Giáo trình Hàn cơ bản được biên soạn với mục tiêu giúp các bạn có thể hiểu được quy trình hàn các mối hàn tấm ở vị trí hàn bằng; Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại; Tính toán chế độ hàn điện hồ quang tay phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn. Mời các bạn cùng tham khảo!
KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ TRONG HÀN VÀ CẮT
hàn và cắt kim loại 0.75 0.75
2 Bài 2: Khái niệm thiết bị, dụng cụ hàn và kỹ thuật sử dụng 7 2 5
2.1 Máy hàn điện xoay chiều (AC) và kỹ thuật sử dụng 1 0.5 0.5
2.2 Máy hàn điện một chiều (DC) và kỹ thuật sử dụng 1 0.5 0.5
2.3 Dây hàn, kìm hàn và phương pháp đấu dây hàn 0.5 0.25 0.25
2.5 Kỹ thuật cắt kim loại bằng ngọn lửa oxy-khí cháy 4 0.5 3.5
3 Bài 3: Kỹ thuật gây hồ quang và duy trì hồ quang hàn 8 2 6
3.1 Những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn 1 1
3.2 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
3.3 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
3.4 Thao tác an toàn để tránh hồ quang hàn 0.5 0.5
3.5 Các phương pháp gây hồ quang hàn 4 4
3.6 Phương pháp khắc phục hồ quang bị thổi lệch và que hàn bị dính 1 0.5 0.5
4 Bài 4: Kỹ thuật hàn đường thẳng 16 2 13 1
4.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
4.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
4.3 Các phương pháp dao động que hàn và góc độ que hàn 0.5 0.5
4.4 Kỹ thuật bắt đầu hàn, nối đường hàn và kết thúc đường hàn 11 10 1
4.5 Kỹ thuật duy trì và ổn định hồ quang trong quá trình hàn 2 2
3.6 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 1 1
5 Bài 5: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối không vát cạnh 17 4 12 1
5.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
5.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
5.3 Kỹ thuật hàn đính phôi hàn 0.5 0.5
5.4 Kỹ thuật thực hiện mối hàn bằng giáp mối không vát cạnh 14.5 2.5 11 1
5.5 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 0.5 0.5
6 Bài 6: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối vát cạnh
6.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
6.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
6.3 Kỹ thuật hàn đính phôi hàn 0.5 0.5
6.4 Kỹ thuật thực hiện mối hàn bằng giáp mối vát cạnh V 21.5 1.5 19 1
6.5 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 0.5 0.5
Kiểm tra kết thúc mô đun 2 2
6 Điều kiện thực hiện môn học
Phòng học lý thuyết/thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn
6.2 Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, Bảng rộng, thiết bị hàn, thiết bị cắt kim loại bằng ngọc lửa oxy-khí cháy
6.3 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo trình, giáo án, Phiếu thực hành, phiếu học tập, quy trình thực hành, bàn hàn, mặt nạ hàn, dụng cụ hàn
6.4 Các điều kiện khác: trang bị BHLĐ chuyên ngành hàn.
7 Nội dung và phương pháp đánh giá
+ Nắm được những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn
+ Hiểu biết cách sử dụng các loại máy hàn điện hồ quang tay
+ Hiểu được quy trình hàn các mối hàn tấm ở vị trí hàn bằng
+ Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại
+ Tính toán chế độ hàn điện hồ quang tay phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn
+ Sử dụng thành thạo thiết bị hàn điện hồ quang tay
+ Cắt được vật liệu hàn bằng ngọn lửa oxy – khí cháy
+ Hàn được các mối hàn giáp mối tấm ở vị trí bằng bằng phương pháp hàn điện hồ quang tay
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện tính kiên trì, tỉ mỉ, tác phong làm việc khoa học
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, ban hành ngày 13/3/2017, nhằm đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng đào tạo và thống nhất các quy trình giáo dục tại các cơ sở đào tạo Quy chế này hướng đến việc nâng cao hiệu quả giảng dạy, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của sinh viên, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho việc tuyển sinh và quản lý đào tạo Cao đẳng chính quy.
- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau: Điểm đánh giá Trọng số
+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
+ Điểm thi kết thúc môn học 60%
Phương pháp đánh giá Phương pháp tổ chức Hình thức kiểm tra Chuẩn đầu ra đánh giá
Số cột Thời điểm kiểm tra
1 Sau 27 giờ Định kỳ Viết/
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học được chấm theo thang điểm
10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân
Điểm môn học được tính bằng tổng các điểm đánh giá thành phần nhân với trọng số tương ứng Điểm môn học theo thang điểm 10 sẽ được làm tròn đến một chữ số thập phân và sau đó được quy đổi sang điểm chữ và điểm số theo thang điểm 4, phù hợp với quy định của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về đào tạo theo tín chỉ.
8 Hướng dẫn thực hiện môn học
8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Cao đẳng/trung cấp SCTBCBDK Cao đẳng/trung cấp CGKL
8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập môn học:
Phương pháp dạy học tích cực bao gồm các hoạt động như thuyết trình ngắn, nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập tình huống và câu hỏi thảo luận để tăng cường sự tham gia của học sinh Áp dụng các phương pháp này giúp học viên hiểu bài sâu hơn, phát triển khả năng tư duy độc lập và kỹ năng làm việc nhóm hiệu quả Việc kết hợp linh hoạt các hình thức dạy học tích cực góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và thúc đẩy hoạt động học tập tích cực, sáng tạo.
* Thực hành: Hướng dẫn thực hiện làm bài tập cá nhân theo nội dung đề ra
* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra
Hướng dẫn tự học theo nhóm hiệu quả bắt đầu bằng việc nhóm trưởng phân công các thành viên nghiên cứu theo yêu cầu nội dung bài học Các thành viên cùng nhau thảo luận, trình bày nội dung đã nghiên cứu, ghi chép và viết báo cáo nhóm để củng cố kiến thức và nâng cao kỹ năng làm việc nhóm.
