Giáo trình An toàn phòng chống cháy nổ (Nghề: Bảo hộ lao động - Trình độ: Cao đẳng) - Trường Cao Đẳng Dầu Khí (năm 2019)

Giáo trình An toàn phòng chống cháy nổ (Nghề: Bảo hộ lao động - Trình độ: Cao đẳng) cung cấp cho người đọc những kiến thức như: Khái quát về công tác phòng chống cháy nổ; Hệ thống văn bản pháp luật về phòng chống cháy nổ; Những kiến thức cơ bản về phòng chống cháy nổ; Các trang thiết bị phòng chống cháy nổ. Mời các bạn đọc cùng tham khảo!

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ

(Ban hành kèm theo Quyết định số: 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019

của Trường Cao Đẳng Dầu Khí)

Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2019

(Lưu hành nội bộ)

LỜI GIỚI THIỆU

Để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của học sinh trong Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước biên soạn nên giáo trình “An toàn phòng chống cháy nổ”

Giáo trình được dùng cho các giáo viên trong Trung tâm làm tài liệu chính thức giảng dạy cho học sinh nghề Bảo hộ lao động Nội dung giáo trình đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về An toàn phòng chống cháy nổ trong thực tiễn sản xuất cũng như cuộc sống Cụ thể bao gồm các bài sau:

• Bài 1: Khái quát về công tác phòng chống cháy nổ

• Bài 2: Hệ thống văn bản pháp luật về phòng chống cháy nổ

• Bài 3: Những kiến thức cơ bản về phòng chống cháy nổ

• Bài 4 : Các trang thiết bị phòng chống cháy nổ

• Bài 5: Tổ chức chữa cháy, cứu nạn cứu hộ

Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều nguồn tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi tham khảo

Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định Nhóm tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn và người đọc

Trân trọng cảm ơn./

Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2019

Tham gia biên soạn

1 Phạm Lê Ngọc Tú

2 Nguyễn Đình Chung

MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU 1

MỤC LỤC 2

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT 4

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN AN TOÀN PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 7

BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 14

1.1 TÌNH HÌNH CHÁY NỔ TRONG, NGOÀI NƯỚC VÀ NHỮNG HỆ LỤY DO CHÁY NỔ GÂY RA 15

1.2 NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ THỰC TIỄN KHI XẢY RA CHÁY NỔ 18 1.3 NHỮNG NGUY CƠ TIỀM ẨN CHÁY NỔ CẦN ĐỐI PHÓ NGĂN CHẶN 21

1.4 MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 22

BÀI 2: HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 24

2.1 LUẬT PHÒNG CHÁY VÀ CHỮA CHÁY 25

2.2 CÁC NGHỊ ĐỊNH HƯỚNG DẪN THI HÀNH LUẬT PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY 30

2.3 CÁC THÔNG TƯ HƯỚNG DẪN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY 30

2.4 CÁC TIÊU CHUẨN, QUY CHUẨN AN TOÀN PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 33

BÀI 3: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 34

3.1 CÁC KHÁI NIỆM VỀ CHÁY, NỔ 35

3.2 CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN TẠO THÀNH CHÁY, NỔ 36

3.3 CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG CHÁY, NỔ 36

3.4 CÁC BIỆN PHÁP CHỮA CHÁY CƠ BẢN 37

3.5 PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY ĐIỆN 38

3.6 PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY XĂNG, DẦU, KHÍ GAS 41

3.7 PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY HÓA CHẤT 43

BÀI 4: CÁC TRANG THIẾT BỊ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 49

4.1 HỆ THỐNG BÁO CHÁY, CHỮA CHÁY TỰ ĐỘNG, BÁN TỰ ĐỘNG 50

4.2 CÁC CÔNG CHẤT CHỮA CHÁY, THIẾT BỊ CỨU NẠN CỨU HỘ 57

4.3 CÁC PHƯƠNG TIỆN SẴN CÓ ĐỂ CHỮA CHÁY TẠI CHỖ 58

4.4 NGUYÊN TẮC LẮP ĐẶT, SỬ DỤNG, KIỂM TRA, BẢO QUẢN CÁC PHƯƠNG TIỆN PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 59

4.5 THỰC HÀNH KIỂM TRA, SỬ DỤNG CÁC TRANG THIẾT BỊ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ 60

BÀI 5: CHỨC CHỮA CHÁY, CỨU NẠN CỨU HỘ 63

5.1 QUY TRÌNH TỔ CHỨC CHỮA CHÁY KHI XẢY RA CHÁY NỔ Ở CƠ SỞ 64

5.2 LẬP PHƯƠNG ÁN CHỮA CHÁY 65

5.3 TỔ CHỨC CHỮA CHÁY, CỨU NẠN CỨU HỘ 67

5.4 THỰC HÀNH CHỮA CHÁY, CỨU NẠN CỨU HỘ 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 3 1 Tam giác cháy 36

Hình 3 2 Cháy do chập điện 38

Hình 3 3 Bình chữa cháy khí CO2 39

Hình 3 4 Bình chữa cháy dạng bột 40

Hình 3 5 Bình bọt foam chữa cháy 41

Hình 3 6 Đối với đám cháy nhỏ như trường hợp thùng phuy, can chứa xăng dầu bị cháy có thể dùng chăn, bao tải nhúng nước phủ kín chỗ bị cháy 42

Hình 3 7 Máy đo nồng độ hóa chất GX111 44

DANH MỤC CÁC BẢNG

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN AN TOÀN PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ

3 Vị trí, tính chất của mô đun

3.1 Vị trí: Đây là mô đun chuyên ngành, được bố trí sau khi sinh viên học xong các môn

học chung

3.2 Tính chất: Mô đun trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về an

toàn phòng chống cháy nổ trong lao động sản xuất

4 Mục tiêu mô đun

4.1 Về kiến thức:

A1 Trình bày được một số quy định của pháp luật về phòng chống cháy nổ

A2 Trình bày được các kiến thức cơ bản về phòng chống cháy nổ

A3 Trình bày được chức năng, nguyên lý hoạt động và cách sử dụng các trang thiết

bị phòng chống cháy nổ tại nơi làm việc

4.2 Về kỹ năng:

B1 Kiểm tra, sử dụng được các trang thiết bị phòng chống cháy nổ tại nơi làm việc B2 Hoàn thành được công tác chữa cháy và cứu nạn cứu hộ theo phương án phòng chống cháy nổ

4.3 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

C1 Thực hiện đầy đủ quy định, nội quy về phòng chống cháy nổ tại nơi làm việc

5 Nội dung mô đun

Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Số tín

II Các môn học, mô đun

chuyên môn ngành, nghề 113 2385 938 1333 67 47

ATMT19MĐ12 Phương tiện bảo vệ cá

ATMT19MĐ15 An toàn phòng chống cháy

Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun Số tín

ATMT19MĐ23 An toàn công nghiệp dầu

ATMT19MĐ31 Thanh tra, kiểm tra

5.2 Chương trình chi tiết mô đun

Thời gian (giờ) Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

1 Khái quát về công tác phòng chống cháy

6 Điều kiện thực hiện môn học

6.1 Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học lý thuyết, máy tính, máy chiếu,

bảng đen, bảng flipchart, thiết bị âm thanh, hệ thống điện và ổ cắm, bãi thiết bị dụng

cụ chữa cháy

6.2 Trang thiết bị máy móc: Thiết bị tạo đám cháy giả định: khay/máng chữa cháy, nhiên

liệu tạo đám cháy (xăng, dầu, khí), que mồi lửa, can/phuy đựng nhiên liệu, máy tạo khói; Thiết bị dập cháy: chăn phủ lửa, bình chữa cháy xách tay (bình Bọt, bình Bột, bình CO2, bình Nước), quả cầu chữa cháy Bột, hệ thống đường vòi chữa cháy (cuộn vòi, lăng phun nước, lăng phun bọt), máy bơm chữa cháy, chất tạo bọt chữa cháy; Thiết bị cứu nạn cứu hộ: mô hình nạn nhân, mũ trùm lọc khói, dây thừng cứu hộ, dây đai an toàn, cáng cứu thương, bộ khí thở cá nhân, đèn pin chống nổ, bộ đàm, máy đo khí, dây cứu sinh, chạc ba, mô hình búp bê bán thân, mặt nạ cao su; Thiết bị bảo vệ

cá nhân: quần áo chữa cháy, nón chữa cháy, găng tay chữa cháy, ủng chữa cháy

6.3 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu : Giáo trình, giáo án, tài liệu học viên, phiếu học

tập, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, phiếu đánh giá tiêu chuẩn/tiêu chí thực hiện, nhiên liệu tạo đám cháy (dầu DO, xăng A92, khí hóa lỏng), nhiên liệu chạy máy bơm

chữa cháy (xăng, nhớt), nước tạo khói

6.4 Các điều kiện khác: Không

7 Nội dung và phương pháp đánh giá:

7.1 Nội dung:

- Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

- Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau:

+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%

+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)

+ Điểm thi kết thúc môn học 60%

Chuẩn đầu ra đánh giá

Số cột

Thời điểm kiểm tra

Thường xuyên Viết/

8 Hướng dẫn thực hiện môn học

8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Cao đẳng dầu khí

8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập môn học

8.2.1 Đối với người dạy

* Lý thuyết: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực bao gồm: thuyết trình ngắn, nêu vấn đề,

hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập tình huống, câu hỏi thảo luận…

* Bài tập: Phân chia nhóm nhỏ thực hiện bài tập theo nội dung đề ra

* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra

* Hướng dẫn tự học theo nhóm: Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm tìm

hiểu, nghiên cứu theo yêu cầu nội dung trong bài học, cả nhóm thảo luận, trình bày nội dung, ghi chép và viết báo cáo nhóm

8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:

- Nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp Các tài liệu tham khảo sẽ được cung cấp

nguồn trước khi người học vào học môn học này (trang web, thư viện, tài liệu )

- Tham dự tối thiểu 70% các buổi giảng lý thuyết Nếu người học vắng >30% số tiết lý thuyết phải học lại môn học mới được tham dự kì thi lần sau

- Tự học và thảo luận nhóm: là một phương pháp học tập kết hợp giữa làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân Một nhóm gồm 8-10 người học sẽ được cung cấp chủ đề thảo luận trước khi học lý thuyết, thực hành Mỗi người học sẽ chịu trách nhiệm về 1 hoặc một số nội dung trong chủ đề mà nhóm đã phân công để phát triển và hoàn thiện tốt nhất toàn bộ chủ đề thảo luận của nhóm

- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ

- Tham dự thi kết thúc môn học

- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học

9 Tài liệu tham khảo:

[1] Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (2014) Những văn bản quy phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ NXB Khoa học & Kỹ thuật

[2] Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (2014) Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ Phòng cháy chữa cháy cho người đứng đầu cơ sở NXB Khoa học & Kỹ thuật

[3] Sổ tay An toàn cháy nổ và cứu nạn cứu hộ NXB giáo dục Việt Nam

[4] Khoa An toàn Môi trường (2016) Giáo trình an toàn phòng chống cháy nổ (lưu hành nội bộ) Trường Cao đẳng nghề Dầu khí

BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ

Mục tiêu của bài này là:

Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:

➢ Về kiến thức:

− Trình bày được mục đích, ý nghĩa của công tác phòng chống cháy nổ tại nơi làm việc

➢ Về kỹ năng

➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

− Thực hiện đầy đủ công tác phòng chống cháy nổ tại nơi làm việc

❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1

- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp,

dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1

(cá nhân hoặc nhóm)

