Quá trình hình thành và xác định đường lối cách mạng miền nam ( 1954 1960) doc

A MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Việt Nam, người là ai mà ta chưa bao giờ hiểu hết Người là ai mà sức mạnh thần kỳ Với cái chết chưa bao giờ chịu hết Lửa quanh mình một tấc cũng không đi ( Với Đảng mùa xu[.]

( Với Đảng mùa xuân- Tố Hữu)

Sức sống mãnh liệt của con người Việt nam kỳ diệu, đến mức chính conngười Việt Nam cũng chưa thể hiểu hết được Chỉ biết rằng dân tộc Việt Namtrải qua bao nhiêu biến cố thăng trầm của lịch sử, càng ngày càng lớn dậy caođẹp hơn, con người Việt nam cũng lớn hơn lên, đẹp hơn lên, sức sống càng tràntrề mãnh liệt Nhất là từ khi có ánh sáng của Đảng chiếu rọi thì sức sống ấy đãđược nhân lên như những đợt sóng lớn nhấn chìm tất cả lũ cướp nước và bánnước

Sức mạnh của con người Việt Nam đạt đến đỉnh cao chói lọi khi chiếnthắng đế quốc Mỹ, một cuộc chiến đã đi qua gần nửa thế kỷ

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa

( Đất nước – Nguyễn Đình Thi)Thắng lợi ấy có được trong nhiều nhân tố phải kể đến đường lối cáchmạng đúng đắn của Đảng Lao động Việt Nam ( sau đổi thành Đảng Cộng sảnViệt Nam) Cương lĩnh đầu tiên của Đảng (nǎm 1930) ghi rõ: "Điều cốt yếu cho

sự thắng lợi của cách mạng là cần phải có một Đảng cộng sản có một đường lốichính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng và từng trảitrong đấu tranh mà trưởng thành" Đối với cách mạng miền Nam Việt Nam, việcxác định đường lối cách mạng với kết luận: kẻ thù chính là Mỹ, cần phải đánh

đổ chế độ thực dân kiểu mới của Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm,đánh bằng chiến lược vừa đánh vừa đàm, tức là kết hợp đấu tranh quân sự vớiđấu tranh ngoại giao, giải quyết các vấn đề như tại sao phải đấu tranh?; đấutranh như thế nào? Ai đấu tranh? … là cả một quá trình khó khăn gian khổ, tốnrất nhiều công sức, và cả máu xương Đường lối được hình thành với những cơ

sở khoa học, thể hiện tính độc lập tự chủ, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu cách mạng,

đó chính là một phần trong nghệ thuật lãnh đạo cách mạng của Đảng ta

Để hiểu rõ hơn vấn đề này, em đã chọn tìm hiểu đề tài: “ Quá trình hình thành và xác định đường lối cách mạng miền Nam ( 1954 -1960)”

2 Mục đích chọn đề tài

Nghiên cứu đề tài với mục đích mở rộng tầm hiểu biết của em về đườnglối cách mạng miền Nam (1954-1960)-nhân tố quyết định thành công của cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước,

3 Nhiệm vụ

Làm rõ nguyên nhân của việc hình thành đường lối cách mạng miền Nam Làm rõ quá trình hình đường lối cách mạng miền Nam

Trình bày nội dung của đường lối hoàn chỉnh,

Nhiệm vụ quan trọng nhất là việc thấy được ý nghĩa của việc hình thànhđường lối và đúc rút một số kinh nghiệm

B NỘI DUNG Chương I: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG LỐI

CÁCH MẠNG MIỀN NAM ( 1954 – 1960) 1.1 Bối cảnh lịch sử

1.1.1 Mỹ từng bước xâm lược Việt Nam

Những cánh đồng thơm ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa

( Đất nước – Nguyễn Đình Thi)Đất nước Việt Nam trong tâm trí của mỗi người dân Việt thật tươi đẹp vàtràn đầy sức sống

Trên bản đồ thế giới, Việt nam có một vị trí thuận lợi, nằm trên bở biểnĐông, trên một địa bàn quan trọng: tiếp giáp với Thái Bình Dương, nối liền đạilục Châu Á, nằm trên đường thông thương chiến lược hàng hải từ Đông Bắc Ásang Đông Nam Á, từ Tây Thái Bình Dương sang Đông Ấn Độ Dương vàđường hàng không trực tiếp giữa Thái Bình Dương sang Nam Á Thêm nữa,Việt Nam còn là một nước giàu tài nguyên Đó là những lý do cơ bản mà ViệtNam trở thành mục tiêu thôn tính của các nước hiếu chiến và đế quốc Mỹ khôngphải là ngoại lệ

H.Truman – tổng thống thứ 33 của Hoa Kỳ - là vị tổng thống đầu tiên củaHoa Kỳ dính líu vào cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam bằng việc tuyên bốtăng cường viện trợ quân sự cho Pháp gồm gửi cố vấn quân sự và cung cấp vũkhí Khoản viện trợ đầu tiên của Mỹ cho Pháp trị giá 15 triệu đô la Từ đó, Mỹtrực tiếp can thiệp vào cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam

Từ sau năm 1954, tình hình thế giới có những thay đổi lớn, tác động đếncách mạng Việt Nam Mỹ thể hiện rõ ý đồ bá chủ thế giới với một chiến lượctoàn cầu phản cách mạng hết sức thâm độc: tổ chức và điều hành khối NATO ,can thiệp vào hầu hết các cuộc chiến tranh , xung đột trên thế giới, ngăn cản, baovây, phá hoại phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và điên cuống chống pháhệt hống xã hội chủ nghĩa Trọng tâm chiến lược lúc này của Mỹ là Châu Âunhưng vì vị trí quan trọng của Việt Nam đối với khu vực Đông Nam Á và vànhđai Châu Á- Thái Bình Dương trong chiến lược toàn cầu của Mỹ nên những kẻcầm đầu nước Mỹ đã coi Việt Nam là một mắt xích quan trọng

