MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ Ở THANH TRA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

PHẦN MỞ ĐẦU 9 PHẦN MỞ ĐẦU Giáo dục là sự nghiệp trồng người Môi trường giáo dục là môi trường làm việc với con người, một môi trường nhạy cảm và mang tính nhân văn sâu sắc Phong cách lãnh đạo của người.“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh A”

Giáo dục là sự nghiệp trồng người Môi trường giáo dục là môi trườnglàm việc với con người, một môi trường nhạy cảm và mang tính nhân văn sâusắc Phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phòng của

Sở có vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến kết quả hoạt động của toànNgành Vì vậy, để đạt được hiệu quả cao trong lãnh đạo, quản lý thì phongcách lãnh đạo của người cán bộ, quản lý đóng vai trò quan trọng

Do đó, là một học viên được học lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý cấpphòng, được trang bị những kiến thức cơ bản về một số kỹ năng trong lãnh

đạo, quản lý, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở Giáo dục

và Đào tạo tỉnh A” làm đề tài nghiên cứu cuối khóa nhằm tìm hiểu về thực

trạng phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phòng, từ

đó đề xuất giải pháp hoàn thiện phong cách lãnh đạo nhằm nâng cao hiệu lực,hiệu quả công tác quản lý

* Mục tiêu nghiên cứu: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện

phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở Giáodục và Đào tạo tỉnh A

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Khái quát hóa những vấn đề lý luận về phong cách lãnh đạo của ngườicán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phòng Khảo sát thực trạng phong cách lãnh đạocủa người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở, Sở Giáo dục và Đào tạotỉnh A Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện phong cách lãnh đạo của ngườicán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh A tronggiai đoạn hiện nay

* Đối tượng, phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu phong cách lãnh đạocủa người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở, Sở Giáo dục và Đào tạotỉnh A

* Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp thu thập thông tin, chứng

minh, tổng hợp, phân tích, so sánh

PHẦN NỘI DUNG Chương 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO

CỦA NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ

1 Khái niệm và phân loại phong cách lãnh đạo

1.1 Khái niệm phong cách và phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý

Theo từ điển tiếng Việt, Nxb Từ điển Bách Khoa năm 2010, “phong

cách” được hiểu một cách tổng quát “là những lối, những cung cách sinh hoạt,

làm việc, hoạt động, xử sự tạo nên cái riêng của một người hay một loại người nào đó” Mỗi cá nhân khi thực hiện bất kỳ một hành động nào đó đều theo

một phong cách nhất định Mỗi tình huống khác nhau, con người thường đitheo một hướng ứng xử nhất định mà bản thân người đó đã định hướng rõ ràng

để thực hiện mục tiêu và dần trở thành lối sống cho riêng mình, tạo ra phongcách riêng

Cho đến nay, có nhiều cách tiếp cận khác nhau về phong cách lãnh đạo.Theo cách tiếp cận phong cách lãnh đạo là tác phong lãnh đạo, phong cách lãnhđạo là tác phong của người lãnh đạo, là tổng thể những phương pháp đặc thùnhất và ổn định nhất nhằm giải quyết những nhiệm vụ tiêu biểu và những vấn

đề nảy sinh trong quá trình thực hiện chức năng lãnh đạo Với cách tiếp cậnphong cách lãnh đạo là cách thức lãnh đạo thì phong cách lãnh đạo được hiểu làhình thức diễn ra một hành động của người lãnh đạo Những người tiếp cậnphong cách lãnh đạo đồng nhất với biện pháp, phương pháp lãnh đạo thì chorằng phong cách lãnh đạo là hệ thống những biện pháp, phương pháp tác độngcủa người lãnh đạo tới tập thể nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng của côngtác lãnh đạo Cách tiếp cận phong cách lãnh đạo từ hành vi lại cho rằng phongcách lãnh đạo là một dạng (mẫu) hành vi Theo cách tiếp cận khái quát vềphong cách lãnh đạo thì phong cách lãnh đạo gắn liền với kiểu người lãnh đạo,

nghệ thuật lãnh đạo; thể hiện chí hướng, tài năng, tính độc đáo và nghệ thuật tácđộng, ảnh hưởng của người lãnh đạo đến người khác trong hệ thống quản lý.

