QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MAC-LÊNIN VỀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP, VẬN DỤNG VỚI ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Như vậy, thực chất của đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của quần chúng nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột chống lại giai cấp áp bức, bóc lột do sự đối lập về lợi ích không thể dung

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN MÔN: TRIẾT HỌC MAC-LÊNIN

CHỦ ĐỀ:

QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MAC-LÊNIN VỀ

ĐẤU TRANH GIAI CẤP, VẬN DỤNG

VỚI ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở

VIỆT NAM HIỆN NAY

Họ và tên sinh viên: Hạ Vũ Trúc

Mã số sinh viên: 030337210257

Lớp, hệ đào tạo: MLM306_211_D25 – Hệ đại trà

Chấm điểm

1 Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lenin về đấu tranh giai cấp: 2

1.1 Giai cấp 2

1.1.1 Định nghĩa giai cấp 2

1.1.2 Nguồn gốc giai cấp 3

1.2 Đấu tranh giai cấp 3

1.2.1 Khái niệm về đấu tranh giai cấp 3

1.2.2 Vai trò của đấu tranh giai cấp 4

1.3 Đấu tranh giai cấp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội 5

1.3.1 Điều kiện mới 5

1.3.2 Nội dung mới 6

1.3.3 Hình thức mới 6

2 Vận dụng với đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay 6

2.1 Về mặt thuận lợi 7

2.2 Về mặt thách thức 8

2.2.1 Sự chống phá của các thế lực thù địch 8

2.2.2 Những tàn dư của xã hội cũ vẫn còn tồn tại 9

2.2.2 Nguy cơ phát triển khuynh hướng tự phát lên tư bản chủ nghĩa 10

3 Giải pháp cho các vấn đề đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay 10

3.1 Làm thất bại mọi âm mưu, chống phá của các thế lực thù địch 10

3.2 Ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực bởi các tàn dư của xã hội cũ 11

3.3 Tăng cường phát triển nền kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa 12

4 Kết luận 13

Tài liệu tham khảo 14

MỤC LỤC

1 Quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lenin về đấu tranh giai cấp:

1.1 Giai cấp:

1.1.1 Định nghĩa giai cấp:

Kế thừa và phát triển tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, V I Lênin đã đưa ra

một định nghĩa khoa học về giai cấp như sau:“Được gọi là giai cấp, là những tập

đoàn người to lớn, khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, về quan hệ của họ đối với những tư liệu sản xuất (thường thì những mối quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận), về vai trò của

họ trong tổ chức lao động xã hội và do đó khác nhau về cách thức hưởng thụ phần của cải xã hội ít hay nhiều mà họ được hưởng Giai cấp là những tập đoàn người,

mà một tập đoàn có thể chiếm đoạt lao động của các tập đoàn khác, do địa vị khác nhau của họ trong một chế độ kinh tế xã hội nhất định”.

Định nghĩa giai cấp của V.I.Lênin mang bản chất cách mạng và khoa học, có giá trị to lớn về lý luận và thực tiễn Đây là cơ sở để nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò, bản chất của giai cấp trong lịch sử

1.1.2 Nguồn gốc giai cấp:

Nguyên nhân sâu xa của sự xuất hiện giai cấp là sự phát triển của lực lượng

sản xuất làm cho năng suất lao động tăng lên, xuất hiện “của dư”, tạo khả năng

khách quan, tiền đề cho tập đoàn người này chiếm đoạt lao động của người khác

Còn nguyên nhân trực tiếp là sự xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất.

Và chừng nào hay ở đâu còn tồn tại chế độ này thì ở đó còn có sự tồn tại của các giai cấp Giai cấp chỉ mất đi khi chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất hoàn toàn bị xóa bỏ

1.2 Đấu tranh giai cấp:

1.2.1 Khái niệm về đấu tranh giai cấp:

Lênin đã định nghĩa về “đấu tranh giai cấp” như sau: “Đấu tranh giai cấp là

đấu tranh của bộ phận nhân dân này chống một bộ phận khác; đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động, chống bọn có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và ăn bám; cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản”.

Như vậy, thực chất của đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của quần chúng nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột chống lại giai cấp áp bức, bóc lột do sự đối lập

về lợi ích không thể dung hòa trong một chế độ kinh tế - xã hội nhất định

1.2.2 Vai trò của đấu tranh giai cấp trong sự phát triển của xã hội có giai cấp:

Đấu tranh giai cấp không chỉ đơn thuần là giải quyết các mâu thuẫn đối kháng

giữa các tầng lớp trong xã hội mà còn là động lực để phát triển xã hội trong điều

kiện xã hội phân hóa thành các giai cấp đối kháng.

