kiện Đảng bao gồm của Trung ương, Trung ương Cục miền Nam,các địa phương; những bài viết của các nhà lãnh đạo củaĐảng và Nhà nước; lịch sử đảng bộ các đô thị xác địnhtrong luận án; các công trình nghiên cứu đã được công bố;một số sách báo của người nước ngoài

6 Đóng góp mới về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận án

Trên cơ sở kế thừa có chọn lọc những công trình đãnghiên cứu, luận án trình bày một cụ thể, có hệ thốngĐảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị tại một số đôthị lớn miền Nam từ 1961 đến 1968; phân tích những đặcđiểm của phong trào đấu tranh chính trị của đồng bào tavàø rút ra một số kinh nghiệm về sự lãnh đạo của Đảngđối với phong trào đấu tranh chính trị tại các đô thị lớnmiền Nam thời kỳ này

Luận án làm rõ những thành tựu lãnh đạo của Đảng,đánh giá một cách khách quan, đúng đắn những đóng gópcủa phong trào đấu tranh chính trị của đồng bào ta tại mộtsố đô thị lớn miền Nam từ 1961 đến 1968; qua đó gópphần vào việc nghiên cứu lịch sử kháng chiến chống Mỹ,cứu nước tại Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng

Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trongviệc học tập môn lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam trongcác trường đại học và cao đẳng, góp phần bồi dưỡng chothế hệ trẻ về tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh vì độclập, tự do của đồng bào ta ở các đô thị lớn trong cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ 1961 đến 1968

7 Kết cấu của luận án.

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệutham khảo, luận án gồm 3 chương, 9 tiết

Đô thị miền Nam, chủ yếu là Sài Gòn có vị trí quantrọng đặc biệt đối với chế độ thực dân mới Chính sáchnhất quán của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn làbiến đô thị thành “hậu phương an toàn” của chúng để từđó tỏa ra kiểm soát, khống chế nông thôn rộng lớn Chủtrương đó được thực thi trên hai mặt: bảo vệ cẩn mật các cơquan đầu não bằng nhiều lực lượng và các phương tiện kỹthuật đặc biệt, đồng thời xây dựng hệ thống phòng thủnhiều lớp từ vùng ven và vòng ngoài đô thị lớn bằng đồnbốt và cụm dân cư mà chúng cho là đáng tin cậy nhất;kiểm tra chặt chẽ các con đường từ ngoại vi vào thành phốđể ngăn chặn lực lượng vũ trang từ ngoài vào Cách bốphòng đó của Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã biến các

đô thị miền Nam thời Ngô Đình Diệm cầm quyền thànhnhững “ấp chiến lược” khổng lồ Song do sự phát triển củaphong trào cách mạng, chính quyền tay sai ngày càng suyyếu, thành thị không còn là “hậu phương an toàn” của Mỹ– ngụy.

Trong chiến tranh cách mạng miền Nam, các đô thị lớngiữ vị trí vô cùng quan trọng Đó là những trung tâm chínhtrị, quân sự, kinh tế và văn hóa của toàn miền và từngkhu vực Mỹ - ngụy muốn xây dựng thành hậu phương antoàn, thành sào huyệt của chiến tranh xâm lược thực dânmới để khống chế và đàn áp phong trào đấu tranh chính trịcủa nhân dân ta Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng là nơi tập trungđông đảo công nhân, học sinh, sinh viên, trí thức, tư sản dântộc, đồng bào tôn giáo đã từng trải qua quá trình gian khổanh dũng chống ngoại xâm Đây là vùng mà các cấp bộĐảng liên tục bám sát địa bàn, lãnh đạo nhân dân đấutranh, lập nên những chiến công oanh liệt Qua đó, đội ngũcán bộ, đảng viên trưởng thành và tích lũy được nhiều kinhnghiệm quý báu Trong cuộc đối đầu với chủ nghĩa thựcdân mới, phong trào đấu tranh chính trị tại một số đô thịlớn miền Nam đóng một vai trò quan trọng, cùng với đấutranh vũ trang, đồng bằng và miền núi đánh thắng cácchiến lược “chiến tranh đặc biệt”, “chiến tranh cục bộ” củaMỹ

Đồng bào ta ở các đô thị trải qua quá trình đấu tranhcách mạng đã thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn, ýchí đấu tranh kiên cường bất khuất chống ách thống trị củachủ nghĩa thực dân Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủtịch Hồ Chí Minh, đồng bào ta góp phần to lớn làm nênthắng lợi trong cuộc tổng khởi nghĩa năm 1945, cùng toàn

dân tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dânPháp ngay từ khi chúng nổ súng xâm lược nước ta một lầnnữa Trong cơ cấu cư dân đô thị miền Nam, ngoài giai cấpcông nhân giữ vai trò lãnh đạo cách mạng còn có bộphận trí thức, học sinh, sinh viên rất nhạy bén với tình hìnhthời cuộc, giàu lòng yêu nước và sẵn sàng xả thân làm

