Xuất bản với việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để nghiên cứu nhằm tìm hiểu kĩ hơn về những vấn đề, thực trạng đang diễn ra hiện nay ở việt nam

Lời mở đầu Chúng ta biết rằng kinh tế, khoa học kỹ thuật, công nghệ là thước đo đánh giá trình độ phát triển của mỗi quốc gia Tuy nhiên, mỗi yếu tố này vốn chỉ là những điều kiện quan trọng để thực hi[.]

Lời mở đầu

Chúng ta biết rằng kinh tế, khoa học kỹ thuật, công nghệ là thước đođánh giá trình độ phát triển của mỗi quốc gia.Tuy nhiên, mỗi yếu tố này vốnchỉ là những điều kiện quan trọng để thực hiện ý tưởng của con người.Đó là

có được cuộc sống văn minh, ấm no Lịch sử phát triển của nhân loại lại chothấy, cùng với sự phát triển của trình độ sản xuất là quá trình phát triển củavăn hóa.Quá trình phát triển văn hóa là một tất yếu và luôn luôn thay đổi.Để

có thể phát triển văn hóa cần phải biết tiếp thu, chọn lọc, đồng thời phải biếtgìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc làm độc lực thúc đẩy sự phát triển mạnh

mẽ của nền kinh tế xã hội Qua hàng nghìn năm lịch sử, cùng với sự thay đổicủa phương thức sản xuất, nền văn hóa nước ta cũng có những bước chuyểnđối khá mạnh mẽ dựa vào nền tảng có sẵn là bản sắc dân tộc.Mặc cho baonhiêu thăng trầm của chiến tranh cho tới đô hộ, nền văn hóa Việt Nam vẫngiữ được những sắc thái riêng cho mình.Trong thời đại ngày nay, cùng với sựphát triển để hòa nhập cùng thế giới.Vấn đề phát triển văn hóa Việt Nam đang

là một nhiệm vụ cấp bách của toàn Đảng, toàn dân

Đặc biệt, với đặc thù gắn kết chặt chẽ với kinh tế, chính trị và văn hóa,Xuất bản _ một ngành khoa học được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ

XX ở Việt Nam đã và đang trực tiếp chịu sự tác động của mục tiêu phát triểnvăn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Với những thách thức mà thực tế đặt ra đòi hỏi ngành xuất bản phảikhẩn trương tìm ra giải pháp khắc phục, em đã quyết định chọn đề tài:xuấtbản với việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đểnghiên cứu nhằm tìm hiểu kĩ hơn về những vấn đề, thực trạng đang diễn rahiện nay ở Việt Nam Những kiến thức thực tiễn sẽ trợ giúp đắc lực cho quátrình học tập và nghiên cứu ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đồng thời,bài tiểu luận là những kiến thức em rút ra được sau khi học môn “Lí luậnnghiệp vụ xuất bản “

1)Khái niệm:

Đầu tiên, chúng ta cần xem qua khái niệm của văn hóa và xuất bản.Đây

là hai khái niệm sẽ xuyên suốt bài viết này

Khái niệm văn hóa:

Có hàng trăm định nghĩa về văn hóa mà các nhà triết học, văn hóa họcnêu ra, điển hình như:

Nhà nhân loại học người Anh Edward Burnett Tylor đã định nghĩa: văn hóa hay văn minh hiểu theo nghĩa rộng trong dân tộc học là một tổng thể phức hợp gồm kiến thức, đức tin, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, phong tục

và bất cứ khả năng tập quán nào mà con người thu nhận đước với tư cách là một thành viên của xã hội.

Nhà nhân loại học người Mỹ Edward Sapir: văn hóa chính là bản thân con người, cho dù là những người hoang dã nhất sống trong ột xã hội tiêu biểu cho một hệ thống phức hợp của tập quán, cách ứng xử và quan điểm được bảo tồn theo truyền thống.

Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hóa: Văn hóa nên được đề cập như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống,

hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin

Văn hóa theo tiếng Latinh được viết là Cultus, theo tiếng Anh được dịch ra

là Culture

Nói chung, Văn hóa là thuộc tính bản chất của con người và xã hội loàingười.Văn hóa là thế giới riêng do con người tạo ra và có tác dụng làm chocon người ngày càng hoàn thiện.Văn hóa theo nghĩa rộng là mọi cái do conngười sáng tạo ra, cái gì không phải tự nhiên đều là văn hóa.Theo nghĩa đó,văn hóa có mặt trong hầu hết các lĩnh vực hoạt động của con người Chủ tịch

Hồ Chí Minh thì cho rằng: vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng

ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng.Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa.

Tóm lại, văn hóa là toàn bộ những giá trị tốt đẹp do con người sáng tạo

ra trong quá trình hoạt động thực tiễn trên cả hai lĩnh vực sản xuất vật chất vàsán xuất tinh thần Văn hóa của một dân tộc, theo nghĩa căn bản nhất là toàn

bộ những cái qua đó một dân tộc tự biểu hiện mình, tự nhận biết mình và giúpcác dân tộc khác nhận biết mình, do đó văn hóa là “tấm thẻ căn cước” của cácdân tộc

Khái niệm xuất bản:

Xuất bản được hiểu là một từ Hán Việt.Trong ngôn ngữ châu Âu, xuấtbản theo tiếng Anh là Publish, theo tiếng Pháp là Publier, đều bắt nguồn từtiếng Latinh là Publicare có nghĩa là công bố cho mọi người biết.Trong lịch sửvăn minh, ngành xuất bản ra đời là sản phẩm của nền văn minh nhân loại đãphát triển đến một giai đoạn nhất đinh Nó vừa là thành quả, vừa là công cụthiết yếu thúc đẩy sự phát triển của văn minh nhân loại, có vai trò quan trọngđối với sự phát triển của văn minh Khái quát lại, xuất bản là một quá trình hoạtđộng vừa là hoạt động sáng tạo tinh thần, vừa hoạt động sáng tạo vật chất

Nội hàm xuất bản do ba yếu tố tạo thành:

Thứ nhất, xuất bản là hoạt động gia công biên tập đối với các tác phẩm,làm cho nó phù hợp với nhu cầu của độc giả

Thứ hai, xuất bản là hoạt động nhân bản hàng loạt tác phẩm đã được giacông, làm cho nó có một hình thức vật phẩm xác định (vỏ vật chất) để cung cấpcho độc giả sử dụng

Thứ ba, xuất bản là hoạt động truyền bá rộng rãi các sản phẩm xuất bản

đã hoàn thành sau quá trình sản xuất, nhân bản

Tóm lại, xuất bản là công việc đứng trung gian giưa tác giả với độcgiả.Xuất bản thực hiện một chức năng gồm ba mặt là: chức năng tri thức (vănhóa) để tuyển chọn, tham gia hoàn chỉnh tác phẩm văn hóa và phát hiện tàinăng sáng tạo văn hóa tinh thần;chức năng mỹ thuật và kỹ thuật để thiết kế,

đồ họa bản in, chức năng thương mại để lưu hành, tiêu thụ (bán) xuất bảnphẩm cho những người có nhu cầu

Xuất bản là hoạt động truyền bá xã hội.Nó không sáng tác ra tác phẩmmới mà sử dụng các tác phẩm đã có (hoặc sẽ có) để truyền bá, phổ biến.Xuấtbản là khâu nối tiếp, nâng cao các giá trị văn hóa, nhân rộng và mang chúngđến với quảng đại quần chúng trong xã hội Xuất bản là một tổ hợp hoạt độngvăn hóa vật chất và tinh thần, là một quá trình nối tiếp, đồng bộ hoàn chỉnh,gồm ba khâu: biên tập, in và phát hành các xuất bản phẩm trong xã hội

2) Mục tiêu nghiên cứu:

Xuất bản và văn hóa có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, làm tiền đề chonhau để phát triển, phản ánh toàn bộ khía cạnh của xã hội đương thời.Mụctiêu nghiên cứu của em trước hết là để nhận thức được thực trạng, tầm quantrọng của ngành xuất bản và văn hóa sau 25 đổi mới bao gồm: những thànhtựu, hạn chế, nguyên nhân và giải pháp cho hai ngành phát triển thông quanhững kiến thức được học và những tư liệu tham khảo Từ đó, em có thể mởrộng tư duy và hiểu biết về hai ngành quan trọng của đất nước trong thời đạihội nhập.Ngoài ra, đóng góp một phần tư liệu cho sinh viên và khoa xuất bảncũng là một mục tiêu mà em hướng tới

3)Phương pháp nghiên cứu:

Bài viết tổng hợp, thống kê tài liệu trên sách, báo, từ đó sàng lọc nhữngđiểm mấu chốt và trình bày theo bố cục, kết hợp với phân tích và giảithích.Cuối bài viết là một số giải pháp được em rút ra trong quá trình nghiêncứu

4)Tài liệu tham khảo:

_ Thành tựu trong xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam 25 năm đổimới (1986 -2010) (NXB Chính trị quốc gia), chủ biên: PGS, TS Phạm DuyĐức

_Lí luận nghiệp vụ xuất bản (NXB văn hóa –thông tin), chủ biên:PGS.TS Trần Văn Hải

_Cơ sở văn hóa Việt Nam, chủ biên: Trần Quốc Vượng

_ Lich sử xuất bản Việt Nam

_ Báo cáo tổng kết công tác phát hành xuất bản phẩm năm 2007 vàtriển khai nhiệm vụ năm 2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông (VIBonline)

_Tạp chí ban tuyên giáo (http://www.tuyengiao.vn)

_Báo Sài Gòn giải phóng online (http://www.sggp.org, vn)

_Trang web của NXB Chính trị quốc gia - Sự thật(http://www.nxbctqg.org.vn)

_Trang web của NXB Giáo dục (http://www.nxbgd.vn)

Chương I: Nhận thức chung vai trò của xuất bản đối với việc xây dựng

nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

I/ Ảnh hưởng của nền văn hóa đối với ngành xuất bản.

Bản chất của công tác xuất bản là hoạt động truyền bá văn hóa Xuấtbản và văn hóa là hai ngành có liên quan chặt chẽ với nhau, là điều kiện tiền

đề để hỗ trợ nhau phát triển Văn hóa tác động trực tiếp đến hoạt động xuấtbản Mỗi dân tộc đều có một nền văn hóa riêng, do đó, hoạt động xuất bảncủa mỗi quốc gia không giống nhau.So sánh một cách trừu tượng, văn hóanhư hạt mầm cho cây xuất bản sinh sôi nảy nở và phát triển, sau đó kết tinhlên những mầm hoa, cây trái văn hóa cho thiên nhiên Văn hóa cung cấp toàn

bộ nguồn vật chất lẫn tinh thần cho hoạt động xuất bản

1 Văn hóa cung cấp nguồn nguyên liệu cho hoạt động xuất bản

Văn hóa là cả một vũ trụ khổng lồ mà ngành xuất bản có thể khai thác

từ đó Mọi nguyên liệu đầu vào phục vụ các giai đoạn, các khâu của hoạtđộng xuất bản.Cụ thể hơn, văn hóa cung cấp nội dung cho công tác tổ chức,xây dựng bản thảo sách, biên tập bản thảo và hỗ trợ phát hành

Đề tài là vật liệu đầu vào quyết định sự phát triển của hoạt động xuấtbản.Đề tài được tạo ra từ hoạt động sáng tác của các nhà văn, nghệ sĩ, nhàkhoa học.Những con người đầu tư thời gian, công sức để nghiên cứu, dồntoàn bộ tâm huyết cho một đề tài mà họ yêu thích.Từ đó, mọi tác phẩm rađời.Xuất bản lựa chọn, gia công và đem truyền bá cho cộng đồng, đưa vănhóa đến với xã hội.

Trên lĩnh vực chính trị, sách và xuất bản phẩm được phát hành để củng

cố, giữ gìn chính quyền, thực thi sự lãnh đạo chính trị đối với toàn xã hội.Thời kì chiến tranh, sách, báo và xuất bản là công cụ tuyên truyền vận động,

tổ chức tập hợp lực lượng cách mạng, đấu tranh để giành chính quyền như cácsách của lí luận chủ nghĩa Mác Lê nin, các văn kiện của Đảng, sách báo củachủ tịch HCM vv…… Những sách báo trên đã truyền bá tư tưởng, khai sángcho các sĩ phu yêu nước, đi theo Đảng và đứng lên giành độc lập dân tộc.Thực tế cho thấy, năm 1926 cả nước có 461 đầu sách (bao gồm tiếng việt lẫntiếng pháp), năm 1929 con số này tăng lên 1000, năm 1995, toàn ngành pháthành sách đã bán ra các loại sách chính trị xã hội, khoa học kĩ thuật, văn họcnghệ thuật và thiếu nhi trên 20 triệu bản… Nhìn chung, sách chính trị đượcngành xuất bản đặc biệt quan tâm và đầu tư Đảng luôn đề cao vai trò tuyêntruyền, giáo dục tư tưởng, đường lối cho toàn dân, vì vậy, công tác xuất bảnluôn là phương tiện truyền tải truyền thống từ xưa tới nay

Nhu cầu phát triển kinh tế quyết định sự ra đời của hoạt động xuất bản

Sự phát triển của lao động sản xuất làm cho xã hội loài người phát triển về trítuệ, ngôn ngữ, chữ viết.Hoạt động xuất bản ra đời để đáp ứng nhu cầu truyềnthông xã hội, trong suốt nhiều thế kỷ, từ khi giấy viết được phát minh (thế kỉthứ IX ở TQ _ Sái Luân), sách là phương tiện truyền thông phổ biến nhất.Ngày nay, sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội tạo động lực thúc đẩy xuấtbản phát triển.Thế kỷ XXI, con người đang sống trong thời đại tri thức, kinh

tế hàng hóa ra đời kéo theo việc đòi hỏi tăng năng suất lao động để thu đượclợi nhuận nhiều nhất, do đó, con người không ngừng nâng cao trình độ tri

thức của mình.Hoạt động xuất bản tất yếu phục vụ cho nhu cầu đó.Đời sốngkinh tế không chỉ tác động nguồn cầu lên thị trường xuất bản mà còn cungcấp nguồn nguyên liệu:giấy, kĩ thuật in, công nghệ in màu hiện đại … làmcho màu sắc của ngành xuất bản đa dạng hơn, phong phú hơn

Văn hóa, nghệ thuật, khoa học thông tin cũng là một nguồn cung khổng

lồ cho hoạt động xuất bản.Sách văn học, nghệ thuật, khoa học chiếm tỉ lệ caonhu cầu tìm đọc của độc giả, đặc biệt là tầng lớp học sinh, sinh viên _nhữngngười nghiên cứu khoa học tự nhiên, xã hội.Những đối tượng này nghiên cứu,rồi sau đó sáng tác nhiều tác phẩm để xuất bản, tạo ra một nguồn cung đadạng cho ngành.Con người không bao giờ ngừng sáng tạo ra văn hóa, nếukhông, con người sẽ tụt hậu và nền văn minh nhân loại sẽ biến mất.Vì vậy,xuất bản không bao giờ lo mất đi nguồn tư liệu đáng giá từ các lĩnh vực vănhóa, nghệ thuật trên.Sau khi được lựa chọn kĩ lưỡng, nguồn đề tài sẽ được giacông phục vụ cho việc truyền bá xã hội

Suốt chiều dài lịch sử cách mạng từ khi chưa giành chính quyền đếnkhi giành chính quyền và đấu tranh thống nhất đất nước, đi lên xây dựng chủnghĩa xã hội, hoạt động xuất bản đã đồng hành cùng văn hóa trung thành vớiĐảng, cống hiến cho dân tộc Sách, báo làm cho những giá trị tốt đẹp trongtruyền thống văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa thế giới chiếm vị trí chủ đạotrong đời sống tinh thần xã hội

2 Văn hóa phát triển thúc đẩy nhu cầu tinh thần con người với sách

Trình độ dân trí cao thúc đẩy con người tìm tòi tới nghiên cứu, nângcao chất lượng giáo dục Văn hóa giáo dục, văn học nghệ thuật, giải trívv……phong phú và đa dạng tạo thị trường rộng lớn cho văn hóa đọc pháttriển.Đối tượng tìm đọc sách có thể là học sinh, sinh viên _những người chịutác động trực tiếp của giáo dục.Ngoài sách giáo khoa, giáo trình bắt buộc, họcòn có nhu cầu lớn tìm đọc sách tham khảo, sách văn học, nghệ thuật để traudồi trình độ và đời sống tinh thần, chuẩn bị kiến thức cho sau này Lượng

sách giáo khoa, sách tham khảo phục vụ học sinh sinh viên được tiêu thụmạnh nhất trong ngành xuất bản hàng năm, (chiếm hơn 80 % tổng số sáchxuất bản).Ngoài ra, thiếu nhi, thiếu niên tìm đọc và tiêu thụ truyện tranh cũngrất lớn.Theo Vietbao.vn, NXB Kim Đồng là đơn vị đứng ra mua bản quyềndịch thuật và xuất bản bộ truyện tranh Đôrêmon Bộ truyện được phát hành từtháng 12-1992 đến 3-1995 với số lượng 100 tập (25 triệu bản), sau đó đượctái bản 2 lần với tổng số lượng 15 triệu bản, là bộ truyện tranh có số lượngphát hành lớn nhất ở việt nam.Thị trường truyện tranh đã và đang mang lại lợinhuận đáng kể cho các NXB tại Việt Nam.Đối tượng công nhân viên làm việccũng có nhu cầu lớn tìm đọc sách để nghiên cứu và tìm tòi ý tượng.Đặc biệt,văn nghệ sĩ là những người tiêu thụ lớn, họ tìm đọc sách thường xuyên đểsáng tạo ra những tác phẩm mới, để trau dồi óc sáng tạo phong phú hơn

3 Công nghệ xuất bản thúc đẩy các nền văn hóa khác giúp XB phát triển

Các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu, quảng cáo xuất bản phẩm,hướng dẫn dư luận, hướng dẫn sử dụng văn hóa phẩm trên các phương tiệnthông tin đại chúng khác như báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng thông tinquốc tế… giới thiệu sách ở thư viện, các hoạt động văn hóa thông tin cơ sở cótác dụng kích thích, hướng dẫn nhu cầu bạn độc, tạo thị trường rộng lớn chohoạt động xuất bản phát triển

Ngành xuất bản tuyên truyền các sản phẩm của mình bằng nhiềuphương thức, thực chất là đang truyền bá, quảng cáo Thông qua các hìnhthức như mở ngày hội sách, quảng cáo thông qua các sự kiện, chương trìnhtruyền thông giới thiệu cho độc giả biết đến các đầu sách.Nhờ đó, độc giả biết

và tìm đến các sản phẩm của ngành xuất bản Xuất bản cũng là một trongnhững phương tiện truyền thông đại chúng, liên kết chặt chẽ với văn hóa.Việc kinh doanh cũng là truyền bá văn hóa cho cộng đồng Đối với các nhàvăn muốn xuất bản tác phẩm của mình, họ phải thông qua các hoạt độngquảng cáo mở những ngày họp báo, nhờ báo đài, truyền hình đưa thông tin, từ

đó, độc giả biết và tìm mua sách Các hoạt động văn hóa này gắn chặt vớihoạt động xuất bản, tạo tiền đề để cùng nhau phát triển.

II/ Xuất bản đối với việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Kỳ đại hội thứ XI, Đảng đã nhấn mạnh việc xây dựng nền văn hóa tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong đó, một trong những nhiệm vụ của Cương

lĩnh là: nâng cao chất lượng toàn diện của các hoạt động thông tin, báo chí, phát thanh và truyền hình, xuất bản và phát hành sách, tuyên truyền miệng ở tất cả các vùng, các miền.

Xuất bản là hoạt động sản xuất phổ biến các tác phẩm văn hóa tinh thầnthuộc tất cả các hình thái ý thức xã hội khác nhau, đáp ứng các nhu cầu khácnhau của bạn đọc Các xuất bản phẩm được truyền đi bao giờ cũng mang lýtưởng nhân văn của các trí thức trong mọi thời đại, hướng tới con người, đểhoàn thiện nhân cách con người theo hướng chân, thiện, mĩ, làm cho conngười ngày càng người hơn

Xuất bản là một bộ phận thiết yếu của đời sống văn hóa, thúc đẩy pháttriển các hoạt động văn hóa khác.Xuất bản lựa chọn, gia công và truyền bácác sản phẩm văn hóa.Trong tổng thể các hoạt động văn hóa, công tác xuấtbản có khả năng thực hiện hiệu quả hầu hết các nhiệm vụ cơ bản của hoạtđộng văn hóa.Hoạt động văn hóa bao gồm bốn nhiệm vụ cơ bản sau:

Một là, sáng tạo ra các giá trị văn hóa: các giá trị phi vật thể, vật thể;

sản xuất ra các sản phẩm văn hóa phục vụ nhu cầu tinh thần của con người

Hai là, truyền bá các giá trị, các sản phẩm văn hóa trong xã hội, biến

các giá trị văn hóa tinh thần thành các vật phẩm để truyền bá bằng cácphương tiện và công cụ khác nhau

Ba là, bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, giao lưu văn hóa nhân loại,

trao truyền văn hóa cho các thế hệ sau

Bốn là, tổ chức đời sống văn hóa công cộng để tiêu dung văn hóa, biến

các hoạt động văn hóa tinh thần thành hiện thực trong cuộc sống, làm phongphú đời sống tinh thần xã hội

Hoạt động xuất bản có thể hỗ trợ hoạt động văn hóa thực hiện đầy đủ 4nhiệm vụ cơ bản trên.Xuất bản sản xuất và tái sản xuất văn hóa để xây dựngnền văn hóa của dân tộc ngày càng tiên tiến, đồng thời vẫn giữ nguyên nétđộc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam

1 Xuất bản sáng tạo ra các giá trị văn hóa

Con người luôn hướng tới nhu cầu bậc cao, đó là nhu cầu văn hóa tinhthần, làm hoàn thiện chữ Người và đạt được cái đích chân, thiện, mĩ.Nhu cầuvăn hóa tinh thần làm phong phú đời sống con người, giúp con người thoátkhỏi sự trần tục, dục vọng về những cái lợi vật chất Sống cho tinh thần, conngười mới thoát xa khỏi ranh giới giữa động vật và người Văn hóa giúp conngười thoát li khỏi cuộc sống phù phiếm, bon chen, ích kỉ.Văn hóa chắt lọccho con người những cái đẹp, trí tuệ và lương thiện Để gìn giữ và phát huycái đẹp đó, con người không ngừng truyền bá văn hóa từ đời này sang đờikhác.Nếu ngừng truyền bá văn hóa, văn hóa chỉ có thể chết và sự tồn tại củaloài người cũng bị diệt vong.Mặt khác, con người phải không ngừng sáng tạo

ra văn hóa.Văn hóa được kế thừa và phát huy theo suốt quá trình tiến hóa củaloài người và để tiến tới một xã hội mới, con người phải sáng tạo ra các tácphẩm mới, phù hợp với sự tiến bộ của loài người.Đó là lí do vì sao Đảng vàNhà nước luôn tuyên truyền, vận động việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc

Việc chắt lọc, bảo tồn và phát huy những giá trị tích cực là công việckhó khăn, đòi hỏi trình độ học thức cao, nếu không, khó có thể hiểu và tiếpnhận văn hóa Nền văn hóa tiên tiến luôn đi theo cái mới, theo đà phát triểncủa xã hội, nền văn hóa đó phải kết hợp với nét đậm đà của bản sắc dântộc.Như vậy, văn hóa dân tộc mới không bị mất đi, dân tộc đó mới đứng vững

và phát triển cùng các quốc gia khác.Trong thời đại hội nhập, không thể tránh

khỏi sự du nhập của các nền văn hóa từ mọi quốc gia, văn hóa không ngừnggiao lưu và tiếp biến, nhưng văn hóa dân tộc tiên tiến sẽ gìn giữ được néttruyền thống của quốc gia và tiếp thu cái đẹp của các quốc gia khác.Đó là quátrình làm giàu cho văn hóa dân tộc mà bất cứ người Việt nào cũng đều phải cótrách nhiệm gánh vác.

Sáng tạo ra các giá trị văn hóa là công việc của các tác giả nghiên cứu,sáng tác thuộc tất cả các hình thái ý thức xã hội khác nhau Xuất bản hỗ trợ vàthúc đẩy việc sáng tác Một điều hiển nhiên trong cuộc sống là nếu muốn làmgiàu tri thức của mình thì phải biết thâu tóm những thành tựu đã có từ trước.Các tác giả nghiên cứu, sáng tác thuộc tất cả các lĩnh vực trong xã hội phảitìm đọc sách, báo, tư liệu từ khắp mọi nơi để trau dồi kiến thức của mìnhtrước khi bắt tay vào việc sáng tác Nhưng để nghiên cứu có hệ thống và khoahọc, các tác giả thường tìm đọc sách giấy, đây là nguồn tư liệu mang tính hànlâm, dễ nghiên cứu và chính xác hơn các thông tin trôi nổi trên báo, đài,internet Những thành tựu đã được chứng minh và đúc kết từ những người đitrước được lưu giữ trong sách có thể giúp nâng cao tri thức của bạn đọc lêntầm cao mới Bằng việc đọc một cuốn sách, người ta có thể biết về lịch sửhoặc nền văn hóa của một quốc gia mà không cần phải xách hành trang đếnthăm quốc gia đó.Xét về khía cạnh tinh thần, sách mang những giá trị màkhông bao giờ làm cho con người thua lỗ, thậm chí, những tri thức được viếttrong sách là vô giá

Xuất bản góp phần thúc đẩy và nâng cao trình độ tri thức của mọi thànhviên trong xã hội.Mặc dù sáng tạo ra các giá trị văn hóa là công việc của cáctác giả, nhưng các kết quả phản ánh, kết quả nghiên cứu của bất kỳ tác giảnào cũng đều phải thông qua xuất bản phẩm để định hình, lưu giữ lại, phảiđược nhân bản mới có thể truyền bá rộng rãi.Xuất bản tạo điều kiện, môitrường, điều kiện cho hoạt động nghiên cứu, sáng tác, kích thích và giúp đỡhoạt đó phát triển.Thông qua biên tập, công tác xuất bản còn trực tiếp gópphần hoàn thiện, nâng cao chất lượng các tác phẩm văn hóa được xuất bản

Chính vì vậy, hoạt động xuất bản đòi hỏi đội ngũ biên tập viên phải có trình

độ tri thức cao, đồng thời nhạy bén với cái mới để có thể nhận biết được cáctác phẩm có giá trị, khéo léo chắt lọc những cái hay và sửa chữa những lỗithường gặp cho các tác giả Điều cốt yếu cuối cùng, hoạt động xuất bản có thểđưa những tác phẩm hay đến với xã hội, đóng góp thêm một thành tựu chonền văn hóa, đưa nền văn hóa không ngừng nâng cao, phát triển, trở thànhmột nền văn hóa tiên tiến Nhờ có biên tập viên mà nhiều tác giả mới đượcphát hiện, như biên tập viên đã phát hiện truyện ngắn:” Đôi lứa xứng đôi” củaNam Cao và sau đó cái tên Nam Cao mới được chú ý trên văn đàn ViệtNam.Ít ai ngờ, rất nhanh sau đó, Nam Cao trở thành một điểm sáng trên cánhđồng văn chương Việt Nam.Hay như sau khi Thế Lữ sửa cho Xuân Diệu mộtcâu thơ trong bài “tương tư”, Xuân Diệu đã tôn Thế Lữ là bậc thầy biên tập

Đối với những người nghiên cứu, sáng tác, hoạt động nghiên cứu khoahọc bắt đầu từ khi họ tiếp nhận những tri thức từ các thành tựu đã có trước đó,cùng với kiến thức thực tế và ý tưởng hình thành, họ bắt đầu tạo ra nhữngthành phẩm của riêng mình Hoạt động nghiên cứu khoa học có hai điều kiện

cơ bản để tạo ra thành tựu nghiên cứu có giá trị: đó là kế thừa những thànhtựu đã có và trao đổi, phản biện giữa những người nghiên cứu Xuất bản cóthể tạo đầy đủ hai điều kiện đó Tri thức và các thông tin chứa trong xuất bảnphẩm được truyền bá trong xã hội làm cho đông đảo người nghiên cứu sửdụng, kế thừa các thành tựu chung của nhân loại, tránh được sự trùng lặptrong nghiên cứu, chất lượng và hiệu quả nghiên cứu khoa học sẽ cao hơn.Việc phản biện của các tác giả sẽ làm cho những sản phẩm của giới chuyênmôn được nâng cao hơn.Thông qua việc đánh giá và phê bình của đồngnghiệp, những người nghiên cứu có thể rút kinh nghiệm và đi sâu vào đề tàicủa mình hơn.Những tác phẩm trên mọi lĩnh vực khoa học, công nghệ, vănhọc, nghệ thuật….mà có sự đầu tư của những đội ngũ tri thức tài giỏi sẽ trởnên có ích cho xã hội