Điều này trước hết thể hiện ở chỗ: thông qua đấu tranh giai cấp, sự xung đột giữa lực lượng sản xuất mang trình độ xã hội hóa cao với quan hệ sản xuất lỗi thời, lạc hậu được giải quyết Cụ thể là, quan hệ sản xuất cũ đã được xóa bỏ, quan hệ sản xuất mới phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất được xác lập Điều này thúc đẩy xã hội thực hiện bước chuyển từ hình thái kinh tế - xã hội thấp lên hình thái kinh tế - xã hội cao hơn, tiến bộ hơn

Vai trò là động lực của đấu tranh giai cấp còn được thể hiện trong những thời

kì tiến hóa xã hội Ngay trong phạm vi vận động của một hình thái kinh tế - xã hội, đấu tranh giai cấp thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội Thực tiễn cho thấy, sự phát triển của kinh tế, chính trị, văn hóa và ngay cả tư tưởng, lý luận của xã hội đều là sản phẩm ít hoặc nhiều mang dấu ấn của cuộc đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp chẳng những có tác dụng cải tạo xã hội, xóa bỏ các lực lượng xã hội phản động mà còn có tác dụng cải tạo bản thân các giai cấp cách mạng Giai cấp nào đại biểu cho phương thức sản xuất mới thì giai cấp đó sẽ lãnh đạo cách mạng Một khi đã trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng thì giai cấp đó

sẽ trưởng thành trong nhận thức và hành động Có thể nói, thông qua thực tiễn đấu tranh giai cấp, giai cấp cách mạng có sự trưởng thành về mọi mặt bởi các giai cấp cách mạng phải tự nâng mình lên để đáp ứng được yêu cầu của lịch sử

Tuy nhiên, trong xã hội có giai cấp thì đấu tranh giai cấp không phải là động lực duy nhất để thúc đẩy xã hội phát triển, mặc dù nó là động lực rất quan trọng, là

“đòn bẩy vĩ đại của cuộc cách mạng hiện đại” Bởi ngoài đấu tranh giai cấp ra còn

nhiều động lực khác như: đạo đức, tư tưởng, văn hóa, giáo dục… vị trí, vai trò của mỗi động lực sẽ đóng vai trò thúc đẩy khác nhau Nhận thức được điều này sẽ giúp

chúng ta sẽ tránh được tư tưởng “tuyệt đối hóa” đấu tranh giai cấp.

1.3 Đấu tranh giai cấp trong thời kì quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội:

Do đặc điểm kinh tế - xã hội của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chi phối

mà đấu tranh giai cấp là tất yếu Và cuộc đấu tranh trong thời kì này được diễn ra trong những điều kiện mới, hình thức mới và nội dung mới khác với khi giai cấp vô sản chưa giành được chính quyền

1.3.1 Điều kiện mới:

Trong thời kỳ quá độ, giai cấp vô sản đã giành được chính quyền, kéo theo đó

là sự biến đổi căn bản của cơ cấu và địa vị của các giai cấp Và sự biến đổi này tạo

ra so sánh lực lượng có lợi cho giai cấp vô sản:

- Giai cấp vô sản từ địa vị giai cấp bị thống trị trở thành giai cấp lãnh đạo xã

hội; đây là lực lượng có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng

- Giai cấp nông dân được giải phóng khỏi ách áp bức, bóc lột, trở thành lực

lượng lao động cơ bản xây dựng xã hội mới

- Tầng lớp trí thức mới được hình thành và có sự phát triển nhanh chóng, ngày

càng có những đóng góp to lớn vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

- Khối liên minh công nhân - nông dân - trí thức được củng cố vững chắc trở

thành nền tảng của chế độ xã hội mới

- Các lực lượng phản cách mạng ngày càng bị thu hẹp và phân hoá, tiến tới bị

xoá bỏ hoàn toàn

1.3.2 Nội dung mới:

Giai cấp vô sản đồng thời phải thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: bảo vệ vững chắc thành quá cách mạng đã giành được và cải tạo xã hội cũ, xây dựng thành công

xã hội mới_chủ nghĩa xã hội trên tất cả các lĩnh vực Hai nhiệm vụ này có quan hệ chặt chẽ với nhau, làm tiền đề cho nhau

1.3.3 Hình thức mới:

Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp vô sản phải sử dụng tổng hợp và kết hợp các

hình thức đã dạng, phong phú, như “có đổ máu và không có đổ máu"; bằng bạo lực

và hoa binh; bằng quân sự và kinh tế: bằng giáo dục và hành chính Sử dụng hình thức nào, điều đó do tinh hình kinh tế, chính trị xã hội của mỗi nước, mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể quy định