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 1) trước buổi học; hoàn thành

đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại

cho người dạy đúng thời gian quy định

❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1

- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham

khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan

- Các điều kiện khác: Không có

❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1

- Nội dung:

✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng

✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: không có

✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có

❖ NỘI DUNG BÀI 1

1.1 TÌNH HÌNH CHÁY NỔ TRONG, NGOÀI NƯỚC VÀ NHỮNG HỆ LỤY DO

CHÁY NỔ GÂY RA

❖ Tình hình cháy, nổ và CNCH

9 tháng đầu năm, toàn quốc xảy ra 1.723 vụ cháy, làm chết 72 người, bị thương 104 người, gây thiệt hại về tài sản ước tính 332,91 tỷ đồng và 3,588,56 ha rừng; xảy ra 18 vụ nổ, làm 10 người chết và 10 người bị thương Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã trực tiếp CNCH 806 vụ tai nạn, sự cố, cứu được 283 người, tìm được 459 thi thể nạn nhân bàn giao cho cơ quan chức năng xử lý Đồng thời, hướng dẫn thoát nạn cho hàng nghìn người, trực tiếp cứu an toàn 323 người bị nạn trong các vụ cháy

❖ Phân tích, đánh giá tình hình cháy, nổ

- So với cùng kỳ năm ngoái số vụ cháy giảm 501 vụ, giảm 22,5% (1.723/2.224 vụ); số người chết tăng 16 người (72/56 người); người bị thương giảm 03 người (104/107 người); thiệt hại về tài sản giảm 83,23 tỷ đồng, giảm 20% (332,91/416,15 tỷ đồng)

- Trong số 1.723 vụ cháy, có 578 vụ cháy xảy ra tại nhà dân, 342 vụ cháy kho, cơ sở sản xuất, kinh doanh, 156 vụ cháy phương tiện giao thông, 134 vụ cháy nhà ở kết hợp kinh doanh, 22 vụ cháy trụ

sở làm việc, 19 vụ cháy chợ, 16 vụ cháy chung cư, 12 vụ cháy trạm biến áp, nhà máy điện, 08 vụ cháy vũ trường, quán bar, karaoke, 06 vụ cháy cơ sở giáo dục, 05 vụ cháy cơ sở bách hóa, trung tâm thương mại, siêu thị, 05 vụ cháy cơ sở y tế, 02 vụ cháy cảng, bến xe, 238 vụ cháy các loại hình cơ sở khác và 180 vụ cháy rừng

- Về nguyên nhân: Trong số 1.018 vụ cháy đã được điều tra làm rõ nguyên nhân (chiếm 59,1%, 1018/1723 vụ) có 690 vụ cháy có nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện, chiếm tới 40%, 249

vụ do sơ suất, bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, chiếm 14,45%, 38 vụ do sự cố kỹ thuật, chiếm 2,21%, số vụ còn lại do các nguyên nhân khác

- Đáng chú ý, xảy ra 35 vụ cháy lớn, chiếm 2,03% tổng số vụ, gây thiệt hại về tài sản 163,8 tỷ đồng Cháy lớn chủ yếu xảy ra tại các thành phố có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, kho tàng có nhiều mặt hàng dễ cháy Các vụ cháy lớn thường vào ban đêm hoặc ngoài giờ làm việc Đây là thời điểm các cơ sở giao ca hoặc ngừng sản xuất, việc trực gác bị lơ là nên không phát hiện và tổ chức chữa cháy kịp thời Tình hình cháy trong nhà dân và nhà ở kết hợp kinh doanh

hình: Vụ cháy nhà dân tại 899 Nguyễn Thị Định, phường Cát Lái, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh làm 06 người chết và 01 người bị thương Vụ cháy rạng sáng ngày 04/4/2021 tại ngôi nhà 3 tầng kinh doanh đồ sơ sinh, số 311 phố Tôn Đức Thắng, Hà Nội làm 04 người tử vong Vụ cháy xảy ra cửa hàng thiết bị điện số 812 Quang Trung, TP Quảng Ngãi cũng khiến 04 người trong một gia đình thiệt mạng

❖ Những hệ lụy từ việc không chấp hành quy định phòng cháy, chữa cháy

Không chấp hành quy định an toàn PCCC là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến các vụ hỏa hoạn Điển hình là vụ cháy xảy ra vào lúc 15h15 ngày 22-8, chỉ trong thời gian ngắn lửa đã thiêu rụi gần 600m2 kho xưởng của Công ty TNHH thương mại Anh Phong Pháp (thuê mặt bằng tại Công

ty CP hóa phẩm dầu khí DMC miền Bắc) ở ngõ 145, đường Đình Xuyên, thôn Tế Xuyên, xã Đình Xuyên, huyện Gia Lâm Đáng nói, khu nhà xưởng này đã bị lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH - CAH Gia Lâm xử phạt và đình chỉ hoạt động do vi phạm về PCCC Với sự chủ quan, chỉ nhìn lợi ích trước mắt nên cơ sở thuê mặt bằng đã lén lút hoạt động rồi để xảy ra cháy lớn Vụ việc này đã khiến lực lượng của CAH Gia Lâm, CAQ Long Biên và Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH - CATP

Hà Nội phải trắng đêm xử lý

Hình 1 1 Cảnh sát PCCC và CNCH - CAH Hoài Đức tiếp cận dập đám cháy tại kho xưởng

cồn tại xã An Khánh, Hoài Đức

Trước đó, một đám cháy lớn xảy ra tại kho xưởng chứa cồn ở thôn Thanh Quang, xã An Thượng, huyện Hoài Đức Trước khi xảy ra vụ cháy này, lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH - CAH Hoài Đức đã lập biên bản xử lý vi phạm, đồng thời tham mưu UBND huyện ban hành quyết định đình chỉ

hoạt động Tuy nhiên, chủ cơ sở thiếu ý thức chấp hành và vẫn lén lút hoạt động, để xảy ra cháy lan, cháy lớn…

Hiểm họa của hỏa hoạn đã quá rõ, vậy tại sao vẫn không cảnh báo được người dân, chủ cơ sở sản xuất, kho xưởng nhìn vào đó mà khắc phục tồn tại?

