BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN NĂM 2021 Môn t[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN NĂM 2021
Môn thi: NGỮ VĂN
(Dùng cho mọi thí sinh thi vào trường chuyên) Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (3,5 điểm)
Đọc văn bản sau đây rồi thực hiện các yêu cầu:
“Giải trí một cách điều độ thì lành mạnh, và đáng tuyên dương; nhưng giải trí quá
độ có thể làm hại bản chất con người, và là một việc cần cảnh giác đề phòng Câu châm
ngôn “Chỉ làm mà không chơi khiến Jack khù khờ” rất thường được trích dẫn, nhưng chỉ
chơi mà không làm còn khiến người ta tệ hơn rất nhiều Không gì hủy hoại một người trẻ
tuổi hơn việc để tâm hồn họ ngập trong lạc thú Những phẩm chất tốt đẹp nhất trong trí
óc anh ta bị hư hỏng; những hưởng thụ tầm thường trở nên nhạt nhẽo; và sự ham thích
niềm vui thanh cao hơn sẽ mất đi; và khi họ phải đối diện với công việc và các trách
nhiệm trong cuộc sống, kết quả thường là chán ghét và cay đắng Kẻ trác táng hoang phí
và vắt kiệt mọi sức mạnh của cuộc sống, làm khô cạn mọi cội nguồn của hạnh phúc đích
thực Sau khi ngăn chặn nguồn động lực, họ chẳng tạo ra sự tăng trưởng lành mạnh nào
cho tính cách cũng như trí tuệ”.
(Samuel Smiles, Tinh thần tự lực, Phạm Viêm Phương dịch, NXB Tổng hợp TP HCM,
2021, tr.333.334)
a (0,5 điểm): Theo em, tác giả văn bản trên có phải là người cực đoan khi phê
phán giải trí, một nhu cầu tất yếu của con người?
b (1,0 điểm): Tìm và chỉ ra hiệu quả của một biện pháp tu từ trong câu văn: “Kẻ
trác táng hoang phí và vắt kiệt mọi sức mạnh của cuộc sống, làm khô cạn mọi cội nguồn
của hạnh phúc đích thực”
c (2,0 điểm): Hãy viết một đoạn văn (không quá một trang giấy thi) trình bày suy
nghĩ của em về tác hại của một hình thức “giải trí quá độ” mà không ít bạn học sinh mắc
phải trong mùa dịch Covid-19
Câu 2 (6,5 điểm)
Trang 2Với truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long đã đem đến cho bạn
đọc một vẻ đẹp bình dị mà cao cả nơi Sa Pa “lặng lẽ”
Hãy viết bài văn (khoảng 4 trang giấy thi) phân tích nhân vât anh thanh niên làm
công tác khí tượng trong tác phẩm này (theo SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục
Việt Nam, 2020) để làm sáng tỏ ý kiến trên
-Hết -Ghi chú: Thí sinh không được sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ, tên thí sinh:………Số báo danh:………
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1 (3,5 điểm) a
(0,5
điểm)
HS dựa vào bài đọc trình bày quan điểm của mình, lí giải
- Gợi ý: Tác giả không hề cực đoan khi phê phán giải trí Bởi lẽ tác giả không hề phủ định sạch trơn tác dụng của giải trí Tác giả đang nói đến tác hại của giải trí ở khía cạnh quá độ
0.5đ
b
(1.0
điểm)
- Biện pháp tu từ trong câu văn: “Kẻ trác táng hoang phí và vắt kiệt mọi sức mạnh của cuộc sống, làm khô cạn mọi cội nguồn của hạnh phúc đích thực”:
- Sử dụng biện pháp liệt kê
- Tác dụng:
+ Tạo điểm nhấn cho đoạn văn, tăng sức gợi hình, gợi cảm
+ Nhấn mạnh tác hại của việc giải trí quá độ khi con người ngập tràn trong lạc thú
0.25đ 0.75đ
c
(2.0 điểm) - HS có thể trình bày bất kì hình thức giải trí quá độ nào và nêu lên quan điểmvề nó
- Gợi ý: Chơi game, nghiện game…
*Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề cần bàn luận: tác hại của việc chơi game quá
nhiều
*Thân đoạn:
- Giải trí quá độ: Giải trí là nhu cầu của mỗi con người, nó khiến con người thư giãn hơn sau những giờ làm việc, học tập mệt mỏi Nhưng giải trí quá độ nghĩa là biến các công việc giải trí trở thành công việc chính chứ không còn là việc giải trí nữa, tập trung quá nhiều thời gian và vì nó mà quên đi thế giới bên ngoài mà việc nghiện game của một số bạn trẻ ngày nay là một ví dụ
- Nghiện game khiến các bạn trẻ sao nhãng việc học tập, công việc Gây hậu quả xấu, không tốt cho cuộc sống, thậm chí ảnh hưởng đến tương lai của các bạn sau này
- Nghiện game dẫn đến tha hóa con người, con người trở nên trì trệ, ngại giao tiếp, dâng sống khép mình với cuộc sống
- Tuy nhiên chúng ta cũng không phủ nhận tuyệt đối những lợi ích mà việc chơi game mang lại Điều quan trọng chúng ta phỉ biết tự làm chủ bản thân biết sử dụng hình thức giải trí đúng lúc, đúng mục đích để đạt được hiệu quả
cao nhất (Dẫn chứng)
*Kết đoạn: Tổng kết, kết thúc vấn đề.