Tiến hành xâm lược Việt Nam , Mỹ muốn biến Việt Nam thành thuộc địakiểu mới, thị trường tiêu thụ hàng hóa dễ dãi, trở thành căn cứ quân sự của Mỹ.Đặc biệt, sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp, Việt Nam trở thànhngọn cờ đầu của phong trào giải phóng dân tộc, tiên phong trong việc quá độ đilên chủ nghĩa xã hội tại khu vực Đông Nam Á, mở đường cho phong trào cộngsản phát triển tại khu vực này Chính vì vậy, việc xâm lược Việt Nam còn nhằmmục đích ngăn chặn phong trào cộng sản lan xuống khu vực Đông Nam Á

Sẵn có dã tâm từ lâu, lợi dụng cơ hội Pháp bại trận, đế quốc Mỹ từngbước hất cẳng Pháp ra khỏi miền Nam Việt Nam bằng những thủ đoạn tinh vi ,xảo quyệt.

Ngay sau khi Hiệp định Gionever được kí kết, ngày 7/7/1954, Mỹ buộcPháp truất bỏ Bửu Lộc khỏi chức thủ tướng chính phủ bù nhìn để đưa Ngô ĐìnhDiệm lên thay, bắt đầu thiết lập bộ máy tay sai cực kỳ phản động, đại diện choquyền lợi của giai cấp địa chủ và tư sản mại bản, một thế lực bị cách mạng đánh

đổ và giờ được Mỹ vực dậy với những ý tưởng phục thù gay gắt

Mỹ lôi kéo Anh, Pháp, và một số nước phụ thuộc Mỹ thành lập khốiSEATO đặt Việt Nam, Lào, Campuchia vào khu vực bảo hộ của khối đó

17/11/1954, tướng Conlin, đại sứ Mỹ ở Việt Nam mang theo kế hoạc gồm

6 điểm: Chỉ ủng hộ Diệm và viện trợ thẳng cho Diệm, không qua tay Pháp GiúpDiệm thành lập quân đội quốc gia do Mỹ cung cấp vũ khí và trực tiếp huấnluyện Lập quốc hội bù nhìn để lừa bịp Tiến hành cải cách điền địa, tổ chứcđịnh cư cho người miền Bắc mới di cư vào Thay đổi các thứ thuế, giành ưu tiêncho hàng hóa và tư bản Mỹ Đào tạo cán bộ hành chính cho chính quyền NgôĐình Diệm Ngày 2/12/1954 Mỹ buộc pháp ký hiệp ước về việc rút quân Pháp

ra khỏi Việt Nam

Chủ nghĩa thực dân cũ và chủ nghĩa thực dân mới không khác nhau vềbản chất nhưng được phân biệt với nhau bởi hình thức cai trị và thủ đoạn bóclột Với miền nam Việt Nam, Mỹ không đặt bộ máy cai trị trực tiếp như thựcdân Pháp đã làm mà sử dụng chính quyền tay sai với hệ thống cố vấn dày đặc.Chủ nghĩa thực dân kiểu mới bóc lột thông qua viện trợ quân sự và thương mạihóa, dừng sức mạnh quân sự và kinh tế để nắm chặt miền nam Trên thực tế,Việt Nam Cộng hòa chỉ là thuộc địa của đế quốc Mỹ, là thị trường tiêu thụ hànghóa thừa ế, là nơi đầu tư và khai thác nguồn nhân công rẻ mạt

Tuy nhiên, trong những năm tử 1954-1960 , để nhanh chóng thiết lậpphòng tuyến ngăn chặn phong trào cách mạng , Mỹ chủ yếu hoạt động để củng

cố miền Nam Việt Nam thành căn cứ quân sự

Nhằm tạo cơ sở pháp lý cho những hoạt động vũ trang vào miền Nam,

Mỹ đã ký những hiệp ước mạo danh với chính phủ Cộng hòa Ngô Đình Diệm : “Hợp tác kinh tế”, “ thu hồi vũ khí trang bị của viện trợ Mỹ”… Dựa vào đó, Mỹkhông ngừng đưa nhân viên , cố vấn quân sự vào miền Nam Việt Nam

Phái đoàn viện trợ quân sự MAAG ( Military Aid Advisory Group) lẽ raphải được giải tán sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, vậy mà lúc bấy giờlại tăng lên về số lượng và vai trò Từ chỗ chỉ làm nhiệm vụ kiểm soát việc sửdụng viện trợ, nó đã trở thành một bộ máy trực tiếp điều khiển, trang bị vũ khí,huấn luyện, chỉ đạo kỹ thuật và chỉ đạo tác chiến Bên cạnh đó còn có phái đoànkhác như TRIM,…

Vũ khí đưa vào miền Nam được tăng dần lên mỗi ngày Căn cứ khôngquân được xây dựng khắp miền Nam Quân cảng Nhà Bè, Đà nẵng, Quy Nhơnđược mở rộng và tăng cường thiết bị hiện đại Nối liền căn cứ không quân và lụcquân là hệ thống đường giao thông hiện đại.