Trở lại vụ cháy xảy ra tại kho xưởng ở xã Đình Xuyên, huyện Gia Lâm để thấy được mấu chốt cơ bản của vấn đề mà bấy lâu nay cơ quan chức năng cũng như doanh nghiệp, chủ cơ sở cứ loay hoay trong công tác PCCC Đó là Công ty CP hóa phẩm dầu khí DMC miền Bắc nằm trong danh mục cơ

sở hoạt động trước Luật PCCC năm 2001, thuộc đối tượng điều chỉnh theo Nghị quyết HĐND của HĐND TP Hà Nội Đây là công trình xây dựng gần 20 năm, đã xuống cấp về mọi mặt, nhưng chủ cơ sở giữ nguyên hiện trạng hoạt động theo thẩm duyệt cũ Thế nhưng, đơn vị chủ quản

05/2017/NQ-đã cho Công ty TNHH thương mại Anh Phong Pháp thuê mặt bằng để sản xuất, làm kho gỗ ép, xốp… toàn chất liệu dễ cháy lan, cháy lớn Cho thuê mặt bằng sử dụng vào mục đích khác là thay đổi mục đích, công năng, mà theo quy định hiện hành việc thay đổi này phải có đủ điều kiện về PCCC và được thẩm duyệt, nghiệm thu lại

Xuất phát từ lợi ích cá nhân giữa người cho thuê và người thuê nên việc khắc phục tồn tại về PCCC

đã bị bỏ qua, không bên nào thực hiện Sở dĩ người thuê không bỏ tiền ra làm các hạng mục PCCC theo quy định vì quá tốn kém, mà cơ sở hạ tầng lại không phải của mình, còn chủ nhân thì không có nhu cầu nên công tác này càng bị coi nhẹ

Hình 1 2 CAQ Hoàng Mai khống chế hỏa hoạn tại một khu nhà xưởng ở số 19 ngõ 200 Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai

1.2 NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ THỰC TIỄN KHI XẢY RA CHÁY NỔ

Thứ nhất, các vụ cháy gây chết người thường hay xảy ra vào ban đêm như: Vụ cháy xảy ra

rạng sáng 5/6/2021 tại căn nhà buôn bán đồ điện số 812 Quang Trung, thành phố Quảng Ngãi, làm 04 người trong một gia đình thiệt mạng gồm chồng, người vợ đang mang thai 6 tháng và

02 con nhỏ; chưa đầy hai tuần sau một vụ cháy tương tự cũng vào rạng sáng ngày 15/6/2021 tại ngôi nhà dùng làm phòng trà, số 146 đường Đinh Công Tráng, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ

An làm 06 người chết, khi lực lượng chữa cháy tiếp cận thì cả 4 người trong gia đình vẫn nằm trên giường đã tử vong, không có biểu hiện của việc phát hiện ra cháy Hay trước đó là vụ cháy vào khoảng 01 giờ sáng ngày 30/3/2021 tại căn nhà số 899 đường Nguyễn Thị Định, phường Cát Lái, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh làm chết 06 người, chỉ 01 người sống sót nhờ lực lượng chữa cháy phá tường cứu thoát kịp thời

Có thể thấy những vụ cháy xảy ra vào ban đêm đã gây ra những hiểm họa thật khôn lường, vì trong lúc con người đang ngủ hầu như không thể nhận biết được, chưa kể thời điểm ngủ say, phòng bật máy lạnh đóng kín cửa thì càng không thể phát hiện ra có cháy; khói, khí độc từ đám cháy len lỏi vào phòng, cơ thể hít phải sẽ bị ngạt, lịm dần đi và dẫn đến tử vong Nghiên cứu

cho thấy trong sản phẩm cháy có nhiều khí độc hại có thể gây nguy hiểm cho hô hấp của con người như: Cácbonôxít(CO), Cacbonđiôxit(CO2), Lưu huỳnh điôxit(SO2), Nitơ ôxit(NO), Nitơ điôxit(NO2), Hiđrôclorua(HCl), Hiđrôxianua(HCN), Hiđrôsunphua(H2S)…, trong đó nguy hiểm nhất là khí CO chỉ với nồng độ 0,05% đã gây nguy hiểm với sự sống của con người, nếu 0,4% sẽ bị chết trong thời gian 05 phút, từ 8 – 10% con người nhanh chóng mất cảm giác và chết Điều này giải thích vì sao khi xảy ra cháy nếu các gia đình không có phương án tự thoát nạn kịp thời thì khi lực lượng cứu hộ đến nơi đều đã quá trễ

Thứ hai, cháy mặc dù xảy ra vào ban ngày, mọi người trong nhà sau đó đều nhận biết được

nhưng do sản xuất, kinh doanh trữ chứa nhiều hàng hóa, các chất dễ cháy có tốc độ lan truyền quá nhanh nên đã không kịp thoát Điển hình cho tai nạn kinh hoàng này chính vụ cháy tại ngôi nhà 03 tầng ở phường 1, quận 11, thành phố Hồ Chí Minh vào lúc 17 giờ ngày 7/5/2021; căn nhà được kết hợp làm nơi sản xuất keo sáp, đèn cầy chứa nhiều dung môi hóa chất dễ cháy, sự việc xảy ra ngay khi một người sơ xuất làm đổ thùng hóa chất gặp nguồn lửa từ bếp khiến đám cháy nhanh chóng bùng lên và lan ra toàn bộ gian nhà; hơi nóng, khí độc xộc lên các tầng làm

