MỞ ĐẦU Công tác tư tưởng luôn luôn chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng ta Khi Đảng chưa ra đời, Bác Hồ là người đầu tiên đã nghiên cứu, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào nướ[.]
Trang 1MỞ ĐẦU
Công tác tư tưởng luôn luôn chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạtđộng của Đảng ta Khi Đảng chưa ra đời, Bác Hồ là người đầu tiên đã nghiên cứu,truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào nước ta, mở các lớp huấn luyện cán bộ,chuẩn bị cơ sở lý luận cho việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
Quá trình đấu tranh cách mạng giành và giữ chính quyền trong mấy chụcnăm qua, công tác tư tưởng của Đảng ta được tiến hành một cách kiên trì, sáng tạo,góp phần to lớn vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Công tác tư tưởng có quá trình hình thành và phát triển qua các thời kỳ lịch
sử Từ khi Đảng ta ra đời cho đến nay, công tác tư tưởng luôn gắn liền với lịch sửđấu tranh cách mạng của Đảng và của dân tộc, nhằm mục đích tạo ra sự đoàn kết,thống nhất trong toàn Đảng và sự đồng thuận của nhân dân Đồng thời thông quacông tác tư tưởng, Đảng có cơ sở để xây dựng đường lối, chủ trương, chính sáchphù hợp, bảo vệ lợi ích của Đảng, của nhân dân
Do đó, công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, mộtchính Đảng nhằm hình thành và phát triển hệ tư tưởng, truyền bá hệ tư tưởng trongquần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng
Công tác tư tưởng dưới chủ nghĩa xã hội là hoạt động có mục đích của Đảngcộng sản và Nhà nước nhằm hình thành, phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa,biến hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội; độngviên, cổ vũ con người hành động tích cực, sáng tạo vì lý tưởng, mục tiêu của chủnghĩa xã hội
Nghiên cứu lịch sử công tác tư tưởng của Đảng có ý nghĩa vô cùng quantrọng đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng của dân tộc trong giai đoạn hiện nay,nhằm tổng kết, rút ra những bài học kinh nghiệm, góp phần thực hiện tốt hơnnhiệm vụ công tác tư tưởng trong tình hình mới
Trong phạm vi một tiểu luận, học viên nghiên cứu hoạt động công tác tư tưởng của Đảng giai đoạn 1954 – 1975 (giai đoạn chống Mĩ cứu nước và xây
dựng chủ nghĩa xã hội)
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
TRONG GIAI ĐOẠN 1954 – 1975
1 Đặc điểm tình hình công tác tư tưởng
Giai đoạn 1954 – 1960
Từ sau hiệp định Giơ ne vơ về đình chiến ở Đông Dương ( 7/ 1954), tìnhhình thế giới có những tác động đến tình hình tư tưởng trong cán bộ và nhân dân
ta Sự lớn mạnh của Liên Xô và sự lớn mạnh của các phong trào cộng sản quốc tế
là chỗ dựa vững chắc và hợp tác nhiều mặt với nước ta
Nhân dân miền Bắc Việt Nam phấn khởi với 9 năm kháng chiến chống thựcdân Pháp và bắt tay vào xây dựng hòa bình Đảng ta nắm chính quyền dân chủnhân dân, lãnh đạo miền Bắc khôi phục kinh tế, từng bước quá đọ tiến lên Chủnghĩa Xã hội
Khó khăn tác động đến tư tưởng là hậu quả của chiến tranh hết sức nặng nềtrong tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Giai đoạn 1961 – 1965
Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, sự lớn mạnh của miền Bắc sẽnâng cao lòng tin và cổ vũ tinh thần hăng hái cách mạng và phẩn cách mạng trênphạm vi cả nước càng nghiêng về phía cách mạng tạo điều kiện cho cách mạngmiền Nam phát triển
Giai đoạn 1965 – 1968
Ngày 5/8 /1964 Đế quốc Mỹ đã dựng ra “ Sự kiện vịnh Bắc bộ” để ném bommiện Bắc Từ tháng 2/ 1965 Mỹ leo thang mở rộng chiến tranh phá hoại miến Bắc,đồng thời trực tiếp đưa quân viễn chinh Mĩ và quân đội chư hầu tiến hành chiếntranh cục bộ ở miền Nam Chúng mở rộng phạm vi đánh phá, ra rức phá hoại các
Trang 3đường giao thông quan trọng, các cơ sở cộng nghiệp, các công trình thủy lợi lớn,những vùng đông dân cư, tăng cường bao vây mặt biển, hòng làm lung lay quyếttâm của ta, ngăn chặn chi viện của miền Bắc với miền Nam Dân tộc ta đứng trướcthử thách mới, hai miền trực tiếp chiến đấu với kẻ thù đầu sỏ, có tiềm lực kinh tế,quân sự mạnh và hiện đại nhất thế giới.
Giai đoạn 1969 – 1975
Giữa lúc nhân dân ta đang nỗ lực khôi phục kinh tế ở miền Bắc và đẩy mạnhkháng chiến chống Mĩ, cứu nước ở miền Nam thì ngày 2 / 9/ 1969, Chủ tịch HồChí Minh qua đời để lại tổn thất vô cùng lớn lao đối với Đảng ta, nhân dân ta vàbạn bè quốc tế Ra đi, Người để lại cho chúng ta Di chúc lịch sử, chứa chan tìnhcảm sâu nặng của Người đối với Đảng và nhân dân ta, có giá trị như bản Cươnglĩnh xây dựng đất nước sau ngày chiến thắng Mĩ
2 Nhiệm vụ của công tác tư tưởng giai đoạn 1954 – 1975
Giai đoạn 1954 – 1960
Ngày 25 tháng 7 / 1954, Trung ương ra chỉ thị về đẩy mạnh tuyên truyềnthắng lợi của Hiệp định Giơ ne vơ nhưng vẫn “đề phòng cảnh giác” cuộc đấu trangmới Sau một năm tháng 7 năm 1955 Ban Bí thư ra chỉ thị về tuyên truyền cho toànĐảng và nhân dân hiểu rõ cuộc đấu tranh của ta rất gian khổ và phức tạp vì âmmưu của Mĩ quyết tâm xâm lược miền Nam, chia cắt lâu dài đất nước
Tháng 7 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói “ Tranh lấy hòa bình khôngphải là việc dễ, nó là cuộc đấu tranh trường kỳ , gian khổ phức tạp” Vì vậy, côngtác tư tưởng thời kỳ này là thực hiện chủ trương của hội nghị Bộ Chính trị, lãnhđạo nhân dân miền Nam dấu tranh thực hiện đình chiến, củng cố hòa bình, đòiquyền tự do dân chủ, dân sinh, thực hiện thống nhất dất nước
Trước bối cảnh quốc tế và trong nước thay đổi, nhận thức cần chuyển biếnkịp thời Công tác tư tưởng chủ yếu của Đảng thời kỳ này là nhận thức rõ tình hìnhmới và sự chuyển hướng của Đảng Hội nghị Trung ương 6, khóa II ( 7 /1954) tại
Trang 4Việt Bắc, chỉ rõ đế quốc Mĩ là kẻ thù chính của nhân dân thế giới và nó đang trởthành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Đông Dương.
Giai đoạn 1965 – 1968
Nhiệm vụ hàng đầu của công tác tư tưởng trong tình hình mới là quán triệtđường lối kháng chiến chống Mĩ, cứu nước của Đảng được các Hội nghị trungương 11 và 12 ( tháng 3 và tháng 12 năm 1965) đề ra
Chỉ thị tháng 4 năm 1965 của Ban Bí thư về công tác tư tưởng xác định miềnBắc, hậu phương của chiến tranh chống Mỹ của cả nước đã chuyển hướng vừa bảo
vệ, vừa phát triển kinh tế, quốc phòng tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa chiviện đắc lực chiến trường, phát huy vai trò đắc lực của hậu phương lớn đối với tiềntuyến lớn Khẩu hiệu của toàn Đảng, toàn dân là “ Tất cả để đánh tháng giặc Mĩxâm lược”
Giai đoạn 1969 – 1975
Ngày 29 tháng 9 năm 1969 Bộ chính trị đã ra chỉ thị về đợt sinh hoạt chínhtrị “ Học tập và làm theo Di chúc của Hồ Chủ tịch” “ Vĩnh biệt Người chúng ta thềgiương cao mãi mãi ngọn cờ độc lập dân tộc, quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹxâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước để thỏalòng mong ước của Người Bộ chính trị ra chỉ thị về cuộc vận động nâng cao chấtlượng đảng viên, kết nạp Đảng lớp Hồ Chí Minh Đây cũng là những nhiệm vụtrọng tâm của công tác tư tưởng
Trang 5CHƯƠNG II HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRONG
Nghị quyết Trung ương sáu và Nghị quyết Bộ chính trị đề ra các nhiệm vụ
cụ thể trước mắt để củng cố miền Bắc: tiếp quản vùng giải phóng; củng cố vùng tự
do cũ; hoàn thành cải cách ruộng đất; tăng cường xây dựng quân đội; khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.
Ngày 16-5-1955, miền Bắc hoàn toàn sạch bóng quân thù Công tác tiếpquản hoàn thành thắng lợi Bám sát việc thực hiện nhiệm vụ tiếp quản vùng giảiphóng, công tác tư tưởng đã góp phần phát động phong trào quần chúng các đô thị,với phong trào công nhân làm nòng cốt, cùng nhân dân cả nước bước vào thời kỳmới của cách mạng
Cải cách ruộng đất được xác định là nhiệm vụ trọng tâm Đến tháng 7-1956cải cách ruộng đất đã làm xong ở toàn bộ các xã vùng đồng bằng và trung du, hoànthành việc xóa bỏ giai cấp địa chủ, xóa bỏ tàn dư của chế độ phong kiến ở miềnBắc, thực hiện “người cày có ruộng”, nâng cao quyền làm chủ của nông dân ởnông thôn Tuy nhiên, trong lãnh đạo cải cách ruộng đất, Đảng ta đã phạm nhữngsai làm nghiêm trọng, phổ biến và kéo dài
Với tinh thần kiên quyết sửa sai và phát huy bản chất tốt đẹp của Đảng vànhân dân ta, nên sau hơn một năm tích cực tuyên truyền, vận động và tổ chức quầnchúng, đến cuối năm 1957 công tác sửa sai đã đem lại kết quả tốt đẹp Nông thôndần ổn định, sản xuất nông nghiệp được đẩy mạnh, năm 1956 sản lượng lươngthực đạt gấp đôi mức trước chiến tranh (năm 1939) Đoàn kết trong nội bộ Đảng vàlòng tin của quần chúng đối với Đảng và Chính phủ được khôi phục
Trang 6Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam (tháng 3-1958) xácđịnh: Nhiệm vụ cơ bản của nhân dân ta là đoàn kết, ra sức củng cố miền Bắc, đưamiền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, đấu tranh chống Mĩ - Diệm để thống nhấtnước nhà.
Để động viên phong trào ở nông thôn, tháng 8-1958 Chủ tịch Hồ Chí Minh
ra lời kêu gọi nông dân lao động hăng hái vào tổ đổi công, hợp tác xã và thi đua cảitiến kỹ thuật đẩy mạnh sản xuất, tất cả đảng viên, đoàn viên, thanh niên lao động,chiến sỹ thi đua ở nông thôn hãy tiến lên hàng đầu của phong trào đổi công, hợptác, lập thành tích lớn trên mặt trận sản xuất nông nghiệp Kết quả, tình hình nôngthôn đã có chuyển biến tích cực, phát triển thành một phong trào hợp tác sản xuấtrộng lớn, tuy nhiên trình độ giác ngộ xã hội chủ nghĩa ở nông thôn nói chung cònthấp , nông dân chưa được giáo dục về chủ nghĩa xã hội Ngày 3-9-1958 Ban Bí
thư ra chỉ thị số 46-CT/TW về giáo dục nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa cho
đảng viên ở nông thôn để tiến kịp với yêu cầu phát triển nông nghiệp theo con
đường hợp tác hóa
Cùng với việc thực hiện nhiệm vụ củng cố miền Bắc, công tác tư tưởng đãđộng viên phong trào quần chúng, ủng hộ, cổ vũ cuộc đấu tranh của đồng bào miềnNam, thể hiện liên tục và mạnh mẽ qua các cuộc mít tinh, biểu tình phản đối Mĩ –Diệm vi phạm Hiệp định Giơnevơ đàn áp khủng bố đồng bào ta ở miền Nam, pháhoại hiệp thương tổng tuyển cử, chống việc lập lại quan hệ bình thường giữa haimiền Nam – Bắc
Năm 1958 – 1960 công tác tuyên truyền về Việt Nam ra nước ngoài bướcđầu được mở rộng đã góp phần làm cho nhân dân tiến bộ trên thế giới hiểu rõ hơncuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta Công tác giáo dục tinh thần quốc tế xãhội chủ nghĩa được tăng cường đã góp phần củng cố đoàn kết giữa nhân dân ta vớinhân dân Lào, Campuchia, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa anh em; đoàn kết
và ủng hộ phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập, dân chủ
và tiến bộ xã hội
Trang 7b Động viên phong trào đấu tranh chính trị và Đồng khởi ở miền Nam
Tháng 10-1954, Xứ ủy Nam Bộ, Liên khu V và Trị Thiên Huế tổ chứcnghiên cứu và thực hiện các nghị quyết của Trung ương Đảng và Bộ Chính trị vềtình hình mới và nhiệm vụ mới của các Đảng bộ miền Nam
Nhiệm vụ của Đảng bộ và nhân dân miền Nam trong giai đoạn mới là phảihết sức tin tưởng ở sức mình và sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp cách mạngdưới sự lãnh đạo của Đảng; đề phòng khắc phục các tư tưởng cầu an, dao động, thủtiêu đấu tranh hoặc mất cảnh giác với âm mưu của địch
Tháng 7-1955 các Đảng bộ miền Nam mở đợt tuyên truyền phát động phongtrào đòi địch phải thực hiện hiệp thương, tổng tuyển cư như Hiệp định Giơnevơquy định Suốt hai năm 1955-1956, phong trào quần chúng đấu tranh ủng hộ hòabình đòi Mĩ – Diệm phải thực hiện hiệp thương, tổng tuyển cử và đòi các quyềndân sinh, dân chủ diễn ra sôi nổi
Để đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân, Mĩ – Diệm thực hiện chínhsách “tố cộng, diệt cộng” Đây là một chính sách thâm độc và tàn bạo của kẻ thù,chúng lập ra nhà giam đến từng xã, ngày đêm đánh đập, tra khảo, thủ tiêu nhữngngười yêu nước
Thực hiện Chỉ thị ngày 1-12-1955 của Trung ương Đảng các Đảng bộ miềnNam tích cực lãnh đạo đảng viên và quần chúng chống “tố cộng”, coi đây là nhiệm
vụ trọng tâm trước mắt Công tác tư tưởng được tiến hành chủ yếu bằng các hoạtđộng tuyên truyền trực tiếp của cán bộ, đảng viên và quần chúng trung kiên, làmcho đồng bào thấy rõ âm mưu thâm độc của chính sách tố cộng, nêu cao chínhnghĩa của Đảng và vai trò của Đảng đối với dân tộc và nhân dân
Trước thử thách rất lớn về lập trường và khí tiết cách mạng, đại bộ phận cán
bộ, đảng viên đã đấu tranh kiên cường, giữ vững khí tiết của người cộng sản, bảo
vệ tổ chức và uy thế chính trị của Đảng Nhiều nơi quàn chúng tìm lại vũ khí trước
Trang 8đây đã chôn giấu, cướp súng địch, hoặc dùng những thứ vũ khí thô sơ bí mật thủtiêu những tên cảnh sát, chỉ điểm… ác ôn, nguy hiểm.
Tháng 6-1956 Hội nghị Bộ chính trị họp và ra nghị quyết theo một hướng
mới: đấu tranh chính trị kết hợp với vũ trang tự vệ Đây là một bỏ sung quan trọng
về đường lối đáp ứng trúng yêu cầu cấp bách của phong trào quần chúng, mở rahướng mới cho công tác tư tưởng
Để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của đường lối cách mạng miền Nam, từ mùathu năm 1955 đến mùa thu năm 1956, đồng chí Lê Duẩn, Ủy viên Bộ Chính trị phụ
trách miền Nam, đã dự thảo bản Đề cương cách mạng miền Nam Bản đề cương
chỉ rõ xu thế phát triển tất yếu của cách mạng miền Nam “muốn chống Mĩ – Diệmngoài con đường cách mạng, nhân dân miền Nam không còn con đường nào khác”.Bản đề cương đã góp phần tích cực chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức chocao trào Đồng khởi sau này
Trong không khí sục sôi căm thù và đứng trước xu thế vùng dậy của quầnchúng, tháng 1-1959 Hội nghị lần thứ 15 của Ban chấp hành trung ương Đảng xác
định Đường lối và phương pháp cách mạng miền Nam Đề ra nhiệm vụ cơ bản của
cách mạng miền Nam là “Giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc vàphong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, xây dựng một nướcViệt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh” Để thực hiệnnhiệm vụ đó, con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là
khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành trung ương Đảng có ýnghĩa lịch sử to lớn, mở đường cho cách mạng miền Nam tiến lên
Từ năm 1959, sự chi viện về nhiều mặt của miền Bắc đối với cách mạngmiền Nam ngày càng lớn mạnh Về công tác tư tưởng, thông tin về tình hình miềnNam được tăng cường trên tất cả các phương tiện truyền thông ở miền Bắc Côngtác tuyên truyền đối ngoại, trong đó các phương tiện truyền thông là lực lượngquan trọng đã góp phần thông tin về cuộc đấu tranh của nhân dân ta nói chung và
Trang 9của nhân dân miền Nam Việt Nam nói riêng, tố cáo tội ác của Mĩ – Diệm, tranhthủ sự đồng tình ủng hộ của dư luận tiến bộ trên thế giới đối với cuộc đấu tranhchính nghĩa của nhân dân ta.
Tính đến cuối năm 1960, cao trào đồng khởi của quân dân miền Nam đã cănbản làm tan rã cơ cấu chính quyền cơ sở của địch ở nông thôn Nhân dân đã giànhquyền làm chủ lập chính quyền tự quản ở 1.383 xã/2.627 xã toàn miền Nam, đồngthời làm tê liệt chính quyền Mĩ – Diệm ở hầu hết các xã khác Phong trào Đồngkhởi ở nông thôn thúc đẩy mạnh mẽ phong trào đấu tranh ở đô thị
Phong trào Đồng khởi đánh dấu bước chuyển mới của cách mạng miền Nam.Đáp ứng yêu cầu phát triển của cách mạng và nguyện vọng của nhân dân, quántriệt và thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc chống Mĩ và tay sai, ngày 20-12-
1960 Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời đúng lúc cách mạng
miền Nam bước sang một giai đoạn mới
c Đại hội III của Đảng và nhiệm vụ công tác tư tưởng trong bước phát triển mới của cách mạng
Sau thắng lợi của công cuộc củng cố miền Bắc và thắng lợi của cao tràođồng khởi ở miền Nam, cách mạng nước ta đứng trước một tình thế đầy triển vọng.Miền Bắc được củng cố một bước quan trọng, trở thành hậu phương ổn định, cónhiều khả năng đáp ứng yêu cầu của cách mạng miền Nam
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tại thủ đô Hà Nội từngày 5 đến ngày 10-9-1960 Đại hội thông qua nghị quyết về nhiệm vụ và đườnglối của Đảng trong giai đoạn mới, vạch rõ nhiệm vụ chung của toàn dân ta trong
giai đoạn trước mắt là: “Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh giữ
vững hòa bình, đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, thiết thực góp phần tăng cường phe xã hội chủ nghĩa và bảo vệ hòa bình ở Đông - Nam - Á và thế giới”
Trang 10Đại hội khẳng định nhiệm vụ trước mắt của cách mạng miền Nam là: Đoàn
kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh chống đế quốc Mĩ xâm lược và gây chiến, đánh
đổ tập đoàn thống trị và độc tài Ngô Đình Diệm, tay sai của đế quốc Mĩ, thành lập một chính quyền liên hợp dân tộc dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc, các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân, giữ vững hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ…
Nghị quyết xác định đường lối chung của miền Bắc trong thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội là: Đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần yêu nước nồng nàn,
truyền thống phấn đấu anh dũng và lao động cần cù của nhân dân ta, đồng thời tăng cường đoàn kết với các nuớc xã hội chủ nghĩa anh em do Liên Xô đứng đầu,
để đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc ở miền Bắc và củng cố miền Bắc thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà, góp phần tăng cường phe xã hội chủ nghĩa, bảo vệ hòa bình ở Đông – Nam – Á và thế giới.
Nghị quyết đề ra nhiệm vụ và phương hướng của kế hoạch 5 năm lần thứnhất (1961-1965), thực hiện một bước công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựngbước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, đồng thời hoàn thành cảitạo xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc
Nghị quyết Đại hội III là nguồn ánh sáng soi đường cho công cuộc đấu tranhcách mạng của nhân dân cả nước trong thời kỳ mới, là phương hướng cơ bản củacông tác tư tưởng trong bước phát triển mới của cách mạng Những nội dung cơbản của Nghị quyết Đại hội được soạn thành những chuyên đề đưa vào chươngtrình giảng dạy chính trị trong hệ thống trường đảng, trường của Nhà nước, của cácđoàn thể và hệ thống giáo dục quốc dân
2 Động viên phong trào xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đánh thắng chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mĩ ở miền Nam (1961-1965)
a Động viên phong trào quần chúng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc
Trang 11Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hếtcần có con người xã hội chủ nghĩa” Thực hiện tư tưởng chỉ đạo của Bác, tháng 2-
1961 Bộ chính trị quyết định mở cuộc vận động chỉnh huấn mùa xuân năm 1961.
Mục đích là làm cho toàn Đảng toàn dân quán triệt tinh thần cơ bản của Nghị quyếtĐại hội III của Đảng, xây dựng và bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên và quần chúngnhững tư tưởng phù hợp với chế độ chính trị và quan hệ sản xuất mới, với quy luậtphát triển của cách mạng xã hội chủ nghĩa, khắc phục những tư tưởng trở ngại,phát huy mọi nhân tố tích cực, thực hiện thắng lợi nghị quyết của Đảng
Để góp phần hoàn thành tốt kế hoạch 5 năm 1961-1965, cần tạo chuyển biếnmạnh về công tác tư tưởng Đến thăm và nói chuyện với Hội nghị tuyên huấn toànmiền Bắc tháng 4-1962, Tổng Bí thư Lê Duẩn nhắc nhở cần tổng kết và phát huynhững kinh nghiệm tốt trong công tác tư tưởng Đồng chí nói: Trong Đảng takhông có ngành nào già bằng ngành tuyên huấn, vì từ khi có Đảng đã có nó rồi…
Phong trào quần chúng thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965)đạt một số kết quả đáng mừng, bước đầu xây dựng được một số cơ sở vạt chất – kỹthuật của chủ nghĩa xã hội, củng cố một bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa,cải thiện đời sống nhân dân
Trong lúc Đảng ta đang lãnh đạo triển khai công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội ở miền Bắc và kháng chiến chống “chiến tranh đặc biệt” của Mĩ ở miền Namthì phong trào cộng sản và công nhân quốc tế diễn ra cuộc đấu tranh giữa đườnglối của chủ nghĩa Mác – Lênin với chủ nghĩa xét lại hiện đại, chủ nghĩa cơ hội vàchủ nghĩa xô – vanh nước lớn Đặc biệt, cuộc đấu tranh diễn ra trong các nước xãhội chủ nghĩa gây tác hại đến phong trào cách mạng thế giới, làm tổn thương đến
sự đoàn kết trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế và hệ thống các nước
xã hội chủ nghĩa, ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp cách mạng của nước ta
Ngày 27-3-1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập Hội nghị chính trị đặc biệt,Hội nghị Diên Hồng trong thời đại mới, biểu thị quyết tâm cách mạng của toàn thểdân tộc ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, giải
Trang 12phóng miền Nam, thống nhất nước nhà Bản báo cáo của người khẳng định nếu Mĩliều lĩnh động đến miền Bắc thì nhất định chúng sẽ thất bại thảm hại.
Với tinh thần cảnh giác cao, chủ động chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu, ngày 8-1964 quân dân miền Bắc đã giáng trả cho không lực Mĩ một đòn đích đáng,chứng tỏ quân dân ta hoàn toàn có khả năng đánh bại cuộc chiến tranh phá hoạibằng không quân và hải quân của Mĩ
5-Các năm 1961 - 1965, chi viện về mọi mặt của miền Bắc cho miền Namngày càng tăng Về công tác tuyên giáo, hàng ngàn cán bộ tuyên truyền, huấn học,văn hóa văn nghệ, giáo dục, báo, đài…, được cử vào chiến trường, bổ sung cho bộphận tuyên huấn các cấp
b Động viên nhân dân miền Nam đánh thắng chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mĩ
Phát huy thắng lợi của phong trào Đồng khởi, ngày 31-1-1961 Bộ chính trị
ra chỉ thị về phương hướng và nhiệm vụ công tác trước mắt của cách mạng miềnNam
Căn cứ Nghị quyết Đại hội III, các nghị quyết của trung ương và tình hình
cụ thể sau đồng khởi, Chỉ thị của Bộ chính trị xác định phương hướng đẩy mạnh
hơn nữa đấu tranh chính trị đồng thời đẩy mạnh đấu tranh vũ trang song song với đấu tranh chính trị, tiến công địch bằng cả hai mặt chính trị và quân sự Nắm
vững phương châm công tác ba vùng để có hình thức đấu tranh thích hợp Công
tác quan trọng và khẩn cấp bậc nhất là phải ra sức xây dựng lực lượng chính trị vàlực lượng vũ trang, tiếp tục đẩy mạnh mọi hình thức đấu tranh để lấn địch từngbước, tiến lên đánh đổ chúng hoàn toàn
Để đối phó với phong trào đấu tranh mạnh mẽ của quân và dân miền Nam vànhằm cứu vãn nguy cơ sụp đổ của chính quyền Diệm, năm 1961 đế quốc Mĩ tiếnhành “chiến tranh đặc biệt”, với mục tiêu bình định miền Nam trong 18 tháng(7/1961 – cuối năm 1962) Mĩ – ngụy coi bình định, dồn dân, lập ấp chiến lược là
Trang 13nội dung cơ bản của chiến tranh đặc biệt Mục tiêu cơ bản của “ấp chiến lược” làkìm kẹp dân để “tát nước bắt cá”, lùng bắt cán bộ, đảng viên cộng sản, cơ sở cáchmạng…
Dù địch có dồn được dân vào ấp chiến lược, chúng cũng không thể dànhđược lòng dân, liên tục nổ ra các cuộc đấu tranh của quần chúng, chống địch cànquét, bắn phá… Cuộc đấu tranh của quân dân miền Nam chống đich dồn dân, lập
ấp chiến lược là một cuộc đấu tranh toàn diện, kết hợp lực lượng chính trị với lựclượng vũ trang, kết hợp tiến công và nổi dậy, nổi dậy và tiến công, thực hiện bamũi giáp công (chính trị, quân sự, binh vận), kết hợp lực lượng tiến công từ bênngoài với sự nổi dậy từ bên trong ấp chiến lược, trong đó sức mạnh nổi dậy củaquần chúng từ bên trong là chính
Bước sang năm 1963, quân dân miền Nam tiếp tục xốc tới, đánh những đònmạnh hơn vào chiến lược “chiến tranh đặc biệt” gây cho địch những tổn thất nặng
nề Kế hoạch Xtalây – Taylo nhằm bình định miền Nam trong vòng 18 thángkhông thực hiện được Mâu thuẫn Mĩ – Diệm và mâu thuẫn nội bộ bọn cầm đầungụy quân, ngụy quyền ngày càng thêm sâu sắc Cuối năm 1963, phong trào đấutranh kiên cường của nhân dân ta ở miền Nam đã làm phá sản kế hoạch Xtalây –Taylo báo hiệu sự thất bại không tránh khỏi của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”của Mĩ
Trước thời cơ thuận lợi, Hội nghị Bộ chính trị họp từ ngày 25 đến 29/9/1964chủ trương giành thắng lợi quyết định ở miền Nam trong một vài năm tới Đếntháng 2-1965 “quốc sách ấp chiến lược”, một “xương sống” của “chiến tranh đặcbiệt” hoàn toàn xụp đổ
3 Động viên quân dân cả nước đánh Mĩ, xây dựng và bảo vệ miền Bắc, hoàn thành cách mạng giải phóng miền Nam (1965 – 1975)
a Nêu cao quyết tâm đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mĩ (1965 – 1968)