“ngòi pháo” của phong trào đấu tranh tại đô thị và tácđộng tích cực đến phong trào đấu tranh ở nông thôn

Tất cả các yếu tố trên đây dẫn tới mâu thuẫn ngàycàng gay gắt giữa đế quốc Mỹ và ngụy quyền Sài Gònvới các tầng lớp nhân dân đô thị trên tất cả các lĩnhvực của đời sống chính trị, kinh tế và văn hóa

1.2 ĐẢNG LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ TẠI MỘT SỐ ĐÔ THỊ LỚN CHỐNG KẾ HOẠCH STALAY – TAYLOR (1961 – 1963)

Thắng lợi của phong trào “đồng khởi” trong những năm

1959 - 1960 của cách mạng miền Nam đã làm thất bại mộthình thức thống trị điển hình của chủ nghĩa thực dân mớicủa đế quốc Mỹ và đẩy chính quyền Ngô Đình Diệm vàothế suy sụp, khiến Mỹ phải thực hiện “chiến tranh đặc biệt”để cứu vãn nguy cơ thất bại của chúng

Mục đích của Mỹ là tiêu diệt phong trào cách mạngcủa nhân dân ta, tiếp tục áp đặt chủ nghĩa thực dân mớivào miền Nam Tổng thống Mỹ J Kennedy đã cử M Taylor –Chủ tịch hội đồng vạch kế hoạch của Bộ Ngoại giao Mỹ, cốvấn riêng của mình và W Rostow – thành viên của Hộiđồng an ninh quốc gia dẫn đầu một phái đoàn gồm cácchuyên gia về quân sự, dân sự sang miền Nam để nghiêncứu vấn đề đưa quân chiến đấu tới miền Nam Việt Nam,

đánh giá lại tình hình và đề ra các phương án đối phó vớiphong trào cách mạng đang phát triển ở miền Nam

Báo cáo của phái đoàn Taylor – Rostow đã bổ sung vàonhững chương trình của phái đoàn E Stalay trước đây và trởthành một kế hoạch tương đối hoàn chỉnh của Mỹ trong

“chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam Đó là kế hoạch Stalay –Taylor nhằm bình định miền Nam trong 18 tháng Đây là mộtchủ trương chiến lược của đế quốc Mỹ và chính quyền SàiGòn, một chương trình hành động cụ thể với các biện phápcăn bản là tăng cường xây dựng quân đội Sài Gòn theohướng hiện đại hóa, đặt dưới sự chỉ huy của cố vấn Mỹ.Chúng coi bình định, dồn dân lập ấp chiến lược là mục tiêu

cơ bản, là “xương sống” của “chiến tranh đặc biệt”; tích cựcphong tỏa biên giới, kiểm soát ven biển, “chặn đứng” sự chiviện từ miền Bắc, tiến hành những hoạt động chống phámiền Bắc, cô lập cách mạng miền Nam

Năm 1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III củaĐảng đã đề ra đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trênmiền Bắc và kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở miềnNam Để tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối vớiphong trào cách mạng miền Nam, Trung ương Đảng đã quyếtđịnh thành lập Trung ương Cục miền Nam Trung ương Cục miềnNam chịu trách nhiệm lãnh đạo phong trào cách mạng trêntoàn miền Nam

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Trung ương Cục miềnNam, từ năm 1961, phong trào đấu tranh chính trị ở đô thị,nhất là ở Sài Gòn – Chợ Lớn bắt đầu phát triển hơn Đểtiếp tục đẩy mạnh phong trào, trong chỉ đạo, các cấp bộđảng tập trung vào công tác cán bộ, xây dựng cơ sở vàphát động quần chúng đấu tranh theo phương châm: khéo tổ

chức, khéo che giấu lực lượng lãnh đạo của Đảng và lựclượng nòng cốt của quần chúng, xây dựng nhiều cơ sởngầm Ngoài việc tuyên truyền giáo dục, các cấp bộ Đảng

ở đô thị đã phát động quần chúng đấu tranh giành quyềnlợi dân sinh, dân chủ với những khẩu hiệu chính trị thíchhợp, đồng thời chuẩn bị về tổ chức và tư tưởng để quầnchúng sẵn sàng hành động, giành lấy thắng lợi khi nội bộđịch xung đột, đảo chính; phối hợp chặt chẽ giữa đấu tranhnông thôn với đô thị; lãnh đạo quần chúng đấu tranh từnông thôn kéo vào đô thị Cùng với phong trào đấu tranhvũ trang, đặc biệt là cao trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặclập công”, phong trào đấu tranh chính trị của quần chúngcác đô thị lớn miền Nam đã góp phần làm rung chuyển cảchế độ thực dân mới của đế quốc Mỹ ở miền Nam, đẩychế độ độc tài gia đình trị Ngô Đình Diệm lâm vào tìnhtrạnh khủng hoảng sâu sắc, ngày càng bị lòng dân oánthán