Đến tháng 6/1955, Mỹ đã xây dựng cho Ngụy quyền một đội quân dướiquyền điều khiển trực tiếp của Mỹ gồm 10 sư đoàn bộ binh, 17 tiểu đoàn pháobinh, 5 tiểu đoàn xe tăng thiết giáp và 54000 quân địa phương Tất cả taaphtrung để tiêu diệt phong trào cách mạng ở miền Nam , thực hiện khảu hiệu: “ lấpsông Bến Hải”, “ vượt vỹ tuyến 17”, “ Bắc tiến”

Về kinh tế Mỹ thi hành những chính sách và biện pháp nhằm kìm hãm vàbóp nghẹt sự phát triển của nền kinh tế dân tộc, ưu tiên cho Mỹ và lực lượngthân Mỹ đưa hàng ế vào Việt Nam làm cho nền kinh tế miền Nam lũng đoạn vàphục thuộc Mỹ

Đối với nông nghiệp, Mỹ thực hiện cải cách điền địa , đưa ra đạo dụ số 2 (8/1/1955) và đạo dụ số 7 (5/2/1955) nhằm tước đoạt thành quả mà cách mạng đãđem lại ruộng đất cho nông dân Khôi phục quyền chiếm hữu ruộng đất cho địachủ phong kiến Đồng thời, chúng đưa ra đạo dụ 57 (22/10/1955), quy định phầnđất đem phân phối cho nông dân là phần đất bỏ hoang, diệ tích đất địa chủ cótrên 100 mẫu

Sau khi thiết lập được quyền kiểm soát trên toàn bộ miền Nam, từ tháng4/1955- tháng 6/1956, Mỹ- Diệm phát động chiến dịch tố cộng giai đoạn một ,gọi là giai đoạn mở rộng diện để gây xáo trộn và phát hiện cộng sản

Trên cơ sở tăng cường bộ máy đàn áp, Mỹ -ngụy liên tiếp tổ chức cácchiến dịch khủng bố, tàn sát lực lượng yêu nước

Tháng 2/1955, Diệm mở chiến dịch tố cộng Phan Chu Trinh, đánh phá thíđiểm các tỉnh Trung bộ, trọng điểm là tỉnh Quảng Nam

Tháng 4/1955 chúng mở chiến dịch giải phóng, đánh phá Quảng Ngãi, Bắc BìnhĐịnh

Tháng 5/1955 chúng mở chiến dịch Trịnh Minh Thế, đánh phá toàn diệnLiên khu V

Với những chiến dịch đó, chúng đã huy động hầu như toàn lực lượng cảnhsát, mật vụ và một bộ phận quân đội chúng nêu khẩu hiệu: “ tiêu diệt bộ độinằm vùng”, “ thà giết nhầm còn hơn bỏ sót”, “ tiêu diệt cộng sản tận gốc” nhằmkích động quân đội tay sai tàn sát những người yêu nước , những người tánthành đấu tranh thống nhất đất nước

Đến hạn hai năm, tháng 7-1956, Diệm tuyên bố sẽ không có hiệp thươngtổng tuyển cử, vì chúng không ký Hiệp định Giơnevơ, bất cứ phương diện nàochúng cũng không bị ràng buộc bởi Hiệp định đó

Cùng với sự giúp đỡ dưới hình thức "viện trợ" quân sự, chính trị, kinh tế, miềnNam Việt Nam được xây dựng thành căn cứ quân sự, thành cơ sở kinh tế thựcdân kiểu mới của Mỹ.

Tất cả việc làm trên của Mỹ - Diệm không ngoài mục đích tách hẳn mộtphần lãnh thổ của Việt Nam từ vĩ tuyến 17 trở vào để lập ra một quốc gia riêngbiệt, thậm chí là một phần lãnh thổ của nước Mỹ Tháng 5-1957, Ngô ĐìnhDiệm tuyên bố tại Washington "Biên giới Hoa Kỳ kéo dài đến vĩ tuyến 17 "

Chính sách xâm lược về văn hóa là một bộ phận cấu thành gắn bó hữu cơvới các chính sách về quân sự, kinh tế, chính trị của chủ nghĩa thực dân mới của

đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam Là chính sách thực hiện từ các thủ đoạn mịdân( phát triển giáo dục, làm từ thiện),đến việc truyền tâm lý chiến đấu dướinhiều hình thức( bí mật, công khai), từ việc du nhập văn hóa và nếp sống Mỹđến việc sử dụng sách báo, phim ảnh nhằm du nhập văn hóa tư sản vào xã hộimiền Nam, trên cơ sở đó, đồng hóa nền văn hóa dân tộc

Sau hiệp định Giơ-ne-vơ, Mỹ thực hiện kế hoạch hậu chiến, phá hoại, gây thổphỉ , mất ổn định ở miền Bắc Nghiêm trọng hơn là chúng cưỡng ép , dụ dỗ tín

đồ Thiên chúa giáo và miền Nam với những thủ đoạn đê tiện chúng tung tin bịađặt rằng chính phủ Việt Minh cấm đạo, Chúa đã vào Nam Chúng còn cung cấpphương tiện chuyên chở phục vụ mục đích di dân Mỹ lợi dụng sự kiện này đểgây dư luận xấu với chế đọ ta , hòng ngăn chặn ảnh hưởng của cách mạng ViệtNam đến Đông Nam Á Mặt khác, chúng hy vọng rút một lượng tri thức , côngnhân kỹ thuật vào Nam, tạo chỗ dựa xã hội cho chính quyền tay sai, tăng nguồnnhân lực cho Ngụy quân