8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:
Học sinh cần nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp để nâng cao hiệu quả học tập Các nguồn tài liệu tham khảo như trang web, thư viện và tài liệu hướng dẫn sẽ được cung cấp sẵn trước khi học, giúp người học chuẩn bị tốt hơn cho môn học Việc chuẩn bị trước sẽ giúp học sinh tiếp thu bài học một cách dễ dàng và hiệu quả hơn trong lớp.
Để đảm bảo đủ điều kiện dự thi, người học phải tham dự ít nhất 70% các buổi giảng lý thuyết Nếu học viên vắng hơn 30% số tiết lý thuyết, họ sẽ phải học lại môn học trước khi được phép tham dự kỳ thi tiếp theo Việc duy trì tỷ lệ tham dự lý thuyết phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công trong quá trình học tập và thi cử.
Tự học và thảo luận nhóm là phương pháp học tập kết hợp giữa làm việc cá nhân và làm việc nhóm hiệu quả Trong phương pháp này, nhóm gồm 8-10 người sẽ được cung cấp chủ đề thảo luận trước khi bắt đầu học lý thuyết và thực hành Mỗi học viên chịu trách nhiệm phát triển một hoặc nhiều nội dung trong chủ đề đã được nhóm phân công, giúp tăng cường sự tương tác và phát triển kỹ năng làm việc nhóm Áp dụng phương pháp tự học kết hợp thảo luận nhóm giúp nâng cao khả năng tự học, khả năng nghiên cứu độc lập và khả năng hợp tác của người học, từ đó đạt hiệu quả học tập tối ưu.
- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ
- Tham dự thi kết thúc môn học
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học
9 Tài liệu cần tham khảo:
+ Kỹ thuật hàn: Trương Công Đạt
+ Công nghệ hàn điện nóng chảy: Ngô lê Thông
+ Thực hành hàn từ căn bản đến nâng cao: Trần Văn Niên
+ Chương trình đào tạo ‘‘Chuyên gia hàn Quốc tế”, 2010
NỘI QUY VÀ AN TOÀN THỰC TẬP XƯỞNG
Bài 1 giới thiệu nội quy và an toàn thực tập trong xưởng hàn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức chấp hành nội quy để đảm bảo an toàn cho sinh viên Nội dung giúp sinh viên hiểu rõ các quy định an toàn khi thực tập hàn, từ đó giảm thiểu rủi ro và tai nạn lao động trong quá trình thực tập tại xưởng Việc tuân thủ nội quy an toàn không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần duy trì môi trường làm việc an toàn và chuyên nghiệp.
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
+ Nắm được nội quy xưởng thực tập
+ Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại
+ Hiểu và vận dụng được các kỹ thuật về an toàn trong hàn và cắt kim loại
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện thái độ nghiêm túc, cẩn thận và tự giác trong học tập
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
Người dạy nên áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực như diễn giảng, vấn đáp và dạy học theo vấn đề để thúc đẩy sự tham gia của học viên Đồng thời, yêu cầu người học thực hiện các câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1 dưới dạng cá nhân hoặc nhóm nhằm nâng cao hiệu quả học tập và phát triển kỹ năng tư duy phản biện.
Người học cần chủ động đọc trước giáo trình bài 1 để chuẩn bị tốt cho buổi học Đồng thời, hoàn thành đầy đủ các câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm, rồi nộp đúng hạn cho giảng viên.
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: xưởng hàn
- Trang thiết bị máy móc: Máy hàn, máy cắt, máy mài
Học liệu, dụng cụ và nguyên vật liệu đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chương trình môn học, bao gồm giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phiếu học tập cùng quy trình thực hiện Các thiết bị cần thiết như phôi hàn, que hàn, khí cắt giúp sinh viên hiểu rõ và thực hành các kỹ năng liên quan Việc sử dụng phù hợp các dụng cụ và nguyên vật liệu đảm bảo quá trình học tập đạt hiệu quả cao, đồng thời hỗ trợ ứng dụng kiến thức vào thực tiễn ngành nghề.
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: không (hình thức: )
✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: không
1.1 NỘI QUY XƯỞNG THỰC TẬP
- Điều 1: Sinh viên đến xưởng thực tập phải đúng giờ qui định
- Điều 2: Tuyệt đối tuân theo sự hướng dẫn của giáo viên, không tự làm bất cứ việc gì nếu chưa được sự đồng ý của Giáo viên
- Điều 3: Tích cực chủ động trong học tập, ôn các kiến thức cần thiết phục vụ cho bài tập trước khi đến Xưởng
- Điều 4: Chấp hành nghiêm chỉnh qui tắc sử dụng thiết bị, dụng cụ
- Điều 5: Không được tự ý tháo gỡ, lấy cắp hay mượn tài sản của Xưởng thực tập
Trong quá trình thực tập, điều quan trọng là không đi lại lộn xộn hoặc đùa nghịch khi không có nhiệm vụ Sinh viên không được phép vào khu vực thực tập của phân xưởng khác để đảm bảo trật tự và an toàn Việc tuân thủ quy định này giúp duy trì môi trường làm việc chuyên nghiệp và an toàn cho tất cả các thực tập sinh và nhân viên trong phân xưởng.
- Điều 7: Trong khi thực tập muốn ra ngoài phải báo cáo với Giáo viên
- Điều 8: Nghỉ ốm phải có giấy của Y tế
- Điều 9: Không được đưa người ngoài vào Xưởng thực tập
Trong quá trình thực tập, students must wear full protective gear as prescribed for welding professions Nếu không có đầy đủ bảo hộ lao động, students không được phép vào xưởng thực tập, đảm bảo an toàn trong quá trình học tập và làm việc.
- Điều 11: Sau khi thực tập xong từng buổi phải vệ sinh, thu dọn máy móc, dụng cụ nơi làm việc
- Điều 12: Chấp hành nghiêm túc qui tắc an toàn trong nghề hàn khi thưc tập
Sinh viên bắt buộc thực hiện đầy đủ nội quy thực tập xưởng theo quy định của nhà trường Vi phạm nội quy sẽ bị xử lý kỷ luật dựa trên mức độ vi phạm theo chế độ của trường, đảm bảo nguyên tắc nghiêm túc trong quá trình thực tập.