Từ các cách tiếp cận nêu trên, có thể đưa ra khái niệm chung về phong

cách lãnh đạo như sau: “Phong cách lãnh đạo của cán bộ lãnh đạo, quản lý là

mẫu hành vi mà người lãnh đạo, quản lý lựa chọn nhằm tác động một cách có hiệu quả đến đối tượng lãnh đạo, quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu và nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý đã đề ra”.

Từ khái niệm chung về phong cách lãnh đạo của cán bộ lãnh đạo quản

lý nói chung, đối với cán bộ lãnh đạo cấp phòng ở Sở trong hoạt động lãnhđạo, quản lý cũng có nét chung nhưng cũng có nét đặc thù Vì cấp phòng lànơi trực tiếp tổ chức triển khai và thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng

và chính sách, pháp luật của Nhà nước; chỉ đạo chuyên môn của Ngành Đểhoàn thành nhiệm vụ được giao, người lãnh đạo, quản lý cấp phòng phải gầngũi, lắng nghe, sâu sát và am hiểu cán bộ cấp dưới đồng thời phải có khả năngtuyên truyền, vận động, tập hợp, thuyết phục và thu hút cán bộ thuộc cơ quanthực hiện tốt kịp thời, có hiệu quả nhiệm vụ được giao

1.2 Phân loại phong cách lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo đượchình thành trên cơ sở kết hợp chặt chẽ và tác động qua lại biện chứng giữa yếu

tố tâm lý chủ quan của người lãnh đạo và yếu tố môi trường xã hội trong hệthống quản lý Do vậy, trong xã hội tồn tại nhiều kiểu phong cách lãnh đạokhác nhau, trong đó có 5 loại cơ bản sau:

* Phong cách lãnh đạo độc đoán

Người lãnh đạo sử dụng phong cách này tập trung quyền lực, nắm bắttất cả các quan hệ và thông tin Các quyết định và mệnh lệnh đưa ra chỉ dựatrên cơ sở kiến thức, khả năng, kinh nghiệm của người lãnh đạo, không quantâm ý kiến người dưới quyền, buộc cấp dưới thực hiện một cách tập trung,chính xác, nghiêm ngặt Bản thân người lãnh đạo trực tiếp kiểm tra việc thi

hành của cấp dưới Dòng thông tin trong tổ chức chỉ có một chiều từ trên

xuống dưới ít có sự phản hồi ngược lại.

* Phong cách lãnh đạo dân chủ

Người lãnh đạo có phong cách này không quyết theo chủ quan của mình

mà luôn mở rộng dân chủ, tranh thủ, động viên mọi người tham gia góp ý vàocác quyết định quản lý và các nhiệm vụ của đơn vị, của mỗi cá nhân Bản thânngười lãnh đạo cũng biết phân quyền phù hợp, không ôm đồm Công việcđược phân công, giải quyết, đánh giá đều có sự tham gia của tập thể Dòngthông tin trong tổ chức tồn tại cả hai chiều: Từ trên xuống và từ dưới lên

* Phong cách lãnh đạo tự do

Người lãnh đạo có phong cách này thường giao hầu hết quyền hạn, tráchnhiệm cho mọi người trong tổ chức (phòng), bản thân tham gia ít nhất vào côngviệc của tập thể Thông tin trong tổ chức được cung cấp hết cho mọi người vàcho phép mọi người tự do hành động theo suy nghĩ, theo cách thức mà mìnhcho là tốt nhất và cá nhân đó phải chịu trách nhiệm về công việc và kết quảđược giao

* Phong cách lãnh đạo định hướng mục tiêu

Phong cách lãnh đạo định hướng mục tiêu có thể chia nhỏ thành cácphong cách lãnh đạo sau:

Phong cách chỉ đạo trực tiếp: Giải thích, định hướng cho cấp dưới vềnhững gì mà người lãnh đạo mong đợi ở họ Người lãnh đạo đưa ra những chỉdẫn, luật lệ, kế hoạch và mục tiêu cụ thể để cấp dưới thực hiện