Cái thành quả mà chúng đạt được chính là sự phẫn nộ của người dân,lòng căm thù càng thêm sâu sắc bởi tội ác mà chúng đã gây ra Tháng 9/1954, 21đồng bào ta bị tàn sát tại Chợ Được (Quảng Nam), tháng 10/1955, chúng dìm 42người yêu nước xuống đập Vĩnh Trinh (Quảng Nam), tháng 7/ 1955, chúng gây

ra vụ triệt hạ Hướng Điền ( Quảng Trị), giết hại một cách dã man một úc 92người dân thường, Ngày 30/11/1958, đầu độc tại nhà tù Phú Lợi ( Bình Dương)cũng làm lòng căm thù giặc trong nhân dân sục sôi thêm Cũng thời gian này, Mỹ-Diệm đưa quân đánh phá ác liệt huyện Đại Lộc (Quảng Nam), bắt giam, tra tấn

và giết chết 500 người

… từng viên đạn Mỹ Bắn miền Nam, nát thịt da xương tủy Của mẹ cha, đồng chí, vợ con

(Có thể nào yên- Tố Hữu)

Mỹ phải trả giá cho tất cả những gì chúng gây ra Yêu nước tất phải hànhđộng, phải chuyển thành chủ nghĩa anh hùng Sức mạnh của dân tộc Việt Nam

sẽ lại một lần nữa được phát huy dưới sự lãnh đạo của Đảng – Đảng Lao động

Việt Nam để ghi tiếp vào trang sử vinh quang của dân tộc , để góp một nốt nhạcvào bản anh hùng ca của quê hương với chiến thắng oanh liệt, buộc Mỹ phảibước chân ra khỏi Việt Nam- sự nhục nhã ê chề bởi trước đó, Mỹ là chiến binhbất bại.

1.1.2 Những thuận lợi và khó khăn đối với cách mạng miền NamViệt Nam sau Hiệp định Giơ ne vơ

Sau khi hiệp định Giơ ne vơ được ký kết, cách mạng Việt Nam có nhiềuthuận lợi Hệ thống xã hội chủ nghĩa tiếp tục lớn mạnh về mọi mặt: kinh tế, quân

sự, khoa học –kỹ thuật, đặc biệt là Liên Xô Phong trào giải phóng dân tộc tiếptục phát triển ở Châu Á, Châu Phi và khu vực Mỹ Latinh Phong trào hòa bìnhdân chủ lên cao ở các nước tư bản Miền Bắc hoàn toàn được giải phóng, làmcăn cứ địa cho cả nước Thế và lực của cách mạng đã lớn mạnh sau chín nămkháng chiến chống thực dân Pháp Nhân dân hai miền Nam, Bắc có ý chí quyếttâm thống nhất tổ quốc, giành lại độc lập cho dân tộc

Bên cạnh đó, cách mạng Việt Nam gặp không ít khó khăn Đế quốc Mỹ,

kẻ hiếu chiến đến xâm lược Việt Nam với những tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh

mẽ, âm mưu làm bá chủ thế giới với các chiến lược toàn cầu phản cách mạngcách mạng Thế giới bước vào thời kỳ chiến tranh lạnh, chạy đua vũ trang giữahai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa Hệ thống xã hội chủ nghĩa cónhững bất đồng, đặc biệt là giữa Liên Xô và Trung Quốc điều này ảnh hưởngkhông nhỏ tới cách mạng Việt Nam vì lợi dụng bất đồng , Mỹ sẽ khoét sâu vàomâu thuẫn dẫn tới sự chia rẽ trong nội bộ hệ thống xã hội chủ nghĩa

Về phần Việt Nam, lúc bấy giờ tạm thời bị chia làm hai miền, kinh tếmiền Bắc nghèo nàn, lạc hậu, miền Nam trở thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ và

Mỹ trở thành kẻ thù trực tiếp của nhân dân ta Mỹ cho rằng Khu vực châu Á –Thái Bình Dương được Mĩ đặc biệt quan tâm Vì đây là một hướng chiến lượcquan trọng nhằm bao vây các nước xã hội chủ nghĩa (trước hết là Liên Xô vàTrung Quốc) từ hướng Đông và chống lại các trào lưu cách mạng ở khu vựcĐông Nam Á Đây là vùng được thiên nhiên ưu đãi, có dư thừa các tiền đề vậtchất (tài nguyên và nhân lực), chứa đựng một tiềm năng phát triển to lớn chưathể lường trước được Đây còn là nơi có các tuyến đường hàng hải (Bắc – Nam

và Tây – Đông) vận chuyển phần lớn hàng hoá của “thế giới tự do” mà Mĩ cầnphải bảo vệ

Vì vậy, ngay khi cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương của Pháp (1945– 1954) đang diễn ra, Mĩ đã bằng mọi cách giúp Pháp tránh được thất bại Theonhãn quan của các nhà chiến lược Mĩ, cuộc kháng chiến của Việt Nam đang uyhiếp trực tiếp quyền lợi của chủ nghĩa đế quốc ở vùng Đông Nam Á Tổng thống

Mĩ Aixenhao (Eisenhower) đã lập luận rằng, nếu để Việt Nam và Đông Dươngrơi vào tay cộng sản thì không chỉ Đông Nam Á mà “chuỗi đảo phòng thủ gồm