08 người phải thiệt mạng vì không kịp thoát thân

Thứ ba, đối với nhà nhiều tầng đám cháy thường xảy ra tại tầng trệt; đây là khu vực dễ xảy ra

cháy nhất vì là nơi sinh hoạt hàng ngày, đun nấu, thắp hương thờ cùng (bàn thờ Thổ Địa, Thần Tài); nơi chứa nhiều thiết điện được sử dụng thường xuyên; đặc biệt đối với các hộ sản xuất, kinh doanh thì bao giờ cũng tận dụng tối đa mặt bằng để bày, bán, trữ chứa hàng hóa, thiết bị máy móc, thậm chí xếp cả trên hành lang, cầu thang, chỉ để một lối đi hẹp vào phía bên trong nhà; đường điện câu kéo phục vụ sản xuất, kinh doanh muôn thì hình vạn trạng, không bảo đảm

an toàn phòng cháy chữa cháy Ngoài ra, các hộ gia đình ở đô thị hầu như đều để các phương tiện như xe máy, ô tô ở tầng trệt, phòng khách, trong nhiều vụ cháy nguyên nhân đã phát sinh

từ chính các phương tiện này

Hình 1 3 Vụ cháy tại căn nhà số 812 Quang Trung, thành phố Quảng Ngãi (ảnh T.Trực):

Tầng trệt trưng bày khối lượng lớn hàng hóa, để cả trên cầu thang.

Khi đám cháy phát sinh ở tầng trệt, ngọn lửa cùng với khói, khí độc sẽ nhanh chóng chặn lối

ra duy nhất, nếu không còn lối ra nào khác thì các nạn nhân khó thoát khỏi cái chết Điển hình

là vụ cháy vào sáng ngày 4/4/2021 tại căn nhà 4 tầng kinh doanh bỉm sữa ở 311 phố Tôn Đức Thắng, quận Đống Đa, Hà Nội; mặc dù lực lượng chữa cháy đã có mặt khá kịp thời nhưng vẫn không thể cứu được các nạn nhân; 04 thi thể được tìm thấy trong tình trạng đã cố tìm cách thoát

ra từ tầng tum nhưng lối ra đã bịt kín bằng khung sắt kiên cố

Thứ tư, qua thống kê các vụ cháy nhà ở phần lớn phát sinh từ hệ thống điện Đây chính là

nguyên nhân gây cháy khó kiểm soát nhất bởi nhu cầu sử dụng điện là không thể thiếu, nó luôn thường trực; đáng chú ý các thiết bị điện ở trạng thái cấp nguồn 24/24 giờ (tủ lạnh, đèn thờ, máy đun nước, mô tơ cửa, thiết bị điện thông minh…) hoặc do thói quen sử dụng không ngắt hoàn toàn thiết bị ra khỏi nguồn điện (ti vi, máy lạnh…), quá trình sử dụng đến một thời điểm nào đó thiết bị bị lão hóa, cxuống cấp hư hỏng dẫn đến phát sinh sự cố cháy, nổ

Hình 1 4 Cháy tại nhà xưởng sản suất

1.3 NHỮNG NGUY CƠ TIỀM ẨN CHÁY NỔ CẦN ĐỐI PHÓ NGĂN CHẶN

Thời gian qua, trên cả nước đã có nhiều vụ cháy nổ xảy ra gây thiệt hại nặng nề về người và của, trong đó có những mất mát, hy sinh của lực lượng cảnh sát PCCC đang làm nhiệm vụ Chỉ riêng trong năm 2020, theo thống kê, cả nước xảy ra 2.245 vụ cháy, làm 85 người chết, bị thương 130 người, gây thiệt hại về tài sản ước tính sơ bộ 374,42 tỉ đồng

Thực tế cho thấy hầu hết các vụ cháy nổ, ngoài nguyên nhân khách quan, rất nhiều vụ xuất phát từ sự chủ quan, bất cẩn của hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh… Trong đó nhiều cơ quan, doanh nghiệp, đặc biệt là các cơ sở sản xuất kinh doanh, các điểm kinh doanh các loại hình dịch vụ giải trí (như quán bar, karaoke, vũ trường ) tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy nổ nhưng chủ các cơ

sở có tâm lý chủ quan, ngại tốn kém chi phí, chỉ trang bị để đối phó mỗi khi cơ quan chức năng kiểm tra công tác phòng chống cháy nổ Trong khi hậu quả cháy nổ thường vô cùng nặng nề, gấp hàng trăm lần so với chi phí trang bị, lắp đặt, tập huấn phòng chống cháy nổ định kỳ hằng năm

Để hạn chế đến mức thấp nhất những hậu quả thương tâm, đau lòng và những mất mát, hy sinh, đã đến lúc công tác PCCC, phòng chống cháy nổ tại mỗi hộ gia đình, mỗi cơ quan, doanh nghiệp và các điểm kinh doanh cần phải được coi là nhiệm vụ sống còn, phải được quan tâm và đầu

tư đúng mức Ngoài những trang thiết bị bắt buộc phải có theo quy định, lối thoát hiểm, cần nghiên cứu, xem xét, bắt buộc phải đầu tư, trang bị những trang thiết bị hiện đại, phù hợp hơn nhằm phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ cháy nổ, giảm bớt những thiệt hại có thể xảy ra, nhất là về nhân mạng

Ngoài ra, cần xử lý mạnh tay hơn đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh, các điểm kinh doanh các loại hình dịch vụ có nguy cơ xảy ra cháy nổ cao nhưng thiếu các biện pháp an toàn để phòng ngừa, ngăn chặn; vi phạm pháp luật nghiêm trọng công tác PCCC