Phong cách hỗ trợ: Đối xử công bằng và thân thiện với những người cấpdưới trong khi theo đuổi sự hoàn thiện các hoạt động của họ Quan tâm tới nhucầu khuyến khích họ tạo ra bầu không khí hợp tác và thân thiện

Phong cách tham gia: Tham vấn với những người dưới quyền, theo đuổinhững đề nghị của họ, quan tâm đặc biệt tới những đề nghị đó khi ra quyết định

Phong cách lãnh đạo theo kết quả đạt được: Đặt ra mục tiêu, thách thức

và khuyến khích cấp dưới làm việc tốt , thể hiện sự tin tưởng và năng lực củanhóm

* Phong cách lãnh đạo Lêninnit

Phong cách lãnh đạo Lêninnit là phong cách lãnh đạo của đảng cộngsản cầm quyền Cơ sở của phong cách lãnh đạo này là phương pháp biệnchứng macxit, là quan điểm cách mạng phê phán Phong cách lãnh đạoLêninnit gắn với tư tưởng - chính trị; đạo đức - tâm lý; nghiệp vụ - tổ chức củangười lãnh đạo Phong cách này nhấn mạnh đến tinh thần trách nhiệm đối vớicông việc được giao, sự lịch thiệp, tế nhị trong xử thế, thái độ tôn trọng, âncần của người lãnh đạo đối với cấp dưới

Tóm lại, không có kiểu phong cách lãnh đạo nào hoàn toàn tốt hay hoàntoàn xấu nhìn ở góc độ nhân văn và hiệu quả, cũng không có kiểu phong cáchlãnh đạo nào duy nhất đem lại thành công trong mọi trường hợp Phong cáchlãnh đạo của cá nhân cũng không phải là cố định mà nó có thể thay đổi và cóthể rèn luyện được phụ thuộc vào thái độ, năng lực, tâm lý của mỗi người

2 Những biểu hiện đặc trưng và yêu cầu cơ bản của phong cách lãnh đạo

2.1 Những biểu hiện đặc trưng của phong cách lãnh đạo

Một là, tác phong làm việc dân chủ: Là đặc trưng cơ bản của phong

cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở; nó sẽ khơi dậy được

sự tham gia nhiệt tình và những đóng góp sáng tạo của quần chúng trong việctạo ra các quyết định, chỉ thị, trong việc tổ chức thực hiện đường lối, chủtrương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước

Hai là, tác phong làm việc khoa học: Người lãnh đạo, quản lý phải có

nhiệt tình cách mạng, trình độ chuyên môn, năng lực tổ chức, kỹ năng giaotiếp, am hiểu con người và sử dụng con người đúng việc, đúng chỗ

Ba là, tác phong làm việc hiệu quả, thiết thực: Là tiêu chí đánh giá tài

- đức của người lãnh đạo, do vậy tác phong làm việc của cán bộ lãnh đạo,

quản lý cấp cơ sở phải đảm bảo tính hiệu quả và thiết thực khi đưa ra cácquyết định quản lý và tổ chức thực hiện hợp lý vì cái chung, tốt cho tập thể vàcông việc.

Bốn là, tác phong đi sâu đi sát quần chúng: Có đi sâu đi sát quần chúng

mới có được tác phong khoa học, dân chủ, tác phong hiệu quả và thiết thực

Năm là, tác phong tôn trọng và lắng nghe ý kiến quần chúng: Dân là

gốc, dân là chủ, mọi nguồn sức mạnh, trí tuệ, sáng tạo đều từ nhân dân mà ra;

do vậy, tác phong tôn trọng và lắng nghe quần chúng là nguyên tắc làm việc,nguyên tắc ứng xử của người lãnh đạo

Sáu là, tác phong khiêm tốn học hỏi và thực sự cầu thị: Khiêm tốn

học hỏi sẽ giúp cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở tiến bộ, có thêm kinhnghiệm, tri thức, kỹ năng để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Khiêm tốnhọc hỏi và thực sự cầu thị sẽ giúp người lãnh đạo dễ gần được dân chúng,chiếm được cảm tình của cán bộ cấp dưới và quần chúng

Bảy là, tác phong làm việc năng động và sáng tạo: Người lãnh đạo

phải nhạy bén trong việc phát hiện cái mới, ủng hộ những cái mới tích cực,nhân nó lên thành diện rộng, thành phong trào để cải thiện đời sống vật chất,tinh thần của nhân dân

Tám là, tác phong làm việc gương mẫu và tiên phong: Tính gương

mẫu, tiên phong của người lãnh đạo sẽ tạo được sự tín nhiệm, niềm tin của cấpdưới, dẫn dắt cấp dưới tự giác làm theo

2.2 Những yêu cầu về phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phòng

Để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ được giao, người Lãnh đạo cơ quanThanh tra phải gần gũi, sâu sát và am hiểu cán bộ, thanh tra viên của cơ quanThanh tra Sở, có khả năng tuyên truyền, vận động, tập hợp, thu hút quầnchúng Người Lãnh đạo cơ quan Thanh tra mở rộng dân chủ, bàn bạc, hợp tác,tạo điều kiện cho mọi thành viên cùng tham gia vào việc quyết định, giải

quyết những vấn đề mới phát sinh thậm chí những vấn đề bức xúc nảy sinh thìmới có thể có được hiệu quả.

Quán triệt quan điểm phục vụ nhân dân, nâng cao tinh thần trách nhiệm,hợp tác, chú trọng mở rộng quy chế dân chủ, thực sự gần dân, đi sâu, đi sátdân chúng, khiêm tốn học hỏi, cầu thị, nâng cao tính khoa học, tính thiết thực

và tính hiệu quả

Thanh tra Sở, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh A là cơ quan của Sở Giáodục và Đào tạo, giúp Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tiến hành thanh trahành chính và thanh tra chuyên ngành giáo dục; giải quyết khiếu nại, tố cáo,phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật Thanh tra Sở có condấu và tài khoản riêng Thanh tra Sở chịu sự chỉ đạo, điều hành của Giám đốcSở; chịu sự chỉ đạo về công tác thanh tra và hướng dẫn về nghiệp vụ thanh trahành chính của Thanh tra tỉnh, về thanh tra chuyên ngành giáo dục của Thanhtra Bộ

Thanh tra Sở thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được quy định tại Điều 24Luật Thanh tra và các nhiệm vụ, quyền hạn sau: Thanh tra hành chính vàchuyên ngành giáo dục; hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ thanh tra chuyênngành giáo dục cho Thanh tra viên, công chức làm công tác thanh tra thuộc SởGiáo dục và Đào tạo và cộng tác viên thanh tra giáo dục ở địa phương; tổnghợp, báo cáo kết quả về công tác thanh tra thuộc phạm vi quản lý của Sở Giáodục và Đào tạo; tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác thanh tra trong phạm viquản lý nhà nước của Sở Giáo dục và Đào tạo; thực hiện các nhiệm vụ, quyềnhạn khác theo quy định của pháp luật hoặc do Giám đốc Sở giao

Đối với Chánh Thanh tra Sở, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được quyđịnh tại Điều 25 Luật thanh tra và các nhiệm vụ, quyền hạn: Thanh tra tráchnhiệm của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý của Sở Giáo dục

và Đào tạo trong việc thực hiện pháp luật về thanh tra, giải quyết khiếu nại, tốcáo và phòng, chống tham nhũng; báo cáo Giám đốc Sở, Chánh Thanh tratỉnh, Chánh Thanh tra Bộ về công tác thanh tra trong phạm vi trách nhiệm của

mình; trưng tập cộng tác viên thanh tra giáo dục ở địa phương, công chức của

cơ quan, đơn vị có liên quan tham gia hoạt động thanh tra; xử phạt vi phạmhành chính trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về xử lý viphạm hành chính và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy địnhcủa pháp luật hoặc do Giám đốc Sở giao