Hình thức mới của đấu tranh giai cấp còn được biểu hiện ở việc thực hiện các

nhiệm vụ cụ thể của sự nghiệp cách mạng Về kinh tế, đó là xây dựng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Về chính trị, là xây dựng và

phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện hệ thống chính trị và nhà nước

pháp quyền xã hội chủ nghĩa Về tư tưởng và văn hoá, là xác lập vai trò thống trị

của hệ tư tưởng chủ nghĩa Mác - Lênin, xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

2 Vận dụng với đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay:

Như chúng ta đã biết, hiện nay, nước ta vẫn đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội nên đấu tranh giai cấp trong thời kì này là một điều tất yếu Và Lênin

đã nhận xét về tính tất yếu ấy của thời kỳ này như sau: “Thời kỳ quá độ ấy không

thể nào lại không phải là một thời kỳ đấu tranh giữa chủ nghĩa tư bản đang giãy chết và chủ nghĩa cộng sản đang phát sinh, hay nói một cách khác, giữa chủ nghĩa

tư bản đã bị đánh bại nhưng chưa bị tiêu diệt hẳn, và chủ nghĩa cộng sản đã phát sinh nhưng vẫn còn rất non yếu”.

Như vậy, cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kì quá độ ở nước ta hiện nay thực chất là cuộc đấu tranh chống xu hướng tự phát lên tư bản chủ nghĩa với giữ vững độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Và đây là cuộc đấu tranh hết sức gay go và phức tạp, tuy có những mặt thuận lợi nhưng vẫn tồn tại không ít những thách thức, khó khăn

2.1 Về mặt thuận lợi:

- Tạo nên những biến đổi căn bản, tạo ra sự so sánh lực lượng có lợi cho sự

nghiệp cách mạng:

+ Giai cấp công nhân Việt Nam trở thành giai cấp lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam thông qua Đảng cộng sản Họ đại diện cho một phương thức sản xuất tiên tiến, giữ vị trí tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

+ Khối liên minh giai cấp mới công nhân – nông dân – trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam được củng cố vững chắc và trở thành nền tảng của chế độ xã hội mới

+ Vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam được giữ vững và tăng cường Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tiếp tục được củng cố, hoàn thiện

và trở thành công cụ chính trị mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp

vô sản và nhân dân lao động

- Phần nào xóa bỏ được những tàn dư do xã hội cũ sinh ra như tập quán xấu,

phong tục lạc hậu, đặc biệt là thái độ bảo thủ với phương thức sản cũ (tập trung, quan liêu, bao cấp) và hình thành phương thức sản xuất mới với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó thành phần kinh tế nhà nước giữ vai trò nền tảng

- Hình thành những nét mới, tiến bộ trong tư tưởng; phần nào kiềm hãm

được những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, ích kỉ cá nhân của giai cấp tư sản

 Nhờ có những cuộc đấu tranh giai cấp mà sự nghiệp đổi mới của đất nước ta

đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo ra thế và lực mới cho đất nước tiếp tục phát triển

2.2 Về mặt thách thức:

Bên cạnh những điều kiện thuận lợi rất cơ bản trên, đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ còn gặp không ít những nguy cơ, thách thức, khó khăn gây cản trở

sự phát triển của đất nước trên nhiều phương diện

2.2.1 Sự chống phá của các thế lực thù địch:

Hiện nay, các thế lực thù địch chưa từ bỏ ý đồ phá hoại, lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta:

- Chúng đang ra sức đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình”, kết hợp gây

bạo loạn lật đổ, với những âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt. 

- Chúng nêu lên những quan điểm sai trái, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta để làm suy yếu và lật đổ chế độ ta

- Đặc biệt, chúng đang ra sức lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền và những yếu kém, sự suy thoái, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên để phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc

2.2.2 Những tàn dư của xã hội cũ vẫn còn tồn tại:

Các tàn dư về tư tưởng, tâm lý và tập quán lạc hậu của xã hội cũ và của giai cấp thống trị, bóc lột vẫn còn tồn tại khá nhiều, tác động đến lối sống cá nhân của con người, gây nên những hiện tượng tiêu cực trong đời sống xã hội

Đại hội lần thứ V của Đảng đã phân tích và nhấn mạnh rõ điều đó: “Xã hội ta

khi bước vào thời kỳ quá độ, bên cạnh những con người mới xã hội chủ nghĩa đang hình thành, những nét mới tiến bộ trong con người đang nảy nở, vẫn còn không ít những biểu hiện tiêu cực, không lành mạnh Cuộc đấu tranh giữa hai con đường: giữa cái mới và cái cũ, tiên tiến với lạc hậu, tiến bộ với phản động trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng, lối sống, đang diễn ra hằng ngày, rất phức tạp mà chúng ta không thể nào xem nhẹ”.