Xuất bản cung cấp phương tiện để cố định những sáng tác trong lòngđộc giả.Những tác phẩm, nhất là những tiểu thuyết của nhà văn khi được intrên giấy, được hàng triệu người đọc sẽ để lại cho tác giả sự ấn tượng cũngnhư xúc động vì thành quả của mình được tiếp nhận Hoạt động xuất bản,cũng như là truyền bá tác phẩm sáng tạo của con người, truyền bá văn hóa sẽtrở thành tài sản được đánh giá trong xã hội.Từ đó, các tác giả cảm thấy việcmình làm là không hề vô ích, xuất bản có thể kích thích động lực sáng tạo củacác tác giả, để họ không ngừng sáng tác, đóng góp văn hóa cho xã hội

2 Xuất bản bảo tồn và giữ gìn các giá trị văn hóa

Xuất bản không ngừng đóng góp cho nền văn hóa dân tộc thêm đậm đàbản sắc.Xuất bản góp phần bảo đảm và nâng cao chất lượng các tác phẩm vănhóa, thể hiện qua công tác biên tập Trên con đường truyền bá văn hóa, giaolưu văn hóa giữa các dân tộc này với các dân tộc khác là điều không tránhkhỏi Giao lưu văn hóa vừa là kết quả của trao đổi vừa là chính bản thân sựtrao đổi Nó là sự tiếp nhận của văn hóa nước ngoài bởi dân tộc chủ thể.Cóhiểu như vậy mới thấy hết tầm quan trọng của giao lưu văn hóa trong lịch sửnhân loại vì sản xuất, trao đổi là một động lực thúc đẩy sự phát triển của lịch

sử, như nhận định của Mác và Ăng ghen:” Người ta luôn luôn phải nghiêncứu và viết lịch sử loài người gắn liền với lịch sử của công nghiệp và của traođổi” (trích “hệ tư tưởng Đức”, NXB sự thật).Quá trình này luôn đặt mỗi dântộc phải xử lí tốt mối quan hệ biện chứng giữa yếu tố nội sinh và yếu tố ngoạisinh Hai yếu tố này luôn có khả năng chuyển hóa cho nhau và khó tách biệttrong một thực thể văn hóa Kết quả của sự tương tác giữa hai yếu tố nàythường diễn ra theo hai trạng thái: một là yếu tố ngoại sinh lấn át, triệt tiêuyếu tố nội sinh; hai là có sự cồng hưởng lẫn nhau, yếu tố ngoại sinh dần dầntrở thành yếu tố nội sinh hoặc bị phai nhạt căn tính của yếu tố ngoại sinh.Quan hệ biện chứng giữa yếu tố nội sinh và yếu tố ngoại sinh đặt ra đòi hỏivới chính tộc người chủ thể là nội lực của chính nó hay nói cách khác là bảnsắc và truyền thống văn hóa của tộc người tiếp nhận Con người đã nhận thức

được rằng tiếp biến và giao lưu là quy luật phát triển của văn hóa, quy luật tấtyếu của đời sống, một nhu cầu tự nhiên của con người hiện tại

Điều tất yếu là mỗi dân tộc phải biết gìn giữ nét đẹp của dân tộc mình,làm cho nó đậm đà, sâu sắc hơn, phổ biến ra nhiều dân tộc khác Xuất bảnlàm được điều này, nói cách khác, xuất bản giúp người dân tích lũy thành quảcủa dân tộc, nhân loại thông qua những trang sách về con người, đất nướcViệt Nam Đó cũng chính là cách để bảo tồn và giữ gìn các giá trị văn hóa củadân tộc.Tri thức trong con người chính là bằng chứng sống cho quá trình nỗlực không ngừng của người Việt Nam khi bảo tồn giá trị văn hóa của mình.Những gì chúng ta tiếp thu, những gì chúng ta truyền đạt lại cho thế hệ sau làvăn hóa của con người, văn hóa của dân tộc.Văn hóa của dân tộc làm ra Đấtnước.Để gìn giữ được Đất nước, bằng nhiều cách, chúng ta phải giáo dục thế

hệ sau biết về lịch sử, địa lí, văn hóa của dân tộc mình

Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, việc giao lưu vàtiếp biến văn hóa có sự thay đổi rất rõ nét so với các giai đoạn trước.Đồng chí

Đỗ Mười đã tuyên bố tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng:Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước.Hoàn cảnh lịch sử của giao lưu và

tiếp biến văn hóa đã thay đổi về nhiều phương diện

Thứ nhất, sự tiến bộ của các ngành khoa học kĩ thuật, công nghệ thông

tin khiến cho văn hóa, các sản phẩm văn hóa càng đa dạng và phong phú, mặtkhác, thách thức nền văn hóa dân tộc đấu tranh, bảo vệ bản sắc vốn có.Thếgiới đã bước sang thời đại giao lưu tiếp biến văn hóa tin học Lịch sử hôm nay

có những hình thức sản phẩm giao lưu mà trước kia chưa hề có, phương tiệngiao lưu văn hóa lại đa dạng và phong phú: đĩa, truyền hình và đặc biệt làinternet, nơi mà cả xã hội có thể liên kết với nhau bằng các trang mạngnhư:blog, twitter, facebook, youtube… Sách _ nguồn tri thức vô hạn của conngười cũng có sự thay đổi về hình thức Chúng ta không chỉ biết đến hìnhthức sách bằng giấy nữa mà thay vào đó là sách điện tử, sách kèm băng đĩa,thậm chí, người ta có thể đọc sách trên internet.Ngày nay, người ta không chỉ

đọc sách mà còn có thể xem, nghe và nhìn thông qua những hình ảnh minhhọa.Sách điện tử làm cho chúng ta dễ tiếp thu, sinh động, hấp dẫn thu hút,không tốn nhiều thời gian Công nghệ số đa màu sắc, thậm chí hình ảnh 3Dcũng dần dần được khai thác trong phim ảnh và đạt được doanh thu đáng kể.Phương tiện truyền tải sẵn có như vậy khiến cho việc giao lưu và tiếp biến lạicàng mạnh mẽ, thách thức nền văn hóa dân tộc giữ gìn được bản sắc củamình, đồng thời cạnh tranh với các nền văn hóa khác Tuy nhiên, khi tốc độsống của con người càng tăng lên bao nhiêu, con người càng mệt mỏi vớinhững vòng quay, áp lực của vật chất Lúc đó, chỉ có sách mới là bến bờ nghỉngơi giúp con người sống chậm lại, những giá trị văn hóa trong sách giấykhiến con người nhận ra đâu mới là giá trị tinh thần đích thực, làm cho đờisống văn hóa của mình phong phú hơn Những thành tựu của lịch sử được introng sách giấy nâng cao trình độ tri thức của con người, khi đó, con ngườinhận ra giá trị của cuộc sống, giá trị của bản thân và không bị hòa tan vàocộng đồng.Ngày nay, ngành giáo dục của tất cả các quốc gia, không phân biệtquốc gia phát triển hay đang phát triển, đều muốn giới trẻ tiếp xúc với sáchgiấy để nhận ra giá trị đích thực của văn hóa dân tộc.Họ tin vào nguồn tri thứctrong sách truyền thống và tự tin giao lưu văn hóa với các quốc gia khácnhiều hơn là sách điện tử hay công nghệ thông tin nghe, nhìn Sách là phươngtiện tiếp biến, giao lưu với văn hóa của các dân tộc khác Văn hóa của dân tộcgiống như một cây cổ thụ, nó chỉ phát triển khi rễ của nó bám sâu vào lòngđất mẹ và vươn lên đón ánh nắng mặt trời Dù có muốn tiếp thu nhiều ánhsáng như thế nào, nền văn hóa dân tộc vẫn phải có gốc, rễ bền vững dưới mặtđất để nuôi dưỡng, chạy dọc thân thể của cây cổ thụ

Thứ hai, công cuộc đổi mới và mở cửa hôm nay hoàn toàn do dân tộc

Việt Nam chủ động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam khiến choviệc giao lưu văn hóa hoàn toàn tự nguyện, chủ động, không hề bị áp đặt haycưỡng bức “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dântộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh

thần nhân văn, dân chủ tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâuvào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành sức mạnh nội sinh quan trọng của pháttriển “là một trong những định hướng lớn trong phát triển kinh tế -xã hội củađất nước, được đề cập trong các dự thảo văn kiện trình Đại hội XI của Đảng.Xuất bản, báo chí, truyền thông đại chúng đóng vai trò là cầu nối cho việctruyền bá văn hóa khắp cả nước Đề cao vai trò của văn hóa và nhân dân trongviệc giao lưu, nền văn hóa Việt Nam vẫn đang trên đà phát triển theo sự lãnhđạo của Đảng Tuy nhiên, việc giao lưu, tiếp biến văn hóa ở giai đoạn hiệnnay vừa có tính cấp thiết, lại nhanh chóng và đa dạng, đồng thời cũng phứctạp hơn xưa Công cuộc giao lưu ấy đặt văn hóa Việt Nam trước những thửthách mời, đòi hỏi việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc phải tiến hành khẩntrương, khoa học và kiên quyết.Đứng trước thách thức đó, ngành xuất bản đãkhẳng định tầm quan trọng của mình Xuất bản sách dưới sự quản lí của Nhànước, so với các kênh thông tin đại chúng khác, ít bị du nhập những sản phẩmvăn hóa tạp nham hơn, trở thành công cụ thiết yếu, chủ chốt để bảo tồn vănhóa

