Anh, chị hãy tìm hiểu và phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về cơ cấu thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Sự vận dụng quan điểm nêu trên của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc phát triển cơ cấu thành phần kinh tế ở nướ

Untitled TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ KINH TẾ SỐ BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ĐỀ BÀI Anh, chị hãy tìm hiểu và phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về cơ cấu t.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ KINH TẾ SỐ

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ BÀI: Anh, chị hãy tìm hiểu và phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về cơ cấu thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Sự vận dụng quan điểm nêu trên của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc phát triển cơ cấu thành phần kinh tế ở nước ta hiện nay.

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thị Thanh Thảo

MSV: 11218219

Lớp tín chỉ: LLTT1101(122)_36

Giảng viên: Nguyễn Chí Thiện

HÀ NỘI – 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3 NỘI DUNG 3

I QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ CƠ CẤU KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 3

1 Quan điểm của V.L.Lênin về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ ở Liên Xô 3

2 Quan điểm Hồ Chí Minh về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam 4 2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần với nhiều loại hình sở hữu 4 2.1.1 Tính tất yếu cần xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần 5 2.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nền kinh tế có nhiều loại hình sở hữu và nhiều thành phần kinh tế 5 2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc phát triển các thành phần kinh tế trong thời kỳ quả độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 9 2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, biện pháp xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 10

II SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CỦA ĐẢNG TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN CƠ CẤU THÀNH PHẦN KINH TẾ NƯỚC TA HIỆN NAY 11 KẾT LUẬN 14 TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

LỜI MỞ ĐẦU

Trong quá trình lãnh đạo Đảng và nhân dân tiến hành kháng chiến, kiến quốc, Hồ Chí Minh nhận ra rằng trong bối cảnh, điều kiện như Việt Nam phát triển kinh tế nhiều thành phần là một trong những đường lối đúng đắn, phù hợp Người đã xây dựng hệ thống các quan điểm về mô hình kinh tế nhiều thành phần, vai trò của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế quốc dân, đó là kết quả của sự vận dụng sáng tạo lý luận Mác -Lê Nin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam, kế thừa những giá trị truyền thống và tinh hoa văn hóa nhân loại, dựa trên nền tảng tư duy khoa học, biện chứng của Hồ Chí Minh Những tư tưởng đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị, trở thành những định hướng quan trọng, là tài sản quý giá của toàn Đảng, toàn dân ta trên con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế nhiều thành phần không chỉ có ý nghĩa

về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa về mặt thực tiễn sâu sắc Vì vậy, trong bài tiểu luận dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu, nghiên cứu quan điểm của Người để làm sáng tỏ quan điểm trên

NỘI DUNG

I QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ CƠ CẤU KINH TẾ NHIỀU

THÀNH PHẦN TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1 Quan điểm của V.L.Lênin về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá

độ ở Liên Xô

Tháng 2 năm 1921, tại Hội nghị lần thứ XI, Đảng Cộng sản Nga đã nhất trí thông qua chính sách kinh tế mới Đảng đã quyết định áp dụng ở nước Nga Xô viết những biện pháp khẩn cấp, kiên quyết nhằm cải thiện tình cảnh của nông dân và phát triển lực lượng sản xuất ở nông thôn

V.I.Lênin đã rút ra kết luận là: Trong điều kiện thực tế của nước Nga, giai cấp vô sản đã giảm nhiều sau hai cuộc chiến tranh lại vừa mới giành chính quyền về tay, họ không có kinh nghiệm quản lý và do vậy, không có khả năng khẳng định sở hữu xã hội đối với tất cả các tư liệu sản xuất của xã hội Đế phát triển lực lượng sản xuất trong điều kiện mới hình thành, cần phải kiên quyết duy trì nền kinh tể nhiều thành phần Điều đó có nghĩa là, ngoài phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa mới chỉ phôi thai và về nguyên tắc, được công nhận là có vai trò chủ đạo, cần phải cho phép tồn tại những phương thức sản xuất khác và hơn nữa cần phải phát triến ở mức độ nhất định một số thành phần kinh tế khác

Thực tế, Lênin đã đề cập đến việc thay đổi chính sách kinh tế một cách toàn diện

từ năm 1981 Ông đã chỉ rõ: “Nếu giai cấp vô sản giành được chính quyền ở một nước tư bản chủ nghĩa phát triển cao, thì chỉ cần thay nhà nước tư sản bằng nhà nước vô sản và kế thừa kỹ thuật đại tư bản chủ nghĩa được xây dụng trên những phát minh mới nhất của khoa học hiện đại là có các điều kiện đề xây dựng chủ nghĩa xã hội [CITATION www \l