2.0đ
0,25đ 1,5đ
0,25đ
Câu 2 (6,5 điểm)
Học sinh viết bài đảm bảo yêu cầu:
Trang 4* Hình thức: Viết đúng bài văn kết hợp các phương thức biểu đạt, độ dài đảm
bảo quy định, không mắc lỗi chính tả, chữ viết sạch sẽ, rõ nét
* Nội dung: HS trình bày nhiều cách nhưng đảm bảo được nội dung sau:
1 Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả Nguyễn Thành Long và truyện ngắn “Lặng lẽ Sa
Pa”
- Nếu vấn đề nghị luận: nhân vật anh thanh niên làm khí tượng
2 Thân bài
a Phân tích nhân vật anh thanh niên
- Hoàn cảnh sống và làm việc:
+ Anh sống trên đỉnh Yên Sơn cao 2900 m, làm công tác khí tượng kiêm vật lí
địa cầu, quanh năm sống với hoa cỏ
+ Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác cũng như tinh thần trách nhiệm cao (nửa
đêm đi ốp dù trời mưa tuyết giá lạnh)
Cuộc sống thiếu thốn, khổ cực, cô đơn, vắng vẻ quanh năm suốt tháng
chỉ sống trên đỉnh núi một mình
-Vượt lên hoàn cảnh sống khắc nghiệt, anh có suy nghĩ rất đẹp:
+ Suy nghĩ đúng đắn, sâu sắc về cuộc sống con người: “Khi làm việc, ta với
công việc là đôi, soa gọi là một mình được”
+ Anh thấu hiểu nỗi vất vả của đồng nghiệp
+ Quan niệm về hạnh phúc của anh thật đơn giản và tốt đẹp
- Hành động và việc làm đẹp:
+ Anh luôn tự giác hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao dù chỉ
có một mình không ai giám sát
+ Nửa đêm đúng giờ ốp dù mưa gió thế nào cũng trở dậy ra ngoài trời làm việc
một cách đều đặn và chính xác 4 lần trong ngày
+ Chủ động trong công việc và trong cuộc sống
Những phẩm chất của anh thanh niên là đại diện cho những con người
lao động nhiệt huyết, trung thực, giản dị, khiêm tốn, âm thầm và luôn
cống hiến vì Tổ quốc
b Từ nhân vật anh thanh niên nêu lên ý nghĩa, tư tưởng tác phẩm: Truyện
ngắn Lặng lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long đã đem đến cho bạn đọc
một vẻ đẹp bình dị mà cao cả nơi Sa Pa lặng lẽ
- Ngợi ca những con người lao động, hi sinh thầm lặng để cống hiến sức mình
cho quê hương, đất nước
- Cuộc sống lao động giản dị nhưng cao đẹp ấy sẽ góp phần tạo nên vẻ đẹp
tâm hồn trong mỗi con người
Anh thanh niên là đại diện tiêu biểu cho những con người yêu nghề, yêu
đời, sống hết mình, cống hiến vì đất nước một cách thầm lặng
3 Kết bài
0.5đ 0.5đ 0.5đ
2.5đ
1.5đ
1.0đ
0.5đ
Trang 5Khái quát những phẩm chất tính cách, công việc của anh thanh niên, ý nghĩa
tư tưởng của tác phẩm thể hiện qua nhân vật và cảm nhận của bản thân.
* Lưu ý:
- Hướng dẫn chấm và biểu điểm chỉ có tính chất định hướng Học sinh có thế viết theo cách khác nhưng phải đảm bảo các yêu cầu trên
- Chỉ cho điểm tối đa đối với những bài viết hoàn chỉnh bố cục, chữ viết đẹp, rõ ràng, sạch sẽ không mắc lỗi chính tả hoặc mắc lỗi không đáng kể (1->2 lỗi nhỏ)
- Giáo viên căn cứ vào bài làm cụ thể của học sinh để cho điểm phù hợp, công bằng Khuyễn khích bài viết sáng tạo của học sinh