Để đảm bảo an toàn và sức khỏe trong quá trình hàn và cắt kim loại, mỗi người cần tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật an toàn nhằm không ngừng nâng cao năng suất lao động và học tập Việc thực hiện đúng các quy định an toàn không chỉ giúp phòng ngừa cháy nổ mà còn bảo vệ sức khỏe của bản thân và đồng nghiệp Tuân thủ các biện pháp phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại là yếu tố quyết định để hoàn thành kế hoạch sản xuất hiệu quả và an toàn.
MÁY HÀN ĐIỆN XOAY CHIỀU VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG
*Yêu cầu chung của các loại máy hàn điên hồ quang tay:
Hình 2 1: Sơ đồ một máy hàn điện hồ quang
- Có điện áp cao đủ để gây hồ quang, hồ quang cháy ổn định nhưng không gây nguy hiểm cho người sử dụng (tối đa 80v)
+ Máy hàn xoay chiều: Uo = 55 ÷ 80V ; Uh = 30 ÷ 55V + Máy hàn 1 chiều: Uo = 25 ÷ 45 V : Uh = 16 ÷ 35V
(Uo – điện áp đầu ra của máy hàn lúc không tải ; Uh- điện áp đầu ra của máy hàn lúc có tải)
Dây cáp mát Dây cáp hàn
Trong quá trình hàn, quan hệ giữa điện áp và dòng điện gọi là đặc tính ngoài Để đảm bảo quá trình hàn ổn định, đường đặc tính ngoài cần có độ dốc thấp, nghĩa là khi điện áp thay đổi, cường độ dòng điện không biến đổi đáng kể, giúp duy trì chất lượng mối hàn.
- Phạm vi điều chỉnh điện áp và cường độ rộng,liên tục.Khả năng điều chỉnh tin cậy và ổn định
- Kết cấu và cấu tạo cho phép làm việc an toàn quá tải trong mức nhất định
- Có công suất thích hợp, kết cấu gọn , không kồng kềnh
- Có hệ thống làm mát,không rung khi làm việc
- Hồ quang điện hàn ổn định
- Máy hàn hồ quang tay phải có dòng điện ngắn mạch Iđm = (1,3÷1,4)Ih
Các loại máy hàn điện xoay chiều. a Máy hàn xoay chiều có bộ tự cảm kết hợp
Máy hàn xoay chiều có bộ tự cảm riêng là loại máy hàn kềnh càng vì gồm hai bộ phận riêng lẻ Đến năm 1925, viện sĩ Nikitin người Nga đã cải tiến loại máy này bằng cách kết hợp hai bộ phận tự cảm thành một thiết kế tích hợp, giúp giảm kích thước và nâng cao hiệu suất Nhờ sự đổi mới này, máy hàn trở nên gọn nhẹ hơn, dễ vận hành và phù hợp hơn cho các ứng dụng công nghiệp.
Loại máy này về nguyên tắc tương tự như các máy có bộ tự cảm riêng, chỉ khác phần kết cấu Nguồn cung ứng của nó có lõi sắt chung cho cả biến thế và hệ thống điều chỉnh, giúp tối ưu hóa hiệu suất hoạt động.
Trong lõi chính của biến thế, phần dưới đặt cuộn sơ cấp và phần chính của cuộn thứ cấp, còn phần trên của lõi chứa phần còn lại của cuộn thứ cấp gọi là cuộn dây phản (hoặc cuộn kháng) Cuộn dây phản này liên quan đến cả điện và từ, nhưng mối liên hệ từ không lớn do có khe hở (a) ở lõi phụ, cho phép coi nó như một cuộn tự cảm riêng mắc vào mạch hàn nối tiếp với hồ quang Cuộn tự cảm có thể mắc cùng chiều hoặc ngược chiều với cuộn thứ cấp, tùy theo mục đích sử dụng của biến thế.
Hình 2 2: Sơ đồ nguyên ký của máy hàn xoay chiều có bộ tự cảm kết hợp
Khi có lưới điện, dòng điện I1 sinh ra trong cuộn sơ cấp W1 tạo ra sức điện động cảm ứng E2 trong phần tử thứ cấp W2, kết quả là dòng I2 chạy qua cuộn cảm tự tạo lực hàn Để điều chỉnh dòng điện hàn, người dùng chỉ cần thay đổi khe hở không khí a trong bộ tự cảm, tăng hoặc giảm khe hở sẽ điều chỉnh giá trị Rt, L, Xtc và Utc, qua đó kiểm soát cường độ dòng hàn một cách vô cấp, thuận tiện và phổ biến Máy hàn xoay chiều có thiết kế cuộn dây di động giúp dễ dàng điều chỉnh dòng điện hàn phù hợp với từng nhu cầu công việc.
Biến thế gồm một khung từ và hai cuộn dây sơ cấp và thứ cấp có thể chuyển động, giúp điều chỉnh tỷ lệ biến thế dễ dàng Với đặc tính giảm ngoài, thiết bị này phù hợp để sử dụng trong các quá trình hàn tự động và bán tự động, mang lại hiệu quả và độ chính xác cao.
Hình 2 3: Sơ đồ nguyên ký của máy hàn xoay chiều có các cuộn dây chuyển động
U 1 - Điện thế cuộn sơ cấp;
U 2 - Điện thế cuộn thứ cấp;
- Khoảng cách giữa hai cuộn dây
Máy hàn xoay chiều có các cuộn dây chuyển động thuộc loại máy có từ thông tán cao, giúp cải thiện hiệu suất hàn Khi thay đổi khoảng cách giữa hai cuộn dây, lượng từ thông tán cũng thay đổi, ảnh hưởng đến điện kháng chung của hệ thống Điện kháng của biến thế có thể được xác định gần đúng thông qua công thức, giúp tối ưu hóa quá trình hàn và nâng cao chất lượng sản phẩm.
X = ωμ₀W² / 2 + X₀ mô tả mối quan hệ giữa các yếu tố trong từ trường của hệ thống, trong đó μ₀ là độ thẩm từ của không khí, g là độ dẫn từ trung bình giữa hai trụ và biên trên của một phần chiều dài của trụ; ε là khoảng cách giữa hai cuộn dây Hiểu rõ các thông số này giúp tối ưu hóa hiệu suất của hệ thống cảm ứng từ.