1033 ] Ông đã nêu ra những thành phần kinh tế ở nước Nga Xô Viết trong tập " Bàn về thuế lương thực”, bao gồm: “

1 Kinh tế nông dân kiểu gia trưởng

2 Sản xuất hàng hóa nhỏ (trong đó bao gồm đại đa số nông dân bán lúa mì)

3 Chủ nghĩa tư bản tư nhân

4 Chủ nghĩa tư bản nhà nước

5 Chủ nghĩa xã hội" [CITATION www \l 1033 ]

Xét về thứ tự các thành phần kinh tế, Lênin đã cố tình sắp xếp các thành phần kinh

tế theo thứ tự, cấp độ tăng lên về tính chất xã hội chủ nghĩa của mỗi thành phần kinh tế; tỷ trọng của các thành phần kinh tế trong từng giai đoạn lịch sử; sự biến đổi tỷ trọng các thành phần kinh tế phải theo hướng xã hội chủ nghĩa; tính đan xen, mâu thuẫn, đấu tranh

và thống nhất giữa các thành phần kinh tế, tạo ra một cơ cấu kinh tế bền vững, tác động mạnh mẽ đến sự phát triển kinh tế của đất nước và tiến nhanh lên chủ nghĩa xã hội

V.L.Lênin coi chủ nghĩa tư bản nhà nước là sự chuẩn bị điều kiện vật chất đầy đủ cho chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa tư bản nhà nước là một bước tiến so với thế lực tự phát tiểu tư hữu Trong giai đoạn đoạn đầu thời kỳ quá độ, thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa mới chỉ là hạt mầm mới nhú lên Điều quan trọng nhất là phải chăm bón cần thận, sát sao những hạt mầm đó để nó lớn dần lên và sẽ tiến tới giữ địa vị thống trị nền kinh tế của đất nước Tóm lại, việc phát triển từ kinh tế nông dân kiểu gia trưởng lên đến Chủ nghĩa xã hội là tư tưởng nhất quán trong quan điểm của Lênin Tuy rằng mấy năm sau, Lênin qua đời, tư tưởng của ông trong “chính sách kinh tế mới" đã sớm bị dừng lại, không được phát triển toàn nhưng nó cũng đã đóng vai trò to lớn trong việc giúp nhà nước Liên Xô khôi phục nền kinh tế đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề và sau đó phát triển lực lượng sản xuất

ở Nga

2 Quan điểm Hồ Chí Minh về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam

2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần với nhiều loại hình sở hữu

Ngay sau khi giành chính quyền, trong những nhiệm vụ trước mắt của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm Chúng ta mới giành được chính quyền, lại bước vào các cuộc kháng chiến của đế quốc, thực dân, đặc biệt từ một nước nông nghiệp lạc hậu,

cần phải tạo ra một động lực to lớn cho đất nước, cần phát huy mọi nguồn lực, đặc biệt cần tạo điều kiện để phát triển các thành phần kinh tế đa dạng ở Việt Nam

2.1.1 Tính tất yếu cần xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần

Theo Hồ Chí Minh, Việt Nam bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, từ một nước nông nghiệp lạc hậu, “là một nước thuộc địa và nửa phong kiến Kinh tế rất lạc hậu và gồm có nhiều thành phần phức tạp, sức sản xuất chưa được phát triển, đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân ta thấp kém”[CITATION HồC11 \p 372 \l 1033 ] Muốn đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, theo Hồ Chí Minh cần phải phát triển từ chế độ dân chủ nhân dân lên chủ nghĩa xã hội, biến nền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, khoa học và kỹ thuật tiên tiến Muốn thực hiện được nhiệm vụ đó, phải cải biến, phát triển lực lượng sản xuất để phù hợp với quan

hệ sản xuất mới Nền kinh tế nhiều thành phần cũng là bước đầu trong việc thực hiện dân chủ trong phát triển kinh tế khi mà mọi cá nhân đều đóng góp sức người sức của trong lao động sản xuất, tạo ra nhiều sản phẩm, đa dạng thể loại hơn cho xã hôi, góp phần đáp ứng những nhu cầu về vật chất và tinh thần của con người Từ đó thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng nhanh, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân, phát triển các mặt của đời sống kinh tế – xã hội Hơn nữa, dựa trên bối cảnh Việt Nam lúc đó, việc xây dựng và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần còn là để phục vụ công cuộc kháng chiến ở Miền Nam Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng miền Bắc là khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh; tiến hành công cuộc cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho miền Bắc vững mạnh, trở thành hậu phương vững chắc cho miền Nam và là căn cứ địa cách mạng của cả nước

