MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt ra những yêu cầu to lớn về chất lượng nguồn lực con người Đó là sự phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể ch[.]
Trang 1MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài
Công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt ra nhữngyêu cầu to lớn về chất lượng nguồn lực con người Đó là sự phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ nói chung của con người ViệtNam, mà trước hết là thế hệ trẻ
Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại rất coi trọng công tác thanh niên, trong Dichúc Người viết: “Đảng cần phải chǎm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho
họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
“hồng” vừa “chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việcrất quan trọng và rất cần thiết”.Thanh niên là rường cột, là tương lai của dântộc Chính thanh niên là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sựnghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựngchủ nghĩa xã hội
Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII khẳngđịnh coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu, Đảng ta đòi hỏi phải “ tăngcường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác - Lê nin và
tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục đạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bảnsắc văn hóa dân tộc, ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ củađất nước” Từ đó cho thấy, giáo dục và đạo đức là một trong những điểm chủyếu, cốt lõi xuyên suốt và giữ vị trí chủ đạo trong toàn bộ quá trình giáo dụcnhân cách cho thế hệ trẻ, đặc biệt là đối với lứa tuổi thanh niên
Sự nghiệp đổi mới ở nước ta đang đi vào chiều sâu và được triển khaitrên qui mô lớn, trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.Cơ chế thị trường,nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần đang phát huy tác động tích cực, tạonên sự phát triển năng động và thúc đẩy nhịp độ tăng trưởng kinh tế ở nước
ta Nhưng, kinh tế thị trường cũng ngày càng bộc lộ những mặt trái, gây ảnh
Trang 2như trong tâm lý - đạo đức của các tầng lớp dân cư trong xã hội Những ảnhhưởng tiêu cực đó len lỏi, thẩm thấu vào mối quan hệ xã hội, làm sai lệch cácchuẩn mực giá trị, dẫn đến sự suy thoái về đạo đức ở một bộ phận xã hội, ảnhhưởng xấu tới thanh niên.
Nâng cao chất lượng giáo dục chuẩn mực đạo đức cho thanh niên làgóp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc đấu tranh bảo vệ định hướng xãhội chủ nghĩa, chống lại âm mưu “ Diễn biến hòa bình “ của các thế lực đếquốc chủ nghĩa nhằm thực hiện một cách tinh vi, thâm độc mà một trongnhững mối tiến công là tàn phá đạo đức, nhân cách của thế hệ trẻ nói chung
và trong thanh niên nói riêng Như vậy giáo dục chuẩn mực đạo đức trongthanh niên gắn liền với mục tiêu và nhiệm vụ chính trị, với cuộc đấu tranh ýthức hệ hiện nay
Có thể nói, chưa bao giờ, vấn đề chất lượng giáo dục đạo chuẩn mựcđức cách mạng được đặt ra với tầm quan trọng, tính cấp thiết và ý nghĩa xãhội rộng lớn như lúc này.Chăm lo cho sự phát triển đạo đức và đời sống tinhthần lành mạnh của cộng đồng xã hội là chăm lo tới tiềm lực phát triển lâubền của cả một dân tộc
Trên địa bàn huyện Phúc Thọ ,thành Phố Hà Nội giáo dục chuẩn mựcđạo đức cách mạng cho thanh niên đang đặt ra hàng loạt vấn đề bức xúc cầnphải nghiên cứu và giải quyết Việc đánh giá đứng tình hình, nhận diện đứngcác vấn đề và tình huống, phát hiện được những chở ngại và vướng mắc đểtìm ra các nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới nội dung vàphương pháp nâng cao chất lượng giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạngcho thanh niên huyện Phúc Thọ ,thành Phố Hà Nội sẽ góp phần tạo nên nhữngchuyển biến tích cực của đời sống đạo đức và giáo dục chuẩn mực đạo đứccách mạng hiện nay Đó là một việc làm cần thiết để đào tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho huyện, thành phố và cho đất nước
Trang 3Từ lý do trên tác giả lựa chọn vấn đề: “Giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội hiện nay”