Xo - Điện kháng nhỏ nhất khi khoảng cách giữa hai cuộn coi như bằng không
Chế độ hàn được thực hiện bằng hai cách:
- Thay đổi hệ số biến thế, do đó thay đổi được điện thế không tải
- Biến đổi từ từ chế độ hàn bằng cách thay đổi khoảng cách giữa hai cuộn dây
Sự khác biệt chính giữa hai loại biến thế có từ thông tán cao là: loại biến thế có lõi di động dùng để hàn thủ công, trong khi loại biến thế có cuộn dây chuyển động phù hợp cho hệ thống hàn tự động và bán tự động Ngoài ra, máy hàn xoay chiều thường được trang bị lõi từ di động để nâng cao hiệu quả quá trình hàn.
Máy hàn xoay chiều có cấu tạo với từ thông tán cao, gồm các thành phần chính như sơ đồ nguyên lý trình bày trong Hình 1-4 Trong đó, khoảng giữa hai cuộn dây sơ cấp và thứ cấp được đặt một lõi từ di động B để tạo ra sự phân nhỏ dòng từ thông sinh ra trong lõi của máy Chính nhờ thiết kế này, máy có khả năng hoạt động hiệu quả trong quá trình hàn.
Hình 2 4: Sơ đồ nguyên lý của máy hàn xoay chiều có lõi từ di động
Thụng rẽ (tương phản) thay đổi theo vị trí của lõi B trong mạch, ảnh hưởng trực tiếp đến trị số từ thụng rẽ Khi lõi B nằm trong mặt phẳng gợng từ của điểm A, trị số từ thụng rẽ càng lớn, làm giảm lượng từ thông đi qua cuộn dây thứ cấp và giảm sức điện động cảm ứng, dẫn đến dòng điện hàn trong mạch nhỏ Ngược lại, khi điều chỉnh lõi B ra khỏi mặt phẳng gợng từ, tạo ra khoảng không khí lớn hơn, từ thông giảm đi, sức điện động cảm ứng tăng và dòng điện hàn trong mạch trở nên lớn hơn, tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của mạch.
Kỹ thuật sử dụng máy hàn điện xoay chiều
Để vận hành máy hàn an toàn và hiệu quả, bạn cần đóng cầu dao nối điện từ nguồn vào máy và bật công tắc để máy chạy không tải Kiểm tra xem máy hoạt động êm ái, ổn định trước khi bắt đầu quá trình hàn Điều chỉnh dòng điện hàn phù hợp bằng thang báo dòng điện, quay tay theo hướng kim đồng hồ để tăng hoặc giảm dòng điện hàn, đảm bảo quá trình hàn đạt chất lượng cao và an toàn.
- Không điều chỉnh dòng điện hàn khi máy đang có tải
- Khi đóng cầu dao cầu tránh mặt sang một bên
- Kiểm tra dây tiếp đất
- Phải tắt máy ngay sau khi hàn xong
Hình 2 5: Máy hàn điện xoay chiều.
MÁY HÀN ĐIỆN MỘT CHIỀU VÀ KỸ THUẬT SỬ DỤNG
Các loại máy hàn điện một chiều a Máy hàn điện chỉnh lưu một pha
❖ Cấu tạo: Gồm 2 phần (Hình 1-6)
Biến áp gồm có cuộn dây sơ cấp đấu nối với lưới điện một pha và cuộn dây thứ cấp kết nối với bộ phận chỉnh lưu, giúp chuyển đổi điện áp phù hợp cho hệ thống Nhờ khả năng điều chỉnh khoảng cách giữa hai cuộn dây, biến áp cho phép kiểm soát dòng điện hàn một cách chính xác Tác dụng chính của biến áp là cung cấp dòng điện xoay chiều ổn định cho hệ thống chỉnh lưu, đảm bảo quá trình hàn điện diễn ra hiệu quả.
+ Bộ phận chỉnh lưu: Có cấu tạo như hình vẽ 1-6
Hệ thống gồm 4 điốt, đánh số lần lượt là 1, 2, 3, 4, được đấu kín bằng vật hàn nhằm đảm bảo độ kín và an toàn trong thiết kế Để điều chỉnh dòng điện hàn trên pha đưa vào hệ thống chỉnh lưu, người dùng có thể sử dụng biến trở đi kèm để điều chỉnh dòng điện phù hợp, nâng cao hiệu quả và kiểm soát quá trình hàn chính xác hơn.
Hình 2 6: Sơ đồ nguyên lý máy hàn chỉnh lưu 1 pha
- Trong nửa chu kỳ thứ nhất, hệ thống chỉnh lưu chỉ cho dòng điện hàn đi qua các Điôt 1 và 3
Trong nửa chu kỳ còn lại, hệ thống chỉnh lưu chỉ cho dòng điện hàn đi qua các điốt còn lại là 2 và 4, đảm bảo dòng điện chỉ đi theo một hướng duy nhất Nhờ đó, hồ quang duy trì sự cháy ổn định liên tục, tối ưu hiệu quả quá trình hàn.
- Sự biến thiên của dòng điện nguồn và dòng điện chỉnh lưu (hình vẽ)
Hình 2 7: a)Sự biến thiên của dòng điện nguồn b)Sự biến thiên của dòng chỉnh lưu b Máy hàn chỉnh lưu ba pha
❖ Cấu tạo: Gồm 2 phần ( Hình 1-8 )
Biến áp có cấu tạo gồm cuộn dây sơ cấp đấu với lưới điện 3 pha và cuộn dây thứ cấp kết nối với bộ phận chỉnh lưu, giúp truyền tải điện năng hiệu quả Nhờ khả năng điều chỉnh khoảng cách giữa các cuộn dây, biến áp cho phép điều chỉnh dòng điện hàn phù hợp với yêu cầu công việc Tác dụng chính của biến áp là cung cấp dòng điện xoay chiều ổn định cho hệ thống chỉnh lưu, đảm bảo quá trình hàn điện diễn ra an toàn và hiệu quả.