2.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nền kinh tế có nhiều loại hình sở hữu và nhiều thành phần kinh tế

Theo Hồ Chí Minh, Việt Nam từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên Chủ nghĩa xã hội, không thông qua giai đoạn phát triển chủ nghiền tư bản số này sinh nhiều mâu thuẫn trong các lĩnh vực đời sống xã hội, đặc biệt là mâu thuẫn giành nhu cầu phát triển cao của đất nước theo hướng tiến bộ và thực trạng kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng quá yếu ở nước ta Chính vì vậy Hồ Chí Minh đã đưa ra quan điểm về cơ cấu tổ chức kinh tế nhiều thành phần, theo thực trạng đất nước tập trung phát triển kinh tế tạo đã quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Trong “Thường thức chính trị” (1953) và "Báo cáo Dự thảo Hiến pháp” (1959) tư tưởng Hồ Chí Minh về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần nói chung, từng thành phần kinh

tế nói riêng được thể hiện rất đầy đủ Bên cạnh đó, tư tưởng của Bác còn được thể hiện khá rõ ràng trong tuyển tập “Hồ Chi Minh toàn tập” (12 tập) Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng Con đường lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có thể khác với Liên Xô: “Có nước thì đi thẳng đến chủ nghĩa xã hội (cộng sản) như Liên Xô Có nước thì phải kinh qua chế độ dân

chủ mới, rồi tiến lên chủ nghĩa xã hội (cộng sản) - như các nước Đông Âu, Trung Quốc, Việt Nam ta "[CITATION HồC \p 247 \l 1033 ]

Có thể hiểu, “chế độ dân chủ mới" theo lời Hồ Chủ Tịch là chế độ tương ứng với thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội của nước ta hiện nay Điều này được người lý giải rằng: đặc điểm to lớn của thời kỳ quá độ là một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên Chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”[CITATION HồC \p 247 \l 1033 ] Người đã phân tích: “Trong sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta chưa có kinh nghiệm, nhất là trên lĩnh vực kinh tế Đây là công việc hết sức mới mẻ đối với Đảng ta nên phải vừa làm, vừa học và có thể vấp váp, thiếu sót Xây dựng xã hội mới bao giờ cũng khó khăn, phức tạp hơn đánh đổ xã hội cũ đã lỗi thời”[ CITATION Giá \l 1033 ]

Đối với cơ cấu kinh tế, Hồ Chí Minh đề cập đến cơ cấu các thành phần kinh tế và

cơ cấu ngành, cơ cấu kinh tế vùng, lãnh thổ Hồ Chí Minh là người đầu tiên chủ trương phát triển cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ở nước ta trong suốt quá trình quá độ lên Chủ nghĩa xã hội Trước cuộc kháng chiến năm 1953, theo quan điểm của HCM cơ cấu gồm 6 thành phần là:

1 Kinh tế địa chủ phong kiến bóc lột địa tô:

Thuộc chế độ xã hội phong kiến Trong cơ cấu này, người nông dân phải làm như một nô lệ, mướn ruộng của địa chủ phong kiến, cày cấy và lao động rồi nộp tô nhưng không được sở hữu ruộng đất còn giai cấp địa chủ không phải lao động, là giai cấp được ngồi mát ăn bát vàng”, nhà cao cửa rộng, cuộc sống xa hoa, phú quý Tuy nhiên, Người không chủ trương xóa bỏ hình thức kinh tế này mà thực hiện việc giảm tô, nhằm giữ mối đại đoàn kết toàn dân tộc, thủ hút một số lượng địa tô yêu nước, theo cách mạng, đóng góp tiền của, công sức cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc

2 Kinh tế quốc doanh

Là lực lượng kinh tế của Nhà nước, thuộc về toàn dân, phục vụ lợi ích xã hội Là thành phần kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất Các đơn vị, doanh nghiệp ngoài quốc doanh bao gồm: doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty Cổ phần, công

ty liên doanh và các đơn vị theo hình thức Hợp tác xã Thành phần kinh tế này ra đời đóng một vai trò to lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược Theo Hồ Chí Minh, kinh tế quốc doanh là “nền tảng và sức lãnh đạo của nền kinh tế dân chủ mới Cho nên chúng ta phải ra sức phát triển nó và nhân dân ta phải ủng hộ nó”[ CITATION Thư \l 1033 ]

