Phân tích nội dung và ý nghĩa của công tác lưu trữ tư liệu ảnh

BÀI TẬP MÔN Môn Biên tập ảnh Đề tài 1 Tổ chức thiết kế và trình bày 2 trang báo khổ A3 về những hoạt động kỉ niệm 50 năm thành lập Học viện Báo chí và Tuyên truyền 2 Phân tích nội dung và ý nghĩa của[.]

BÀI TẬP MÔN

Môn: Biên tập ảnh

Đề tài:

1 Tổ chức thiết kế và trình bày 2 trang báo khổ A3 về những hoạt động

kỉ niệm 50 năm thành lập Học viện Báo chí và Tuyên truyền

2 Phân tích nội dung và ý nghĩa của công tác lưu trữ tư liệu ảnh

Phần I: Nội dung và ý nghĩa của công tác lưu trữ tư liệu ảnh

I.Khái niệm

1 Khái niệm tư liệu

Theo cách hiểu thông thường tài liệu lưu trữ là những tài liệu có giá trị được lưu lại, giữ lại để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin quá khứ, phục vụ đời sống xã hội Như vậy, tài liệu lưu trữ cũng có nhiều loại và văn bản chỉ

là một dạng tài liệu lưu trữ Quan điểm về tài liệu lưu trữ càng ngày càng có

sự biến đổi nhất định phù hợp với sự phát triển của xã hội con người Ngày nay, theo nghĩa chuyên ngành tài liệu lưu trữ được định nghĩa như sau:

Tài liệu lưu trữ là bản chính, bản gốc của những tài liệu có giá trị được lựa chọn từ trong toàn bộ khối tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức và cá nhân, được bảo quản trong các kho lưu trữ để khai thác phục vụ cho các mục đích chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học, lịch sử… của toàn xã hội

Tài liệu lưu trữ là bản chính, bản gốc của tài liệu được in trên giấy, phim, ảnh, băng hình, đĩa hình, băng âm thanh, đĩa âm thanh hoặc các vật mang tin khác, trong trường hợp không còn bản chính, bản gốc thì được thay thế bằng bản sao hợp pháp

2 Khái niệm tư liệu ảnh

Tư liệu ảnh là những hình ảnh (bức ảnh ) có giá trị đựơc lưu giữ lại nhằm mục đích lưu giữ, khai thác thông tin trong quá khứ, nhằm phục vụ hoạt động biên tập ảnh, phục vụ nhu cầu thông tin của công chúng

Đặc điểm của tư liệu ảnh:

- Đó có thể là những bức ảnh được chụp cách đây hàng trăm năm về trước hay là những bức ảnh thời sự, mới được chụp cách đây vài giờ

- Đó phải là những bức ảnh có giá trị thông tin và ý nghĩa xã hội.

- Đảm bảo đầy đủ các yếu tố về hình thức của một bức ảnh

Ví dụ :Những hình ảnh lịch sử giải phóng miền Nam được chụp cách đây gần 40 năm:

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 với đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, thống nhất đất nước Đó là nội dung của triển lãm "Đất nước trọn

niềm vui" đang diễn ra tại Công viên Lam Sơn (quận 1, TP HCM).

Hay những bức ảnh mới được chụp:

Vụ cháy xe Attila hồi tháng 9/2011 ở Bắc Giang Ảnh: TD (Nguồn VnExpress)

Tất cả những bức ảnh trên đều trở thành những tư liệu vô cùng quý giá, có ý nghĩa to lớn đối với xã hội

3 Khái niệm công tác lưu trữ tư liệu ảnh

Công tác lưu trữ tư liệu ảnh là công việc của cơ quan, tổ chức, cá nhân bao gồm các hoạt động sáng tạo, sưu tầm, khai thác, biên tập, sử dụng có hiệu quả các tư liệu ảnh

II NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC LƯU TRỮ

Nhiệm vụ của công tác lưu trữ tư liệu nói chung và lưu trữ tư liệu ảnh nói riêng: là tổ chức khoa học tài liệu; bảo quản tư liệu và tổ chức khai thác,

sử dụng có hiệu quả tư liệu

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của công tác lưu trữ đặt ra, nội dung cụ thể của công tác lưu trữ tư liệu ảnh như sau:

1 Tổ chức bộ máy và nhân sự làm công tác lưu trữ ảnh

1.1 Tổ chức bộ phận làm công tác lưu trữ trong cơ quan, tổ chức

Trong một quốc gia, một cơ quan, tổ chức, để thực hiện hiệu quả một

nhiệm vụ nào đó có tính dài hạn cần phải có bộ phân chuyên trách làm công tác đó

Công tác lưu trữ tư liệu ảnh là một hoạt động cơ bản, là nhiệm vụ quan trọng của tất cả các tổ chức, cơ quan, toà soạn báo Vì vậy, để thực hiện tốt công tác lưu trữ, trong mỗi cơ quan, tổ chức cần có bộ phận chuyên trách làm công tác lưu trữ

Bộ phận lưu trữ trong cơ quan có trách nhiệm tư vấn, tham mưu cho lãnh đạo cơ quan báo chí :

- Xây dựng kế hoạch phát triển ngắn hạn, dài hạn công tác lưu trữ;

- Soạn thảo những văn bản chỉ đạo nghiệp vụ lưu trữ trong cơ quan;

- Thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ cụ thể như: thu thập tư liệu ảnh, phân loại

tư liệu ảnh, xác định giá trị tư liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lưu trữ, tổ chức khai thác, sử dụng có hiệu quả tư liệu của cơ quan; tư vấn cho lãnh đạo về việc đầu tư trang thiết bị, kho tàng cho việc bảo quản tư liệu lưu trữ; làm các báo cáo tổng kết về công tác lưu trữ của cơ quan và những đóng góp của công tác lưu trữ đối với sự phát triển của cơ quan, của ngành…

Trong những năm gần đây, các cơ quan báo chí đã đầu tư xây các phòng ban chuyên trách chuyên làm công tác lưu trữ tư liệu

Đối với các cơ quan cụ thể, việc tổ chức bộ phận làm công tác lưu trữ tuỳ thuộc vào tầm cỡ, vị trí của từng cơ quan

1.2 Bố trí nhân sự làm công tác lưu trữ

Cán bộ làm công tác lưu trữ trong các cơ quan cần có nghiệp vụ chuyên môn nhất định về công tác lưu trữ Ở các cơ quan có bộ phận làm công tác lưu trữ độc lập thì cán bộ làm nghiệp vụ lưu trữ chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Trưởng phòng Lưu trữ, ở các cơ quan bộ phận lưu trữ thuộc văn phòng thì cán bộ lưu trữ chịu sự chỉ đạo trực tiếp của chánh văn phòng cơ quan

Tuy nhiên công tác lưu trữ có quan hệ mật thiết với công tác văn thư Công tác văn thư là nơi đăng ký, lưu trữ và phục vụ tra tìm tài liệu khi công việc phản ánh trong tài liệu chưa kết thúc hoặc kết thúc chưa được một năm, sau

đó tài liệu mới được chuyển vào lưu trữ Công tác văn thư làm tốt sẽ góp phần thúc đẩy công tác lưu trữ làm tốt và ngược lại Vì vậy trong một số cơ quan nhỏ người ta thường bố trí cán bộ văn thư - lưu trữ kiêm nhiệm Tuy nhiên, cán bộ văn thư - lưu trữ kiêm nhiệm không thể đầu tư nhiều thời gian cho công tác lưu trữ

2 Thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ

Một trong những nội dung quan trọng của công tác lưu trữ ảnh là việc thực hiện các nghiệp vụ lưu trữ như:

- Thu thập, bổ sung các bức ảnh có giá trị và ý nghĩa,

- Phân loại các tư liệu ảnh đã thu thập được thành các nhóm nhỏ để phục vụ tốt nhất cho công tác tìm kiếm

Ví dụ:

+ Phân loại theo thể loại: ảnh đơn, chùm ảnh, phóng sự ảnh, seri ảnh , nhóm ảnh…

+ Phân loại theo các lĩnh vực ảnh phản ánh: ảnh chính trị, ảnh văn hoá, ảnh kinh tế…

- Xác định giá trị của tư liệu ảnh

Đây là một công tác rất quan trọng, không thể thiếu Bởi không phải bức ảnh nào cũng có giá trị, mang lại hiệu quả tác động cao đối với công chúng Do vậy, yêu cầu người làm công tác lưu trữ tư liệu ảnh cần phải tiến hành thẩm định, đánh giá giá trị của các bức ảnh trước khi đưa vào lưu trữ

- Thống kê và kiểm tra trong lưu trữ;

- Chỉnh lý tư liệu ảnh

Chỉnh lý tư liệu ảnh hay nói cách khác là công tác biên tập ảnh trước khi đưa vào lưu trữ

- Tổ chức bảo quản tư liệu

- Tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu;

Mục đích cuối cùng của công tác lưu trữ tư liệu là khái thác và sử dụng lại các bức ảnh trong trường hợp cần thiết Ví dụ khi cần một số tư liệu ảnh để minh hoạ cho bài viết, mà ngay tại thời điểm hiện tại, nhà báo không thể có những bức ảnh phục vụ cho tác phẩm của mình Trong trường hợp này, kho tư liệu ảnh sẽ phát huy vai trò, tầm quan trong của nó

4 Kiểm tra, đánh giá về công tác lưu trữ

Kiểm tra, đánh giá là khâu then chốt giúp các cơ quan báo chí nắm được tình hình thực hiện các quy định của nhà nước về một ngành, một lĩnh vực nhất định Kiểm tra, đánh giá là bước cuối cùng của một quy trình công việc được xem xét trong một thời gian hoàn thành nhất định Kiểm tra, đánh giá có thể được thực hiện sau khi kết thúc một công việc, một sự vật hiện tượng vừa xảy ra để chúng ta có được những kết luận chuẩn xác hoặc sau khi đã có kết luận về một công việc, một sự vật, hiện tượng chúng ta tiến hành kiểm tra xem xét kết luận đó có đúng với thực tế sự vật, hiện tượng hay không

Để thực hiện việc kiểm tra, đánh giá, các cơ quan thường áp dụng các cách thức như: Kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra qua các báo cáo bằng văn bản

III Ý nghĩa công tác lưu trữ tư liệu ảnh

Công tác lưu trữ tư liệu ảnh chiếm một vị trí rất quan trọng trong các

cơ quan, toà soạn báo hiện nay

1 Ý nghĩa của tư liệu ảnh

Ảnh là một loại tư liệu chứa đựng nội dung thông tin rất lớn, nó ghi lại sự vật, hiện tượng một cách khách quan, chính xác, chân thực

Hiện nay, ảnh được sử dụng ngày càng phổ biến, rộng rãi trên báo chí Hầu hết các trang báo đều sử dụng ảnh như một phần không thể thiếu làm nên cấu trúc cảu một tác phẩm, tăng tính hấp dẫn cho bài báo

Vì vậy, tư liệu ảnh đóng một vai trò rất quan trọng trong hoạt động báo chí

2 Mục đích của công tác lưu trữ tư liệu ảnh

- Ý nghĩa xã hội:

Tư liệu ảnh chứa đựng những thông tin rất đắt giá, có giá trị t rong quá khứ Ảnh được cất giữ nhằm mục đích nghiên cứu, dựng lại các sự kiện trong lịch sử một cách chính xác, chân thực, giàu sức thuyết phục

Chẳng hạn sự kiện lịch sử giải phóng miền Nam 30/4/1975 trở thành niềm tự hào của cả dân tộc Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung đã được các phóng viên chụp và ghi lại đầy sinh động Hơn 30 năm chiến tranh

đã đi qua, nhưng những hình ảnh đó vẫn còn sống mãi như một nhân chứng lịch sử, tái hiện lại một phần của lịch sử để thế hệ trẻ hôm nay hiểu sâu sắc hơn về những ngày tháng gian khổ của đất nứơc

Những bức ảnh dưới đây phần nào tái hiện những năm tháng dữ dội nhưng tự hào của sự kiện lịch sử giải phóng miền Nam

Cuối tháng 3/1975, ông Lê Đức Thọ từ miền Bắc vào Nam cùng ông Phạm Hùng và đại tướng Văn Tiến Dũng thay mặt Bộ Chính trị trực tiếp chỉ đạo chiến

dịch giải phóng Sài Gòn.

11h30 ngày 30/4/1975, xe tăng quân giải phóng tiến vào dinh Độc Lập.

Quân giải phóng đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất ngày 30/4/1975

Nhân dân Sài Gòn đón mừng đoàn quân giải phóng trưa ngày 30/4/1975

Tư liệu ảnh là nguồn tài sản văn hoá tinh thần vô cùng qúy giá của dân tộc

- Ý nghĩa về nghiệp vụ báo chí

Ảnh báo chí ngày càng chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong tác phẩm báo chí hiện đại Ảnh không còn là yếu tố để minh hoạ cho bài báo mà hơn thế nữa nó đã dần dần khẳng định được vai trò của mình Ảnh báo chí tồn tại như những tác phẩm đứng độc lập, hoặc đưứg cạnh với bài viết để bổ sung thông tin cho bài viết

Hiểu được tầm quan trọng đó của ảnh mà các toà soạn báo hiẹn nay đã đầu tư, phân công hẳn một đội ngũ chuyên là công tác biên tập và lưu trữ ảnh

Tư liệu ảnh trở thành nguồn thông tin, tư liệ quý giá cho phóng viên, nhà báo sáng tạo tác phẩm Không phải lúc nào nhà báo cũng có đầy đủ điều kiện thuận lợi để có cho mình những bức ảnh có giá trị để minh hoạ cho bài viết Trong những trường hợp như vậy thì công tác lưu trữ ảnh lại phát huy tối ưu hiệu quả, ý nghĩa của nó

Ảnh lưu trữ trở thành căn cứ, bằng chứng xác thực về thông tin, là cơ

sở để nhà báo báo có thể đối chiếu, so sánh, phục vụ cho nhu cầu thông tin của mình

Bài “Cầu Long Biên quá khứ, hiện tại và tương lai”

( http://dothi.net/doi-song-do-thi/12967/cau-long-bien-qua-khu-hien-tai-va-tuong-lai.htm), đăng trên báo “ dothi.net” đã tái hiện lại những bước chuyển mình mạnh mẽ của cây cầu Long Biên- một nhân chứung của lịch

sử Trong bài viết này, tác giả đã sử dụng rất nhiều bức ảnh tư liệu để đối chiếu và so sánh về hình ảnh của cây cầu Long Biên giữa quá khứ với hiện tại Nếu không có công tác lưu trữ tư liệu ảnh thì sẽ không có tư liệu để nhà báo có thể thực hiện thành công ý đồ sáng tạo của mình, thuyết phục được công chúng thấy và tin những gì nhà báo đã viết

Kết luận

Ảnh báo chí ngày càng khẳng định vị thế và tầm quan trọng trong lĩnh vực truyền thông báo chí Một bức ảnh có giá trị không chỉ thoả mãn nhu cầu thông tin và có ý nghĩa xã hội ngay tại thời điểm bức ảnh ra đời Mà hơn thế nữa, sức sống lâu bền theo thời gian của những bức ảnh cũng là yếu tố tạo nên thành công cho bức ảnh

Công tác lưu trữ tư liệu ảnh có một vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong hoạt động báo chí Công tác đó giúp cho những bức ảnh gia tăng được giá trị, ý nghĩa xã hội và tư liệu của ảnh Đó là công việc đòi hỏi các phóng viên, nhà báo, những người có chuyên môn phải thực sự nghiêm túc, sáng tạo trong cách xử lí, vận dụng các tư liệu ảnh đã khai thác được vào trong tác phẩm để tư liệu đó thực sự phát huy hiệu quả

Phụ lục

Các bài báo đã được trích dẫn, sử dụng trong bài tiểu luận

Cầu Long Biên quá khứ, hiện tại và tương lai

( http://dothi.net/doi-song-do-thi/12967/cau-long-bien-qua-khu-hien-tai-va-tuong-lai.htm

Thứ Bảy, 16/07/2011, 15:08 GMT+7

Cầu Long Biên là cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hồng tại Hà Nội, được khởi công xây dựng vào tháng 9/1898, do hãng Daydé-Pillié (Pháp) thiết kế và thi công, khánh thành tháng 2/1902.

Cầu Long Biên được khởi công xây dựng tháng 9/1898, khánh thành tháng 2/1902 Cầu chính qua sông dài 1.682 mét và cầu dẫn dài 896 mét, gồm 19 nhịp đặt trên 20 trụ cao hơn 40 mét (kể cả móng) Cầu chia thành 9 khung khổng lồ, mỗi khung dài 61 mét, giữa

là đường xe lửa, hai bên là đường đi bộ.

Cây cầu là chứng nhân lịch sử khi ngày 10/10/1954 - Giải phóng thủ đô - những tên lính Pháp cuối cùng vội vã rời Hà Nội trên cầu Long Biên.

Hiện nay cầu Long Biên cũ kỹ phải san sẻ gánh nặng với cầu Chương Dương khi ngày ngày cõng trên mình hàng nghìn lượt xe máy qua lại Ùn tắc thường xuyên xảy ra trên cầu.

Khi cầu mới được xây dựng, với cây cầu cũ này, KTS Nguyễn Nga lên ý tưởng cải tạo thành bảo tàng nghệ thuật đương đại Trên cầu được gắn kính trong suốt

…và trưng bày đầu máy hơi nước để khách tham quan.

Phía dưới bãi sông Hồng sẽ trở thành công viên nghệ thuật, với những điểm vui chơi cho

cả người già lẫn trẻ em.

Tại bờ phải của sông Hồng (phía Long Biên), nơi còn 2,5 ha đất bỏ trống dự định xây Tháp Sen Bảo tàng Nghệ thuật đương đại

Tháp nước Hàng Đậu vừa được “tân trang”.

KTS Nguyễn Nga đề xuất cải tạo và thiết kế thành một Bảo tàng Cổ vật, trưng bày những

bộ sưu tập cá nhân độc đáo Mái tháp được nâng cao thêm và làm bằng kính, cùng mái che trong suốt.

131 vòm cầu bằng gạch nằm dọc tuyến đường sắt dẫn lên cầu hiện bị bịt kín…

sẽ được mở thông để tạo thành một dãy phòng triển lãm của các làng nghề thủ công nghệ thuật truyền thống, quán café, hay nơi dành cho các nghệ sĩ và giới trẻ yêu hội họa, điêu khắc, nhiếp ảnh, kịch câm, múa.

Một phố đi bộ xanh mang tên “Đại lộ hòa bình” nối liền những điểm văn hóa lịch sử của thủ đô dài 4 km cũng được đề xuất triển khai

(Theo Vnexpress)