Ngày 1 - 11 - 1963, một cuộc đảo chính đã nổ ra ở SàiGòn, Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu bị giết Chế độ giađình trị Ngô Đình Diệm bị sụp đổ sau 9 năm cai trị miền Nam.Kế hoạch Stalay - Taylor của đế quốc Mỹ nhằm bình địnhmiền Nam trong 18 tháng bị thất bại

1 3 ĐẢNG LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ TẠI MỘT SỐ ĐÔ THỊ LỚN CHỐNG KẾ HOẠCH JOHNSON – MC NAMARA (1964 – 1965)

Sang năm 1964, nội bộ ngụy quyền tiếp tục mâu thuẫn,những cuộc đảo chính nổ ra liên miên Chính quyền lâm vàotình trạng khủng hoảng nghiêm trọng Chỉ trong vòng 18tháng (từ sau cuộc đảo chính ngày 1 - 11 - 1963 đến giữa

năm 1965) đã có tới 12 cuộc đảo chính, 8 lần chính phủ thayđổi Đối với Mỹ, sau khi Tổng thống J Kennedy bị ám sát(ngày 22 - 11 - 1963), Phó Tổng thống L Johnson lên thay vàtuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục ủng hộ chính quyền Sài Gònchống lại chế độ cộng sản Ngày 17 - 2 - 1964, Tổng thốngMỹ thông qua kế hoạch chiến tranh mới, gọi là kế hoạch L.Johnson – Mc Namara Kế hoạch này nối tiếp kế hoạch Stalay -Taylor nhằm bình định miền Nam trong vòng 2 năm với chủtrương ráo riết tăng quân ngụy về số lượng, trang bị, đẩymạnh chiến tranh bằng máy bay, pháo binh, xe cơ giới nhằmgiành thắng lợi quyết định trong hai năm 1964 - 1965 và chủtrương “bình định có trọng điểm”, chủ yếu ở các tỉnh miềnNam và miền Trung Trung bộ Các đô thị lớn, nhất là SàiGòn, từ sau khi Ngô Đình Diệm sụp đổ không còn là “hậuphương an toàn” nữa mà luôn luôn bị rung chuyển bởi phongtrào đấu tranh của quần chúng Đấu tranh vũ trang ngàycàng phát triển, diệt địch ngay tại đô thị; phong trào đấutranh chính trị nổ ra một cách thường xuyên, trực tiếp vàngày càng quyết liệt với tinh thần chống Mỹ ngày càngcao Phong trào thực sự có “tầm quan trọng chiến lược” bởi vìngay tại sào huyệt, địch cũng bị đánh tơi bời về mặt chínhtrị

Về phương pháp đấu tranh, Trung ương Cục miền Nam chỉđạo các đảng bộ địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽhơn nữa giữa thành thị và nông thôn, giữa địa phương nàyvới địa phương khác, giữa đấu tranh chính trị với đấu tranhvũ trang, triệt để lợi dụng mâu thuẫn, cô lập và khai thácnhược điểm của địch Trên cơ sở một phong trào đấu tranhchính trị rộng mạnh ta cần đưa một số phong trào quầnchúng cơ bản thanh niên, học sinh tiến lên đấu tranh bằng

bạo lực, qua đó phát triển các lực lượng vũ trang tại chỗcủa quần chúng, đặc biệt là tổ chức du kích, tự vệ ở khuphố, xóm lao động Trên cơ sở một phong trào quần chúngđấu tranh thường xuyên, với nhiều mức độ, nhiều hình thứcchống lại các luật pháp, chủ trương của địch, làm cho sựkìm kẹp của địch này càng bị lỏng, bị tê liệt dần, ta phảikịp thời lợi dụng những mâu thuẫn, sơ hở của địch hoặcảnh hưởng của những thắng lợi lớn về quân sự, chính trịcủa ta để phát động quần chúng phá thế kìm kẹp vớinhiều mức độ, thực hiện từng bước quyền làm chủ củanhân dân lao động Tháng 12 - 1964, thắng lợi vang dội ởBình Giã của quân và dân ta đã đẩy chiến lược “chiến tranhđặc biệt” của Mỹ đến chỗ phá sản

Phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn, Huế, Đà Nẵngtừ 1961 đến 1965 phát triển mạnh mẽ cả về số lượng lẫnchất lượng Thắng lợi của phong trào đấu tranh chính trị ởđô thị gắn với sự ủng hộ to lớn của miền Bắc, của cácnước xã hội chủ nghĩa anh em, của nhân dân tiến bộ, yêuchuộng hòa bình trên toàn thế giới