3 Kinh tế hợp tác xã

Theo Hồ Chí Minh, hợp tác xã “là hình thức sở hữu tập thể của nhân dân lao động, Nhà nước đặc biệt khuyến khích, hướng dẫn và giúp đỡ cho nó phát triển”[CITATION HồC11 \p 373 \l 1033 ] Trong bối cảnh Việt Nam bước vào thời kỳ quá độ vừa chiến tranh vừa xây dựng nền tảng của chủ nghĩa xã hội, hợp tác xã đóng vai trò rất quan trọng Theo Người, đây là phương thức tổ chức hoạt động kinh tế, đời sống xã hội văn minh Các thành viên trong xã hội đều được hưởng lợi, không ai bị bỏ lại phía sau

4 Kinh tế cá thể tiểu chủ

Đây là nền kinh tế của cá nhân, hộ gia đình, buôn bán nhỏ, tiểu thủ công nghiệp Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, cần thiết phải tạo điều kiện hỗ trợ giúp đỡ họ phát triển Đối với thành phần kinh tế này, Hồ Chí Minh cho rằng “đối với người làm nghề thủ công và lao động riêng lẻ khác, Nhà nước bảo hộ quyền sở hữu về tư liệu sản xuất của họ, ra sức hướng dẫn và giúp đỡ họ cải tiến cách làm ăn, khuyến khích họ tổ chức các hợp tác xãsản xuất theo nguyên tắc tự nguyện”[CITATION HồC11 \p 373 \l

1033 ], từ đó hăng hái làm ăn, buôn bán, đóng góp vào sự nghiệp chung của tổ quốc

5 Kinh tế tư bản tư nhân

Là thành phần kinh tế mà sản xuất kinh doanh dựa trên cơ sở chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất và bóc lột sức lao động làm thuê Đây là thành phần kinh tế của giai cấp tư sản dân tộc Tuy giai cấp này ở nước ta còn bị chèn ép bởi tư bản nước ngoài vì mới ra đời nhưng “về mặt sản xuất so với chế độ phong kiến thì chế độ tư bản là một tiến bộ to”[ CITATION Thư \l 1033 ] Họ có nhiều tư duy tiến bộ, năng lực phát triển mạnh “cho nên, chính phủ cần giúp họ phát triển Nhưng họ phải phục tùng sự lãnh đạo của kinh tế quốc gia, phải phù hợp với lợi ích của đại đa số nhân

dân”[ CITATION Thư \l 1033 ] Người cũng khẳng định “Không xóa bỏ quyền sở hữu về

tư liệu sản xuất và của cải khác của họ, mà ra sức hướng dẫn họ hoạt động nhằm làm lợi cho quốc kế dân sinh phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế của Nhà nước Đồng thời Nhà nước khuyến khích và giúp đỡ họ cải tạo theo chủ nghĩa xã hội bằng hình thức công

tư hợp doanh và những hình thức cải tạo khác”[CITATION HồC11 \p 373 \l 1033 ]

6 Kinh tế tư bản nhà nước

Đây là thành phần kinh tế có sự hợp tác giữa Nhà nước với tư bản trong đầu tư phát triển kinh tế Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chính phủ có những xí nghiệp lớn, song

để phục vụ cho các lĩnh vực đời sống xã hội chung, Nhà nước cũng cần kêu gọi giai cấp

tư sản tham gia cùng Nhà nước đầu tư vào một số lĩnh vực Người nói “ta sẽ khuyên các nhà tư sản –không phải bắt ép mà giáo dục thuyết phục họ - chung vốn với Chính phủ Các nhà tư bản sẽ hợp tác với Chính phủ để sản xuất dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân”[CITATION HồC112 \p 392 \l 1033 ] Khi các nhà tư bản thấy được công tư hợp doanh có lợi, không có hại, họ sẽ dần dần nhận thấy nhất định tiến lên chủ nghĩa xã hội

Họ sẽ nhận thấy nếu họ kinh doanh một mình, họ sẽ khó có đường ra Dù cho họ buôn bán to đến mấy cũng không thể chống lại các công ty mậu dịch, công ty Nhà nước, không thể cạnh tranh nổi, từ đó họ tự thấy cơ hội và tiền đồ của họ

Cho đến sau khi miền bắc giải phóng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ, chế

độ địa chủ phong kiến bị đánh đổ Người cho rằng: “Trong chế độ dân chủ mới, có năm loại kinh tế khác nhau:

- Kinh tế quốc doanh (thuộc chủ nghĩa xã hội, vì nó là của chung của nhân dân)

- Các hợp tác xã (nó là nửa chủ nghĩa xã hội, và sẽ tiến đến chủ nghĩa xã hội)

- Kinh tế của cá nhân, nông dân và thủ công nghệ (có thể tiến dần vào hợp tác xã, tức là nửa chủ nghĩa xã hội)

- Tư bản của tư nhân

- Tư bản của nhà nước

Trong năm loại ấy, kinh tế quốc doanh là kinh tế lãnh đạo và phát triển mau hơn

cả, cho nên kinh tế ta sẽ phát triển theo hướng chủ nghĩa xã hội chứ không theo hướng chủ nghĩa tư bản”[CITATION HồC \p 247-248 \l 1033 ]

Trên đây là năm thành phần cơ cấu kinh tế tồn tại xuyên suốt thời kỳ quá độ vì vậy chúng ta cần xây dựng chính sách hợp lý nhằm tối ưu lợi ích kinh tế, giúp phát triển nền sản xuất của xã hội

Nói về vai trò và mối quan hệ của các thành phần kinh tế trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:

“Chính sách kinh tế của Đảng và Chính phủ gồm có mấy điều:

1 Công tư đều lợi: Kinh tế quốc doanh là công Nó là nền tăng và sức lãnh đạo của kinh tế dân chủ mới( ) Tư là những nhà tư bản dân tộc và kinh tế cá nhân của nông dân

và thủ công nghệ Đó cũng là lực lượng cần thiết cho cuộc xây dựng kinh tế nước nhà Cho nên Chính phủ cần giúp họ phát triển Nhưng họ phải phục tùng sự lãnh đạo của kinh

tế quốc gia, phải hợp với lợi ích của đại đa số nhân dân

2 Chủ thợ đều lợi Nhà tư bản thì không khỏi bóc lột Nhung Chính phủ ngăn cấm

họ bóc lột công nhân quá tay Chính phủ phải bảo vệ quyền lợi của công nhân Đồng thời,

vì lợi ích lâu dài, anh chị con thợ cũng để cho chủ được số lợi hợp lý, không yêu cầu quá mức Chủ và thợ đều tự giác tự động, tăng gia sản xuất lợi cả hai bên

3 Công nông giúp nhau: Là quan hệ tương hỗ giữa hai giai cấp nông dân và công nhân, công nhân sản xuất tạo ra công cụ tốt, các sản phẩm khác giúp nông dân tăng gia sản xuất, đạt năng suất cao, tiến độ nhanh, tạo ra sản lượn lớn Ngược lại nông dân tạo ra

hương thực, các nguyên liệu cho công nghiên cung cấp cho quá trình sản xuất của công nhân

4 Lưu thông trong ngoài khai thác nguồn lực tự nhiên của đất nước như hải sản, lâm sản, khoáng sản , các sản phẩm trong sản xuất của ta,bán cho nước bạn,nhập khẩu các mặt hàng ta chưa sản xuất được của nước bạn, tạo lưu thông thương mại quốc tế Tăng cường kinh tế nhờ xuất khẩu."[CITATION HồC \p 222 \l 1033 ]

Nhờ vào trí tuệ tài ba, sáng suốt, Hồ Chí Minh đã đưa tư tưởng của mình vào việc phát triển nền kinh tế của đất nước, giúp cho công cuộc khôi phục kinh tế 1955 - 1957 hoàn thành nhanh chóng Nền kinh tế những năm 1958 – 1960 đạt được những thành tựu riêng, tạo đà thuận lợi cho kinh tế xã hội chủ nghĩa miền Bắc phát triển

2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc phát triển các thành phần kinh tế trong thời kỳ quả độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Người cũng nêu ra trong báo cáo Hiến pháp trước Quốc Hội “Trong nước ta hiện nay có những hình thức sở hữu chính về tư liệu sản xuất như sau:

- Sở hữu của Nhà nước tức là của toàn dân

- Sở hữu của hợp tác xã tức là sở hữu tập thể của nhân dân lao động

- Sở hữu của người lao động riêng lẻ

- Một ít tư liệu sản xuất thuộc sở hữu của nhà tư bản

Mục đích của chế độ ta là xóa bỏ các hình thức không xã hội chủ nghĩa, làm cho nền kinh tế gồm nhiều thành phần phức tạp trở nên một nền kinh tế Mục đích của chế độ

ta là xóa bỏ các hình thức không xã hội chủ nghĩa, làm cho nền kinh tế gồm nhiều thành phần phức tạp trở nên một nền kinh tế thuần nhất, dựa trên chế độ sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể ”[CITATION HồC1 \p 588 \l 1033 ]

Hồ Chí Minh đã đưa sở hữu xã hội chủ nghĩa đúng ở vị trí cao nhất, đó là nền tảng cho kinh tế ở xã hội mới, là điểm tựa cho Nhà nước nhân dân Đối với việc giải quyết vấn

đề mối quan hệ giữa các hình thức sở hữu, hữa các thành phần kinh tế, phương châm chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh là: “Chúng ta phải phát triển thành phần kinh tế quốc doanh để tạo nền tảng vật chất cho chủ nghĩa xã hội và thúc đẩy việc cải tạo xã hội chủ nghĩa

- Hợp tác hóa nông nghiệp là khâu chính thúc đẩy công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc Kinh nghiệm qua chứng tỏ rằng hợp tác hóa nông nghiệp ở nước ta, cần phải trải qua hình thức tổ đối công và hợp tác xã sản xuất nông nghiệp Đó là việc rất cần thiết( )

- Đối với người làm nghề thủ công và lao động riêng lẻ khác, Nhà nước bảo hộ quyền sở hữu về tư liệu sản xuất của họ, ra sức hướng dẫn và giúp đỡ họ cải tiến cách làm

ăn, khuyến khích họ tổ chức hợp tác xã sản xuất theo nguyên tắc tự nguyện

- Đối với những nhà tư sản công thương, Nhà nước không xóa bỏ quyền sở hữu về

tư liệu sản xuất và của cải khác của họ; mà ra sức hướng dẫn họ hoạt động nhằm làm lợi cho quốc kế dân sinh, phù hợp với kế hoạch kinh tế của Nhà nước Đồng thời Nhà nước khuyến khích và giúp đỡ họ cải tạo theo chủ nghĩa xã hội bằng hình thức công ty hợp doanh và những hình thức cải tạo khác"[CITATION HồC1 \p 589 \l 1033 ]

2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc, biện pháp xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Để xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, Hồ Chí Minh cho rằng,phải chú ý và thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc, biện pháp và bước đi sau đây

Về nguyên tắc, Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến nguyên tắc học tập kinh nghiệm các nước anh em, vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác –Lê Nin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam Người nói “Muốn giải quyết tốt những vấn đề đó, muốn đỡ bớt mò mẫm, muốn đỡ phạm sai lầm, thì chúng ta phải học tập kinh nghiệp các nước anh em và áp dụng những kinh nghiệm ấy một cách sáng tạo Chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác –Lê Nin để dùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác –Lê Nin

mà tổng kết những kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế, chúng ta mới có thể dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương châm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với nước ta” [CITATION HồC111 \p 94 \l 1033 ] Người luôn nhấn mạnh học tập kinh nghiệm, nhưng không được rập khuôn máy móc,

áp dụng khô cứng và đi theo nước khác khi chưa có sự phân tích, nghiên cứu cụ thể Bởi,theo Hồ Chí Minh “Ta không thể giống Liên Xô, vì Liên Xô có phong tục tập quán khác, có lịch sử, địa lý khác” [CITATION HồC112 \p 392 \l 1033 ] Hơn nữa, theo Hồ Chí Minh tùy vào hoàn cảnh lịch sử, mà xác định đường lối phát triển kinh tế nhiều thành phần một cách phù hợp với đặc điểm, nguyện vọng và nhu cầu của nhân dân

Ngoài ra, theo Hồ Chí Minh trong quá trình xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần

“một mặt, chúng ta phải ra sức cải tiến quản lý kinh tế, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường kỷ luật lao động, kiên quyết chống lãng phí,tham ô, ra sức học tập để nâng cao trình độ chính trị, văn hóa và kỹ thuật, khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm tiên tiến của các nước anh em Mặt khác, chúng ta cần nâng cao cảnh giác, ngăn ngừa bọn phá hoại, kiên quyết giữ vững trật tự an ninh,chống đầu cơ tích trữ,ổn định thị trường, ổn định tiền

tệ hơn nữa Đồng thời, chúng ta phải thực hiện chuyển thêm lực lượng về mặt trận sản xuất, sửa lại chế độ tiền lương để cải thiện dần dần đời sống cho công nhân, cho cán bộ, bội đội và nhân viên ta” [CITATION HồC111 \p 391 \l 1033 ]