1.4 MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC PHÒNG

về người và tài sản, đặc biệt có thể ảnh hưởng đến những khu vực lân cận

Hình 1 5 Huấn luyện chữa cháy tại cơ sở

Để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng cháy chữa cháy, chúng ta cần nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm của mọi người dân Địa phương cần tổ chức các cuộc diễn dải cho người dân hiểu tác hại nghiêm trọng của cháy nổ cũng như cách phòng cháy nổ Bên cạnh đó, trang bị cho người dân những kiến thức cơ bản khi có cháy nổ xảy ra Để giảm thiểu những vụ cháy nổ tại các nhà máy,

xí nghiệp, công ty, hay các hộ gia đình cần: Trang bị những thiết bị giúp phòng chống cháy như bình chữa cháy, lắp đặt hệ thống chữa cháy, còi báo cháy; Kiểm tra các điểm dễ cháy như cầu dao, ổ cắm điện,…; Luôn đề cao cảnh giác trong mọi tình huống khi có cháy nổ; Dành thời gian tổ chức những buổi tập huấn giúp nâng cao kiến thức về phóng cháy chữa cháy

Mục đích của công tác phòng cháy chữa cháy là giúp ngăn chặn, hạn chế đến mức thấp nhất những vụ cháy nổ xảy ra; Phát hiến ớm những nguyên nhân làm cháy nổ, giúp tránh những trường hợp xấu xảy ra làm thiệt hại người và tài sản của cá nhân, cộng đồng Ngoài ra, công tác phòng cháy chữa cháy giúp ngăn chặn những kẻ có ý đồ xấu, lợi dụng cháy nổ để làm những việc trái với pháp luật, ảnh hưởng đến tính mạng con người Khi chúng ta phát hiện ra những trường hợp đó, cần báo ngay cho cơ quan cảnh sát để có thể giải quyết nhanh chóng

Công tác phòng cháy chữa cháy hiện nay cần phải được đẩy mạnh hơn nữa để giúp cho đất nước ngày càng văn minh, hiện đại Không còn những hiện tượng cháy nổ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tài sản, cũng như môi trường tự nhiên

❖ TÓM TẮT BÀI 1

Trong chương này, một số nội dung chính được giới thiệu:

- Tình hình cháy nổ trong và ngoài nước

- Những bài học tự những vụ cháy nổ đã xảy ra

- Những nguy cơ tiềm ẩn cháy nổ

- Mục đích ý nghĩa, vai trò của công tác phòng chống cháy nổ

❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1

Câu 1 Nêu Vai trò ý nghĩa của Ergonomics trong bảo hộ lao động

Tình huống 1 Nêu 1 ví dụ về ảnh hưởng của việc ảnh hưởng của việc chiếu sáng đến người lao động

BÀI 2: HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ Mục tiêu của bài này là:

Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:

➢ Về kiến thức:

− Liệt kê được một số quy định của luật pháp Việt Nam về phòng chống cháy nổ

➢ Về kỹ năng

➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

− Thực hiện đầu đủ các quy định của pháp luật Việt Nam về phòng chống cháy nổ

❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 2

- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 2 (cá nhân hoặc nhóm)

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 2) trước buổi học; hoàn thành

đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại

cho người dạy đúng thời gian quy định

❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 2

- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Bãi dụng cụ chữa cháy

- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham

khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan

- Các điều kiện khác: Không có

❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 2

- Nội dung:

✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng

✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)

✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có

❖ NỘI DUNG BÀI 2

2.1 LUẬT PHÒNG CHÁY VÀ CHỮA CHÁY

Luật phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10 ngày 29 tháng 6 năm 2001 của Quốc hội,

có hiệu lực kể từ ngày 04 tháng 10 năm 2001, được sửa đổi, bổ sung bởi:Luật số 40/2013/QH13 ngày 22 tháng 11 năm 2013 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng cháy và chữa cháy, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2014

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1 Phạm vi điều chỉnh

Luật này quy định về phòng cháy, chữa cháy, xây dựng lực lượng, trang bị phương tiện, chính sách cho hoạt động phòng cháy và chữa cháy

Điều 2 Đối tượng áp dụng

Cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân hoạt động, sinh sống trên lãnh thổ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải tuân thủ các quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan; trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác với Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó

Điều 3 Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1 Cháy được hiểu là trường hợp xảy ra cháy không kiểm soát được có thể gây thiệt hại về người, tài sản và ảnh hưởng môi trường

2 Chất nguy hiểm về cháy, nổ là chất lỏng, chất khí, chất rắn hoặc hàng hóa, vật tư dễ xảy ra cháy, nổ

3.[2] Cơ sở là nơi sản xuất, kinh doanh, công trình công cộng, trụ sở làm việc, khu chung cư

và công trình độc lập khác theo danh mục do Chính phủ quy định

4 Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ là cơ sở trong đó có một số lượng nhất định chất nguy hiểm về cháy, nổ theo quy định của Chính phủ

5 Đội dân phòng là tổ chức gồm những người tham gia hoạt động phòng cháy và chữa cháy, giữ gìn an ninh trật tự ở nơi cư trú

6.[3] Đội phòng cháy và chữa cháy cơ sở là tổ chức gồm những người được giao nhiệm vụ phòng cháy và chữa cháy tại cơ sở, hoạt động theo chế độ chuyên trách hoặc không chuyên trách

7 Khu vực chữa cháy là khu vực mà lực lượng chữa cháy triển khai các công việc chữa cháy

8 Chữa cháy bao gồm các công việc huy động, triển khai lực lượng, phương tiện chữa cháy, cắt điện,

tổ chức thoát nạn, cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan, dập tắt đám cháy và các hoạt động khác

có liên quan đến chữa cháy

9.[4] (được bãi bỏ)

Điều 4 Nguyên tắc phòng cháy và chữa cháy

1 Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động phòng cháy và chữa cháy

2 Trong hoạt động phòng cháy và chữa cháy lấy phòng ngừa là chính; phải tích cực và chủ động phòng ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy gây ra

3 Phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, phương án và các điều kiện khác để khi có cháy xảy ra thì chữa cháy kịp thời, có hiệu quả

4 Mọi hoạt động phòng cháy và chữa cháy trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằng lực lượng và phương tiện tại chỗ

Điều 5 Trách nhiệm phòng cháy và chữa cháy

1 Phòng cháy và chữa cháy là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên lãnh thổ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2 Công dân từ 18 tuổi trở lên, đủ sức khỏe có trách nhiệm tham gia vào đội dân phòng, đội phòng cháy và chữa cháy cơ sở được lập ở nơi cư trú hoặc nơi làm việc khi có yêu cầu 3.[5] Người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm: a) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng cháy và chữa cháy; xây dựng phong trào toàn dân tham gia phòng cháy và chữa cháy; thành lập, duy trì hoạt động đội phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật;

b) Ban hành theo thẩm quyền nội quy và biện pháp về phòng cháy và chữa cháy; c) Tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về phòng cháy và chữa cháy; d) Bảo đảm kinh phí cho hoạt động phòng cháy và chữa cháy, sử dụng kinh phí phòng cháy và chữa cháy đúng mục đích; trang bị và duy trì hoạt động của dụng cụ, phương tiện phòng cháy và chữa cháy; chuẩn bị các điều kiện phục vụ chữa cháy; xây dựng, tổ chức thực tập phương án chữa cháy; bảo đảm các điều kiện phục vụ công tác huấn luyện nghiệp vụ về phòng cháy và chữa cháy; tổ chức chữa cháy và khắc phục hậu quả do cháy gây ra;

đ) Thực hiện nhiệm vụ khác về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật 3a.[6] Chủ hộ gia đình có trách nhiệm:

a) Đôn đốc, nhắc nhở thành viên trong gia đình thực hiện quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy;

b) Thường xuyên kiểm tra phát hiện và khắc phục kịp thời nguy cơ gây cháy, nổ; c) Phối hợp với cơ quan, tổ chức và hộ gia đình khác trong việc bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy; quản lý chặt chẽ và sử dụng an toàn chất dễ gây cháy, nổ

đ) Thực hiện quy định khác có liên quan đến trách nhiệm cá nhân trong Luật này

4 Lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra hoạt động phòng cháy và chữa cháy của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và làm nhiệm vụ chữa cháy

Điều 6 Trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về phòng cháy và chữa cháy

1 Các cơ quan thông tin, tuyên truyền có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức về phòng cháy và chữa cháy thường xuyên, rộng rãi đến toàn dân 2.[8] Cơ quan, tổ chức và hộ gia đình có trách nhiệm tổ chức, thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức và kỹ năng về phòng cháy và chữa cháy

2a.[9] Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quy định việc lồng ghép kiến thức và kỹ năng về phòng cháy và chữa cháy vào chương trình giảng dạy, hoạt động ngoại khóa trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác phù hợp với từng ngành học, cấp học

Điều 7 Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên có trách nhiệm tổ chức và phối hợp với cơ quan chức năng để tuyên truyền, động viên mọi tầng lớp nhân dân thực hiện và giám sát việc thực

Điều 8 Ban hành và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy và chữa cháy[10]

1 Hoạt động phòng cháy và chữa cháy phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

2 Cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quy chuẩn kỹ thuật sau khi thống nhất với Bộ Công

an đối với các quy định về phòng cháy và chữa cháy

3 Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xây dựng và công bố các tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn cơ sở

về phòng cháy và chữa cháy sau khi thống nhất với Bộ Công an

4 Áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về phòng cháy và chữa cháy:

a) Tiêu chuẩn quốc gia về phòng cháy và chữa cháy được áp dụng bắt buộc;

b) Tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy phải phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy và chữa cháy;

c) Bảo đảm tính đồng bộ, tính khả thi của hệ thống tiêu chuẩn được áp dụng

5 Tiêu chuẩn nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế về phòng cháy và chữa cháy được áp dụng tại Việt Nam trong các trường hợp sau đây:

a) Tiêu chuẩn nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế có quy định trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;

b) Tiêu chuẩn nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế có quy định an toàn về phòng cháy và chữa cháy cao hơn tiêu chuẩn Việt Nam hoặc phù hợp với yêu cầu thực tế của Việt Nam và được Bộ Công an chấp thuận bằng văn bản

6 Đối với yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy mà chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thì thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phòng cháy và chữa cháy Điều 9 Bảo hiểm cháy, nổ[11]

Nhà nước khuyến khích cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia bảo hiểm cháy, nổ Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ phải thực hiện bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với tài sản của cơ sở đó Chính phủ quy định và công bố danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ; điều kiện, mức phí bảo hiểm cháy, nổ; số tiền bảo hiểm tối thiểu

Điều 9a Kinh doanh dịch vụ phòng cháy và chữa cháy[12]

1 Kinh doanh dịch vụ phòng cháy và chữa cháy là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, bao gồm: a) Tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm định, tư vấn giám sát; tư vấn kiểm tra, kiểm định kỹ thuật; thi công, lắp đặt hệ thống phòng cháy và chữa cháy; tư vấn chuyển giao công nghệ phòng cháy và chữa cháy; sản xuất, lắp ráp phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy;

b) Huấn luyện, hướng dẫn về nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy;

c) Kinh doanh phương tiện, thiết bị, vật tư phòng cháy và chữa cháy

2 Kinh doanh dịch vụ phòng cháy và chữa cháy phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: a) Người đứng đầu doanh nghiệp và người đại diện theo pháp luật của cơ sở kinh doanh dịch vụ phòng cháy và chữa cháy phải có văn bằng, chứng chỉ phù hợp với hoạt động kinh doanh; b) Có cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động kinh doanh

3 Chính phủ quy định chi tiết Điều này

Điều 10 Chế độ, chính sách đối với người tham gia chữa cháy[13]

Người tham gia chữa cháy được hưởng chế độ bồi dưỡng về vật chất; trường hợp bị chết, bị thương,

bị tổn hại sức khỏe, bị tổn thất về tài sản thì được hưởng chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật

Điều 11 Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy

Ngày 04 tháng 10 hàng năm là “Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy”

Điều 12 Quan hệ hợp tác quốc tế

1 Nhà nước Việt Nam mở rộng, phát triển quan hệ hợp tác quốc tế trong hoạt động phòng cháy và chữa cháy

2 Trong trường hợp xảy ra thảm họa cháy, Nhà nước Việt Nam kêu gọi sự giúp đỡ, hỗ trợ của các

4 Báo cháy giả

4a.[15] Không báo cháy khi có điều kiện báo cháy; trì hoãn việc báo cháy

5.[16] Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép chất nguy hiểm về cháy, nổ 5a.[17] Mang hàng và chất dễ cháy, nổ trái phép vào nơi tập trung đông người 6.[18] Thi công công trình có nguy hiểm về cháy, nổ, nhà cao tầng, trung tâm thương mại mà chưa

nguy hiểm về cháy, nổ, nhà cao tầng, trung tâm thương mại khi chưa đủ điều kiện bảo đảm an toàn

về phòng cháy và chữa cháy

7.[19] Chiếm đoạt, hủy hoại, làm hư hỏng, tự ý thay đổi, di chuyển, che khuất phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy, biển báo, biển chỉ dẫn; cản trở lối thoát nạn

8.[20] Hành vi khác vi phạm quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy

2.2 CÁC NGHỊ ĐỊNH HƯỚNG DẪN THI HÀNH LUẬT PHÒNG CHÁY CHỮA

4 Nghị định 78/2011/NĐ-CP quy định việc phối hợp giữa Bộ Công an với Bộ Quốc phòng trong tổ chức thực hiện công tác phòng cháy và chữa cháy đối với cơ sở quốc phòng

2.3 CÁC THÔNG TƯ HƯỚNG DẪN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHÁY

CHỮA CHÁY

STT Ký hiệu

Ngày ban hành

STT Ký hiệu

Ngày ban hành

2020 Thông tư quy định về trang bị phương tiện PCCC và CNCH cho lực lượng dân

phòng, lực lượng PCCC cơ sở, lực lượng PCCC chuyên ngành

10

Thông tư

147/2020/TT-BCA

2020 Thông tư quy định biện pháp bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu

nạn, cứu hộ đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, dịch vụ vũ trường

11

Thông tư

141/2020/TT-BCA

2020 Thông tư 141/2020/TT-BCA quy định về công tác kiểm tra phòng cháy, chữa

cháy và cứu nạn, cứu hộ của lực lượng CAND

12

Thông tư

140/2020/TT-BCA

2020 Thông tư 140/2020/TT-BCA quy định về triển khai các hoạt động chữa cháy và

cứu nạn cứu, cứu hộ của lực lượng Công an nhân dân

13

Thông tư

139/2020/TT-BCA

2020 Thông tư 139/2020/TT-BCA quy định về công tác thường trực sẵn sàng chữa

cháy và cứu nạn, cứu hộ của lực lượng CAND

STT Ký hiệu

Ngày ban hành

2.4 CÁC TIÊU CHUẨN, QUY CHUẨN AN TOÀN PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ

Quy chuẩn quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình

04:2019/BXD

Tiêu chuẩn, Quy chuẩn 31/12/2019 Tiêu chuẩn quốc gia về nhà chung cư

01:2019/BCA

Tiêu chuẩn, Quy chuẩn

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống phòng cháy và chữa cháy cho kho chứa, cảng xuất, nhập và trạm phân khối khí

01:2019/BXD

Tiêu chuẩn, Quy chuẩn

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng

07:2016/BXD

Tiêu chuẩn, Quy chuẩn

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các công trình hạ tầng kỹ thuật

6 TCVN 3890 :

2009

Tiêu chuẩn, Quy chuẩn

Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng

❖ TÓM TẮT BÀI 2

Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu:

- Luật và các văn bản dưới luật về phòng chống cháy nổ

❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 2

Tình huống 1 Nêu các yêu cầu PCCC với hộ kinh doanh gas

Tình huống 2 Nêu các yêu cầu PCCC với tòa nhà 9 tầng trụ sở Trường ở Bà rịa

BÀI 3: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ PHÒNG CHỐNG CHÁY NỔ Mục tiêu của bài này là:

Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:

➢ Về kiến thức:

− Trình bày được các nguyên lý ergonomic đối với máy

− Trình bày được các nguyên lý ergonomic trong sử dụng dụng cụ cầm tay

➢ Về kỹ năng

➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

− Tuân thủ quy định, nội quy về an toàn vệ sinh lao động

❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 3

- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 3 (cá nhân hoặc nhóm)

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 3) trước buổi học; hoàn thành

đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 3 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp

lại cho người dạy đúng thời gian quy định

❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 3

- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Bãi dụng cụ chữa cháy

- Trang thiết bị máy móc:

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo trình, giáo án, tài liệu học viên, phiếu

học tập, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, phiếu đánh giá tiêu chuẩn/tiêu chí thực hiện, nhiên liệu tạo đám cháy (dầu DO, xăng A92, khí hóa lỏng), nhiên liệu chạy máy bơm chữa cháy (xăng, nhớt), nước tạo khói

- Các điều kiện khác: Không có

❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 3

- Nội dung:

✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng

✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: