MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Công tác tư tưởng có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác Đảng Đảng Công tác tư tưởng nhằm xây dựng Đảng luôn vững mạnh về tư tưởng, chính trị từng bướ[.]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công tác tư tưởng có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác Đảng Đảng Công tác tư tưởng nhằm xây dựng Đảng luôn vững mạnh về tư tưởng, chính trị từng bước nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, xây dựng và củng cố niềm tin, biến niềm tin thành ý chí và hành động cách mạng sáng tạo của mọi người dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, củng cố và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng và trong xã hội Cùng với công tác tổ chức và công tác kiểm tra, công tác tư tưởng góp phần xây dựng Đảng ta trở thành đội tiên phong, bộ tham mưu tác chiến của giai cấp công nhân và của cả dân tộc, một chính đảng cách mạng, đủ khả năng lãnh đạo nhân dân ta xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, làm thất bại mọi âm mưu chống phá về tư tưởng, chính trị của các thế lực thù địch trong mọi thời kỳ, điều kiện, hoàn cảnh Do đó, việc nghiên cứu làm rõ những vấn đề có liên quan đến công tác tư tưởng và chất lượng công tác tư tưởng luôn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc
Trong thời kỳ hội nhập, mở cửa các thế lực thù địch thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình" tấn công vào nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng Trong tình hình mới, “diễn biến hòa bình” của chúng làm cho ta “ tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “tự suy thoái” Vì vậy, công tác tư tưởng càng phải tăng cường tuyên truyền, giáo dục, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng giữ vị trí thống trị trong đời sống tinh thần của
xã hội, đồng thời tăng cường nghiên cứu để làm rõ những vấn đề mà cuộc sống đặt ra, đấu tranh với các tư tưởng tiêu cực, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt của kẻ thù là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng ta
Trước những đòi hỏi, yêu cầu của sự nghiệp cách mạng hiện nay, Đại hội XII đã đề ra những yêu cầu đổi mới đối với công tác tư tưởng, đòi hỏi toàn Đảng cần tiếp tục nắm vững, phát huy vai trò to lớn của lĩnh vực này
Trang 2Trong đó cần tăng cường nghiên cứu lý luận; tổng kết thực tiễn; tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyết phục và hiệu quả công tác tư tưởng; tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền, cổ vũ các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt việc tốt, giáo dục truyền thống yêu nước Đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, giáo dục công dân trong các trường chính trị
và hệ thống giáo dục quốc dân Mỗi cán bộ, đảng viên cần không ngừng học tập và nâng cao trình độ lý luận chính trị
Trong những năm qua, Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội đã lãnh đạo đổi mới công tác tư tưởng, nhiều công việc quan trọng trong công tác tư tưởng đã được triển khai Công tác tư tưởng đã góp phần tích cực vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, công tác tư tưởng ở cơ sở
có lúc chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu của tình hình nhiệm vụ, còn bộc lộ những hạn chế: Một số cấp uỷ đảng chưa nhận thức đầy đủ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của công tác tư tưởng, coi công tác tư tưởng chỉ là tuyên truyền giải thích chủ trương đường lối, thông tin thời sự chính sách mà chưa thấy hết mối quan hệ hữu cơ giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức, công tác cán bộ, công tác kiểm tra, chưa thấy hết vai trò công tác tư tưởng đối với phát triển kinh tế- xã hội, chưa kịp thời nắm bắt dư luận xã hội; tâm tư, tình cảm của nhân dân, ngại tiếp xúc, đối thoại với nhân dân dẫn đến khi giải quyết những vấn đề phức tạp thì nặng về biện pháp hành chính một chiều, cứng nhắc, nóng vội, chủ quan duy ý chí, nhất là trong việc quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, trong tín ngưỡng, tôn giáo…
Vì vậy, nhiều mâu thuẫn tư tưởng nẩy sinh do sự mất công bằng, thiếu dân chủ làm cho tình hình ở một số nơi trở nên phức tạp… tạo nên những bức xúc, nổi cộm trong nhân dân, cản trở sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa của
Trang 3Từ những vấn đề thực tiễn trên tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Công tác
tư tưởng của Đảng bộ phường quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội trước yêu cầu mới” làm luận văn của mình.
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề công tác tư tưởng đã có rất nhiều công trình khoa học, sách báo,
đề tài nghiên cứu đề cập đến như:
“Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam”
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001
“Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng” Hà Học
Hợi và Ngô Văn Thạo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002
“Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng và hiệu qủa công tác tư tưởng - văn hóa trong tình hình mới” Hữu Thọ- Đào Duy Quát, ban Tư
tưởng-Văn hóa Trung ương, Hà Nội, 1999
“Cơ sở lý luận công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam” của
PGS, TS Lương Khắc Hiếu, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2017
“Công tác tư tưởng ở nước ta trước yêu cầu mới” TS Phạm Huy Kỳ
tạp chí lý luận chính trị và truyền thông, số 4/2010
“Công tác tư tưởng, lý luận thời kỳ mới, thực trạng, quan điểm và giải pháp” TS Phạm Tất Thắng (chủ biên) Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010
“Công tác tư tưởng của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay” luận văn thạc sĩ của Hoàng Quốc Đạt, 2005
Các công trình đã đề cập có hệ thống các vấn đề lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về công tác
tư tưởng, đã vận dụng lý luận vào thực tiễn công cuộc cách mạng qua các thời
kỳ, đặc biệt trong sự nghiệp đổi mới đất nước, địa phương để chỉ ra thực trạng
tư tưởng và công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng Từ đó đã bàn và xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp công tác tư tưởng trong tình hình mới Các tác phẩm đã tập trung đề cập đến nhiều giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng ở các ngành, các cấp, trong đó đã nêu ra một số nội dung liên quan đến công tác tư tưởng ở cấp
Trang 4cơ sở Những nội dung đó đã góp phần định hướng cho công tác tư tưởng nói chung và đối với cấp cơ sở nói riêng, nhất là giúp cho việc thực hiện phương châm công tác tư tưởng hướng về cơ sở Song chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề chất lượng công tác tư tưởng ở đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội hiện nay
Luận văn, có kế thừa những lý luận về tư tưởng và công tác tư tưởng mà các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước trong thời gian qua đã thực hiện, trên
cơ sở đó phân tích nêu bật tính tất yếu phải nâng cao chất lượng công tác tư tưởng trong tình hình hiện nay, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các đảng bộ phường Tuy nhiên, đề tài này khác với các nhà nghiên cứu trước đây ở chỗ phạm vi nghiên cứu tập trung vào đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội : đi sâu vào phân tích thực trạng chất lượng công tác tư tưởng, từ đó đề ra những giải pháp riêng phù hợp với tình hình phát triển của đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội trong giai đoạn tới
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích: Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn
về công tác tư tưởng của Đảng bộ phường quận Cầu Giấy, Hà Nội Từ đó, đề xuất giải pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội trước yêu cầu mới
3.2 Nhiệm vụ:
- Làm rõ quan niệm công tác tư tưởng và những nhân tố chi phối trực tiếp đến công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy,
Hà Nội hiện nay
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân về chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội hiện nay
Trang 5- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội trước yêu cầu mới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Công tác tư tưởng của Đảng bộ phường quận Cầu Giấy, Hà Nội
4.2 Phạm vi: Luận văn tập trung nghiên cứu về công tác tư tưởng của
Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội từ năm 2012 đến nay
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tư tưởng; các văn kiện của Đảng và các văn bản của Nhà nước liên quan đến công tác tư tưởng
Luận văn kết hợp chặt chẽ phương pháp lô-gích với phương pháp lịch
sử, chú trọng khảo sát thực tế, sử dụng phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp phân tích tổng hợp và một số phương pháp khác
Luận văn có sử dụng một số kết quả nghiên cứu về công tác tư tưởng
và công tác tư tưởng ở cơ sở làm cơ sở cho việc nghiên cứu
6 Cái mới của luận văn
- Luận văn làm rõ các yếu tố cấu thành và liên quan đến công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội hiện nay
- Khảo sát, phân tích những căn cứ khoa học làm cơ sở cho việc nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội hiện nay nhằm đáp ứng trước yêu cầu mới
- Đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội trước yêu cầu mới
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Trang 6Luận văn góp phần cung cấp cơ sở lý luận, đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp cho việc nâng cao chất lượng công tác tư tưởng nói chung và chất lượng công tác tư tưởng của đảng bộ phường nói riêng
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng phục vụ việc
nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy và các đảng bộ phường (xã) trên toàn thành phố Hà Nội
8 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 11 tiết
Trang 7Chương 1 CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ PHƯỜNG TRƯỚC YÊU CẦU MỚI – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Công tác tư tưởng của đảng bộ phường
1.1.1 Công tác tư tưởng và công tác tư tưởng của đảng bộ phường
1.1.1.1 Công tác tư tưởng
* Tư tưởng
* Hệ tư tưởng
* Công tác tư tưởng
1.1.1.2 Công tác tư tưởng của đảng bộ phường trước yêu cầu mới
1.2 Các yếu tố cấu thành công tác tư tưởng của Đảng bộ phường
1.2.1 Chủ thể công tác tư tưởng
1.2.2 Đối tượng công tác tư tưởng
1.2.3 Mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện, hiệu quả công tác tư tưởng
1.3 Vai trò, nhiệm vụ công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trước yêu cầu mới
1.3.1 Vai trò công tác tư tưởng của Đảng bộ phường
1.3.1.1 Trong sự nghiệp cách mạng, công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành rất quan trọng, quan hệ trực tiếp đến sự thành bại của sự nghiệp cách mạng
1.3.1.2 Công tác tư tưởng là nhân tố quyết định trực tiếp đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Có thể khẳng định rằng, cùng với công tác tổ chức, công tác xây dựng Đảng góp phần làm cho Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc
1.3.1.3 Công tác tư tưởng góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, làm cho Đảng luôn luôn trở thành đội tiền phong của giai cấp và dân tộc; khắc phục và ngăn chặn những biến động tiêu cực về mặt tư tưởng, xây
Trang 8dựng được ý thức mới, quan niệm mới, nhân sinh quan cách mạng tích cực của con người đối với cuộc sống, đối với xã hội trong từng giai đoạn lịch sử.
1.3.2 Nhiệm vụ công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trước yêu cầu mới
1.3.2.1 Xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan, giác ngộ cách mạng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.
1.3.2.2 Xây dựng tư duy kinh tế cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cấp cơ sở theo yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước định hướng lên CNXH
1.3.2.3 Giáo dục ý thức pháp luật cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở
cơ sở theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân
1.3.2.4 Giáo dục tinh thần đoàn kết, dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội.
1.3.2.5 Nắm bắt và giải quyết kịp thời những diễn biến tư tưởng mới phát sinh thường ngày ở cơ sở
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trang 9Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ PHƯỜNG
QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI TRƯỚC YÊU CẦU MỚI
2.1 Các yếu tố tác động đến công tác tư tưởng
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên – xã hội
2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội
2.1.3 Đặc điểm chính trị - xã hội
2.1.4 Đặc điểm văn hóa - xã hội
2.2 Thực trạng công tác tư tưởng của Đảng bộ phường trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội hiện nay
2.2.1 Ưu điểm và nguyên nhân
2.2.1.1 Ưu điểm
2.2.1.2 Nguyên nhân
- Nguyên nhân khách quan
- Nguyên nhân chủ quan
2.2.2 Hạn chế và nguyên nhân
2.2.2.1 Hạn chế
2.2.2.2 Nguyên nhân
- Nguyên nhân khách quan
- Nguyên nhân chủ quan
2.3 Những vấn đề đặt ra đối với công tác tư tưởng của Đảng bộ phường quận Cầu Giấy, Hà Nội trước yêu cầu mới
2.3.1 Giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu cao của nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế - chính trị- văn hóa - xã hội với chất lượng, năng lực làm công tác tư tưởng còn nhiều hạn chế của của Đảng bộ phường
2.3.2 Công tác tư tưởng phải đối mặt với mâu thuẫn giữa việc giữ vững và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc với tình trạng suy
Trang 10thoái phẩm chất đạo đức, lối sống ngày càng tăng của một bộ phận cán bộ, đảng viên.
2.3.3 Trên nhiều vấn đề còn tình trạng thiếu đồng bộ, thiếu nhất quán giữa nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện trong cộng tác
tư tưởng.
2.3.4 Cơ sở vật chất và cơ chế chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
Trang 11Chương 3
GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC
TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ PHƯỜNG TRƯỚC YÊU CẦU MỚI Ở
QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI HIỆN NAY
3.1 Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên trách quận đối với công tác tư tưởng ở đảng bộ phường
3.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng ở đảng bộ các phường đảm bảo cả về số lượng và chất lượng
3.3 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện tiến hành công tác tư tưởng của đảng bộ phường phù hợp với đặc điểm tư tưởng, tâm lý cán bộ, đảng viên và nhân dân
3.4 Đầu tư cơ sở vật chất và cơ chế chính sách đặc biệt là cán bộ làm công tác tư tưởng
3.5 Từng bước phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ, đảng viện và nhân dân
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
KẾT LUẬN
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Tuyên giáo Trung ương (2005), Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước tình hình mới
2 Ban Tuyên giáo Trung ương (2007), Tài liệu nghiên cứu các nghị quyết Hội nghị trung ương 5 khóa X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
3 Ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương (1997), Nâng cao chất lượng công tác
tư tưởng văn hóa góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
4 Ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương (2005), Công tác tuyên giáo ở cơ sở,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
5 Ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương (2005), Nhiệm vụ và giải pháp tăng cường công tác tư tưởng trong tình hình hiện nay, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội
6 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm, Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, HN.
7 Trần Thị Anh Đào (2009), Công tác tư tưởng trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
8 Đảng cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
9 Đảng cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương (khóa IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
10 Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
11 Đảng cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương (khóa X), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
12 Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc