PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Bất cứ dân tộc, quốc gia nào muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm đến việc đào tạo, giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ bởi đó chính là lực lượng quyết định[.]
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bất cứ dân tộc, quốc gia nào muốn tồn tại và phát triển đều phải quantâm đến việc đào tạo, giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ bởi đó chính là lực lượngquyết định vận mệnh của dân tộc và sự phát triển của đất nước Đất nước tađang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc
tế sâu rộng Hơn bao giờ hết, những người trẻ tuổi càng trở nên quan trọng và
đã được thừa nhận là nhân tố quyết định chủ yếu đến sự phát triển kinh tế - xãhội, trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Để đáp ứng yêu cầu đó thì phải
có nguồn nhân lực chất lượng cao, những con người phát triển toàn diện, thểchất, trí thức, đạo đức Hồ Chí Minh đã căn dặn toàn Đảng, toàn dân ta: bồidưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cầnthiết Đại hội X của Đảng chỉ rõ phải coi trọng việc xây dựng và hoàn thiệnnhân cách của người Việt Nam Trong đó: “bồi dưỡng các giá trị văn hóatrong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, nănglực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam” sẽ góp phần đápứng tốt yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực trẻ
Thực tế lịch sử qua các thời kì cách mạng đã chứng minh Đảng ta luônđặc biệt coi trọng công tác thanh niên, sinh viên mà trọng tâm là giáo dục, bồidưỡng thanh niên, sinh viên về lí tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chínhtrị, vì mục tiêu xây dựng những lớp người kế tục trung thành tuyệt đối theo lítưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Lí tưởng ấy đã được cụthể hoá trong mỗi giai đoạn cách mạng thành những sứ mệnh lịch sử mangtính thời đại của thanh niên Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Thanh niên làngười chủ tương lai của nước nhà… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnhmột phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai choxứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình,phải làm việc để chuẩn bị cho cái tương lai đó” Giáo dục lí luận chính trị, mà
Trang 2cốt lõi là giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, để xâydựng và bồi đắp lí tưởng cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng vàNhà nước, có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định con đường mà Đảng ta
đã lựa chọn, nhạy cảm với các hiện tượng chính trị, đủ bản lĩnh trước âm mưu
và thủ đoạn “ Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch Xu thế hội nhập,toàn cầu hóa hiện nay bên cạnh những thuận lợi vẫn còn những mặt hạn chế,thách thức: sự lai căng về văn hóa, lối sống thực dụng, cá nhân chủ nghĩa, ích
kỷ, chạy theo danh lợi, sự xuống dốc về đạo đức, nhân phẩm, lối sống hưởngthụ, theo kiểu phương Tây, giá trị đạo đức, văn hóa truyền thống bị mờ dầnnhất là đối với thế hệ trẻ-những chủ nhân tương lai của đất nước… Do đó,công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho sinh viên trong giai đoạn hiện nayrất cần thiết và quan trọng
Học viện Báo chí và Tuyên truyền với đặc trưng vừa là trường Đảngvừa là trường đại học, là một trong những cái nôi đào tạo đội ngũ cán bộ lãnhđạo, giảng viên làm công tác lý luận, cán bộ quản lý trong lĩnh vực tư tưởng-văn hóa của Đảng và Nhà nước ta, đặc biệt trong lĩnh vực báo chí, xuất bản,công tác tư tưởng Ý thức được tầm quan trọng của mình trong sự nghiệpcung cấp đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng-văn hóa, chính trị cho cảnước, bên cạnh việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, Học viện còntăng cường nâng cao ý thức chính trị-tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, giảng viên
và học viên Hầu hết các sinh viên đều có ý thức chính trị tốt, có đủ bản lĩnhchính trị, nhạy cảm với các hiện tượng chính trị-văn hóa, có ý thức học tập,rèn luyện, tu dưỡng tốt, tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể, tin tưởngvào con đường mà Đảng và Nhà nước ta đã lựa chọn… Nhưng bên cạnh đóvẫn còn tồn tại những hiện tượng tiêu cực trong lối sống, hành động của một
số sinh viên trong Học viện Đó là lối sống thực dụng, sự xuống dốc, biếnchất về đạo đức, nhân phẩm, chưa có niềm tin vào chủ nghĩa xã hội, không có
ý chí vươn lên, học hành chểnh mạng, chưa đủ bản lĩnh chính trị, dao động
Trang 3trước những hiện tượng chính trị-xã hội, dễ bị mua chuộc lôi kéo, thiếu quantâm tới các vấn đề chính trị - xã hội của đất nước…
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu đòi hỏi Học viện cần có những biện pháp
để nâng cao ý thức chính trị-tư tưởng cho sinh viên Học viện Báo chí vàTuyên truyền
Với những lý do trên, em lựa chọn đề tài “ Phát huy vai trò công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong giai đoạn hiện nay” là đề tài nghiên cứu.
2 Tình hình nghiên cứu
Công tác giáo dục chính trị- tư tưởng cho sinh viên hiện nay còn là vấn
đề khá mới mẻ, chưa được quan tâm nghiên cứu sâu sắc và toàn diện trongnhững năm gần đây cũng có một số công trình nghiên cứu có đề cập tới vấn
đề giáo dục chính trị-tư tưởng:
Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa cho sinh viên Việt Nam hiện nay,luận văn Thạc sĩ Triết học, 2006 đã đề cập tới nội dung công tác giáo dụcchính trị-tư tưởng cho sinh viên
Giáo trình nguyên lý công tác tư tưởng, tập 1, PGS.TS Lương KhắcHiếu (chủ biên), Nxb chính trị quốc gia,2008 Trong công trình nghiên cứucác tác giả đã đề cập tới nội dung của công tác giáo dục chính trị-tư tưởng đểhình thành văn hóa chính trị
Công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay,PGS.TS Trần Thị Anh Đào, Nxb chính trị quốc gia, 2010, tác giả cũng đã đềcập tới vấn đề giáo dục tư tưởng-chính trị cho sinh viên
Ngoài ra công tác giáo dục chính trị-tư tưởng cũng được đề cập đến ởmột số tạp chí như: tạp chí lý luận và truyền thông, tạp chí lý luận chính trị.Website Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Trang 43 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề phát huy vai trò côngtác giáo dục chính trị-tư tưởng trên cơ sở đó khảo sát thực trạng và đề xuấtgiải pháp đổi mới công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho sinh viên Họcviện Báo chí và Tuyên truyền hiện nay
3.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận về công tác giáo dục chínhtrị-tư tưởng cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên Truyền
Nghiên cứu thực trạng vai trò công tác giáo dục chính trị-tư tưởng chosinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Đề xuất một số giải pháp phát huy vai trò công tác giáo dục chính
trị-tư trị-tưởng cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu vai trò công tác giáo dục chính trị-tư tưởng chosinh viên
Chỉ tập trung nghiên cứu vai trò công tác giáo dục chính trị-tư tưởnggắn với sự hiện diện của sinh viên từ năm học 2010 - 2011 đến nay của hệđào tạo tập trung của Học viện
Trang 55.2 Phương pháp nghiên cứu
Thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, trong quá trình nghiêncứu, tiểu luận sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp thu thập nghiên cứu, tổng hợp tài liệu
- Phương pháp quan sát thực tế
- Phương pháp logic và lịch sử
- Phương pháp quy nạp và diễn dịch
6 Ý nghĩa của đề tài
Bước đầu thể hiện những kiến thức đã được học trong môn Nguyên lýcông tác tư tưởng
7 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo còn có phầnnội dung với hai chương
Trang 6PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - TƯ TƯỞNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - TƯ TƯỞNG
1.1 Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng
1.1.1 Một số khái niệm liên quan
từ xã hội hình thành nên nhân cách mỗi con người
Giáo dục có vai trò trực tiếp chủ đạo trong quá trình hình thành và pháttriển nhân cách của con người; giáo dục đưa ra phương hướng, tạo dựngnhững mô hình nhân cách phù hợp với những yêu cầu của xã hội; giáo dụcvốn văn hóa truyền thống của dân tộc, của nhân loại ; uốn nắn những hành vilệch lạc trong sự hình thành nhân cách
Trong giáo dục học, giáo dục được hiểu theo hai nghĩa:
- Giáo dục theo nghĩa rộng: “bao gồm quá trình tác động có mục đích,
có kế hoạch của nhiều yếu tố giáo dục nhằm chuẩn bị cho người học có đủ điều kiện tham gia vào đời sống”
- Giáo dục theo nghĩa hẹp: “là một quá trình tác động có mục đích, có
kế hoạch nhằm hình thành ở người học những quan điểm, niềm tin, những phẩm chất, hành vi đạo đức, đồng thời bồi dưỡng tình cảm, năng lực thẩm mỹ
và rèn luyện thể chất”
Trang 7Từ những cách tiếp cận khái niệm như trên ta có thể đi đến khái niệm
chung về giáo dục như sau: giáo dục là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể giáo dục đến đối tượng giáo dục nhằm hình thành ở đối tượng những phẩm chất, năng lực, tình cảm, đạo đức theo hướng tích cực Nghĩa là giáo dục góp phần hình thành và hoàn thiện nhân cách người được giáo dục đáp ứng yêu cầu của xã hội.
Như vậy, có thể xem chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữacác giai cấp, các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ và thực thiquyền lực; là sự tham gia của công dân vào công việc nhà nước và xã hội; làhoạt động thực tiễn của các giai cấp, đảng phái để đạt mục tiêu ra nhằm thỏamãn lợi ích
Từ điển Triết học định nghĩa tư tưởng: “là sự phản ánh của hiện thực khách quan trong ý thức, là biểu hiện của sự quan hệ của con người đối với thế giới xung quanh”
Trang 8Tư tưởng hiểu theo nghĩa chung nhất là một hình thức tồn tại của ýthức xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan, trở thànhkinh nghiệm và sự hiểu biết của con người Tư tưởng thuộc phạm trù ý thức,tồn tại như một thực tế khách quan, gắn liền với hoạt động của con người,nhưng tư tưởng của mỗi người lại phụ thuộc chặt chẽ vào đối tượng phản ánh
và trình độ nhận thức của họ Sự vận động và phát triển của thực tại kháchquan tác động vào tư tưởng của con người và làm thay đổi nhận thức, tưtưởng của họ Đó chính là sự thể hiện của mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ýthức xã hội
Như vậy, có thể hiểu: “tư tưởng là quan niệm của con người phản ánh tương đối hiện thực trong ý thức, cụ thể hóa là biểu hiện đầy đủ hơn của tinh thần; thể hiện sự đánh giá và biểu hiện lợi ích của con người trong xã hội”.
Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng
Với cách tiếp cận về những khái niệm như đã trình bày ở trên thì bảnchất công tác giáo dục chính trị-tư tưởng là quá trình tác động có mục đích, có
kế hoạch, có hệ thống của một chính đảng, một giai cấp, một tổ chức vàoquần chúng nhằm giác ngộ nâng cao nhận thức vào quan điểm, đường lốichính trị, để quy tụ, tập hợp quần chúng tham gia vào đấu tranh cách mạnggiành, bảo vệ và thực thi quyền lực chính trị, để thỏa mãn các nhu cầu về lợiích
1.1.2 Các yếu tố cấu thành của công tác giáo dục chính trị-tư tưởng
Khi xem xét công tác giáo dục chính trị-tư tưởng là nội dung của côngtác tư tưởng thì nó cũng bao gồm các yếu tố cơ bản sau: chủ thể của công tácgiáo dục chính trị-tư tưởng thông qua nội dung, hình thức, phương pháp,phương tiện tác động đến đối tượng của công tác giáo dục chính trị - tư tưởngtheo những nguyên tắc, phương châm nhất định nhằm đạt mục đích công tácgiáo dục chính trị - tư tưởng
Chủ thể công tác giáo dục chính trị - tư tưởng: Đảng làm công tác giáodục chính trị - tư tưởng thông qua hoạt động của trung ương Đảng, của các
Trang 9cấp ủy Đảng, của các cơ quan tham mưu và qua các Đảng viên Toàn Đảngtham gia làm nhiệm vụ làm công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, trực tiếp làcác cấp ủy Đảng và các cơ quan tham mưu cho Đảng về công tác giáo dụcchính trị - tư tưởng như ban tuyên giáo, phòng chính trị…dưới sự lãnh đạocủa Đảng cùng nhiều đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội, các thiết chế xã hộicùng tham gia công tác này.
Chủ thể trực tiếp làm công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là đội ngũcán bộ công tác tư tưởng bao gồm cán bộ nghiên cứu lý luận trong các cơquan, viện nghiên cứu, hệ thống cán bộ giảng viên ở các trường Đảng vàtrường đại học Bên cạnh đó còn có đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên,cán bộ báo chí, xuất bản, các cơ quan thông tin đại chúng…
Đối tượng công tác giáo dục chính trị - tư tưởng: bao gồm tất cả cácgiai cấp, tầng lớp nhân dân, cộng đồng các dân tộc, các tập thể và cá nhântrong toàn xã hội Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng không được bỏ sótbất cứ đối tượng nào Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng ở nước ta hiệnnay cần chú trọng hơn nữa đến các đối tượng như công nhân, nông dân, thanhniên và đặc biêt là sinh viên-những chủ nhân tương lai của đất nước
Mục đích công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là sự phản ánh nhữngkết quả mong muốn đạt tới là sự dự báo trước về sản phẩm tương lai của côngtác giáo dục chính trị - tư tưởng Mục đích chung của công tác giáo dục chínhtrị tư tưởng là giáo dục chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước làm cho chúngtrở thành hệ tư tưởng thống trị, chi phối đời sống tinh thần của xã hội, độngviên cổ vũ, khơi dậy tính tích cực của toàn thể cán bộ, Đảng viên và toàn thểnhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Nội dung công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là các hoạt động màchủ thể công tác giáo dục chính trị - tư tưởng phải tiến hành để đạt được mụcđích đã đề ra Nội dung công tác giáo dục chính trị - tư tưởng do mục đích củacông tác giáo dục chính trị - tư tưởng và nhiệm vụ cụ thể của mỗi giai đoạn
Trang 10cách mạng quy định Giáo dục chính trị - tư tưởng ở nước ta hiện nay gópphần hình thành văn hóa chính trị cho quần chúng nhân dân Nó bao gồmnhững nội dung chủ yếu sau: giáo dục tri thức chính trị mà nội dung cốt lõi làchủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chính sách củaĐảng, giáo dục những truyền thống chính trị và giá trị chính trị được đúc kếttrong lịch sử dân tộc; giáo dục lý tưởng chính trị sâu sắc cho giai cấp côngnhân và dân tộc; giáo dục bản lĩnh, sự nhạy bén chính trị và đấu tranh khắcphục sự mơ hồ về chính trị; giáo dục tính cực chính trị - xã hội, đấu tranhchống sự thụ động và thói thờ ơ chính trị.
Phương pháp công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là nội dung, conđường, cách thức, biện pháp tác động của chủ thể đến đối tượng của công tácgiáo dục chính trị - tư tưởng nhằm đạt mục đích đề ra Phương pháp do đốitượng, mục đích, nội dung và điều kiện cụ thể của công tác giáo dục chính trị
- tư tưởng quy định
Hình thức công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là biểu hiện bề ngoàicủa nội dung, là hình thức tổ chức hoạt động giáo dục và tiếp nhận nội dungcủa chủ thể và đối tượng của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, hình thứccông tác giáo dục thông qua hệ thống trường lớp, thông qua hoạt động củabáo cáo viên và tuyên truyền viên, thông qua hoạt động của các phương tiệntruyền thông đại chúng, thông qua các phong trào thi đua
Nguyên tắc giáo dục chính trị - tư tưởng là những luận điểm khoa học
mà dựa vào đó chủ thể công tác giáo dục chính trị - tư tưởng xác định nộidung, phương thức tổ chức và phương pháp tác động đến đối tượng nhằm tácđộng mục đích đề ra
Phương tiện công tác tư tưởng là những vật mang nội dung và phươngpháp tác động là những công cụ hoạt động của chủ thể và công cụ tiếp nhận,lĩnh hội nội dung của đối tượng công tác giáo dục chính trị - tư tưởng.Phương tiện của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là cơ sở vật chất vànguồn đầu tư tài chính cho công tác chính trị - tư tưởng
Trang 11Hiệu quả công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là sự tương quan giữakết quả đạt được so với mục đích công tác giáo dục chính trị - tư tưởng đượcxác định từ trước trong một điều kiện xã hội nhất định và trong một chi phínhất định.
1.2 Vai trò của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho sinh viên
Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng đóng vai trò quan trọng tronggiai đoạn hiện nay:
Một là, công tác giáo dục chính trị - tư tưởng góp phần hình thành văn
hóa chính trị cho sinh viên
Văn hóa chính trị được hiểu: “là chất lượng tổng hợp của tri thức chính trị và niềm tin chính trị của mỗi cá nhân tạo thành ý thức chính trị của công dân thúc đẩy họ hành động chính trị tích cực, phù hợp với mục tiêu, lý tưởng chính trị của xã hội” Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho sinh
viên với mục đích hình thành văn hóa chính trị cho sinh viên cũng như hìnhthành tri thức chính trị, niềm tin chính trị, hành động chính trị tích cực chosinh viên
Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cung cấp cho sinh viên hệ thốngtri thức chính trị mà nội dung cốt lõi là chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng HồChí Minh và đường lối, chính sách của Đảng Trên cơ sở đó hình thành những
hệ thống, chuẩn mực chính trị điều chỉnh mọi quan hệ chính trị, thái độ chínhtrị và hành vi chính trị của sinh viên Bên cạnh đó công tác giáo dục chính trị
- tư tưởng còn giáo dục cho sinh viên truyền thống chính trị và những giá trịchính trị được đúc kết trong lịch sử Trên cơ sở cung cấp những tri thức vàtruyền thống chính trị của dân tộc công tác giáo dục chính trị - tư tưởng củng
cố niềm tin cho sinh viên vào sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Giúpcho sinh viên – những người trẻ tuổi hiểu rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản,hiểu rõ bản chất bóc lột của chúng trên cơ sở ấy xây dựng cho sinh viên niềmtin khoa học tất yếu vào chủ nghĩa xã hội
Trang 12Hai là, công tác giáo dục chính trị - tư tưởng nhằm trang bị thế giới
quan và phương pháp luận khoa học cho sinh viên
Thế giới quan là hệ thống những quan điểm của con người về vị trí thếgiới và vị trí vai trò của con người trong thế giới đó Nó định hướng, chỉ dẫncho nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người và là phương thức để conngười tự ý thức về bản thân mình Thế giới quan, phương pháp luận mà côngtác giáo dục chính trị - tư tưởng trang bị cho sinh viên là thế giới quan vàphương pháp luận biện chứng của chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ ChíMinh Bởi tư tưởng của Người là sự hiện thực hóa chủ nghĩa Mác Lê-nin ởViệt Nam Vì vậy, Đảng ta khẳng định: “chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng HồChí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng
và cách mạng Việt Nam” Trang bị thế giới quan khoa học ấy góp phần khắcphục những hạn chế của sinh viên trong nhận thức về thế giới, để sinh viên cócái nhìn khách quan, chân thực về thế giới cùng những mâu thuẫn tồn tạiquanh nó
Ba là, công tác giáo dục chính trị - tư tưởng góp phần vào việc phát
triển con người toàn diện
Sinh thời Bác chúng ta thường dạy : “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hộiphải có con người xã hội chủ nghĩa” Con người xã hội chủ nghĩa mà Bácmuốn nói tới ở đây là con người hoàn thiện cả hai mặt đức và tài Con Ngườitoàn diện của chủ nghĩa xã hội là con người có phẩm chất chính trị, đạo đứccách mạng, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, cólối sống lành mạnh, có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ; có khả năng sángtạo, vận dụng những tri thức vào thực tế, công tác giáo dục chính trị - tưtưởng với mục đích trang bị thế giới quan khoa học, phương pháp luận biệnchứng, niềm tin vào sự nghiệp cách mạng chính là góp phần đào tạo sinh viêntrở thành những con người phát triển toàn diện
Bốn là, công tác giáo dục chính trị -tư tưởng góp phần đào tạo thế hệ
trẻ kế tục sự nghiệp cách mạng của dân tộc
Trang 13Trong sự nghiệp cách mạng, Đảng ta luôn đáng giá cao vai trò củathanh niên nói chung, thanh niên sinh viên nói riêng Bởi vậy, công tác giáodục chính trị - tư tưởng làm cho sinh viên tiếp tục tin tưởng và tuyệt đối trungthành với con đường mà cha ông ta đã lựa chọn Công tác giáo dục chính trị -
tư tưởng tiếp thêm ngọn lửa cách mạng, khắc sâu hơn cho sinh viên chủ nghĩaanh hùng cách mạng, tiếp thêm sức mạnh để thế hệ trẻ tiếp tục sự nghiệp cáchmạng của dân tộc Để sinh viên hăng say, tích cực trong hoạt động học tập,lao động, sáng tạo để trực tiếp mang trí tuệ, tài năng sức lực của mình phục vụcông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tất cả những điều đó giúp cho sinhviên có đủ dũng khí để bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệnhân dân, bảo vệ những truyền thống văn hóa của dân tộc, có đủ sức đề khángvới chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch
1.3 Sự cần thiết phải tăng cường công tác giáo dục chính trị- tư tưởng cho sinh viên
Trước tình hình thế giới nhiều biến động, các thế lực thù địch đang ráoriết triển khai chiến lược “diễn biến hòa bình”, chúng cho rằng trong thế kỷXXI Việt Nam là một trọng điểm để chống phá Chiến lược “diễn biến hòabình” là kiểu chiến tranh không có khói súng, chiến thắng không cần chiếntranh Một trong những con đường chủ yếu mà chúng áp dụng là gây mâuthuẫn trong nội bộ đối phương để đối phương “tự diễn biến” Chúng xem bộphận thanh niên, đặc biệt là sinh viên là đối tượng mang lại hiệu quả và ít tốnkém nhất Bởi nhận thức chính tri của sinh viên còn rất non yếu, có khi còn tỏ
ra thụ động, thờ ơ, thụ động với chính trị, có lối tư duy, suy nghĩ rất đơn giản,nông cạn Chúng lôi kéo, kích động sinh viên chạy theo lối sống thực dụng,làm băng hoại các giá trị đạo đức, làm chệch hướng xã hội chủ nghĩa, xa rời
lý tưởng của Đảng và mất phương hướng chính trị Đây chính là yếu tố cấpbách đặt ra với công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, phải làm cho sinh viênthấy rõ được âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù giúp sinh viên chủ động phòngtránh để không bị chúng lợi dụng Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng làm
Trang 14cho sinh viên có phẩm chất đạo đức và lối sống lành mạnh trong điều kiện hếtsức khó khăn bởi sự chống phá của kẻ thù.
Hơn nữa, trong thời buổi kinh tế thị trường một số cán bộ, đảng viên
có những biểu hiện quan liêu, tham nhũng, suy thoái đạo đức, lối sống đã ảnhhưởng tới niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự trong sạch của
bộ máy nhà nước Thêm vào đó các thế lực thù địch lợi dụng những khuyếtđiểm, sai lầm của một số cán bộ, đảng viên để hạ thấp, bôi nhọ uy tín, danh
dự của Đảng trước nhân dân để đòi “đa nguyên”, “đa đảng” Với đặc điểmtâm lý sinh viên nhạy cảm trước cái mới nhưng lại không có sự quan sát, đánhgiá toàn diện, chỉ nhìn bộ phận mà không nhìn tổng thể, vì vậy trước những
sự công kích ấy tỏ ra hoang mang, mất phương hướng chính trị
Sinh viên - những người trẻ tuổi trình độ nhận thức còn rất hạn chế, lậptrường tư tưởng chưa vững vàng lại đang trong giai đoạn hoàn thiện phát triển
cả về mặt sinh học lẫn tâm lý học Vì vậy, công tác giáo dục chính trị - tưtưởng phải đóng vai trò là người định hướng nhận thức và hành động cho sinhviên, giúp cho sinh viên “miễn dịch” trước những luồng tư tưởng trái chiều,phản động để củng cố niềm tin cách mạng trong mỗi sinh viên – những chủnhân tương lai của đất nước
Chính vì những lẽ ấy công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là yêu cầucấp thiết trong giai đoạn hiện nay
Trang 15CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - TƯ TƯỞNG CHO SINH VIÊN HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ
2.1.1.1 Đặc điểm Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Học viện Báo chí và Tuyên truyền trực thuộc Học viện Chính trị Quốcgia Hồ Chí Minh được thành lập vào ngày 16-1-1962 theo Quyết định 36NQ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa III trên cơ sở hợp nhất batrường Nguyễn Ái Quốc phân hiệu II, trường Tuyên huấn và Đại học Nhândân
Trong nhiều năm qua, Học viện Báo chí và Tuyên truyền là một trongnhững đơn vị chủ lực đào tạo cán bộ cho các cơ quan Đảng và Nhà nước Họcviện đã có những đóng góp vô cùng quan trọng vào công cuộc xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc nhưng chức năng, nhiệm vụ cũng hết sức khó khăn
Quyết định 304/QĐ – HVCTQG đã chỉ rõ nhiệm vụ của Học viện Báo
chí và Tuyên truyền: “là cơ sở đào tào, bồi dưỡng cán bộ trong quy hoạch làm giảng viên lý luận Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ phóng viên báo chí, biên tập xuất bản, cán bộ làm công tác tư tưởng, văn hóa và khoa học xã hội và nhân văn khác; là cơ sở nghiên cứu khoa học phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và phục vụ hoạch định đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về lĩnh vực tư tưởng, báo chí truyền thông”
Hiện nay Học viện có 25 chuyên ngành đào tạo bậc đại học, 12 chuyênngành cao học , 2 chuyên ngành nghiên cứu sinh
Trang 16Xuất phát từ đặc thù vừa là trường Đảng vừa là trường đại học nênsinh viên Học viện có kiến thức chuyên môn cao, có tư tưởng chính trị vữngvàng, có năng lực tư duy độc lập trong khi nhìn nhận đánh giá các sự kiệnchính trị đang diễn ra trong nước và quốc tế Quá trình học tập tại trường đãgiúp sinh viên trang bị cho mình thế giới quan khoa học và nhân sinh quancách mạng góp phần vào quá trình hoàn thiện và phát triển nhân cách Sinhviên nắm vững những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
Đây chính là những điều kiện thuận lợi giúp cho công tác giáo dụcchính trị - tư tưởng đạt hiệu quả cao
2.1.1.2 Đặc điểm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Thứ nhất, mức độ quan tâm đến các vấn đề chính trị - tư tưởng trong
sinh viên, học viên chưa đồng đều
Hầu hết sinh viên, học viên đều tích cực, chủ động quan tâm và thamgia vào đời sống chính trị của đất nước, của đơn vị như: nghe thời sự, họcnghị quyết, tham gia bầu cử, tham gia vào các hoạt động chào mừng thànhcông Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, chào mừng
và tham gia các ngày lễ lớn(26-3, 19-5, 20-11,…); tham gia hiếm máu nhânđạo, thanh niên tình nguyện,…
Tuy nhiên, cũng còn có bộ phận sinh viên, học viên thụ động, thờ ơ,không quan tâm đến các hoạt động chính trị - tư tưởng trong nhà trường cũngnhư các sự kiện chính trị của đất nước Chẳng hạn như: vắng mặt không lý dohoặc chểnh mảng trong các buổi nghe thời sự, học nghị quyết, đại hội chi bộ,chi đoàn, họp lớp, thờ ơ với các sự kiện chính trị của đất nước (Đại hội Đảng,bầu cử hội đồng nhân dân, góp ý kiến vào đường lối, chính sách của Đảng vàNhà nước…) Cá biệt, có sinh viên, học viên còn xa lánh, trốn tránh hoặckhông hoàn thành các nhiệm vụ chính trị được giao ( không tham gia sinhhoạt lớp, không thích cán bộ lớp, cán bộ đoàn…)
Trang 17Thứ hai, có sự chênh lệch lớn về khả năng tư duy, trình độ nhận thức
các vấn đề chính trị - tư tưởng trong mỗi khóa, mỗi lớp
Trong số các sinh viên, học viên theo học tại trường, có sự chênh lệchđáng kể về độ tuổi do đầu vào có cả sinh viên mới tốt nghiệp phổ thông trunghọc và sinh viên, học viên đào tạo theo địa chỉ Sinh viên có sự tiếp thu cácmôn lý luận cơ bản khá thuận lợi và trên cơ sở đó lý luận chính trị cũng đượctiếp thu nhanh do tuổi trẻ trí tuệ minh mẫn, lại học xong chương trình văn hóa
cơ bản ở phổ thông Nhưng khi liên hệ thực tiễn thì họ lại lúng túng, bỡ ngỡ
do chưa được trải nghiệm hoạt động thực tiễn Ngược lại, đối với những sinhviên, học viên lớn tuổi, đã nhiều năm công tác trong cơ quan nhà nước họ đãtích lũy được nhiều kinh nghiệm chính trị thực tiễn, am hiểu thực tiễn nhưngchưa có lú luận chính trị một cách hệ thống bài bản
Thứ ba, niềm tin chính trị trong sinh viên, học viên cũng có những
biểu hiện khác nhau
Có những biểu hiện khác nhau trong Học viện, có lớp chưa thật sựchấp hành nghiêm những quy định của Học viện; đánh giá kết quả học tập,rèn luyện của sinh viên, học viên đôi khi còn chưa công bằng, chưa chính xác;
tư thế, tác phong của một số giảng viên chưa chuẩn mực hoặc có một số giảngviên chưa có niềm tin thực sự vào những vấn đề mà mình truyền thụ cho sinhviên,… Trước thực tế đó, đa số sinh viên, học viên nhờ quá trình nỗ lực, cốgắng, nhận thức các vấn đề chính trị- tư tưởng có cơ sở khoa học, biết phânbiệt hiện tượng tiêu cực chỉ là số ít không mang tính bản chất, do đó họ vẫn
có bản lĩnh chính trị vững vàng Đó là kiên định lập trường quan điểm củachủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tin và làm theo chính sách,đường lối của Đảng và sự quản lý của Nhà nước Ngược lại, cũng có một số ítsinh viên chưa thật sự có niềm tin chính trị một cách vững vàng, không chútâm đến học tập chính trị, lý luận, biểu hiện lối sống buông thả, thực dụng, coithường tổ chức…