làm đề tài nghiên cứu của luận văn
2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước theo định hướng xã hộichủ nghĩa ở nước ta hiện nay, việc nghiên cứu các giá trị truyền thống dướitác động và yêu cầu của việc thực hiện cơ chế thị trường và mở rộng giao lưuquốc tế đã được nhiều người quan tâm nhằm xác định những giá trị cần được
kế thừa và phát huy trong điều kiện mới Đáng chú ý là các chương trình khoahọc công nghệ cấp nhà nước: “Văn hóa, văn minh vì sự phát triển và tiến bộ
xã hội” (KX.06) và “ Con người Việt Nam - mục tiêu và động lực của sự pháttriển kinh tế - xã hội“ (KX.07), trong đó có kết quả nghiên cứu của đề tài
“Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay“(KX-07-02)
Trong các công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức từ sau Đại hộiĐảng lần thứ VI (1986) cần kể đến một số đề tài như công trình mang mã sốNN7: “ Cải tiến công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức và lối sống chohọc sinh sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân“ do Phạm Tấn Dong làmchủ nhiệm đã mang lại nhiều nội dung mới về giáo dục đạo đức, chính trị và
tư tưởng các trường từ tiểu học đến đại học những năm đầu của thập kỷ 90
Trong công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội, do nhận thức được tầm quantrọng đặc biệt của nhân tố con người, nhiều nhà khoa học có uy tín đã tập hợptrong chương trình nghiên cứu khoa học, công nghệ quốc gia KX.07 (1991 -1995) do Phạm Minh Hạc làm chủ nhiệm nhằm nghiên cứu các đề tài về conngười với tư cách là mục tiêu và động lực của sự phát triển Trong phạm vi củachương trình nghiên cứu này đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về giáodục đạo đức, phát triển nhân cách Đáng lưu ý nhất là vấn đề giáo dục truyềnthống dân tộc và cách mạng đã được đề cập và lý giải trên cơ sở khoa học
Ngoài ra, còn có một số bài viết đăng tải trên các tạp chí và báo ở trung
Trang 4trong xây dựng đời sống văn hóa, đạo đức của con người Việt Nam hiện nay
ở nhiều góc độ và mức độ khác nhau “Quán triệt quan hệ biện chứng giữakinh tế và đạo đức trong việc đổi mới tư duy” của GS, TS Nguyễn NgọcLong, (tạp chí Nghiên cứu lý luận số 1-2/1987); “ Giá trị truyền thống và giátrị hiện đại” của TS Nguyễn Ngọc Vân (Tạp chí Thông tin khoa học xã hội số11/1995);” Mấy suy nghĩ về tính chất kế thừa trong tiến trình phát triển củanền văn hóa truyền thống Việt Nam” của GS,TS Hoàng Vinh (Tạp chí dântộc học số 11/1995), “Giao lưu văn hóa - kinh nghiệm lịch sử và cách mạngđương đại” của GS Phạm Xuân Nam (Tạp chí cộng sản số 9/1996); “ Sự hìnhthành và phát triển nhân cách người Việt Nam trong điều kiện chuyển từ nềnkinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường” của GS,TS Dương Phú Hiệp(Tạp chí Cộng sản số 4/1992); “Truyền thống và hiện đại: vài suy nghĩ và đềxuất” của GS Phan Huy Lê (Tạp chí Cộng sản số 18/1996); “Vấn đề khai tháccác giá trị truyền thống vì mục tiêu phát triển” của GS,TS Nguyễn TrọngChuẩn (Tạp chí Triết học số 2/1998); “Giá trị truyền thống - nhân lõi và sứcsống bên trong của sự phát triển đất nước.dân tộc” của PGS,TS Nguyễn VănHuyên (Tạp chí triết học số 4/1988)…
Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống nóichung và nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống cách mạng nói riêng ởnước ta hiện nay, thời gian qua đã có nhiều công trình khoa học đề cập đếngiáo dục truyền thống cách mạng với các mức độ và phạm vi khác nhau Cóthể kể đến một số đề tài khoa học,luận văn, luận án đề cập đến công tác tưtưởng và giáo dục truyền thống cách mạng như: “ Giáo trình Tâm lý học trongcông tác tư tưởng” của TS Hà Thị Bình Hòa, “ Giáo dục đạo đức và sự hìnhthành văn hóa đạo đức ” của PGS.TS Phạm Huy Kỳ, “Giáo dục các giá trịtruyền thống dân tộc cho thanh niên hiện nay” của Bùi Ngọc Minh, “Đổi mớihình thức tuyên truyền giáo dục thanh niên” của Lương Ngọc Vĩnh, Tạp chíThanh niên số 9, 2004…
Trang 5Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu toàn diện về đề
tài “Giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay”.
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1.Mục đích
Trên cơ sở làm rõ những vẫn đề lý luận về giáo dục chuẩn mực đạo đứccách mạng cho thanh niên, phân tích, đánh giá thực trạng, giáo dục chuẩnmực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nộihiện nay; luận văn đề xuất các quan điểm và giải pháp nhầm tăng cường giáodục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên Phúc Thọ, thành Phố HàNội trong thời gian tới
3.2.Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm
vụ chủ yếu sau đây:
-Làm rõ một số vẫn đề lý luận về giáo dục chuẩn mực đạo đức cáchmạng cho thanh niên;
-Đánh giá thực trạng giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanhniên Phúc Thọ, thành Phố Hà Nội hiện nay;
-Đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm tăng cường giáo dục chuẩnmực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ,thành Phố Hà Nộitrong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước
4.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nguyên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề giáo dục chuẩn mực đạo đứccách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiên nay
4.2 Phạm vi nguyên cứu luận
Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến giáo dụcchuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ , thành phố
Trang 6Hà Nội Thời gian nghiên cứu về thực trạng từ năm 2010 đến năm 2015.Cácgiải pháp được xác định cho thời kỳ từ nay đến năm 2020
5.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
-Luận văn dựa trên nguyên lý,lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và Đảng về giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; các phương pháp nghiên cứu hệ thống,lôgíc và lịch sử, phân tích và tổng hợp, thông kê số liệu, điều tra xã hội học
6.Đóng góp mới về mặt khoa học của luận văn
-Góp phần làm rõ thêm khái niệm và tiêu chí đánh giá giáo dục chuẩnmực đạo đức cách mạng cho thanh niên
-Cung cấp sơ sở khoa học cho việc nâng cao giáo dục chuẩn mựcđạo đức cách mạng cho thanh niên cả nước nói chung và thanh niên huyệnPhúc Thọ nói riêng
7.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc học tấp
và nghiên cứu về giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
7.1.Ý nghĩa lý luận
-Góp phần làm sáng tỏ tầm quan trọng và yêu cầu của việc giáo dụcchuẩn mực đạo đức mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ,thành Phố Hà Nộihiện nay
7.2 Ý nghĩa thực tiễn
-Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo choviệc giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội Đồng thời, nó cũng góp phần nhất định vào việc nâng caonhận thức về vai trò của việc giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng chothanh niên huyện Phúc Thọ, thành Phố Hà Nội hiện nay
Trang 7-Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để vận dụng vào trongcông tác chỉ đạo để nâng cao chất lượng giáo dục chuẩn mực đạo đức cáchmạng cho thanh niên của các cấp đảng bộ Đoàn huyện Phúc Thọ, thành phố
Hà Nội
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3chương
Trang 8CHƯƠNG 1 GIÁO DỤC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
CHO THANH NIÊN- MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1 Thanh niên và giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
1.1.1 Khái niệm và phân loại thanh niên
- Khái niệm thanh niên
- Phân loại thanh niên
1.1.2 Khái niệm và cấu trúc đạo đức cách mạng
- Khái niệm đạo đức
- Khái niệm đạo đức cách mạng
- Cấu trúc đạo đức cách mạng
1.1.3 Giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng và tiêu trí đánh giáchuẩn mực đạo đức cách mạng
- Khái niệm chuẩn mực đạo đức cách mạng
- Khái niệm giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng
- Tiêu chí đánh giá chuẩn mực đạo đức cách mạng
1.1.4 Đặc điểm đạo đức cách mạng
- Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về đạo đức cách mạng
