Em bé thông minh I Tác phẩm 1 Thể loại Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, xoay quanh cuộc đời, số phận của một số kiểu nhân vật Qua đó thể hiện cách n[.]
Trang 1Em bé thông minh
I Tác phẩm
1 Thể loại: Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng
tượng dân gian, xoay quanh cuộc đời, số phận của một số kiểu nhân vật Qua đó thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước
mơ về một xã hội công bằng tốt đẹp
2 Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả
3 Người kể chuyện: Ngôi thứ ba
4 Tóm tắt:
Có ông vua nọ sai viên quan tìm người tài giỏi Viên quan đi khắp nơi để tìm Khi qua một cánh đồng thấy hai cha con đang làm ruộng Viên quan đã ra câu đố trâu một ngày cày được mấy đường Đứa bé hỏi ngược lại: Ngựa một ngày đi được mấy bước ông ta cứng miệng cho đấy là người có tài viên quan về tâu với Vua Vua
ra câu đố làm cho trâu đực đẻ con, thịt một con chim sẻ dọn ba cỗ thức ăn Cậu bé giải đố bằng cách: Ba cậu không đẻ, rèn cây dao bằng kim Vua phục tài ban thưởng cho cậu Vua láng giềng muốn xâm phạm bờ cõi nước ta sai sứ đem một vỏ ốc đố làm cách nào xâu chỉ qua được Cậu bé giúp vua giải đố: Lấy con kiến càng cột chỉ vào, thoa mỡ đầu bên kia kiến đánh hơi sang trước sự thán phục của sứ giả Vua phong em bé làm Trạng Nguyên, xây dinh thự bên hoàng cung để tiện hỏi han
5 Bố cục (3 phần):
- Phần 1 (Từ đầu đến lỗi lạc): Vua sai quan đi khắp nơi tìm người tài giỏi giúp
nước
- Phần 2 (Tiếp theo đến …láng giềng): Sự mưu trí, thông minh của em bé qua các
lần thử thách
Trang 2- Phần 3 (Còn lại): Em bé trở thành trạng nguyên
6 Giá trị nội dung:
- Truyện đề cao trí thông minh, trí khôn dân gian (qua hình thức giải những câu đố
và vượt qua những thử thách oái oăm)
- Tạo ra tiếng cười vui vẻ và hồn nhiên trong đời sống hằng ngày
7 Giá trị nghệ thuật:
- Là truyện cổ tích kể về nhân vật thông minh, có nhiều tình huống bất ngờ và thú
vị
- Dùng câu đố thử tài, tạo tình huống thử thách nhân vật để bộc lộ tài năng, phẩm chất
- Cách dẫn dắt sự việc cùng mức độ tăng dần của những câu đố, và cách giải đố tạo tiếng cười hài hước
II Tìm hiểu chi tiết
1 Hình thức thử tài
- Hình thức: Dùng câu đố để thử tài
- Tác dụng
+ Tạo thử thách để nhân vật bộc lộ tài năng, phẩm chất
+ Tạo tình huống cho cốt truyện phát triển
+ Gây hứng thú, hồi hộp cho người nghe
2 Sự mưu trí, thông minh của em bé qua các lần thử thách
Thử
Đối
Sứ thần nước ngoài
Tính chất
nghiêm
trọng
Cả làng phải chịu tội
Liên quan đến vận mệnh quốc gia
So sánh Với người cha Với dân làng Với nhà vua
Với vua, quan, đại thần, các ông trạng và các nhà thông thái
Nội dung
"Trâu của lão
một ngày cày
được mấy
đường?"
→ Oái oăm, bất
ngờ khó trả lời
"Nuôi làm sao để
3 trâu đực đẻ được 9 con?"
→ Oái oăm, phi lí đến mức trái qui luật tự nhiên
Làm ba cỗ thức
ăn bằng một con chim sẻ
Xâu chỉ qua đường ruột ốc vặn
Trang 3Cách giải
Hỏi vặn
lại: "Ngựa của
ông một ngày đi
được mấy
bước?"
Dùng phép “Gậy
ông đập lưng ông” làm vua tự
nói ra điều phi lý
Hỏi vặn lại:
Đưa cây kim nhờ vua rèn thành một con dao
Câu hát dân gian
Thú vị Đẩy thế bị động về người ra câu đố (lần 1 + lần 3) và làm cho người ra câu đố thấy cái phi lí (lần 2)
Kinh nghiệm trong đời sống dân gian