Những ảnh hưởng tiêu cực bởi những tàn dư trong xã hội cũ tồn tại cả ở cấp độ

“quan điểm” và ở cấp độ “cách nghĩ”:

- Ở cấp độ “quan điểm”: sự lạc hậu của tư tưởng tư sản đã và đang gây tác

động đến một bộ phận cán bộ, nhân dân Dẫn đến sự xuất hiện tư tưởng sính ngoại,

ca ngợi một chiều, tuyệt đối hóa tính ưu việt của chủ nghĩa tư bản mà phủ nhận giá trị tiến bộ của chế độ xã hội chủ nghĩa Bên cạnh đó, còn dẫn tới trụy lạc trong lối sống, bạc nhược về tư tưởng, vun vén lợi ích cá nhân (buôn lậu, đầu cơ, tích trữ, tham ô)

- Ở cấp độ “cách nghĩ”: những lối suy nghĩ, những tập quán cũ đã và đang chi

phối nhiều đến cuộc sống nhân dân, nhất là ở những làng quê như tư tưởng trọng nam khinh nữ, tư tưởng dòng họ, thái độ tùy tiện trong lao động sản xuất; lối sống

phép vua thua lệ làng, lối nghĩ duy cảm; tư duy tiểu nông; thành kiến nho giáo; bệnh thành tích, ham phô trương, tư tưởng thực dụng

 Đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực là một cuộc đấu tranh tổng hợp mà chúng ta cần phải nhận thấy đầy đủ tầm quan trọng và tính chất phức tạp

2.2.2 Nguy cơ phát triển khuynh hướng tự phát lên tư bản chủ nghĩa:

Hiện nay, nước ta đang phát triển với nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó tồn tại thành phần kinh tế đối lập với nền kinh tế vận hành theo định hướng xã hội chủ nghĩa Như vậy, với nền kinh tế đan xen nhiều loại hình sở hữu khác nhau cho nên lợi ích kinh tế giữa các giai cấp cũng khác nhau, tồn tại các thành phần giai cấp khác nhau thì đấu tranh giai cấp vẫn là điều tất yếu

Điều đáng lo ngại là: bản thân của nền kinh tế nhiều thành phần tự nó tiềm tàng khả năng phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa Bởi lực lượng kinh tế của chủ nghĩa xã hội tuy đã hình thành nhưng chưa đủ mạnh, còn kinh tế tư bản chủ nghĩa thì vẫn còn tồn tại ở những mức độ nhất định vì một số lợi ích kinh tế (phát triển lực lượng sản xuất, giải quyết công ăn việc làm, tạo tiền đề vật chất- kĩ thuật lên xã hội chủ nghĩa) Do vậy, nếu không có sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước thì kinh tế tư bản tư nhân có khả năng tạo thành cơ sở xã hội, tạo khả năng khách quan cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản

 Thà là xoá bỏ hẵn sự tồn tại của giai cấp tư sản, còn dễ hơn là phải tạo điều kiện cho quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển nhưng luôn phải canh chừng, tạo điều kiện phát triển nhưng không được phép thống trị

3 Giải pháp cho các vấn đề đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay:

3.1 Trấn áp, đập tan và làm thất bại mọi âm mưu, chống phá của các thế lực thù địch:

Việc đấu tranh xóa bỏ các quan điểm sai trái, lệch lạc của các thể lực thù địch; bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay

- Về đối nội:

+ Đảng và Nhà nước ta đã tích cực tăng cường công tác dân vận, nâng cao nhận thức về nội dung của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc cho quần chúng nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng

+ Đảng và Nhà nước ta đã chủ động phòng ngừa, ngăn chặn, không để bị chi phối bởi những thông tin xấu độc, bịa đặt của các thế lực thù địch Luôn trong tư thế sẵn sàng, cảnh giác cao độ, có những phương án, biện pháp cụ thể đấu tranh với những luận điệu sai trái, xây dựng lý luận sắc bén phục vụ công tác đấu tranh phòng chống các quan điểm sai trái, thù địch

- Về đối ngoại:

+ Phối hợp với các cơ quan, tổ chức quốc tế trong việc kiểm soát các tin tức xấu, phản động trên không gian mạng, chủ động phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội để có biện pháp kỹ thuật ngăn chặn kịp thời các hoạt động tuyên truyền của các thế lực thù địch

+ Thường xuyên tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo để chia sẻ kinh nghiệm về công tác đấu tranh phòng chống các thế lực phản động giữa các cơ quan chức năng các nước