Nhật Bản, Đài Loan, Philipin và hướng về phía Nam, nó chuyển sang…cả Úc vàTân Tây Lan” đều bị đe doạ Mặt khác, Mĩ còn coi Việt Nam và Đông Dương cómột vị trí quan trọng ở châu Á Theo giới cầm quyền Mĩ, nếu coi Đông Nam Á

là cái ổ khoá để mở cửa đi vào lục địa châu Á từ phía Nam, thì Việt Nam vàĐông Dương là cái chìa khoá mở cửa vào gần nhất Việt Nam là cầu nối hệthống xã hội chủ nghĩa với vùng Đông Nam Á đang sục sôi cách mạng; sau khiđánh thắng thực dân Pháp, Việt Nam là ngọn cờ cổ vũ mạnh mẽ phong trào giảiphóng dân tộc trên khắp các lục địa Á, Phi, Mĩ La Tinh

Ở miền Nam Việt Nam, theo quy định của Hiệp định Giơnevơ, thực dânPháp tạm thời nắm quyền kiểm soát trong 2 năm Suốt thời gian này, thực dânPháp luôn gây cản trở và phá hoại các điều khoản của Hiệp định Tuy nhiên, mộtmặt do sự đấu tranh kiên quyết của nhân dân ta, mặt khác do âm mưu của Mĩmuốn gạt Pháp để độc chiếm miền Nam, nên quân đội Pháp đã từng bước rútkhỏi miền Nam Việt Nam Ngày 14/4/1956, Chính phủ Pháp gửi Thông điệpcho 2 Chủ tịch Hội nghị Giơnevơ 1954 về Đông Dương thông báo về việc quânviễn chinh Pháp ở miền Nam Việt Nam đã rút hết về nước

Quân đội Pháp rút khỏi miền Nam Việt Nam trong khi còn những điềukhoản của Hiệp định liên quan đến trách nhiệm của họ chưa được thi hành, trong

đó có điều khoản về việc tổ chức hiệp thương tổng tuyển cử hai miền Nam –Bắc Tập đoàn Mỹ – Diệm, kẻ kế tục thực dân Pháp ở miền Nam, sẵn có âmmưu từ trước đã trắng trợn phá hoại Hiệp định Giơnevơ

Miền Nam từ chỗ có chính quyền, có quân đội, có vùng giải phóng, giờđây phần lớn cán bộ, bộ đội miền Nam tập kết ra miền Bắc, toàn bộ hoạt độngcủa cách mạng phải chuyển sang phương thức vừa hợp pháp, vừa không hợppháp, vừa công khai, vừa bí mật Đó là một sự đảo lộn lớn, một tình thế nguyhiểm đối với cách mạng ở miền Nam Sự thay đổi đó tác động mạnh đến tâm tư,tình cảm đồng bào, đồng chí hai miền Nam – Bắc và đặt ra cho cách mạng ViệtNam những nhiệm vụ mới vô cùng khó khăn

Đặc điểm lớn nhất của cách mạng Việt Nam sau tháng 7 /1954 là Đảng lãnh đạođồng thời hai chiến lược cách mạng ở hai miền Nắm vững những khó khăn,thuận lợi cũng như âm mưu và bước đi của địch là cơ sở để Đảng ta phân tích ,hoạch định đường lối chiến lược ccho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới,trong đó có đường lối cách mạng miền Nam

1.2 Quá trình hình thành đường lối cách mạng miền Nam ( 1960)

1954-1.2.1 Quá trình hình thành

Đường lối là phương hướng cơ bản có ý nghĩa chỉ đạo lâu dài các hoạtđộng của nhà nước hoặc của một tổ chức chính trị Đường lối không phải tựnhiên, có sẵn mà phải trải qua quá trình phân tích tình hình, vận dụng lý luận,

kinh nghiệm, tìm tòi sáng tạo những phương hướng, bước đi phù hợp với tìnhhình thực tiễn, nhiệm vụ cách mạng đặt ra Đường lối cách mạng miền NamViệt Nam là một điển hình.

Ngay sau khi Hiệp định Giơ – ne – vơ được ký kết, vấn đề cách mạng

miền Nam Việt Nam được quan tâm triệt để Báo cáo tại Hội nghị Trung ương

VI ( 7-1754), chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “ tranh lấy hòa bình không phải là việc dễ, nó là cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ và phức tạp”1

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ sáu mở rộng họp từ ngày 7-1954 đến ngày 17-7-1954 nghe Hồ Chủ tịch báo cáo về "Tình hình mới vànhiệm vụ mới", đồng chí Trường Chinh báo cáo về "Hoàn thành nhiệm vụ mới

15-và đẩy mạnh công tác trước mắt"; đồng chí Võ Nguyên Giáp báo cáo về "Sự tiếntriển của Hội nghị Giơnevơ"

Cǎn cứ vào sự phân tích tình hình trong nước và tình hình thế giới hiệnnay Hội nghị nhận định: “chúng ta cũng cần nhận rõ do chiến tranh trường kỳ,nhân dân ta phải đóng góp sức người, sức của cũng nặng Nếu chiến tranh kéodài thì có thể sinh ra những hiện tượng mệt mỏi và khó khǎn của chúng ta có thểnhiều hơn”2 “Sau thất bại nhục nhã ở Triều Tiên, đế quốc Mỹ đã ra sức đẩythực dân Pháp tiếp tục chiến tranh ở Việt, Khơme, Lào, lợi dụng chiến tranh làmgiầu, hòng giảm nhẹ khủng hoảng kinh tế của chúng Từ Đông - Xuân vừa qua,thừa dịp thực dân Pháp thua nặng, đế quốc Mỹ can thiệp trắng trợn vào ĐôngDương, kiên quyết thi hành kế hoạch kéo dài và mở rộng chiến tranh ĐôngDương, đang biến Đông Dương thành thuộc địa và cǎn cứ quân sự của chúng.Nếu đế quốc Mỹ trực tiếp tham gia chiến tranh Đông Dương thì lực lượng sosánh giữa ta và địch sẽ có thể thay đổi không lợi cho ta