3 Xuất bản truyền bá và phổ biến văn hóa

Sách là một trong những kênh thông tin đại chúng hữu hiệu để truyền

bá văn hóa và tri thức Trước hết cần phải khẳng định, truyền thông đại chúng

ra đời và phát triển do nhu cầu khách quan của xã hội về thông tin giaotiếp.Xã hội càng phát triển thì nhu cầu thông tin giao tiếp càng tăng lên.Những bước tiến trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội lại trở thànhđiều kiện cho thông tin giao tiếp, đồng thời đòi hỏi phải tăng cường phát triểnthông tin giao tiếp.Khi văn hóa phát triển, nhu cầu thông tin của con ngườităng cao Nhu cầu thông tin trong xã hội tiến đến một mức nhất định thì hoạtđộng truyền thông đại chúng mới có điều kiện ra đời, tức là phải cần tới yếu

tố trình độ phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ.Ví dụ: báo viết chỉ

ra đời khi công nghệ in xuất hiện và sau các kỹ thuật về vô tuyến điện, mđènhình, mạch vi điện tử, con chíp ….phát triển thì con người mới có phát thanh

truyền hình l khi có máy tính điện tử, internet mới xuất hiện báo trựctuyến.Trình độ văn hóa xã hội, kinh tế, khoa học-công nghệ đã tác động mạnhđến sự vận động, phát triển của truyền thông đại chúng và ngày nay người tacòn nói đến truyền thông đa phương tiện, xa lộ thông tin, công nghệ thông tin,kinh tế tri thức vv… Tất yếu, văn hóa đóng vai trò then chốt đối với truyềnthông đại chúng Văn hóa là thứ mà thông tin đại chúng truyền tải cho mọingười Văn hóa là một hệ thống nhằm sáng tạo, chuyển giao, lưu trữ và chếbiến thông tin.Sợi chỉ xuyên suốt tất cả các nền văn hóa là truyền thông vàgiao tiếp Văn hóa phát triển khi và chỉ khi truyền thông phát triển Dù thờiđại thông tin có phát triển với tốc độ chóng mặt, nhiều kênh truyền thông đạichúng được đón nhận thì sách vẫn giữ một vị trí quan trọng nhất định đối vớingười đọc và đối với đội ngũ quản lí của Nhà nước

Đảng ta đã chỉ rõ, xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàndân do Đảng lãnh đạo.Muốn xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc phải tiến hành những giải pháp đồng bộ.Trong những giải pháp đồng

bộ có việc phải phát triển đi đối với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng

Đó là củng cố, xây dựng và phát triển từng bước hiện đại hóa hệ thống truyềnthông

Nhờ có sách và xuất bản phẩm mà văn hóa được phổ biến rộng và nhânbản nhiều để đem các giá trị văn hóa đến với mọi người Sách đưa quầnchúng đến với nguồn tri thức lớn, phức tạp và sâu sắc Khác với những tạpchí, tờ báo in hay quảng cáo, chương trình truyền hình, dung lượng kiến thức

có giới hạn nhất định trong vài chục trang.Một cuốn sách có thể chứa đựngdung lượng kiến thức đồ sộ, đòi hỏi con người phải đầu tư thời gian để nghiêncứu như “Đại Việt sử kí toàn thư “, từ điển Bách khoa vv…

Công tác xuất bản là công cụ truyền bá, phân phối và bảo tồn các giá trịvăn hóa có hiệu quả cao.Người ta có thể tìm đoc sách ở bất cứ đâu vào bất cứthời gian nào mà không phụ thuộc vào thời gian.Nếu như báo chí, truyềnhình, báo mạng đăng tải thông tin trong ngày trong giờ nhất định khiến mọi

người cố định thời gian theo dõi thì sách lại khác Sau khi phát hành, sáchđược bày bán ở các hiệu sách trong thời gian dài và được lưu giữ cẩn thậntrong thư viện Bạn đọc có thể lựa chọn nhiều loại sách cùng chủ đề, cùng thểloại, phong phú trong việc lựa chọn việc tiếp nhận thông tin Người ta cũng dễdàng bảo tồn sách, bởi sách thường đắt hơn các loại báo chí khác.Sách có thểcầm, nắm, giữ và đem cất đi Chất lượng giấy trong sách tốt hơn chất lượnggiấy báo in Vì vậy, xuất bản vẫn là cách truyền thống truyền bá, bảo tồn giátrị văn hóa có hiệu quả cao

Mặt khác, xuất bản vẫn gắn bó, hỗ trợ báo chí, phát thanh, truyền hình

để xây dựng xã hội Xuất bản cần báo chí để hỗ trợ quảng cáo đầu sách đượcphát hành, đồng thời, thu thập phản hồi từ phía độc giả thông qua báo chí đểkhắc phục những sai sót trong quá trình làm sách.Chất lượng sách có tăng caothì những tri thức, văn hóa trong sách mới phát triển, tiến bộ được.Tri thức vàthông tin với hai con đường truyền bá khác nhau là xuất bản và báo chí lạithường có thể chuyển hóa cho nhau Bởi lẽ, thông tin là tri thức luân chuyển,tri thức lại là thông tin được lưu giữ và tích lũy Nhiều bài báo khai thác tưliệu trong sách và nhiều tác phẩm trong sách được viết nên bởi những tác giảchịu khó tìm tòi, nghiên cứu, cập nhật thông tin từ báo chí hàng ngày Cácphương tiện thông tin đại chúng cũng góp công không nhỏ trong việc đăng tảicác bài báo giới thiệu sách, về văn hóa đọc, về bản quyền và vi phạm bảnquyền Ngoài ra, tính sáng tạo của các nhà báo, nhà văn trẻ, nhà soạn nhạc,nhà làm phim cũng được công chúng ghi nhận và tán dương trong ngày hộiđọc sách thông qua báo chí.Báo chí tuyên truyền về ngày hội đọc sách đểnâng cao ý thức của công chúng trong vấn đề bản quyền, là cơ hội để tìm hiểucác tổ chức quản lý tập thể và thực tập về luật bản quyền cho sinh viên ngànhxuất bản

Văn hóa được truyền bá rộng rãi nhờ sách và báo chí, nhưng trong thờiđại hội nhập quốc tế và bùng nổ thông tin, văn hóa dân tộc đứng trước tháchthức bị mất đi bản sắc và bị đồng hóa cũng bởi các phương tiện thông tin đại

chúng Để chạy theo lợi nhuận thương mại, nhiều loại sách in lậu, sách xấu,sách đồi trụy được in và bày bán trên thị trường với giá rẻ, phù hợp với điềukiện sống của học sinh, sinh viên.Tầng lớp học sinh, sinh viên dễ bị dao động,gây ảnh hưởng xấu tới nhân tài văn hóa của nước ta Tình trạng sách in lậutrong thời gian qua đã và đang là mối lo ngại lớn nhất cho công nghiệp xuấtbản của nước nhà Thực tế, nhiều cửa hàng sách lậu mọc lên dễ thu được lợinhuận hơn những cuốn sách có bản quyền.Sách in lậu rẻ, lại chạy theo nhucầu thị trường, kích thích được độc giả là thanh thiếu niên, dần dần cạnh tranhlấn át sách tốt Hơn nữa, mức sống ở Việt Nam chưa phải là khá, nhiều ngườikhông có tiền để mua được sách bản quyền, mặc dù họ cũng muốn chọnnhững cuốn sách có chất lượng giấy tốt hơn, in ấn sắc nét hơn Tâm lí ngạinhững hiệu sách lớn vẫn còn tồn tại trong tư tưởng những người bình dân, thunhập thấp Sự tác động của thời đại khiến cho sách đẹp mất đi chỗ đứng, vănhóa cũng gặp phải nhiều thách thức.

Nhiều người thay vì tìm đọc sách giấy, để tiết kiệm, họ chọn việcdownload (tải về máy) các tác phẩm được sao in trên internet Sách điện tử,sách được đăng tải trên internet có tính hai mặt.Mặc dù hình ảnh đa dạng, tínhhấp dẫn được tăng cao, thuận tiện cho người đọc nhưng chất lượng văn hóakhông được kiểm nghiệm, nhiều tác phẩm bị xáo trộn, do người viết sao chép

từ nhiều nguồn tài liệu.Bản quyền không có, thông tin mập mờ, điều đáng nói

là internet khiến cho con người dễ dàng tiếp nhận văn hóa mà không biếtnguồn gốc, chất lượng của văn hóa đó như thế nào.Đối tượng thanh thiếu niêndành nhiều thời gian trên internet nhất, nhiều người thậm chí còn sao nhãngcông việc, học tập.Họ thấy nếu có thể xem sách sẵn có trên internet thì tốt hơnnhiều so với việc bỏ tiền ra mua sách, lâu dần, internet đã trở thành thói quenkhông thể thiếu của họ.Giới trẻ với tâm lí thích tiếp nhận văn hóa hiện đại,chuộng đồ ngoại nên thích xem những sản phẩm của nước ngoài Thời giangần đây, nhiều người bắt đầu lo ngại về văn hóa đọc của người dân Việt Nam

vì sự bùng nổ internet và đời sống của thanh thiếu niên.Trong khi đó, văn hóa

đọc cũng là một trong những bản sắc văn hóa của dân tộc mà người Việt Namcần phát huy.

Vì vậy, cần phải khẳng định, để truyền bá văn hóa dân tộc, ngành xuấtbản cần cố gắng hoàn thiện, có được chỗ đứng nhất định trong lòng độc giả

4 Xuất bản tổ chức cộng đồng

Xuất bản có tác động to lớn đến mọi hoạt động văn hóa khác

Trong xã hội hiện đại và cả xưa nay, không có xuất bản phẩm thì hoạtđộng thư viện, lưu trữ, bảo tàng sẽ không còn ý nghĩa tồn tại Trình độ pháttriển của sự nghiệp xuất bản, phát hành sẽ quyết định các bộ sưu tập hoànhtráng ở các thư viện bảo tàng, từ đó góp phần phát huy chức năng và tác dụng

xã hội của hoạt động văn hóa này

Các hoạt động của ngành xuất bản kết hợp với văn hóa cũng được tổchức để nâng cao văn hóa đọc.Văn hóa đọc – một bộ phận của văn hóa – làmột trong những động lực thúc đẩy sự hình thành nên con người mới, nhữngcông dân có hiểu biết, có trí tuệ để có thể thích ứng với sự phát triển của xãhội hiện đại – xã hội dựa trên nền tảng của nền kinh tế tri thức

Đánh giá tầm quan trọng của văn hóa đọc, UNESCO đã quyết địnhchọn ngày 23/4 hàng năm là “ngày sách và bản quyền thế giới “khuyến khíchtất cả mọi người, nhất là giới trẻ, khám phá niềm yêu thích đọc sách, tôn vinhvăn hóa đọc

Nhiều hoạt động thiết thực dưới nhiều hình thức và chủ đề phong phúkhác nhau, thu hút được nhiều người tham gia, xây dựng mối liên hệ mật thiếtgiữa các thư viện, nhà xuất bản, cơ quan phát hành và bạn đọc Xây dựng vàphát triển văn hóa trong thời đại ngày nay đã góp phần đem lại cho dân tộcsức mạnh của trí tuệ trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước “Chiếnlược văn hóa đến năm 2020” (ban hành kèm theo Quyết định số 581/QĐ –TTG ngày 6/5/2009) đã đặt ra mục tiêu, nhiệm vụ của ngành văn hóa là phảixây dựng phong trào đọc sách trong xã hội, góp phần xây dựng có hiệu quảthế hệ đọc tương lai Những năm gần đây, Bộ văn hóa – Thể thao và Du lịch

đã quyết định chọn ngày 23/4 làm ngày hội đọc sách của Việt Nam, do thưviện quốc gia chủ trì nhằm khuyến khích, đưa phong trào đọc sách trở thànhnét đẹp văn hóa của con người Việt Nam trong thời kỳ đất nước giao lưu, hộinhập quốc tế Ngày đọc sách là dịp để tôn vinh những tác giả đã có nhiềuđóng góp cho sự tiến bộ văn hóa của nhân loại.Ngày hội đọc sách cũng là dịpthể hiện sự hợp tác, hợp lực giữa các tác giả, các nhà xuất bản, trường học,các thư viện, các cơ quan Nhà nước, công ty tư nhân và các cơ quan thông tinđại chúng trong việc tổ chức lễ kỷ niệm về sách và các tác giả.

Sách góp phần làm cho đời sống tinh thần của con người thêm lànhmạnh và giàu ý nghĩa Các cuộc thi sách, triển lãm sách, hội chợ sách, phongtrào đọc sách khiến cho đời sống văn hóa xã hội được phong phú hơn.Sách vàcác hoạt động xuất bản truyền bá sách đã trở thành các tiêu chí quan trọng đểđánh giá trình độ phát triển văn hóa, văn minh của mỗi quốc gia, dântộc.Thông qua số lượng độc giả và đầu sách, người ta có thể khái quát phầnnào sự phát triển của nền văn hóa dân tộc đó.Nhiều nước trên thế giới tổ chứcchiến dịch đặc biệt nhằm tôn vinh ngày đọc sách thế giới 23/4 như “tặng mộtcuốn sách –tặng một đóa hồng” Sự tổ chức của các NXB và các thư viện là lễ

kỷ niệm “Sách đường phố” dành cơ hội mua sách giá rẻ có kèm thêm chữ kýcủa tác giả cho những người say mê đọc sách;là dịp để phân phối những sảnphẩm quảng bá khác hay tặng những cuốn sách còn trong kho cho các khudân cư nghèo, eo hẹp về kinh tế, tài chính: bệnh viện, nhà tù và cả các trại tịnạn, nhà xã hội… Tại châu Phi, nhiều bạn trẻ đem sách tới nơi cho nhữngngười bệnh, người cao tuổi người không biết chữ để hưởng ứng ngày hội đọcsách

Đọc sách khiến con người sống chậm hơn, nhìn nhận cuộc sống vớitinh thần thoáng đạt và thoải mái hơn.Cuộc sống càng phát triển, áp lực càngtăng cao, con người dễ bỏ quên những nét đẹp trong văn hóa hay những giá trịnhân văn nằm trong những trang sách.Lúc ấy, thư viện, hiệu sách hay cácphòng triển lãm làm cho con người ta thấy thanh tịnh hơn, chưa kể tới tác

dụng nâng cao tri thức Người ta có thể học được nhiều bài học từ sách, ứngdụng vào cuộc sống.Sách giúp con người nhìn thấu được con đường lịch sửnhân loại từ xa xưa cho tới hiện tại và tương lai Những người quan tâm tớisách thường sống lành mạnh và suy nghĩ thấu đáo hơn những người quaycuồng trong công việc.Sách hướng con người tới cuộc sống lương thiện.Nó làngười bạn tri kỉ của con người từ khi con người biết đọc đến khi con ngườinhắm mắt xuôi tay, chỉ có điều, không phải ai cũng thân thiết với người bạntri kỉ đó.Nhiều khi cuộc sống ngả nghiêng làm người ta quên mất giá trị đíchthực và bỏ qua người bạn đó.

Sự phát triển của sách có thể đánh giá trình độ văn minh, phát triển củamỗi dân tộc nói chung và cá nhân nói riêng Không phải tùy hứng màUNESCO tôn vinh ngày đọc sách, thực tế, ở những nước phát triển, sáchđược coi như một văn hóa phẩm quí.Người ta dành nhiều tiền mua sách hơnviệc đầu tư những xa xỉ phẩm khác Nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, Đứcvv….coi trọng luật bản quyền, những cuốn sách của họ đáng giá hàng chục,hàng trăm đô la, đắt hơn rất nhiều so với quần áo, giày dép.Đặc biệt, họkhông cho photocopy, sao chép sách, nếu có, phải mất 10% cho mỗi lần saochép vài trang sách Thực tế chứng minh rằng, người nào có kĩ năng đọc sáchtốt sẽ học tập dễ dàng hơn những người chỉ thụ động nghe giảng Sách khôngchỉ có ý nghĩa với người học tập mà đối với những người muốn tìm cho mình

ý nghĩa cuộc sống, nó cũng rất quan trọng Sách giúp nâng cao trình độ trithức cho con người, những ai đọc nhiều sách báo thường có kiến thức uyênthâm, giao tiếp tự tin và tư duy logic Trình độ tri thức càng cao, vẻ đẹp củangười đó càng được bộc lộ.Nét đẹp tri thức không bao giờ bị tàn phai theothời gian mà ngày một tỏa sáng hơn

Đất nước phát triển kinh tế không thể bỏ qua phát triển văn hóa, vănhóa và kinh tế là hai lĩnh vực gắn bó chặt chẽ với nhau, tỉ lệ thuận vớinhau.Xuất bản sách cũng là một trong những hoạt động văn hóa.Chính vì vậy,

để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, chúng ta không ngừng bảo vệ và phát triển

hoạt động xuất bản Cũng như mọi hoạt động văn hóa khác, hoạt động xuấtbản đưa con người hướng tới các giá trị chân, thiện, mĩ, tạo nền tảng tinh thần

và động lực cho sự phát triển xã hội Văn hóa là một tổng thể của rất nhiềuhoạt động, các hoạt động ấy hướng tới cái chân, cái thiện, cái mĩ.Văn hóakhông nằm ngoài kinh tế và chính trị, nhưng chính nó lại có đời sống riêngcủa mình, cũng như quy luật hoạt động riêng.Mục tiêu cao cả nhất của hoạtđộng văn hóa là vì con người, vì sự phát triển và hoàn thiện con người Chứcnăng tập trung của văn hóa là bồi dưỡng con người, hướng lí tưởng, đạo đức

và hành vi của con người vào điều hay lẽ phải, điều khôn, lẽ thiệt.Công cụthực hiện chức năng này hiệu quả nhất chính là sách, báo Mục tiêu chân,thiện, mĩ phân biệt loài người với động vật khác Một đứa trẻ nếu được sốngvới cha mẹ sẽ được giáo dục theo truyền thống văn hóa trong gia đìnhmình;còn nếu bị rơi vào rừng, đứa trẻ ấy sẽ mang hành vi, tính nết của loàithú “Chân “có nghĩa là chân thực, con người cần biết mình là ai, ở đâu vàlàm gì khi quan hệ trong xã hội.”Thiện” là điều mà tất cả tôn giáo đều hướngtới, con người sinh ra đều lương thiện, nhưng bị dòng đời xô đẩy khiến bảnchất đó bị lu mờ đi.Văn hóa giúp bản chất đó được bộc lộ, giúp con người tìmlại tính thiện trong con người mình.”Mĩ” là một chức năng mà thường bị lu

mờ, mọi người thường xem nhẹ nó, coi nó có cũng được mà không có cũngđược.Nhưng thực tế, cùng với nhu cầu hiểu biết, con người còn có nhu cầuhưởng thụ, hướng tới cái đẹp.Xét cho cùng, văn hóa là sự sáng tạo của conngười theo qui luật của cái đẹp, nội dung luôn phải đi liền với hình thức

(Theo “Lí luận nghiệp vụ xuất bản”) Xuất bản ở thời đại nào cũng cóchức năng giáo dục, không chỉ thông tin mà còn tác động làm chuyển biếnnhững nhận thức, tình cảm, đạo đức và nhân cách con người theo mô hìnhcon người lý tưởng, mà mỗi thời đại, giai cấp, dân tộc và nghề nghiệp đòi hỏi.Nhân cách là toàn bộ những năng lực, phẩm chất xã hội, tâm lý tạo thành mộtchỉnh thể đóng vai trò chủ thể tự ý thức, tự đánh giá, tự khẳng định và điềuchỉnh một hoạt động của mình.Mô hình nhân cách cụ thể bao gồm những đặc

trưng chung của giai cấp, dân tộc, thời đại, đồng thời mang cả tư tưởng, tìnhcảm của cá nhân người hoạt động.Cấu trúc nhân cách rất đa dạng song đềubao gồm các bộ phận cơ bản là:

- Các thuộc tính xã hội có tính quy định như: thế giới quan, nhân sinhquan, đạo đức xã hội – nghề nghiệp.Thế giới quan, nhân sinh quan là điểmxuất phát hình thành nhân cách Nó tạo ra lập trường, niềm tin, lý tưởng thôithúc con người hoạt động;

- Những tri thức và kinh nghiệm bản thân bao gồm những tri thức xãhội-lịch sử, tri thức khoa học nghề nghiệp cần thiết những kỹ năng, kỹ xảonghề nghiệp;

- Những đặc điểm riêng của quá trình tâm lý cá nhân và tư cách bẩmsinh bao gồm những phẩm chất về đặc điểm thần kinh, trí tuệ, cảm xúc,nguyện vọng, lối sống…

Nhân cách hình thành và phát triển phụ thuộc môi trường xã hội, sựgiáo dục, đào tạo và tư chất sinh học của mỗi người.Môi trường xã hội, đặcbiệt là sự giáo dục của gia đình, nhà trường, các đoàn thể xã hội là yêu tốquyết định sự hình thành, phát triển các nhân cách

Xuất bản có chức năng làm công cụ giáo dục, rèn luyện nhân cáchtrong tất cả các môi trường giáo dục đó.Sách giáo khoa trong các trường họccũng là những người thầy giáo dục.Các bậc cha mẹ cũng qua sách, qua cácđiển hình trong sách mà giáo dục con cái.Xã hội cũng qua các phong trào đọc

và làm theo sách mà giúp mỗi cá nhân hấp thụ và làm giàu các giá trị văn hóacủa giai cấp, dân tộc và thời đại Xuất bản là một công cụ, một kênh giáo dụctoàn diện nhân cách.Nó không chỉ giáo dục tri thức, nâng cao trình độ trí tuệ

mà còn giáo dục tình cảm, đạo đức, lối sống thông qua nhiều loại hình, cáchthức tác động khác nhau đến lý trí, tình cảm và hành vi của con người

Trong xã hội có giai cấp, xuất bản phẩm trở thành các công cụ đấutranh.Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng –văn hóa, bằng các công cụ văn hóa làmột trong những hình thức cơ bản của đấu tranh giai cấp Mục tiêu của công

tác tư tưởng văn hóa là thiết lập củng cố hệ tư tưởng, giai cấp, truyền bá rộngrãi để nó trở thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội;tác động tới ý thức chínhtrị của quảng đại quần chúng, xây dựng niềm tin, ý thức tự giác chính trị.Xuấtbản thực hiện chức năng tư tưởng bằng cách tác động đến toàn bộ cấu trúccủa ý thức xã hội, đến tất cả các thành tố cơ bản của chúng: thế giới quan,nhân sinh quan, nhận thức lịch sử và dư luận xã hội

Như vậy, chức năng giáo dục tư tưởng của xuất bản thể hiện ở chỗ nógóp phần cơ bản vào việc xây dựng, bảo vệ và truyền bá hệ tư tưởng, giáo dụccác tri thức thế giới quan, xây dựng nhân sinh quan đúng đắn;nâng cao trithức khoa học xã hội và chính trị;tác động định hướng dư luận xã hội để làmchuyển biến ý thức xã hội, nâng cao chính trị tự giác, xây dựng niềm tin chínhtrị cho quần chúng cách mạng.Xuất bản với chức năng giáo dục tư tưởng –vănhóa thật sự trở thành công cụ tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể và tổ chứctập thế của giai cấp vô sản để tiến hành sự nghiệp cách mạng vĩ đại đúng như

Lê nin từng chỉ rõ

Trong xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức hiện nay, bên cạnh sáchbáo và hoạt động xuất bản truyền thống, đã và sẽ có nhiều phương tiện truyềnthông điện tử thực hiện chức năng giáo dục tư tưởng văn hóa cho con người.Tuy nhiên, ngày nay, xuất bản phẩm trên giấy, công nghệ xuất bản vẫn còncần thiết tồn tại và phát triển Xuất bản truyền thống vẫn là kênh cơ bản, cóhiệu quả trong việc giáo dục tư tưởng văn hóa của nhân loại

Chương II: Thực trạng hoạt động xuất bản trong công cuộc xây dựng

nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

I/ Sự phát triển văn hóa dân tộc

Lĩnh vực văn hóa, đó là những hoạt động đặc thù của con người thểhiện ý thức muốn làm đẹp thêm cuộc sống của mình dưới nhiều hình thứcphong phú, đa dạng, ngày càng giàu chất sáng tạo, để biến cái ý thức làm đẹp

đó thành hiện thực cuộc sống

Đời sống văn hóa có những đặc điểm, yêu cầu riêng, có quy luật pháttriển đặc thù: giao lưu, kế thừa, đứt gãy, không hoàn toàn tương đồng vớiđời sống kinh tế Sự phát triển của văn hóa là khúc khuỷu, quanh co, nhưngsuy cho cùng nó vẫn dao động xoay quanh trục sản xuất vật chất.Hoạt độngvăn hóa là quá trình hoạt động sáng tạo đặc biệt của con người nhằm sảnxuất, phổ biến và tiêu dùng các giá trị, các sản phẩm văn hóa Đó là quátrình sản xuất, tái sản xuất, mở rộng các giá trị văn hóa, đáp ứng nhu cầu vănhóa tinh thần ngày càng tăng, xây dựng nền văn hóa đa dạng của dân tộc vànhân loại

1) Sự phát triển văn hóa của Việt Nam qua các thời kì

Sự phát triển nền văn hóa mới ở nước ta từ Cách mạng tháng Tám(1945) đến nay đã trải qua ba thời kì gắn liền với những nấc thang xã hội hóalao động và sự phát triển tự do của cá nhân trong sự phát triển tự do chungcủa cả dân tộc

Thời kì thứ nhất là nền văn hóa ra đời từ cuộc cách mạng dân tộc dân

chủ nhân dân Nền văn hóa này đã xã hội hóa lao động và phát triển tự do cánhân trong cuộc cách mạng phản đế, phản phong theo ba định chuẩn: dân tộchóa, khoa học hóa, đại chúng hóa.Sự phát triển văn hóa ở giai đoạn này gắnliền với sự nghiệp giải phóng sức lao động của tuyệt đại nhân dân lao động;chống lại những lực lượng phản quốc, mang lại sức mạnh mới cho dân tộc vàđưa khoa học vào việc cải tạo những quan hệ văn hóa lạc hậu.Kết quả là lao

động và người lao động được nâng lên một trình độ mới, mỗi cá nhân và cảdân tộc thoát khỏi cảnh áp bức, bóc lột, bước vào một trình độ tự do mới.

Thời kì thứ hai đã thể hiện nấc thang thứ hai của sự phát triển văn hóa

Việt Nam, được thực hiện trong quá trình xã hội hóa lao động và phát triển tự

do cá nhân trong khuôn khổ tự do chung của dân tộc, trong sự nghiệp xâydựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất Tổ quốc Công cuộc xã hộihóa lao động và phát triển tự do của mỗi người trong tự do chung của cả dântộc, theo nội dung XHCN và tính chất dân tộc đã đạt được những thành tựuvăn hóa mới so với thời kì cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân Ý chí

“không có gì quý hơn độc lập tự do “được đặt lên hàng đầu.Tuy nhiên,phương thức xã hội hóa lao động và sự phát triển tự do của mỗi người trong

sự phát triển tự do chung của dân tộc trong giai đoạn này đã có nhiều khuyếtđiểm.Nó làm cho diện mạo văn hóa xã hội thiếu đi đa dạng.Điều đó đã đặt racho chúng ta vấn đề phải tiến hành đổi mới

Thời kì thứ ba của sự phát triển văn hóa Việt Nam, được bắt đầu từ sau

năm 1986, đã xã hội hóa lao động và phát triển tự do của mỗi người trong tự

do chung của cả dân tộc theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa.Kể từ đó đến nay đã hơn 20 năm, chúng ta đã phát triển nền văn hóaViệt Nam theo mô thức của một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dântộc Nền văn hóa này là kết quả của quá trình đổi mới tư duy để nhận thứcđúng đắn và quán triệt đầy đủ hơn quan điểm của C.Mác và Ph.Anghen về xãhội hóa lao động và phát triển tự do của mỗi người trong tự do chung của cảdân tộc Đảng đã xác định: văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, thể hiệntầm cao và chiều sâu về trình độ phát triển của một dân tộc văn hóa là sự kếtinh những giá trị tốt đẹp trong quan hệ giữa người với người, con người trong

xã hội với tự nhiên, muốn phát triển văn hóa cần thiết phải nhận thức lại sựphát triển xã hội và con người Hội nghị IV, Ban Chấp hành Trung ương khóaVII đã khẳng định sự phát triển văn hóa Việt Nam trong thời ký đổi mới là:bồi dưỡng con người Việt Nam về trí tuệ, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối

sống, nhân cách, bản lĩnh ngang tầm sự nghiệp đổi mới của đất nước, mauchóng bắt kịp xu thế phát triển của thời đại ngày nay

2 Thực trạng trong xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam trong 25 năm đổi mới

Những nhận thức mới của Đảng về văn hóa đã sớm đi vào cuộc sống,được các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị

- xã hội và các tầng lớp nhân dần đồng tình hưởng ứng;đã có nhiều chủtrương, sáng kiến cụ thể trong tổ chức thực hiện, bước đầu gắn kết công tácvăn hóa với các lĩnh vực của đời sống xã hội, nâng cao bản lĩnh và trình độ tổchức, thực hiện nhiệm vụ, góp phần giữ vững ổn định chính trị, đạt nhữngthành tựu quan trọng về kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại củađất nước Nhận thức vai trò của văn hóa ngày càng đầy đủ hơn, làm cơ sở chovăn hóa thấm sâu vào trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.Sự hiểubiết và tầm nhìn về văn hóa cũng rộng mở hơn.Đông đảo nhân dân và ngườihoạt động văn hóa có những cơ hội mới trong tổ chức đời sống văn hóa vànâng cao mức hưởng thụ văn hóa

Tính chủ động, sáng tạo, tính tích cực xã hội của nhân dân bước đàuđược phát huy, sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội đối vớiđường lối đổi mới toàn diện đất nước, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN được nâng lên, sức mạnhtổng hợp của dân tộc được củng có, nhận thức về con đường đi lên CNXHtrong cán bộ, đảng viên và nhân dân ngày càng sáng tỏ hơn; nhiều phẩm chất,tinh thần của thời kì mới được xác lập tính năng động, tích cực của con ngườiViệt Nam chăm lo lợi ích cho bản thân, cho cộng đồng và cho xã hội ngàycàng tăng lên; những tấm gương vượt khó, rèn đức, luyền tài, thông minhsáng tạo trong thế hệ trẻ xuất hiện ngày càng nhiều.Phát triển văn hóa khôngphải là công việc riêng của những nhà chuyên môn mà đã trở thành cuộc vậnđộng xã hội rộng rãi, tạo cơ hội và mở rộng sức thu hút đông đảo nhân dântham gia, tự giác hoàn thiện phẩm chất, năng lực của mình thông qua hoạt

động kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội vì sự nghiệp chung của đất nước.Trong thành tựu chung, hoạt động của giới trí thức, văn nghệ sĩ, những ngườihoạt động văn hóa, báo chí, xuất bản, giáo dục, khoa học ……đã có bước pháttriển đáng khích lệ Nhiều công trình sáng tạo và khoa học – công nghệ, vănhóa, nghệ thuật, xuất bản – báo chí …… có giá trị, đánh dấu thời điểmchuyển giao thế kỷ và những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước đã rađời

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu về phát triển văn hóa, xây dựngmôi trường văn hóa, chúng ta cũng còn không ít những yếu kém trong đờisống văn hóa và công tác lãnh đạo, quản lý văn hóa

Những thành tựu và tiến bộ đạt được trong lĩnh vực văn hóa còn chưatương xứng và chưa vững chắc, chưa đủ mạnh để tác động có hiệu quả đối vớicác lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lốisống Chất lượng xây dựng đời sống văn hóa còn nhiều hạn chế Văn hóa xéttrên nhiều phương diện thì động lực thúc đẩy, sự phát triển tỏ ra chưa đủmạnh Hàm lượng tri thức, giá trị gia tăng trong sản phẩm hàng hóa của ta cònthấp, quy trình công nghệ lạc hậu, tổ chức sản xuất kinh doanh hiệu quả chưacao Văn hóa chưa đủ sức tác động, chi phối, điều chỉnh các hoạt động chínhtrị -kinh tế -xã hội … theo hướng dân chủ, công bằng, văn mình, hiện đại,hiệu quả Đáng quan tâm hơn, văn hóa chưa điều chỉnh mạnh mẽ nhận thức,

tư tưởng, tình cảm, những quan hệ đạo đức, lối sống, nếp sống của con người

Sự suy thoái, xuống cấp về tư tưởng đạo đức, lối sống trong một bộ phậnkhông nhỏ cán bộ đảng viên và nhân dân là rất đáng lo ngại.Môi trường vănhóa còn bị ô nhiễm bởi các tệ nạn xã hội, sự lan tràn các sản phẩm văn hóa vàcác dịch vụ văn hóa mê tin dị đoan, độc hại, thấp kém, lai căng … ảnh hưởngxấu đến đời sống tinh thần của xã hội Môi trường văn hóa còn bị ô nhiễm bởicác tệ nạn xã hội, sự lan tràn các sản phẩm dị đoan, độc hại, thấp kém laicăng… ảnh hưởng xấu đến tinh thần xã hội

Di sản văn hóa đang đứng trước nhiều thách thức, chưa giải quyết tốtmối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy, phát triển.Hoạt động văn học nghệthuật còn nhiều mặt bất cập.Trong sáng tác, biểu diễn, truyền bá các tác phẩmvăn học nghệ thuật còn không ít tác phẩm và hoat động chưa thể hiện đượctính chất tiên tiến và bản sắc dân tộc.Hoạt động lý luận phê bình văn học nghệthuật còn xa rời thực tiễn sáng tác, có biểu hiện tụt hậu so với yêu cầu, thựchiện chưa tốt chức năng hướng dẫn, điều chính và chủ động, chưa tạo đượcnguồn lực để mở rộng hợp tác giao lưu văn hóa, ngoại giao văn hóa còn bị coinhẹ Các thế lực thù địch vẫn đang triệt để sử dụng các chiêu bài dân chủ,nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để tác động, gây mất ổn định chính trị, xã hội ởnước ta Trong lĩnh vực báo chí, bên cạnh sự tiến bộ và đóng góp ngày càngđắc lực vào sự nghiệp đổi mới, mở rộng dân chủ, nâng cao dân trí, nhữngthiếu sót, khuyết điểm trong một số cơ quan báo chí khá nghiêm trọng, chậmđược khắc phục Đó là xu hướng “thương mại hóa”, xa rời tôn chỉ mục đíchcủa tờ báo, không coi trọng đúng mức yêu cầu hướng dẫn xã hội thông quanhân tố tích cực, tiên tiến, trong khi đưa quá nhiều tin về mặt trái của xã hội;một số tờ báo đăng tải thông tin thiếu chọn lọc, không chính xác

Sự phát triển văn hóa nhìn chung chưa đồng bộ và tương xứng với tăngtriển kinh tế, thiếu gắn bó với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng Giáodục - đào tạo và khoa học công nghệ chưa thực sự là quốc sách háng đầu.Chấtlượng giáo dục –đào tạo và khoa học công nghệ chưa đạt yêu cầu, công tácquản lý còn nhiều yếu kém.Định hướng xây dựng và phát triển một nền giáodục đào tạo tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc còn nhiều lúng túng trong bốicảnh toàn cầu hóa và cách mạng khoa học, công nghệ…

Nhìn chung, trên đây là một vài nét cơ bản về thực trạng văn hóa hiệnnay của nước ta.Từ những đặc điểm trên, chúng ta có thể rút ra một vài bàihọc kinh nghiệm để phát triển văn hóa Trong công cuộc xây dựng nền vănhóa tiên tiến, chúng ta thấy có sự xuất hiện của ngành xuất bản Thực tế, xuấtbản đã đóng góp vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền văn hóa tiên

tiến.Dưới đây, chúng ta sẽ tiếp tục đề cập đến những thành tựu của ngànhxuất bản để thấy rõ được những gì xuất bản đã và chưa làm được trong thờigian qua.

II/ Thành tựu của ngành xuất bản trong việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Trong thời gian qua, kể từ khi đất nước Đổi mới, kinh tế phát triển, vănhóa được phép mở rộng giao lưu với các quốc gia khác, ngành xuất bản cũng

có những thành tựu riêng đạt được để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đàbản sắc dân tộc

Một là, xuất bản đã và đang phát hành nhiều đầu sách phục vụ việc truyền bá tư tưởng cho Đảng, giáo dục đạo đức con người và xây dựng nền văn hóa dân tộc truyền thống

Nhiều chủ đề, nhiều lĩnh vực, nhiều đầu sách trong thời đại ngày nayđược xuất bản và truyền bá rộng rãi đến công chúng: sách giáo khoa, thamkhảo, sách văn học, nghệ thuật, sách giải trí, sách chính trị, sách về các ngànhkinh tế, y học, luật, mỹ thuật, kiến trúc, vv…… mang chức năng giáo dục,nâng cao tri thức, tuyên truyền cho Đảng và Nhà nước, giải trí và đem lại đờisống tinh thần phong phú cho con người

Xuất bản từ xưa đến nay luôn xác định mục đích, phục vụ Đảng, giaicấp, đông đảo quần chúng nhân dân, xây dựng con người mới, nền văn hóamới và có lập trường chính trị vững chắc Sách đã và đang tiếp tục mang chứcnăng hoàn thiện con người, làm lành mạnh các quan hệ xã hội, nhạy bén vàmạnh dạn phơi trần, lên án, tố cáo cái xấu xa, độc ác, đen tối, các biểu hiệnbiến chất, thoái hóa về nhân cách, đạo đức và lối sống của con người trongcác tác phẩm văn học, nghệ thuật Ngày nay, sách văn học, nghệ thuật có tácdụng cảnh báo, phản biện có hiệu quả, góp phần ngăn chặn xu hướng tiêu cựcđang nảy sinh trong đời sống xã hội Sự xuất hiện và phát triển của lực lượng