Do đó phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý cơ quanThanh tra Sở cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Một là, phong cách dân chủ nhưng quyết đoán Người cán bộ lãnh đạo,

quản lý cần phải biết lắng nghe, ý kiến của cán bộ, thanh tra viên trong phòng,sau đó phải biết phân tích những ưu, nhược điểm của các ý kiến đó; trên cơ sở

đó đưa ra các quyết định phù hợp Người lãnh đạo vừa phải biết tôn trọng tậpthể, thực hành dân chủ, vừa phải quyết đoán, dám ra quyết định, dám làm,dám chịu trách nhiệm

Hai là, phong cách lãnh đạo sâu sát Để hoàn thành tốt nhiệm vụ thanh

tra giáo dục mà các cấp và Ngành đề ra, người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấpphòng (cơ quan thanh tra) phải nắm chắc yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm côngviệc, thuận lợi, khó khăn của cơ quan Thanh tra mình, nắm được năng lực, ýthức trách nhiệm, tâm tư, nguyện vọng của từng cán bộ, thanh tra viên thì mới

có thể phân công chỉ đạo đúng người, sát việc; phải thường xuyên kiểm tra,giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của cấp dưới; từ đó có thể có những điềuchỉnh thích hợp trong quá trình chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ để đạt kết quả tốtnhất cho tổ chức

Ba là, khéo dùng người Người cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phòng

dùng người phải hợp lý, đúng người, đúng việc, đúng chuyên môn nghiệp vụthì mới phát huy được năng lực sở trưởng của cấp dưới Thực hiện phân cấpquản lý, ủy thác, ủy quyền, giao nhiệm vụ, động viên cấp dưới nhiệt tình, tráchnhiệm sẵn sàng vui vẻ nhận nhiệm vụ được giao

Bốn là, phong cách cách mạng, khoa học, năng động, sáng tạo Người

lãnh đạo cấp phòng phải có mục tiêu, lý tưởng thì mới say mê, tận tụy vớicông việc, tìm tòi sáng tạo, đề xuất được những ý kiến hay, những phương ántối ưu để chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao Ngoài ra, trong quátrình lãnh đạo, quản lý , người cán bộ lãnh đạo cũng cần phải mềm dẻo, linhhoạt, phù hợp với thực tế để có thể đạt kết quả cao nhất

Chương 2 THỰC TRẠNG PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ Ở CƠ QUAN THANH TRA SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH A

1 Tình hình cơ quan Thanh tra Sở GDĐT tỉnh A (tính đến tháng 7/2021)

1.1 Về cơ cấu tổ chức, chuyên môn nghiệp vụ của Thanh tra Sở:

Tính đến tháng 7 năm 2021, Thanh tra Sở có 07 cán bộ, thanh tra viên, trong

đó nữ: 04 người, chiếm 57,1% 100% là thanh tra viên trở lên (có 01 thanh traviên chính), đều có trình độ chuyên môn nghiệp vụ đạt chuẩn trở lên theo các

vị trí việc làm; trong đó có 04 người có trình độ Cao học, 03 người có trình độĐại học

1.2 Về tổ chức đảng, trình độ lý luận chính trị: Cơ quan Thanh tra Sở

có chi bộ trực thuộc Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh A, gồm 07 đảngviên, cấp ủy có 02 đồng chí (01 Bí thư và 01 Phó Bí thư)

Chi bộ luôn được đánh giá là cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh Có 02người có trình độ Cao cấp Lý luận chính trị; 05 người có trình độ Trung cấp

Lý luận chính trị

1.3 Về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan Thanh tra Sở: Tham mưu

giúp lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý nhà nước về công tác thanh trathuộc phạm vi quản lý của Sở Giáo dục và Đào tạo; thực hiện thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành giáo dục; giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng,chống tham nhũng theo quy định của pháp luật, thanh tra các kỳ thi và thựchiện các nhiệm vụ khác khi được giao

2 Thực trạng phong cách lãnh đạo của người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh A

2.1 Ưu điểm và nguyên nhân

2.1.1 Ưu điểm

Thứ nhất, dân chủ trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành - Đây chính

là biểu hiện phong cách lãnh đạo dân chủ: Trước khi xây dựng kế hoạch triển