Đến giữa năm 1965, trước sức tiến công toàn diện vàmạnh mẽ của quân dân ta, ba chỗ dựa chủ yếu là ngụyquân, ngụy quyền, ấp chiến lược lung lay tận gốc, chiến lược

“chiến tranh đặc bịêt” của Mỹ được triển khai đến mức caonhất hoàn toàn bị phá sản

Chương 2

ĐẢNG LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ TẠI MỘT SỐ ĐÔ THỊ LỚN CHỐNG CHIẾN LƯỢC

“CHIẾN TRANH CỤC BỘ” (1965 – 1968)

2 1 ĐẨY MẠNH ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ TẠI MỘT SỐ ĐÔ THỊ LỚN CHỐNG MỸ – NGỤY MỞ RỘNG CHIẾN TRANH (1965 – 1966)

“Chiến tranh cục bộ” là một trong ba hình thức chiếntranh xâm lược Nó được đề ra phù hợp với chiến lược quânsự toàn cầu “phản ứng linh hoạt” của đế quốc Mỹ Đó làmột cuộc chiến tranh thực sự đối với Mỹ, nhưng khác vớicuộc “chiến tranh đặc biệt”, trong “chiến tranh cục bộ” Mỹphải đưa quân trực tiếp chiến đấu Trước những âm mưu vàthủ đoạn mới của đế quốc Mỹ, Hội nghị lần thứ 11 Trungương Đảng (Khóa III), ngày 25 - 3 –1965 đề ra những nhiệm vụcấp bách cho cách mạng nước ta Đối với vùng chiến lượcđô thị, Hội nghị chỉ rõ những bước phát triển quan trọng,tác động của phong trào đấu tranh chính trị đối với hậuphương của địch và xu hướng đấu tranh của tầng lớp trên,của Phật giáo đối với chính quyền Sài Gòn Căn cứ vàotình hình phát triển của cách mạng miền Nam, Trung ươngĐảng quyết định Trung ương Cục miền Nam chịu trách nhiệmlãnh đạo cách mạng miền Nam từ Khu VI vào đến Nam Bộ.Các địa phương khác do Trung ương trực tiếp chỉ đạo

Quán triệt sự chỉ đạo của Đảng, các đảng bộ địaphương xác định rõ nhiệm vụ đấu tranh chống “chiến tranhcục bộ” là phải kết hợp chặt chẽ giữa phong trào nông

thôn và thành thị để tạo điều kiện thuận lợi phát triểnphong trào chung, phát triển lực lượng cách mạng, xây dựng

cơ sở Đảng, Đoàn thanh niên và các đoàn thể cách mạng,trong đó lấy công nhân làm nòng cốt Để thực hiện nhiệmvụ trên, các khu ủy phải coi trọng việc xây dựng cơ sở trongphong trào học sinh, sinh viên, công chức, tiểu tư sản và cáctầng lớp khác Đảng chủ động lãnh đạo phong trào đấutranh với nhiều màu sắc khác nhau, phát động được phongtrào đấu tranh chính trị của quần chúng chống Mỹ, tập hợpđược hàng chục vạn quần chúng đấu tranh nhằm thực hiệncác khẩu hiệu chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, chĩa mũinhọn tấn công vào Mỹ và tay sai, từng bước giành cácquyền dân sinh, dân chủ gắn liền với chống đế quốc Mỹxâm lược, đánh đổ chính quyền tay sai Phong trào đấu tranhchính trị tại các đô thị lớn chống Mỹ – ngụy muốn pháttriển vững chắc thì phải dựa vào vai trò nòng cốt của giaicấp công nhân do Đảng ta lãnh đạo

Phong trào công nhân đã nhằm thẳng vào các chínhsách chiến tranh xâm lược của Mỹ và nêu cao khẩu hiệuđộc lập, dân chủ, dân sinh Nhìn chung, phong trào côngnhân lao động năm 1966 đã nổ ra với qui mô lớn, quyếtliệt, tính chất liên tục, kéo dài và đều khắp, thể hiện rấtrõ vai trò tiền phong của mình, chống chiến tranh xâm lượccủa Mỹ, chống các công ty tư bản Mỹ, chống ngụy quyềntay sai

Cùng vói công nhân, học sinh, sinh viên, phong trào Phậtgiáo cũng phát triển mạnh, hướng mũi nhọn đấu tranh vàoquân xâm lược và chính quyền tay sai Tháng 4, tháng 5 -

1966, giới Phật tử Sài Gòn liên tiếp tổ chức những cuộcbiểu tình, mít tinh, hội thảo, tuyệt thực phản đối ngụy quyền