Giải bài tập Lịch sử 7 Bài 15 Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược của nhà Lý (1075 1077) Câu hỏi mở đầu trang 53 Bài 15 Lịch Sử lớp 7 Người đời truyền rằng Lý Thường Kiệt làm hàng rào theo dọc s[.]
Trang 1Giải bài tập Lịch sử 7 Bài 15: Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược của nhà Lý
(1075-1077)
Câu hỏi mở đầu trang 53 Bài 15 Lịch Sử lớp 7: Người đời truyền rằng: Lý Thường Kiệt làm hàng rào theo dọc sông để cố thủ Một đêm quân sĩ chợt nghe ở trong đền Trương tướng quân có tiếng đọc to rằng:
Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tuyệt nhiên phận định tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm?
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư
Sau đó quả nhiên như thế
(Đại Việt sử kí toàn thư, Ngô Sĩ Liên và các thần triều Hậu Lê)
Vậy cuộc kháng chiến chống Tống có những nét độc đáo gì? Lý Thường Kiệt có vai trò như thế nào đối với cuộc kháng chiến đó?
Trả lời:
- Nét độc đáo trong cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý:
+ Chủ động tiến công để chặn thế mạnh của giặc
+ Chủ động chuẩn bị về lực lượng, phòng thủ, bố trí trận địa đánh giặc
+ Chủ động chớp thời cơ quân giặc gặp khó khăn để tổ chức tổng tiến công
+ Chủ động giảng hòa với giặc, thể hiện lòng trọng nhân nghĩa
- Vai trò của Lý Thường Kiệt đối với cuộc kháng chiến:
+ Lý Thường Kiệt là Tổng chỉ huy cuộc kháng chiến
Trang 2+ Ông đã đề ra chủ trương, đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo Là người trực tiếp điều binh khiển tướng đánh bại quân xâm lược Tống
+ Ông đã quyết định kết thúc chiến tranh bằng biện pháp hoà bình đúng đắn
1 Chủ động tiến công để tự vệ (1075)
Câu hỏi trang 54 Lịch Sử lớp 7: Đọc thông tin và quan sát hình 15, lược đồ 15.1, hãy làm sáng tỏ nét độc đáo trong kế sách của nhà Lý khi tấn công sang đất Tống
Trả lời:
- Nét độc đáo trong kế sách của nhà Lý khi tấn công sang đất Tống:
+ Sớm phát hiện ý đồ xâm lược của nhà Tống, Lý Thường Kiệt đã chủ trương “tiên phát chế nhân”, tức tấn công trước để chế ngự kẻ địch, đẩy kẻ địch vào thế bị động
+ Kế sách nhà Lý khi tấn công sang đất Tống còn nhằm “lấy công làm thủ”, sau khi
đã tiêu diệt được các căn cứ của nhà Tống, quân Đại Việt đã nhanh chóng rút quân
về nước; đồng thời, nhà Lý có thể tận dụng khoảng thời gian quân Tống xây dựng lại lực lượng để củng cố sức mạnh phòng thủ
Trang 3Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo
2 Xây dựng phòng tuyến chuẩn bị kháng chiến (1076 - 1077)
Câu hỏi trang 55 Lịch Sử lớp 7: Đọc thông tin và quan sát lược đồ 15.2, hãy làm rõ nét độc đáo của nhà Lý trong việc chuẩn bị kháng chiến
Trả lời:
- Nét độc đáo của nhà Lý trong việc chuẩn bị kháng chiến:
+ Cho quân mai phục ở những vị trí chiến lược dọc biên giới Việt - Tống
+ Bố trí lực lượng thủy binh ở mạn Đông Bắc để chặn đánh thủy binh của quân Tống
Trang 4+ Xây dựng phòng tuyến chặn giặc ở bờ Nam sông Như Nguyệt để chặn đánh đạo quân bộ của quân Tống
3 Tổ chức phản công và kết thúc chiến tranh (1077)
Câu hỏi trang 56 Lịch Sử lớp 7: Đọc thông tin và quan sát lược đồ 15.3, hãy làm rõ nét độc đáo trong tổ chức phản công và chủ trương kết thúc chiến tranh của nhà Lý
Trả lời:
- Nét độc đáo trong tổ chức phản công và chủ trương kết thúc chiến tranh của nhà Lý:
+ Quân dân nhà Lý đã chủ động chớp thời cơ quân Tống gặp khó khăn để tổ chức tổng tiến công
Trang 5+ Sau khi giành thắng lợi quyết định trên sông Như Nguyệt, mặc dù Đại Việt đã có
ưu thế vượt trội hơn hẳn so với quân Tống, đập tan ý chí xâm lược của nhà Tống; tuy nhiên, Thái úy Lý Thường Kiệt vẫn khôn khéo, chủ động đưa ra đề nghị “giảng hòa” để “không nhọc tướng tá, khỏi tốn xương máu” của nhân dân, lại tỏ rõ thiện chí hòa bình của dân tộc Đại Việt
Luyện tập & Vận dụng
Luyện tập 1 trang 56 Lịch Sử lớp 7: Hãy đánh giá nét độc đáo trong cuộc kháng chiến của nhà Lý chống quân Tống xâm lược và vai trò của Lý Thường Kiệt đối với cuộc kháng chiến
Trả lời:
- Nét độc đáo trong cuộc kháng chiến của nhà Lý chống quân Tống xâm lược:
+ Chủ động tiến công để chặn thế mạnh của giặc
+ Chủ động chuẩn bị về lực lượng, phòng thủ, bố trí trận địa đánh giặc
+ Chủ động chớp thời cơ quân giặc gặp khó khăn để tổ chức tổng tiến công
+ Chủ động giảng hòa với giặc Thể hiện lòng trọng nhân nghĩa
- Vai trò của Lý Thường Kiệt đối với cuộc kháng chiến:
+ Lý Thường Kiệt là Tổng chỉ huy cuộc kháng chiến
+ Ông đã đề ra chủ trương, đường lối đúng đắn, sáng tạo, góp phần quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Tống
Trang 6+ Thái úy Lý Thường Kiệt cũng là người chủ động quyết định kết thúc chiến tranh bằng biện pháp hoà bình để “không nhọc tướng tá, khỏi tốn xương máu” của nhân dân, lại tỏ rõ thiện chí hòa bình của dân tộc Đại Việt
Vận dụng 2 trang 56 Lịch Sử lớp 7: Sưu tầm tư liệu về đóng góp của Lý Thường Kiệt đối với nhà Lý và dân tộc
Trả lời:
- Năm 1061 người Mường ở biên giới Thanh Hóa, Nghệ An quấy rồi, Lý Thường Kiệt được lệnh đi dẹp loạn Thế nhưng ông chủ trương không dùng bạo lực, mà cố gắng thu phục nhân tâm Từ đó ông đã thu phục được dân Mường, giúp ổn định vùng biên giới phía Nam
- Băm 1069, Lý Thường Kiệt cùng vua Lý Thánh Tông đem quân trấn áp Chăm-pa, đập tan ý đồ phối hợp với quân Tống của Chăm-pa Vua Chiêm là Chế Củ phải chạy trốn đến biên giới với Chân Lạp thì không dám vượt sang vì có hiềm thù với Chân Lạp, nên phải đầu hàng Lý Thường Kiệt Sau đó Chế Củ phải dâng 3 châu cho Đại Việt
- Trong những năm 1075 – 1077, Lý Thường Kiệt lãnh đạo nhân dân Đại Việt tiến hành cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền của đất nước
- Năm 1104 vua Chiêm Thành là Chế Ma Na đem quân tiến đánh, chiếm lại các vùng đất mà vua Chế Củ đã nhượng lại cho Đại Việt trước đây Lý Thường Kiệt lúc này
đã 86 tuổi vẫn đưa quân về phía Nam đánh bại quân Chiêm Thành Chế Ma Na phải nộp lại đất cho Đại Việt
Trang 7Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo Vận dụng 3 trang 56 Lịch Sử lớp 7: Nghệ thuật chiến tranh của nhà Lý để lại bài học
gì cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay?
Trả lời:
- Bài học kinh nghiệm:
+ Thực hiện phản công linh hoạt, sáng tạo, chuyển hóa thế trận đúng thời cơ
+ Luôn nêu cao nhân nghĩa, yêu chuộng hòa bình
+ Chủ động đề cao việc giải quyết các mâu thuẫn bằng biện pháp hòa bình, thương lượng, đàm phán
Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo