Tiểu luận cao học triết, nhân tố con người trong công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 Những tác phẩm kinh điển của C MAC ANGHEN 2 Những tác phẩm của hồ chí minh 3 Các văn kiện đại hội đảng VI – IX 4 Tạp chí cộng sản 5 Giáo trình Triết học mac lê nin 6 Giáo trình ki[.]

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Những tác phẩm kinh điển của C MAC- ANGHEN

II Tính tất yếu của công nghiệp hoá hiện đại hoá

III Nguồn lực của con người trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiệnđại hoá

C Kết luận

A Phần mở đầu : GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI

Trong bối cảnh quốc tế hiện thời, cách mạng công nghiệp hiện đại hoá đang là xu hướng phát triển ở mọi đất nước có nền kinh tếđang phát triển riêng đối nước ta là một nước ta là một nước chậm Pháttriển, nông nghiệp nghèo nàn lạc hậu, công nghiệp nhỏ bé Xuất phátđiểm lên chủ nghĩa xã hội thấp, từ tiền tư bản đi lên Và có cơ sở hạ tầngthấp kém Do đó công nghiệp hoá- hiện đại hoá chính là “ nhiệm vụtrung tâm và xuyên suốt của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ”

hoá-

Nhưng muốn thực hiện công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước cần làmcho lực lượng sản xuất phát triển cao tương xứng với quan hệ sản xuất.Chúng ta cần có nhiều nhân tố quan trọng như vốn, khoa học công nghệ,thông tin tổ chức, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất, kết cấu hạtầng… Song yếu tố quan trọng và quyết định nhất là con người Tong lờiphát biểu khai mạc hội nghị trung ương lần thứ II (khoá VIII ) tổng bí

thư Đỗ Mười đã nói “ để thực hiện mục tiêu chiến lược mà đại hội VIII

đã đề ra, cần khai thác và sử dụng nhiều nguồn lực khác nhau, trong đó nguồn lực con người là quý báu nhất , có vai trò quyết định đối với nước

ta , khi nguồn lực tài chính và nguồn lực vật chất còn hạn hẹp ”

Trong bối cảnh thực hiện công nghiệp hoá- hiện đại hoá hiện nay sẽkhông có bất cứ sự tiễn bộ và phát triển nào trong xã hội nếu không cónhững quan điểm chính sách đúng đảng và

nhà nước ta về phát huy nhân tố con người trong xã hội, công việcnghiên cứu, bồi dưỡng đào tạo sử dụng đúng đắn nhân tố con người ngàycàng là một vấn đề bức xúc của đảng và nhà nước, khi chủ trương côngnghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước được đẩy mạnh Trong hôi nghị đạibiểu toàn quốc giữa nhiệm kì, khoá VII đảng ta khẳng định “ Tư tưởng

chỉ đạo xuyên suốt các chủ trương, chính xác của Đảng và nhà nước vềcác lĩnh vực văn hoá, xã hội là chăm sóc , bồi dưỡng và phát huy nhân tốcon người, với tư cách vừa là động lực, vừa là mục tiêu của cách mạng

”

Trước những yêu cầu bức xúc và cần thiết của cuộc công nghiệp hiện đại hoá đất nước , trong bài tiểu luận này em xin trình bày một sốquan điểm lý luận triết học về vấn đề “ Nhân tố con người trong sựnghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước ” nhằm phần nào làm rõcác vấn đề liên quan đến nhân tố con người Em xin chân thành cám ơnthầy giáo đã giúp đỡ em hoàn thành tốt bài này

hoá-NỘI DUNG

I VAI TRÒ CỦA NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TRONG SỰ VẬN ĐỘNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI

Bất cứ một xã hội nào trong lịch sử của loài người, con người đều cónhiều mặt hoạt động trong xã hội đó: như lao động sản xuất, lao độngkhoa học –kĩ thuật, hoạt động chính trị tôn giáo…Những hoạt động đóthường xuyên có muối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau Xã hội càngphát triển thì các hoạt động đó càng phong phú và có trình độ cao hơn.

Nhưng trước khi tiến hành các hoạt động trên con người phải tồntại, phải tiêu dùng một lượng tư liệu sinh hoạt nhất định Như thức ăn, đồmặc, nhà ở, phương tiện đi lại để có được những cái đó con ngườiphải lao động sản xuất và không ngừng tái sản xuất với quy mô ngàycàng lớn và mở rộng

Vì vậy, trong bất kì một xã hội nào xẽ không tồn tại xã hội, khingừng hoạt động sản xuất Vì vậy cần phải khẳng định và nhấn mạnh,sản xuất cuả cải vật chất là cơ sở của đời sống xã hội Trên cơ sở pháttriển của lao động sản xuất mà các hoạt động khác ngày càng được mởrộng, xã hội ngày càng phát triển

Con người tham gia vào quá trình sản xuất với tư cách là một yếu tốcủa lực lượng sản xuất Lực lượng sản xuất là một lực lượng do xã hộitạo ra với tư cách là con người trong xã hội, là con người của hoạt độngthực tiễn Con người sản xuất

ra của cải vật chất, muốn vậy con người phải tác động vào tự nhiên đểcải tạo tự nhiên, cải tạo thế giới Và trong quá trình tác động để chinhphục thế giới tự nhiên, con người biểu hiện khả năng trình độ chinh phục

tự nhiên của mình ở tong giai đoạn lịch sủ nhất định Lực lượng sản xuất

là một thể thống nhất giữa các yếu tố con người và yếu tố sự vật, trong

đó con người giữ vai trò chủ thể, tích cực, sáng tạo và quyết định

Trong quá trình sản xuất, bản thân con người đối diện với thực tế của tựnhiên, với tư cách là lực lượng của tự nhiên để chiếm hữu được thực tế

tự nhiên với một hình thái có lợi cho đời sống bản thân mình, đáp ứngđược nhu cầu của mình thì con người vận dụng những sức tự nhiên củabản thân họ : tay, chân, đầu và hai bàn tay Trong khi tác động vào tựnhiên con người cũng làm thay đổi chính bản thân mình, vì mỗi khi hoạtđộng chế ngự tự nhiên phục vụ nhu cầu bản thân thì con người cũngnâng cao được sự cần cù chịu khó, tính sáng tạo và năng động Trình độcủa con người ngày càng tăng mỗi khi rút ra được bài học kinh nghiệmcủa lao động

Khi phân tích về lực lượng sản xuất C.Mác đã viết “ trong tất cả

các lực lượng sản xuất, lực lượng sản xuất lớn nhất là giai cấp cách

mạng ” như vậy C.Mác khẳng định con người là yếu tố có vai trò to lớn nhất, quyết định trong lực lượng sản xuất Cũng vấn đề đó sau này Lê Nin viết “ lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại là công

nhân, là người lao động ” giống như Mác , Lê Nin đặt cho con người

vào vị số 1, vị trí hàng đầu Các ông đều coi con người phải là người

công nhân Giai cấp tiên tiến nhất vì trong giai đoạn này vì trong giai

đoạn này là người nắm vai trò lịch sử

xã hội có thể xoá bỏ chế độ cũ xây dựng chế độ mới phát triển hơn, công

bằng hơn và văn minh hơn điều đó có nghĩa là C.Mác và Lê Nin muốn

nhấn mạnh đến “ chất lượng ” của người lao động Lực lượng sản xuất

và cũng xuất phát từ tình hình thực tiễn cách mạng Việt Nam và từ đó quyết định nhân tố con người trong công cuộc xây dựng đất nước, bác

Hồ kính yêu đã từng nhắc nhở : “ muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội,

trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa ” nghĩa là con người có vai

trò quan trọng quyết định đến việc xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa,

vì vậy con người trong xã hội phải là con người có ý thức cao, trình độ năng lực làm chủ con người trong xã hội chủ nghĩa phải là con người laođộng mới có tri thức sâu xắc về công việc của mình, có sức khoẻ lao

động tốt, biết cống hiến cho xã hội bằng khả năng cao nhất của mình và con người trong xã hội chủ nghĩa phải là con người có lối sống văn

minh, sống tình nghĩa, sống có kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao, là con người yêu nước, yêu sự nghiệp cách mạng, yêu giai cấp, yêu đòng loại Từ những đặc trưng về con người trong xã hội chủ nghĩa, chúng đã thống nhất với nhau tạo ra bản chất con người trong xã hội chủ nghĩa và vai trò con người trong việc xây dựng đất nước Và càng được khẳng

định khi đảng cộng sản việt nam cho rằng con người trong xã hội chủ

nghĩa việt nam là con người biết gắn bó ý tưởng: “độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo

vệ tổ quốc; công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc, có năng lực tiếp thụ những tinh hoa văn hoá của nhân loại ,nhằm phát huy tiềm năng của dân tộc và con người việt nam, có ý thức cộng đồng phát huy tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư

duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tổchức và kỷ luật , có sức khoẻ Là những người thừa kế xây dựng chủ

nghĩa xã hội, vừa “hồng” vừa “chuyên” như lời dặn của BÁC HỒ”

Qua những quan điểm của C MÁC, LÊNIN, HỒ CHÍ MINH và ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ta thấy, lao động chính là sự kết hợp biện chứnggiữa phần vật thể và phần phi vật thể của con người Thông qua hoạt động thực tiễn mà hình thành lên lí luận, con người ding trí tuệ nhận thức bản chất, quy luất sự vật –hiện tựng của thế giới khách quan,

sử dụng chúng làm phương tiện phục vụ mục đích sản xuất và con ngườikhông ngừng tạo ra cho mình những lực lượng sản xuất ngày càng lớn mạnh, tinh vi Trong quá trình hoạt động sản xuất con người đã biết

những phần vật chất nào, do thiên nhiên cung cấp thành “ khí quan nhân tạo” của mình để nhận thức sâu hơn, xa hơn, bản chất hơn của lĩnh vực

vi mô, cũng như vĩ mô của tự nhiên đó chính là lao động sáng tạo, đó là đặc trưng của con người mà thế giới động vật không thể nào có được

Rõ ràng, thế giới không thoả mãn con người nên con người đã quết địnhcải tạo thế giới Con người dùng sức lực và trí tuệ để chế tạo, con ngườidùng sức lực và trí tuệ để vận hành, để quy định mục đích, điều đó

chứng tỏ yếu tố con người không lúc nào “vắng mặt” ở tất cả các quá

trình chế tạo và sử dụng công cụ ở quá trình lao động Khoa học kỹthuật, công nghệ thông tin hoặc có thể là cái gì hơn thế nữa, cũng không

thoát khỏi “bàn tay trí tuệ ” của con người Khoa học chẳng bao giờ

là yếu độc lập, nó cũng chỉ là sản phẩm của con người, gắn với conngười và phục vụ con người, để chinh phục thế giới tự nhiên Nếu nókhông xuất phát từ con người, được tiến hành vì con người thì nó không

có lý do gì mà khoa học cũng như quá trình sản xuất nào có thể tồn tạiđược

Ngày nay khoa học ngày càng phát triển trên quy mô lớn, côngnghệ kỹ thuật cao Nhiều nước trong giai đoạn phát triển như vũ bão vàđang tiến hành thực hiện công nghiệp hoá- hiện đại hoá đã ứng dụngkhoa học công nghệ cao vào trong sản xuất do đó đòi hỏi con người phải

có tay nghề cao, để đáp ứng nhu cầu của sản xuất Trình độ con ngườitrong xã hội được nâng cao

Như vậy con người vừa là xuất phát điểm, là lực lượng chủ đạo, là mụcđích của quá trình sản xuất Dẫn đến con người là yếu tố quyết định nhấtcủa lực lượng sản xuất, tuy nhiên sự phát triển của lực lượng sản xuấtcủa yếu tố con người phải gắn liền với sự phát triển của quan hệ sảnxuất Do đó xuất phát từ vai trò quy định của yếu tố con người trong lựclượng sản xuất chúng ta cần đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng và pháttriển con người với tư cách vừa là động lực vừa là mục tiêu của cáchmạng.

II TÍNH TẤT YẾU CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ- HIỆN ĐẠI HOÁ

Trong công cuộc xây dựng xã hội mới, phải được tiến hành một cáchtoàn diện trên các mặt: Quan hệ sản xuất, nền văn hoá và những conngười của xã hội đó Công nghiệp hoá chính là con đường và bước đi tấtyếu để tạo cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn, hiện đại là mộtquy luật chung, phổ biến với tất cả các nước Tuy nhiên,tuỳ từng nướckhác nhau, do điểm xuất phát tiến lên không giống nhau nên cách thứctiên hành xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất lớn hiện đại

sẽ không giống nhau

Đối với những nước có nền kinh tế kém phát triển, nền sản xuất nhỏ kỹthuật thủ công là chủ yếu…công nghiệp hoá là quá trình mang tính quyluật để tạo ra cơ sở vật chất cho nền sản xuất lớn hiện đại.

Việc thực hiện và hoàn thành tốt công nghiệp hoá có ý nghĩa đặc biệt tolớn, và có tác dụng trên nhiều mặt:

+) Công nghiệp hoá nói một cách chung nhất là cuộc cách mạng

về lực lượng sản xuất, làm thay đổi căn bản kỹ thuật , công nghệ sảnxuất, tăng năng suất lao động Công nghệ hoá chính là thực hiện xã hộihoá về mặt kinh tế kỹ thuật, tăng trưởng và phát triển kinh tế với tốc độcao, góp

phần ổn định và ngày càng nâng cao đời sông vật chất và văn hoá củamọi thành viên trong cộng đồng xã hội

+) Trong điều kiện mới của sự phát triển kinh tế, mối quan hệ kinh

tế giữa các nghành, các vùng trong phạm vi một nước và giữa các nướcvới nhau ngày càng phức tạpvà đa dạng đòi hỏi phải không ngừng nângcao vai trò kinh tế của nhà nước, nâng cao khả năng tích luỹ mở rộng sảnxuất, phát triển làm xuất hiện thêm nhiều nghành mới để từng bước giảiquyết các nhu cầu việc làm cho người lao động Tất cả các nhiệm vụ nàychỉ có thể thực hiện tốt trên cơ sở thực hiện đầy đủ và đúng đắn quá trìnhcông nghiệp hoá

+) Ngày nay nhân tố con người đang trở thành vấn đề trung tâm.điều đó đòi hỏi phải không ngừng nâng cao vai trò của yếu tố con ngườitrong nền sản xuất, đặc biệt trong nền sản xuất lớn,hiện đại, kỹ thuậtcao.để phát huy đày đủ vai trò của mình, con người tất yếu phải là những

con người hiện đại, có trinh độ khoa học kỹ thuật cao, nắm bắt kịp thờingững kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trên thế giới Cũng chỉ trên cơ sởthực hiện tốt công nghiệp hoá mới có khả năng thực tế để quan tâm đầy

đủ đến sự phát triển tự do và toàn diện của nhân tố con người

+) Công nghiệp hoá tạo điều kiện vật chất cho việc củng cố và tăngcường tiềm lực quốc phòng

Khả năng đảm bảo an ninh và quốc phòng của mỗi nước phụthuộc nhiều vào điều kiện và các nhân tố khác nha, ví dụ như kinh tế,quân sự, văn hoá, xã hội…Trong đó việc

cung cấp và đảm bảo cho quốc phong các yếu tố vật chất kỹ thuật có ýnghĩa đặc biệt quan trọng Đáp ứng yêu cầu đó, công nghiệp hoá có tácdụng trực tiếp và chủ yếu trong việc tạo ra tiềm lực to lớn cho quốcphòng

+) Công nghiệ hoá còn tạo nhiều khả năng cho việc thực hiện tốt sựphân công và hợp tác quốc tế về kinh tế, khoa học công nghệ

Đối với nước ta là một nước tiền tư bản lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giaiđoạn TBCN, do đó hạ tầng cơ sở vật chất kỹ thuật còn thấp kém dẫn đếnnền công nghiệp chậm phát triển và lạc hậu so với các nước phát triển vàcác nước trong khu vực Đặc biệt trong tình hình thế giới phe Tư bảnChủ nghĩa đã đang chiếm ưu thế đáng kể, và từ khi khối Xã hội Chủnghĩa ở đông âu sụp đổ nhất là Liên xô thì để mau chóng thoát ra khỏitình trạng bị tụt hậu, chúng ta không còn con đường nào khác ngoài conđường công nghiệp hoá- hiện đại hoá xã hội theo định hướng Xã hội Chủnghĩa, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh

Không chỉ là con đường tất yếu mà còn là một cuộc cách mạng toàn diệnsâu sắc và trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội -cách mạng conngười vì con người Phát triển con người Việt Nam hiện đại đó chính làđộng lực, là mục tiêu nhân văn, là nền tảng, là cơ sở lâu bền tạo đà chophát triển tiếp theo của sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đấtnước mà chúng ta đang từng bước thực hiện Tại đại hội đại biểu toànquốc lần thứ VIII, đảng ta khẳng định “ nâng cao dân trí bồi dưỡng vàphát triển nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyếtđịnh thắng lợi của công nghiệp hoá- hiện đại hoá ” Cũng tại đại hội VIII

Đảng ta đã bàn ra nghị quyết về vấn đề Giáo dục Đào tạo và khoa họccông nghệ cho công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước Nghị quyết đãchỉ rõ vấn đề để tiến hành công nghiệp hoá- hiện đại hoá, đương nhiênphải cần đến tiền vốn, máy móc, công nghệ…Nhưng con người là yếu tốquan trọng và quyết định nhất Giáo dục Đào tạo bồi dưỡng con ngườitrở thành “quốc sách hàng đầu” Vừa để thực hiện tính nhân đạo xã hội,

ổn định nghề nghiệp, vì việc làm là cơ sở cho việc ổn định đời sống củacon người góp phần giải quyết các vấn đề xã hội Tính nhân văn củacông nghiệp hoá- hiện đại hoá theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa là tạo

cơ hội, tạo địa bàn cho con người tự do phát triển và hoàn thiện nhâncách của mình trong khi họ tham gia trực tiếp vào các quá trình hoạtđộng đó

Trong điều kiện và hoàn cảnh như vậy nước ta chỉ còn cách côngnghiệp hoá- hiện đại hoá đó chính là lời giải của bài toán phát triển,nhằm trực tiếp đưa đất nước ta thoát khỏi khủng hoảng và ghuy cơ tụthậu so với các nước trên thế giới Cùng với thành tựu to lớn có ý nghĩaquan trọng của mười năm đổi mới, quá trình mở cửa và hội nhập với thếgiới cũng đã đem lại cho chúng ta kết quả đáng tự hào Tuy nhiên mở