- Tư tưởng Hồ Chí Minh đạo đức cách mạng
- Quan điểm của Đảng về đạo đức cách mạng
1.2 Các yếu tố cấu thành giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
- Chủ thể giáo dục chuẩn mực đạo đức thanh niên
- Nội dung giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
Trang 9- Các phương thức giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanhniên
- Phương tiện giáo dục chuẩn mực cách mạng cho thanh niên
- Hiệu quả giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
1.3.Sự cần thiết phải tăng cường giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên hiện nay
- Vai trò giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng, điều chỉnh hành vi
- Vai trò giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên điều
chỉnh hành vi
- Yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay
- Tình suy thói đạo đức, lối sống hiện nay
Trang 10CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẪN ĐỀ ĐẶT RAVỀ GIÁO DỤC CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN HUYỆN PHÚC THỌ,THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
2.1 Một số yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội hiện nay
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên - kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội huyện Phúc Thọ,thành Phố Hà Nội
2.1.2 Đặc điểm thanh niên huyện Phúc Thọ,thành phố Hà Nội hiện nay
- Về số lượng
- Nhận thức và thái độ chính trị của thanh niên
- Vấn đề lao động, việc làm, nghề nghiệp và thu nhập
- Đời sống văn hóa tinh thần, thể lực sức khỏe của thanh niên
- Thói quen phong tục tập quán
- Tính truyền thống đạo đức và truyền thông cách mạng
2.2.Thực trạng giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay
2.2.1 Những ưu điểm và nguyên nhân giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay
Trang 11+Phương pháp giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niênngày càng phù hợp với nhu cầu dân chủ hóa và mang tính sáng tạo
+ Trình độ nhận thức, thái độ và hành vi đạo đức của đa số thanh niên
đã có những chuyển biến theo hướng tích cực
2.2.1.2 Nguyên nhân của ưu điểm
- Phong trào thanh niên và công tác giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên của huyện thời gian qua được sự quan tâm của cấp ủy Đảng
- Tinh thần trách nhiệm của chủ thể và đối tượng của giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng
2.2.2 Những hạn chế và nguyên nhân giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay
2.2.2.1 Hạn chế
- Tinh thần trách nhiệm của chủ thể và đối tượng của giáo chuẩn mực đạo đức cách mạng
- Về nội dung giáo dục
- Về hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục
- Trình độ nhận thức, thái độ về đạo đức cách mạng của thanh niên
2.2.2.2 Nguyên nhân của hạn chế
- Nguyên nhân chủ quan
- Nguyên nhân khách quan
2.3 Những vấn đề đặt ra về giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội hiện nay
2.3.1 Những vấn đề đặt ra đối với chủ thể giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
- Sự quan tâm của Đảng ủy, chính quyền Huyện Phúc Thọ - Thành phố Hà
Trang 12- Chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục đạo chuẩn mực đức cáchmạng cho thanh niên Huyện Phúc Thọ - Thành phố Hà Nội
- Chất lượng nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện, pháp luật giáodục chuẩn mực đạo dức Huyện Phúc Thọ - Thành phố Hà Nội
- Đầu tư cơ sở vật chất , kỹ thuật
- Đào tạo nghề cho thanh niên, tạo công ăn việc làm cho thanh niên HuyệnPhúc Thọ - Thành phố Hà Nội
2.3.2.Những vấn đề đặt ra đối với đối tượng giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng cho thanh niên
- Tính tự nguyện, tự giác của thanh niên khi tham gia các hoạt động giáodục chuẩn mực đạo đức cách mạng với tính áp đặt, đơn điệu trong nội dung,phương thức, phương tiện tổ chức các hoạt động giáo dục
- Suy thói về đạo đức, lối sống của thanh niên