Hệ thống gồm có 6 điốt (Điốt 1, 2, 3, 4, 5, 6) được đấu theo sơ đồ mô tả trong hình vẽ, với cực dương và cực âm của các điốt được đấu kín qua vật hàn để đảm bảo kết nối chặt chẽ Để kiểm soát dòng điện hàn trên các pha đưa vào hệ thống chỉnh lưu, hệ thống còn được trang bị thêm biến trở nhằm điều chỉnh dòng điện hàn phù hợp, đảm bảo quá trình hàn đạt hiệu quả và an toàn.
Hình 2 8: Sơ đồ nguyên lý máy hàn chỉnh lưu ba pha
- Trong mỗi phần 6 chu kỳ, chỉ có một cặp Điôt chỉnh lưu làm việc theo thứ tự: 1-5; 2-4; 3-6
Trong toàn bộ chu kỳ dòng điện hàn, dòng chỉnh lưu liên tục và đường cong điện thế gần như trở thành đường thẳng Điều này giúp dòng điện 3 pha đi qua hệ thống chỉnh lưu dễ dàng hơn, chỉ theo một đường duy nhất Kết quả là, quá trình này tối ưu hóa hiệu quả truyền tải điện năng trong hệ thống chỉnh lưu.
- Sự biến thiên của dòng điện nguồn và dòng điện chỉnh lưu ( Hình 2-8 )
Hình 2 9: Đồ thị biến thiên dòng điện chỉnh lưu 3 pha c Máy phát điện hàn một chiều có cực từ lắp rời
Máy phát điện một chiều kiểu các cực từ lắp rời dùng để hàn gồm 4 cực từ, trong đó hai cực cùng tên được nối song song, giúp tối ưu hóa hiệu suất hoạt động Trên các cực từ có 3 tổ chổi than chính (A, B và C), trong đó tổ chổi A và B cung cấp điện trực tiếp cho hồ quang, còn tổ chổi C là tổ chổi điện than phụ cung cấp điện cho cuộn kích từ của máy phát điện Việc điều chỉnh dòng điện của cuộn dây kích từ được thực hiện thông qua bộ biến trở lắp trên máy hàn hoặc bằng cách di chuyển bằng tay nắm, giúp kiểm soát hồ quang chính xác và tối ưu quá trình hàn.
Hình 2 10: Máy phát điện một chiều kiểu các cực từ lắp rời a)Nấu tạo ; b)Nguyên lý
1 Bộ biến trở; 2 cuộn dây kích từ; 3 Tay nắm; 4.chổi điện than; 5.cực từ; 6 Roto
❖ Nguyên lý làm việc: Để hiểu rõ nguyên lý làm việc của máy hàn điện, trước hết ta phải tìm hiểu xem phản ứng Rô to là gì?
Theo nguyên lý điện từ, khi dòng điện chạy qua rô to của máy phát điện, nó sinh ra từ thông Từ thông này có tác dụng làm yếu từ trường sơ cấp, gây ra hiện tượng phản ứng rô to Hiện tượng phản ứng rô to ảnh hưởng đến hiệu suất và chức năng của máy phát điện.
Khi không tải, trong Rô to của máy phát điện không có dòng điện hàn chạy qua, dẫn đến không sinh ra phản ứng Rô to và điện thế không tải của máy phát điện thường cao, dễ gây mồi hồ quang Trong quá trình hàn, dòng điện hàn chạy qua Rô to làm xuất hiện phản ứng Rô to, làm giảm từ thông của máy phát điện và cuối cùng khiến điện thế không tải giảm xuống mức thích hợp.
Điện thế dùng để đốt cháy hồ quang ổn định phụ thuộc vào chiều dài hồ quang thay đổi Khi chiều dài hồ quang thay đổi, phản ứng rô to cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến điện thế công tác của máy phát điện tăng theo Điều này giúp đảm bảo quá trình hàn đạt hiệu quả cao, đáp ứng đúng nhu cầu của công việc hàn.
Trong quá trình xảy ra chập mạch, phản ứng rôto tạo ra tác động lớn khiến điện thế của máy phát điện giảm xuống gần bằng 0, giúp hạn chế dòng điện chập mạch hiệu quả.
* Điều chỉnh dòng điện hàn:
Có hai phương pháp điều chỉnh dòng điện, điều chỉnh sơ và điều chỉnh tinh
Điều chỉnh thô của dòng điện hàn được thực hiện bằng cách di chuyển vị trí chổi điện than, khiến dòng điện thay đổi lớn Khi di chuyển chổi điện than theo chiều quay của rôto, phản ứng của rôto sẽ tăng cường, làm giảm điện thế và dòng điện hàn Ngược lại, di chuyển chổi điện than ngược chiều quay của rôto sẽ làm dòng điện tăng lên, giúp kiểm soát quá trình hàn hiệu quả hơn.
Điều chỉnh tinh dòng điện hàn giúp duy trì dòng điện ổn định sau khi điều chỉnh sơ bộ, đảm bảo quá trình hàn diễn ra đều đặn Sử dụng bộ biến trở để điều chỉnh dòng điện của cuộn dây kích từ, từ đó kiểm soát từ thông của máy phát điện và thay đổi điện áp của máy hàn điện Việc này giúp đạt được mục đích điều chỉnh chính xác dòng điện hàn, nâng cao hiệu quả và chất lượng của quá trình hàn.
Cạnh máy hàn một chiều có các cọc nối dây Căn cứ theo nhu cầu ta có thể thay đổi cách đấu dây để thay đổi cực tính hàn
Vận hành, sử dụng thiết bị dụng cụ hàn a Bảo hộ lao động và an toàn phòng chống cháy nổ
Hàn là một công việc có thể gây nguy hiểm cho người thợ và những người xung quanh vì vậy trước khi hàn cần chú ý:
- Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động: Mặt nạ hàn, găng tay da, ủng chống cháy, yếm da, quần áo vải dày chống cháy
- Che chắn xung quanh vị trí làm việc để tránh ảnh hưởng những người xung quanh và chống xỉ hàn bắn tóe
- Đặt máy hàn và vị trí làm việc cách xa vật liệu dễ gâ cháy nổ
- Chọn kính lọc ánh sáng phù hợp theo bảng sau:
Kính hàn số Ứng dụng
6 ÷ 7 Hàn và cắt bằng khí với mức nhiệt trung bình, hàn và cắt bằng hồ quang với dòng điện không vượt quá 30A
8 ÷ 9 Hàn và cắt bằng khí với mức nhiệt trung bình, hàn và cắt bằng hồ quang với dòng điện không vượt quá 30A ÷ 100A
10 ÷ 12 Hàn và cắt bằng hồ quang với dòng điện từ 100 ÷ 300A
13 ÷ 14 Hàn và cắt bằng hồ quang với dòng điện lớn hơn 300A b Vận hành, sử dụng thiết bị hàn
Khi vận hành máy hàn cần chú ý kiểm tra như sau:
❖ Kiểm tra mạch điện đầu vào:
Kiểm tra công tắc nguồn điện ở vị trí OFF, kiểm tra tiếp xúc tại các chỗ nối, xiết chặt các đai ốc, kiểm tra dây nối đất của máy
Hình 2 11: Sơ đồ chi tiết máy hàn điện xoay chiều
Hình 2 12: Kiểm tra điện đầu vào
❖ Kiểm tra mạch điện đầu ra:
Hình 2 13: Kiểm tra kìm hàn, kẹp mass
➢ Kiểm tra tiếp xúc tại các chỗ nối
➢ Xiết chặt các bu lông
➢ Nối dây mát với bàn hàn
➢ Kiểm tra tiếp xúc của dây
Lắp que hàn tiếp xúc tốt tránh để phóng điện giữa que hàn và kìm hàn
- Vặn núm chỉnh Ampe kế ở vị trí phù hợp
- Điều chỉnh cho cáp hàn nằm ở giữa khe mỏ kẹp của Ampe kế
❖ Điều chỉnh cường độ dòng điện:
- Bật công tắc điện vào máy
- Bật công tắc trên máy hàn (ON)
- Xoay vô lăng điều chỉnh dòng điện theo vạch số trên máy hàn
Hình 2 15: Điều chỉnh cường độ dòng điện hàn
- Cho đầu que hàn tiếp xúc với vật hàn
- Kiểm tra số chỉ dòng điện hàn trên Ampe kế
- Tắt công tắc trên máy hàn
Hình 2 16: Kiểm tra cường độ dòng điện
- Quan hệ giữa chiều dài cáp hàn và cường độ dòng điện hàn theo bảng sau:
- Tiêu chuẩn của kìm hàn:
Dòng điện hàn (A) Điện áp hồ quang (V) Đường kính que hàn (mm)
Tiết diện Cáp hàn Max (mm 2 )
Hình 2 17: Một số loại máy hàn điện DC.
DÂY HÀN, KÌM HÀN VÀ CÁCH ĐẤU DÂY
Hình 2 18: Kìm hàn và dây hàn
Kìm hàn điện hồ quang tay
Có các loại sau: Kiểu ren, Kiểu kẹp, Kiểu cút
Hình 2 19: Các loại kìm hàn điện hồ quang tay
Hình 2 20: Các loại kẹp nối mát
Kẹp nối dây nối mát đến chi tiết hàn là bộ phận quan trọng trong quy trình hàn, giúp đảm bảo kết nối điện chắc chắn và ổn định Nếu kết nối mát không đảm bảo tiếp xúc tốt, hồ quang sẽ không ổn định, dẫn đến thiếu nhiệt trong quá trình hàn và gây ra các lỗi kỹ thuật Vì vậy, kẹp phải đảm bảo tiếp xúc điện tốt, dễ thao tác và dễ sử dụng để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình hàn.
Phương pháp đấu dây hàn
Máy hàn điện xoay chiều(AC) không quy định phương pháp đấu dây Đối với máy hàn điện một chiều (DC): Có hai phương pháp đấu dây sau đây:
Đấu nghịch (DC +) sử dụng kìm hàn nối vào cực dương của máy hàn và dây mát nối vào cực âm, tạo ra mối hàn có độ sâu ngấu cao, phù hợp để hàn các vật liệu dày Phương pháp này giúp nâng cao chất lượng mối hàn, đặc biệt trong các công việc đòi hỏi độ bền và chắc chắn.
Đấu thuận (DC -) là phương pháp kết nối trong hàn điện, trong đó kìm hàn được nối vào cực âm của máy hàn và dây mát được kết nối vào cực dương Phương pháp này tạo ra mối hàn có độ sâu ngấu thấp, phù hợp để hàn các vật mỏng, đảm bảo độ an toàn và chất lượng mối hàn.
MẶT NẠ HÀN
Trong quá trình hàn điện, hồ quang sinh ra tia tử ngoại, tia hồng ngoại và các tia sáng thông thường có cường độ rất mạnh, đều gây hại cho sức khỏe con người Do đó, khi tiếp xúc với ánh sáng hồ quang hàn, việc đeo mặt nạ hàn phù hợp là biện pháp bảo vệ tối ưu cho đôi mắt và da mặt, giúp ngăn ngừa các tác nhân gây tổn thương do tia bức xạ và ánh sáng mạnh từ quá trình hàn.
Mặt nạ hàn gồm hai loại chính là mặt nạ cầm tay và mặt nạ đội đầu, phù hợp với từng mục đích sử dụng Đối với thợ hàn chuyên nghiệp, mặt nạ đội đầu thường được sử dụng phổ biến hơn nhờ tính tiện lợi và khả năng bảo vệ toàn diện Lựa chọn loại mặt nạ phù hợp giúp đảm bảo an toàn tối đa khi làm việc trong ngành hàn.
NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ HỒ QUANG HÀN
3.2 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
3.3 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
3.4 Thao tác an toàn để tránh hồ quang hàn 0.5 0.5
3.5 Các phương pháp gây hồ quang hàn 4 4
3.6 Phương pháp khắc phục hồ quang bị thổi lệch và que hàn bị dính 1 0.5 0.5
4 Bài 4: Kỹ thuật hàn đường thẳng 16 2 13 1
4.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
4.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
4.3 Các phương pháp dao động que hàn và góc độ que hàn 0.5 0.5
4.4 Kỹ thuật bắt đầu hàn, nối đường hàn và kết thúc đường hàn 11 10 1
4.5 Kỹ thuật duy trì và ổn định hồ quang trong quá trình hàn 2 2
3.6 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 1 1
5 Bài 5: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối không vát cạnh 17 4 12 1
5.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
5.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
5.3 Kỹ thuật hàn đính phôi hàn 0.5 0.5
5.4 Kỹ thuật thực hiện mối hàn bằng giáp mối không vát cạnh 14.5 2.5 11 1
5.5 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 0.5 0.5
6 Bài 6: Kỹ thuật hàn bằng giáp mối vát cạnh
6.1 Chuẩn bị thiết bị hàn, dụng cụ hàn, vật liệu hàn 1 1
6.2 Chọn chế độ hàn điện hồ quang tay 0.5 0.5
6.3 Kỹ thuật hàn đính phôi hàn 0.5 0.5
6.4 Kỹ thuật thực hiện mối hàn bằng giáp mối vát cạnh V 21.5 1.5 19 1
6.5 Khuyết tật mối hàn: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 0.5 0.5
Kiểm tra kết thúc mô đun 2 2
6 Điều kiện thực hiện môn học
Phòng học lý thuyết/thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn
6.2 Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, Bảng rộng, thiết bị hàn, thiết bị cắt kim loại bằng ngọc lửa oxy-khí cháy
6.3 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo trình, giáo án, Phiếu thực hành, phiếu học tập, quy trình thực hành, bàn hàn, mặt nạ hàn, dụng cụ hàn
6.4 Các điều kiện khác: trang bị BHLĐ chuyên ngành hàn.
7 Nội dung và phương pháp đánh giá
+ Nắm được những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn
+ Hiểu biết cách sử dụng các loại máy hàn điện hồ quang tay
+ Hiểu được quy trình hàn các mối hàn tấm ở vị trí hàn bằng
+ Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại
+ Tính toán chế độ hàn điện hồ quang tay phù hợp với chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn
+ Sử dụng thành thạo thiết bị hàn điện hồ quang tay
+ Cắt được vật liệu hàn bằng ngọn lửa oxy – khí cháy
+ Hàn được các mối hàn giáp mối tấm ở vị trí bằng bằng phương pháp hàn điện hồ quang tay
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện tính kiên trì, tỉ mỉ, tác phong làm việc khoa học
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
Chương trình đào tạo Cao đẳng hệ chính quy áp dụng theo quy chế ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Quy chế này quy định rõ các nguyên tắc, nội dung và phương pháp đào tạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động Áp dụng quy chế đào tạo giúp đảm bảo tính thống nhất, chuẩn hóa và thúc đẩy phát triển các chương trình đào tạo Cao đẳng chính quy hiệu quả.
- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau: Điểm đánh giá Trọng số
+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
+ Điểm thi kết thúc môn học 60%
Phương pháp đánh giá Phương pháp tổ chức Hình thức kiểm tra Chuẩn đầu ra đánh giá
Số cột Thời điểm kiểm tra
1 Sau 27 giờ Định kỳ Viết/
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc môn học được chấm theo thang điểm
10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân
Điểm môn học được tính bằng tổng điểm của tất cả các thành phần đánh giá nhân với trọng số tương ứng Điểm môn học theo thang điểm 10 sẽ được làm tròn đến một chữ số thập phân, sau đó quy đổi sang điểm chữ và điểm số theo thang điểm 4 theo quy định của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về đào tạo theo tín chỉ Quy trình này đảm bảo đánh giá học tập chính xác và phù hợp với chuẩn quy đổi giữa các hệ thống điểm khác nhau.
8 Hướng dẫn thực hiện môn học
8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Cao đẳng/trung cấp SCTBCBDK Cao đẳng/trung cấp CGKL
8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập môn học:
Phương pháp dạy học tích cực bao gồm các hoạt động như thuyết trình ngắn, nêu vấn đề để kích thích tư duy học viên, hướng dẫn đọc tài liệu một cách hiệu quả, áp dụng bài tập tình huống để nâng cao kỹ năng thực hành, và sử dụng câu hỏi thảo luận nhằm khuyến khích trao đổi, phản biện trong quá trình học Những phương pháp này giúp tạo môi trường học tương tác, kích thích sự chủ động học tập của học viên, đồng thời nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức Áp dụng các kỹ thuật này phù hợp với lý thuyết dạy học tích cực, góp phần phát triển toàn diện năng lực học sinh, sinh viên.
* Thực hành: Hướng dẫn thực hiện làm bài tập cá nhân theo nội dung đề ra
* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra
Hướng dẫn tự học theo nhóm hiệu quả bắt đầu với việc nhóm trưởng phân công các thành viên nghiên cứu và tìm hiểu các nội dung trong bài học Các thành viên cần dành thời gian thảo luận, trình bày ý kiến và ghi chú lại những kiến thức chính Cuối cùng, nhóm tổng hợp các nội dung đã nghiên cứu để viết báo cáo nhóm chi tiết và rõ ràng Phương pháp này giúp nâng cao kỹ năng làm việc nhóm, tăng cường khả năng tự học và hiểu sâu kiến thức.
8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:
Học sinh nên nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp để chuẩn bị tốt hơn cho quá trình học tập Các tài liệu tham khảo, bao gồm trang web, thư viện và các nguồn tài liệu hữu ích, sẽ được cung cấp trước khi người học bước vào môn học này, giúp họ nắm vững kiến thức và nâng cao hiệu quả học tập.
Người học phải tham dự tối thiểu 70% các buổi giảng lý thuyết để đạt yêu cầu Trường hợp vắng hơn 30% số tiết lý thuyết, sinh viên phải học lại môn học trước khi được phép dự kỳ thi lần tiếp theo Đây là quy định nhằm đảm bảo sinh viên có đủ kiến thức và hoàn thành yêu cầu học tập của môn học Việc tham gia đầy đủ các buổi giảng lý thuyết không chỉ đảm bảo quyền lợi dự thi mà còn giúp sinh viên tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn.
Tự học và thảo luận nhóm là phương pháp học tập kết hợp giúp nâng cao hiểu biết và kỹ năng làm việc nhóm Phương pháp này cho phép nhóm gồm 8-10 người cùng nhau thảo luận chủ đề đã được chuẩn bị trước, sau khi tiếp cận lý thuyết và thực hành Mỗi thành viên trong nhóm sẽ đảm nhận trách nhiệm phát triển hoặc hoàn thiện các nội dung cụ thể trong chủ đề đã phân chia, giúp đạt được hiệu quả học tập cao và xây dựng kỹ năng làm việc nhóm hiệu quả.
- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ
- Tham dự thi kết thúc môn học
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học
9 Tài liệu cần tham khảo:
+ Kỹ thuật hàn: Trương Công Đạt
+ Công nghệ hàn điện nóng chảy: Ngô lê Thông
+ Thực hành hàn từ căn bản đến nâng cao: Trần Văn Niên
+ Chương trình đào tạo ‘‘Chuyên gia hàn Quốc tế”, 2010
NỘI QUY VÀ AN TOÀN THỰC TẬP XƯỞNG
Bài 1 giới thiệu về nội quy và an toàn thực tập trong xưởng hàn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấp hành nội quy để đảm bảo an toàn cho sinh viên Nội dung bài học giúp sinh viên nâng cao ý thức về an toàn lao động và tuân thủ các quy định trong quá trình thực tập tại xưởng hàn Việc tuân thủ nội quy không chỉ giảm nguy cơ tai nạn mà còn nâng cao hiệu quả học tập và kỹ năng thực hành của sinh viên trong môi trường xưởng.
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
+ Nắm được nội quy xưởng thực tập
+ Hiểu biết được về an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại
+ Hiểu và vận dụng được các kỹ thuật về an toàn trong hàn và cắt kim loại
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Rèn luyện thái độ nghiêm túc, cẩn thận và tự giác trong học tập
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
Đối với người dạy, việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực như diễn giảng, vấn đáp và dạy học theo vấn đề giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức Giảng viên nên yêu cầu người học thực hiện các câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1, có thể thực hiện theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, nhằm phát triển kỹ năng phân tích và tư duy độc lập của sinh viên Áp dụng các phương pháp này không chỉ thúc đẩy sự tương tác mà còn giúp học viên hiểu sâu hơn về nội dung bài học, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.
Người học nên chủ động đọc trước giáo trình bài 1 để chuẩn bị tốt hơn cho buổi học Đồng thời, cần hoàn thành đầy đủ các câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống của bài 1, có thể làm cá nhân hoặc nhóm, và nộp đúng thời gian quy định cho người dạy Việc này giúp nâng cao kỹ năng tự học và đảm bảo tiến độ học tập hiệu quả.
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: xưởng hàn
- Trang thiết bị máy móc: Máy hàn, máy cắt, máy mài
Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án và phiếu học tập đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp kiến thức nền tảng cho học viên Các học liệu, dụng cụ và nguyên vật liệu như phôi hàn, que hàn, khí cắt cùng với quy trình thực hiện là thiết yếu để đảm bảo quá trình học tập và thực hành đạt hiệu quả cao Việc sử dụng phù hợp các thiết bị và vật tư này giúp nâng cao kỹ năng hàn cắt, ứng dụng công nghệ chính xác và an toàn trong các dự án kỹ thuật.
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: không (hình thức: )
✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: không
1.1 NỘI QUY XƯỞNG THỰC TẬP
- Điều 1: Sinh viên đến xưởng thực tập phải đúng giờ qui định
- Điều 2: Tuyệt đối tuân theo sự hướng dẫn của giáo viên, không tự làm bất cứ việc gì nếu chưa được sự đồng ý của Giáo viên
- Điều 3: Tích cực chủ động trong học tập, ôn các kiến thức cần thiết phục vụ cho bài tập trước khi đến Xưởng
- Điều 4: Chấp hành nghiêm chỉnh qui tắc sử dụng thiết bị, dụng cụ
- Điều 5: Không được tự ý tháo gỡ, lấy cắp hay mượn tài sản của Xưởng thực tập
Điều 6 quy định rằng không được đi lại lộn xộn hoặc đùa cợt khi đang thực tập nếu không có nhiệm vụ Ngoài ra, người thực tập không được phép đi vào các khu vực thực tập của phân xưởng khác để đảm bảo an toàn và trật tự trong quá trình thực tập.
- Điều 7: Trong khi thực tập muốn ra ngoài phải báo cáo với Giáo viên
- Điều 8: Nghỉ ốm phải có giấy của Y tế
- Điều 9: Không được đưa người ngoài vào Xưởng thực tập
Trong quá trình thực tập, sinh viên bắt buộc phải mang đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động theo quy định dành cho nghề hàn Việc không tuân thủ quy định này sẽ không được phép vào xưởng thực tập để đảm bảo an toàn và phòng tránh tai nạn.
- Điều 11: Sau khi thực tập xong từng buổi phải vệ sinh, thu dọn máy móc, dụng cụ nơi làm việc
- Điều 12: Chấp hành nghiêm túc qui tắc an toàn trong nghề hàn khi thưc tập
Sinh viên bắt buộc thực hiện đầy đủ nội quy thực tập xưởng để đảm bảo quy trình học tập hiệu quả Vi phạm nội quy sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy chế của nhà trường, tùy thuộc vào mức độ vi phạm Tuân thủ nội quy giúp sinh viên nâng cao ý thức trách nhiệm và đảm bảo an toàn trong quá trình thực tập.
Kỹ thuật an toàn và phòng chống cháy nổ trong hàn và cắt kim loại là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho người lao động Việc tuân thủ các quy định về an toàn không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động và học tập Mỗi người cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc các biện pháp an toàn, đảm bảo sức khỏe và thành công trong công việc, đồng thời hoàn thành kế hoạch sản xuất đề ra.