Đế quốc Mỹ là một trở lực chính ngǎn cản việc lập lại hoà bình ở ĐôngDương Chúng đang ráo riết xúc tiến việc thành lập khối xâm lược Đông Nam á,dùng Đông Dương làm bàn đạp để mở rộng chiến tranh xâm lược Chúng cố giữtình hình quốc tế cǎng thẳng để lợi dụng bán vũ khí kiếm lời, ráo riết chuẩn bị

chiến tranh, uy hiếp hoà bình thế giới Vì vậy đế quốc Mỹ là kẻ thù chính của nhân dân yêu chuộng hoà bình thế giới, và hiện đang trở thành kẻ thù chính trực tiếp của nhân dân Đông Dương.”3 Hội nghị quyết định về phương châm, sách

lược đấu tranh của ta trong giai đoạn mới là: “ chĩa mũi nhọn đấu tranh vào đế quốc Mỹ và hiếu chiến Pháp, dựa trên cơ sở những thắng lợi đã đạt được mà phấn đấu để thực hiện hoà bình ở Đông Dương, phá tan âm mưu của đế quốc

Mỹ kéo dài và mở rộng chiến tranh Đông Dương củng cố hoà bình và thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ trong toàn quốc.”4

1 Hồ Chí Minh toàn tập , tập 7, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, tr 317

2 Đảng cộng sản Việt Nam, văn kiện Đảng toàn tập, tập 15, NXB Chính trị quốc gia, HN, 2001 tr 224

3 Đảng cộng sản Việt Nam, văn kiện Đảng toàn tập, tập 15, NXB Chính trị quốc gia, HN, 2001 tr 225

4 Đảng cộng sản Việt Nam, văn kiện Đảng toàn tập, tập 15, NXB Chính trị quốc gia, HN, 2001 tr 225

Nắm bắt được Mỹ là lực lượng ngăn cản việc lập lại hòa bình ở ĐôngDương và đang trở thành kẻ thù trực tiếp của nhân dân Đông Dương nên ngaysau khi Hiệp đinh Giơ-ne-vơ vừa được ký kết, Trung ương Đảng đề ra cho cáchmạng Việt Nam nhiệm vụ chuyển từ đấu tranh vũ trang chống Pháp sang đấutranh hòa bình chống Mỹ -Diệm đòi hòa bình , giữ gìn và xây dựng lực lượngcách mạng Nghị quyết

Như vậy, ngay sau khi Hiệp định Giơ ne vơ được ký kết , ta đã có nhữngnhận định hết sức đúng đắn và thận trọng, không chủ quan, mừng vui với chiếnthắng mà với tầm nhìn chiến lược, Đảng Lao động Việt Nam đã xác định ngaylúc này, kẻ thù chính của nhân dân thế giới, kẻ thù trực tiếp của nhân dân ĐôngDương chính là đế quốc Mỹ Đó chính là bước đầu cho việc xác định đường lốicách mạng trong giai đoạn tiếp theo của dân tộc

Vấn đề cách mạng miền Nam tiếp tục là vấn đề được Đảng ta quan tâm

hàng đầu Ngày 5/9/ 1954 Bộ chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng họp để

cụ thể hóa và bổ sung thêm tinh thần hội nghị Trung ương VI, quyết định ranghị quyết về tình hình mới, nhiệm vụ mới và chính sách của Đảng Nghị quyết

đã chỉ ra đặc điểm chủ yếu của tình hình trong lúc cách mạng VIệt Nam bướcvào giai đoạn mới là : từ chiến tranh chuyển sang hòa bình; nước nhà tạm chialàm hai miền; từ nông thôn chuyển vào thành thị, từ phân tán chuyển đến tậptrung, mối quan hệ giữa ba nước Việt Nam, Lào, Cao Miên đã thay đổi Trướcđây lúc chiến tranh ta và địch đều không phân biệt ranh giới giữa ba nước tronghành động quân sự Ngày nay trong hoàn cảnh hoà bình, mối quan hệ giữa ta vàhai nước Lào, Cao Miên cần đặt trên cơ sở mới

Nghị quyết xác định nhiệm vụ mới : “trong một thời gian nhất định,nhiệm vụ chung của Đảng ta là: đoàn kết và lãnh đạo nhân dân đấu tranh thựchiện Hiệp định đình chiến, đề phòng và khắc phục mọi âm mưu phá hoại Hiệpđịnh đình chiến để củng cố hoà bình, ra sức hoàn thành cải cách ruộng đất, phụchồi và nâng cao sản xuất, tǎng cường xây dựng quân đội nhân dân để củng cốmiền Bắc, giữ vững và đẩy mạnh cuộc đấu tranh chính trị của nhân dân miềnNam, đặng củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập, dân chủtrong toàn quốc”5

Nghị quyết xác định nhiệm vụ cụ thể, chính sách cụ thể trên cơ sở phântích tình hình mới và nhiệm vụ mới : Thực hiện đình chiến, củng cố hoà bình,tiếp quản các thành thị và vùng nông thôn mới giải phóng, phục hồi kinh tế quốcdân và chính sách kinh tế, cải cách ruộng đất, tiến hành công tác công vận vàchính sách lao động, củng cố sự lãnh đạo của Đảng, mở rộng mặt trận dân tộcthống nhất, tranh thủ mọi phần tử có thể hợp tác với ta, làm cho họ đứng sangphía ta, chú trọng công tác ngoại giao và chính sách ngoại giao xây dựng và

phát triển quan hệ ngoại giao với bất cứ nước nào dựa theo nguyên tắc bìnhđẳng, hai bên đều có lợi và tôn trọng lãnh thổ, chủ quyền của nhau với phươngchâm chống chính sách chiến tranh của đế quốc Mỹ, chống Mỹ tổ chức khốixâm lược Đông Nam á, củng cố hoà bình ở Đông Dương, bảo vệ hoà bình ĐôngNam Á và toàn thế giới và nhiệm vụ quan trọng cuối cùng là củng cố Đảng,củng cố đoàn kết.

Hội nghị Liên khu uỷ V họp từ ngày 18-10 đến 21-10-1954, sau khi nghe

đồng chí Trường Trinh báo cáo "Chỉ thị của Bộ Chính trị về công tác ở miềnNam", và tình hình và nhiệm vụ mới của Liên khu V, đã thảo luận sáng tỏ đặcđiểm tình hình trong nước, tình hình giữa ta và địch sau Hội nghị Giơnevơ, đã ranghị quyết về tình hình của Liên khu ,nhận định về kẻ thù trước mắt, khẩu hiệuchung, nhiệm vụ phương châm chung, phương châm công tác và nhiệm vụ trướcmắt của liên khu: Kẻ thù cụ thể trước mắt của chúng ta là Đế quốc Mỹ, hiếuchiến Pháp và tay sai của chúng (cụ thể là Chính phủ Ngô Đình Diệm) Khẩuhiệu chung là hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ Nhiệm vụ chung : củng cốhoà bình, đòi tự do dân chủ và cải thiện dân sinh, tiến tới thực hiện thống nhất,hoàn thành độc lập, dân chủ trong toàn quốc

Tại Hội nghị Trung ương lần thứ bảy ( 3/1955) và Hội nghị Trung ương

lần thứ tám ( 8/1955) Trung ương Đảng quyết định: muốn chống đế quốc Mỹ và

tay sai, củng cố hòa bình , thực hiện thống nhất hoàn thành độc lập và dân chủ,điều cốt lõi là ra sức củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững và đẩy mạnh cuộcđấu tranh của nhân dân ở miền Nam

Nghị quyết của Hội nghị Trung ương lần thứ bảy mở rộng, họp từ ngày 3đến ngày 12-3-1955 đã nhận định : “Đế quốc Mỹ đang trực tiếp can thiệp vàoViệt Nam ngày càng sâu, đẩy dần thực dân Pháp xuống địa vị phụ thuộc Chúngcấu kết với phái thực dân Pháp phản hiệp định và dựa vào bọn địa chủ phongkiến và tư sản mại bản phản động nhất ở nước ta do Ngô Đình Diệm đứng đầu,hòng phá hoại hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ của nước ta, cụ thể là pháhoại kết quả của Hiệp định đình chiến, phá hoại thống nhất của Việt Nam, chuẩn

bị gây lại chiến tranh Đông Dương

Đế quốc Mỹ, thực dân Pháp và bọn thân Mỹ, thân Pháp mâu thuẫn vớinhau về quyền lợi và địa vị; nhưng cǎn bản nhất trí với nhau về mặt chống cộngsản, chống độc lập dân tộc của Việt Nam, v.v Phái thực dân Pháp phản hiệpđịnh đầu hàng Mỹ, đồng mưu với Mỹ trong việc phá Hiệp định Giơnevơ, dựavào Mỹ hòng duy trì một số quyền lợi của chúng ở Đông Dương, nhưng cũng cóchỗ mâu thuẫn với Mỹ, vì bị Mỹ lấn Những phần tử thực dân Pháp chống Mỹ,xung đột quyền lợi với Mỹ, không chịu để cho Mỹ hất cẳng một cách dễ dàng,nhưng về một số vấn đề nhất định thì nhất trí với Mỹ (thí dụ: vi phạm một sốđiều khoản của Hiệp định Giơnevơ)

Kẻ thù cụ thể trước mắt của toàn dân ta hiện nay là đế quốc Mỹ, phái thựcdân Pháp phản hiệp định và bọn Ngô Đình Diệm; đế quốc Mỹ là kẻ thù đầu sỏ

và nguy hại nhất Mục tiêu đấu tranh trước mắtcủa nhân dân ta trong giai đoạnnày là hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ Khẩu hiệu chung của cuộc đấutranh ái quốc của ta hiện nay là củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoànthành độc lập, dân chủ trong toàn quốc Củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất

là khẩu hiệu mấu chốt Tính chất cuộc đấu tranh cho hoà bình, thống nhất, độclập, dân chủ của ta là lâu dài, gian khổ, phức tạp, nhưng nhất định thắng lợi.Sách lược của ta hiện nay là: chĩa mũi nhọn đấu tranh vào đế quốc Mỹ; triệt đểlợi dụng mâu thuẫn giữa Mỹ và Pháp, giữa bọn thân Mỹ và bọn thân Pháp, giữaphái thực dân Pháp thân Mỹ và những phần tử thực dân Pháp chống Mỹ; đoànkết bất cứ người nào ta có thể đoàn kết được, tranh thủ bất cứ người nào ta cóthể tranh thủ được, trung lập bất cứ người nào ta có thể trung lập được, cốt nhằmphân hoá kẻ thù đến cao độ và cô lập chúng, đồng thời kiếm thêm nhiều bạn cảtrong nước và ngoài nước

Nghị quyết “ về tình hình, nhiệm vụ và công tác miền Nam” của Bộ chínhtrị tháng 6-1956 khẳng định: tính chất cuộc cách mạng của chúng ta ở miền Nam

là dân tộc và dân chủ, nhiệm vụ của cách mạng là phản đế và phản phong Bộchính trị còn nhấn mạnh: “ hình thức đấu tranh của ta trong toàn quốc hiện nay

là đấu tranh chính trị, không phải là đấu tranh vũ trang Nói như thế không cónghĩa là tuyệt đối không dùng hình thức tự vệ trong những hoàn cảnh nhất định,hoặc không tận dụng những lực lượng vũ trang của của các giáo phái chốngDiệm Chúng ta phải duy trì và phát triển các lực lượng vũ trang đó đến mộtmức độ nhất định, nhưng phải do Đảng lãnh đạo thì mới có thể duy trì và pháttriển được”6

Tháng 8- 1956 đồng chí Lê Duẩn , ủy viên Bộ chính trị Ban chấp hành

Trung ương Đảng , công tác ở miền Nam, trên cơ sở phân tích một cách khoahọc tình hình chính trị, xã hội miền Nam và vận dụng những quy luật đấu tranhcách mạng vào hoàn cảnh cụ thể của ta, đã soạn thảo “ Đề cương cách mạngmiền Nam” Đề cương khẳng định: “ Nhân dân ta ở miền Nam chỉ có một conđường là vùng lên chống lại Mỹ Diệm để cứu nước và tự cứu mình Đó là conđường cách mạng Ngoài con đường đó không còn con đường nào khác”7 Cáchmạng miền Nam phải đánh đổ chính quyền độc tài Mỹ -Diệm, đó là tư duy mới,soi sáng cho cán bộ đảng viên và nhân dân miền Nam con đường đấu tranh vượtqua chặng đường cực kỳ khó khăn ác liệt, đông thời góp phần quan trọng để xây

dựng cơ bản đường lối cách mạng miền Nam của Đảng Tháng 12/1956, hội

nghị xứ ủy Nam kỳ đã thảo luận “ đề cương cách mạng miền Nam” Tại Hội nghị

6 Văn kiện Đảng toàn tập, tập 17, NXb Chính trị Quốc gia, Hà Nội , 2002, tr 225.

Trung ương lần thứ 13 ( 12/1957) đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược

đã được xác định: “ mục tiêu và nhiệm vụ cách mạng vụ của toàn Đảng , toàndân hiện nay là: củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội.Tiếp tục đấu tranh để thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dânchủ bằng phương pháp hòa bình”

Tháng 1/ 1959 , lúc này, cách mạng miền Nam trải qua ngày tháng vô

cùng khó khăn, chịu tổn thất nặng nề trước những đợt tố cộng diệt cộng của Mỹ-Diệm , hình thức đấu tranh chính trị có sử dụng bạo lực chính trị dường nhưkhông đủ mạnh để đối phó với địch và tạo chuyển biến cơ bản tình hình miền

Nam.đáp ứng yêu cầu của cách mạng miền Nam và đòi hỏi của lịch sử, Hội nghị Trung ương lần thứ 15 (1/1959) do Hồ Chí Minh chủ tọa đã diễn ra tại Hà

Nội Hội nghị họp bàn về cách mạng miền Nam Sau nhiều lần họp và thảoluận, Ban chấp hành Trung ương đã ra nghị quyết về cách mạng miền Nam:

Hội nghị xác định tính chất của xã hội miền Nam sau năm 1954 là xã hộithuộc địa kiểu mới và nửa phong kiến Mâu thuẫn cơ bản của xã hội miền Nam

là mâu thuẫn giữa nhân dân ta ở miền Nam với đế quốc Mỹ và tay sai củachúng Mâu thuẫn giữa nhân dân miền Nam mà chủ yếu là nông dân với địa chủphong kiến Trong hai mâu thuẫn trên thì mâu thuẫn chủ yếu ở miền Nam làmâu thuẫn giữa nhân dân ta ở miền Nam với đế quốc Mỹ xâm lược cùng tậpđoàn thống trị Ngô Đình Diệm – tay sai của đế quốc Mỹ, đại diện cho bọn địachủ phong kiến và tư sản mại bản thân Mỹ phản động nhất

Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng miền nam : cách mạng xã hội chủnghĩa ở miền Bắc, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Hai nhiệm

vụ chiến lược tuy khác nhau nhưng có mối quan hệ hữu co với nhau nhằmphương hướng chung là giữ vững hòa bình , thực hiện thống nhất nước nhà, tạođiều kiện thuận lợi để đưa cả nước lên chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ cơ bản củacách mạng miền Nam là : đoàn kết nhân dân , kiên quyết đấu tranh chống đếquốc Mỹ xâm lược, đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình Diệm, thànhlập một chính quyền liên hiệp dân tộc dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lậpdân tộc và các quyển tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân , giữ vững hòabình , thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, tích cực bải

vệ hòa bình ở Đông Nam Á và trên thế giới

Con đường phát triển cơ bản của cách mạng miền Nam là khởi nghĩagiành chính quyền về tay nhân dân Đó là con đường lấy sức mạnh của quầnchúng , dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu kết hợp với lựclượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lênchính quyền cách mạng của nhân dân Phương pháp cách mạng : cần có sáchlược lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ của kẻ thù để phân hóa cao độ đế quốc

Mỹ và tay sai của chúng Sử dụng kết hợp những hình thức đấu tranh hợp pháp ,