Thực trạng nhận thức của các lực lượng trong và ngoài nhà trường về ý nghĩa, mục tiêu của các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THÀNH TRIỆU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ TRẢNG BÀNG TỈNH TÂY NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Đà Nẵng, Năm 2022
Trang 2ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THÀNH TRIỆU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Trang 8MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
TÓM TẮT ii
MỤC LỤC iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ix
DANH MỤC CÁC HÌNH xi
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Phạm vi nghiên cứu 4
6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn 5
9 Cấu trúc luận văn 5
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HSỞ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7
1.1.1 Các công trình nghiên cứu về giáo dục an toàn giao thông 7
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục cho học sinh ở trường trung học cơ sở 8
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 8
1.2.1 An toàn giao thông 8
1.2.2 Giáo dục an toàn giao thông 9
1.3 Hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 10
1.3.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh Trung học cơ sở 10
1.3.2 Ý nghĩa, mục tiêu của hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 12
1.3.3 Nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 12
1.3.4 Các lực lượng tham gia tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 14
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 15
1.4.1 Mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 15
Trang 91.4.2 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở
trường trung học cơ sở 16
1.4.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 17
1.4.4 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 18
1.4.5 Kiểm tra đánh giá thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 19
1.4.6 Phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 20
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở 20
1.5.1 Năng lực của cán bộ quản lý giáo dục 20
1.5.2 Năng lực của giáo viên 21
1.5.3 Trình độ nhận thức và đặc điểm tâm lý của HS THCS 22
1.5.4 Gia đình và các lực lượng XH 22
1.5.5 Chương trình giáo dục trung học cơ sở 22
1.5.6 Hệ thống văn bản pháp quy quy định về ATGT 23
1.5.7 Cơ sở vật chất, phương tiện dạy học 23
Tiểu kết Chương 1” 24
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ TRẢNG BÀNG TỈNH TÂY NINH 25
2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu 25
2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 25
2.1.2 Khái quát chung về giáo dục nói chung, giáo dục trung học cơ sở nói riêng ở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 30
2.2 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu 35
2.2.1 Mẫu nghiên cứu 35
2.2.2 Phương pháp và xử lý kết quả khảo sát 35
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sình ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 37
2.3.1 Thực trạng nhận thức của các lực lượng trong và ngoài nhà trường về ý nghĩa, mục tiêu của các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng Tây Ninh 37
2.3.2 Thực trạng nội dung tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 38
Trang 102.3.3 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho
học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 41
2.3.4 Thực trạng các lực lượng tham gia trong tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 42
2.3.5 Thực trạng kết quả hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 44
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 47
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho trung học cơ sở ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 47
2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 49
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 51
2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 52
2.4.5 Thực trạng công tác phối hợp các lực lượng trong hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 53
2.4.6 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 55
2.5 Đánh giá thực trạng và tìm hiểu nguyên nhân 56
2.5.1 Ưu điểm và nguyên nhân 56
2.5.2 Hạn chế và nguyên nhân 56
Tiểu kết Chương 2” 58
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH SỞ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ TRẢNG BÀNG TỈNH TÂY NINH 59
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 59
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục trường trung học cơ sở 59
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 59
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 59
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 60
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 60
3.2.1 Nâng cao nhận thức về hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh đối với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 60
Trang 113.2.2 Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho
học sinh ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 63
3.2.3 Tổ chức lực lượng triển khai kế hoạch, bồi dưỡng năng lực, kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật an toàn giao thông cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và cán bộ Đoàn Thanh niên ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 65
3.2.4 Tăng cường chỉ đạo triển khai kế hoạch giáo dục an toàn giao thông ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 66
3.2.5 Đẩy mạnh kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục an toàn giao thông ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 69
3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp 72
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 74
3.4.1 Quy trình khảo nghiệm 74
3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 75
Tiểu kết Chương 3” 79
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82 PHỤ LỤC
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)
Trang 12GD & ĐT: Giáo dục và đào tạo GV:
HS:
PHHS:
Giáo viên Học sinh Phụ huynh học sinh
Trang 13DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
2.3
Đánh giá nhận thức của CBQL, GV và HS về ý nghĩa của các hoạt
động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường THCS thị
xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
37
2.4
Đánh giá của CBQL, GV và HS về mức độ thực hiện nội dung tổ
chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường
THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
38
2.5
Đánh giá của CBQL, GV và HS về mức độ thực hiện hình thức tổ
chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường
THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
41
2.6
Đánh giá của CBQL, GV và HS về mức độ tham gia của các lực
lượng trong tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS
THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
42
2.7
Đánh giá của CBQL, GV về hiệu quả tham gia của các lực lượng
trong tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS các
Đánh giá của CBQL, GV và HS về nguyên nhân vi phạm an toàn
giao thông của HS ở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây
Ninh
45
2.10
Đánh giá của CBQL, GVvề nội dung lập kế hoạch hoạt động giáo
dục an toàn giao thông cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng
tỉnh Tây Ninh
47
2.11
Đánh giá của CBQL, GV về việc thực hiện yêu cầu của kế hoạch
hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS trường THCS thị
xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
48
2.12
Đánh giá của CBQL, GV vềnội dung tổ chức thực hiện hoạt động
giáo dục ATGT cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây
Ninh
49
Trang 14Số hiệu
2.13
Đánh giá của CBQL, GV về quá trình tổ chức thực hiện hoạt
động giáo dục ATGT cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng
tỉnh Tây Ninh
50
2.14 Đánh giá của CBQL, GV về việc chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo
dục ATGT cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh 51
2.15
Đánh giá của CBQL, GV về việc kiểm tra, đánh giá hoạt động
giáo dục ATGT cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây
Ninh
52
2.16
Đánh giá của CBQL, GV về công tác phối hợp các lực lượng
trong hoạt động giáo dục ATGT cho HS trường THCS thị xã
3.2 Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp 76 3.3 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 77
Trang 16MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Để đảm bảo ATGT quốc gia thì giáo dục ATGT cho HS ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là công tác đang được ngành giáo dục coi trọng Từ đó sẽ sớm hình thành cho các em có ý thức hơn khi tham gia giao thông, góp phần hình thành văn hóa giao thông Đây là một nhiệm vụ trọng tâm đòi hỏi phải có sự phối hợp của nhiều lực lượng xã hội như nhà trường, gia đình, Công an, Đoàn thanh niên và các lực lượng giáo dục khác.”
“Với mục đích nâng cao hiểu biết về các quy định đảm bảo ATGT, từ năm học
2014 - 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã bắt đầu ban hành văn bản chỉ đạo
Sở GD&ĐT các địa phương triển khai lồng ghép, tích hợp việc giáo dục ATGT trong môn Giáo dục công dân, các giờ ngoại khóa Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 24/8/2011 của Chính phủ đề ra với mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục
an toàn giao thông trong các cơ sở giáo dục, cụ thể như sau: (1) Nâng cao nhận thức, ý thức khi tham gia giao thông trong học sinh, sinh viên; (2) Phấn đấu giảm các vụ tai nạn giao thông liên quan tới học sinh, sinh viên; (3) Đồng bộ hóa các phương pháp giảng dạy, truyền đạt về ATGT sao cho phù hợp với từng lứa tuổi và bậc học, hướng dẫn xây dựng các tiêu chí „„Văn hóa giao thông‟‟ trong trường học; (4) Góp phần giảm thiểu vi phạm an toàn giao thông, tai nạn giao thông trong phạm vi cả nước.”
“Đối với HS Trung học cơ sở (THCS) - lứa tuổi mới bắt đầu sử dụng và điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông, với nhiều đặc điểm tâm lý khó kiểm soát, cần phài có ý thức tuân thủ pháp luật an toàn giao thông và hành vi tham gia giao thông nghiêm túc Đặc biệt, ở lứa tuổi thích thể hiện mình vượt quá năng lực bản thân, các em dễ mắc lỗi vi phạm an toàn giao thông, gây nguy hiểm cho bản thân, những người xung quanh, mất trật tự an ninh xã hội, và có thể dẫn tới những hậu quả đáng tiếc Hiện nay, một bộ phận các em HS THCS nói chung và ở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh nói riêng đã và đang có những biểu hiện về việc chưa chấp hành tốt quy định pháp luật an toàn giao thông.”
“Sáng 9/12/2020, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết 5 năm thực hiện phong trào thi đua bảo đảm trật tự, an toàn giao thông giai đoạn 2016-2020 và năm An toàn giao thông 2020 Trong 5 năm qua, được
sự chỉ đạo của Ban Bí thư, sự giám sát thường xuyên của Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, các cấp chính quyền địa phương, sự tham gia tích cực của các tổ chức
Trang 17chính trị - xã hội và đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm trật tự an toàn giao thông và chống ùn tắc giao thông, nên công tác bảo đảm trật tự ATGT đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông có nhiều chuyến biến tốt, trách nhiệm của lực lượng thực thi công vụ được nâng cao, bước đầu thiết lập lại trật tự, kỷ cương trong công tác bảo đảm trật tự ATGT trên phạm vi cả nước và chống ùn tắc giao thông ở hai đô thị lớn
là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.”
“Tình hình trật tự ATGT đã được kiềm chế, tai nạn giao thông giảm sâu cả 3 tiêu chí số vụ, số người chết và số người bị thương Cụ thể, so với cùng k 5 năm trước, giảm trên 42 về số vụ tai nạn, giảm 19 số người chết, giảm gần 54 về số người bị thương, trong khi điều kiện dân số, nhu cầu đi lại và phương tiện cơ giới gia tăng nhanh (so với giai đoạn 2011 - 2015, mô tô tăng khoảng 50 và ô tô tăng khoảng
58 ) Đặc biệt, năm 2020 đã giảm trên 10 cả số vụ, số người chết, số người bị thương Theo Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia - Khuất Việt Hùng, hàng năm Ủy ban đã ban hành kế hoạch kiểm tra đôn đốc công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại một số địa phương trong các dịp cao điểm và các địa phương có tai nạn giao thông tăng cao.”
“Bộ Công an đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương triển khai quyết liệt công tác tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm trên các tuyến giao thông, đặc biệt là các tuyến quốc lộ trọng điểm, địa bàn xảy ra nhiều tai nạn giao thông Từ năm 2016 đến nay, lực lượng Cảnh sát giao thông đã lập biên bản xử lý gần 21 triệu trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, phạt tiền hơn 14.000 tỷ đồng, tước gần 2 triệu giấy phép lái xe, bằng, chứng chỉ chuyên môn, tạm giữ trên 3 triệu phương tiện So với cùng k 5 năm trước, xử lý giảm trên 8,5 triệu trường hợp (28,96 ), tiền phạt tăng hơn 1,1 nghìn tỷ đồng (8,79 ).”
“Từ năm 2016 đến nay, lực lượng Thanh tra giao thông toàn quốc đã thực hiện gần 500.000 cuộc thanh tra, kiểm tra về hoạt động vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải, hàng không; thanh tra công tác quản lý, bảo vệ bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông, đăng kiểm phương tiện; kiểm soát tải trọng phương tiện; đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, bằng, chứng chỉ chuyên môn Xử phạt vi phạm hành chính trên 400.000 vụ với số tiền gần 2.000 tỷ đồng; tạm giữ trên 2.000 ô tô; đình chỉ hoạt động gần 3.000 bến thủy nội địa, trên 2.000 phương tiện thủy nội địa; giám sát gần 5.000 k sát hạch lái xe ô tô và trên 4.000 k sát hạch lái xe mô tô.”
“Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ - Trương Hòa Bình ghi nhận những kết quả đã đạt được trong 5 năm thực hiện công tác đảm bảo trật
Trang 18tự an toàn giao thông trong cả nước Để tiếp tục phát huy hiệu quả đảm bảo ATGT trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị các bộ, ngành, địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật về đảm bảo trật tự ATGT, xây dựng văn hóa và tăng ý thức của mỗi cá nhân, nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông; tăng cường xử lý các vi phạm về nồng độ cồn, sử dụng ma túy và vi phạm về tải trọng khi các cá nhân, phương tiện tham gia giao thông.”
“Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng giao các bộ, ban, ngành, Ủy ban ATGT các địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ để xây dựng kế hoạch, nội dung triển khai công tác đảm bảo trật tự ATGT năm 2021 và giai đoạn 2021 - 2025, trong
đó, xác định ứng dụng khoa học công nghệ là giải pháp đột phá quan trọng để triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.”
“Từ những vấn đề thực tiễn trên cho thấy, quản lý hoạt động giáo dục ATGT trong nhà trường THCS là một công việc hết sức quan trọng, hết sức thiết thực và lâu dài, nhằm giáo dục thế hệ trẻ trở thành những người có ý thức chấp hành nghiêm túc Luật giao thông ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường Bản thân là một cán bộ quản lý nhận thấy cần phải chuyên tâm tích cực nghiên cứu để tìm ra những biện pháp quản lý
cụ thể nhằm góp phần thực hiện quản lý giáo dục ATGT đạt kết quả tốt Mong muốn HSlứa tuổi trung học cơ sở được giáo dục triệt để về ATGT, trong tâm trí các em luôn
ý thức sâu sắc được sự cần thiết phải thực hiện nghiêm túc luật giao thông, từ đó bản thân các em luôn thực hiện tốt các quy định về an toàn giao thông, trở thành những người tham gia giao thông văn minh.”
Xuất phát từ những lý do trên, đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh” cần được đặt ra và triển khai nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
“Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường THCS, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HS ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Trảng bàng tỉnh Tây Ninh hiện nay.”
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường THCS
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
Trang 194 Giả thuyết khoa học
Hiện nay, giáo dục an toàn giao thông cho HS trường THCS thị xã Trảng Bàng
đã đạt được một số kết quả nhất định, song vẫn tồn tại những hạn chế do các nguyên nhân trong đó có nguyên nhân do công tác quản lý hoạt động này Vì vậy, nếu đề xuất được hệ thống các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh một cách phù hợp và hiệu quả thì sẽ góp phần nâng cao ý thức tham gia giao thông cho HS thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của các trường THCS hiện nay
5 Phạm vi nghiên cứu
“- Do điều kiện thời gian có hạn, luận văn chỉ tiến hành nghiên cứu số liệu thực trạng tham gia giao thông và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh từ năm 2019 đến 2021.”
“- Trong luận văn này tác giả chỉ nghiên cứu về các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS của Hiệu trưởng trường THCS thị xã
Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh.”
“- Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, Giáo viên, Học sinh, Phụ huynh HS các trường THCS, Cán bộ quản lý phòng CSGT thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh Bao gồm: Khảo sát 22 CBQL, 160 GV và 934 HS 10/13 trường Trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh: (THCS An Hòa, THCS Trảng Bàng, THCS An Thành, THCS Trương Tùng Quân, THCS Gia Lộc, THCS Gia Bình, THCS Phước Bình A, THCS Phước Bình B, THCS Lộc Hưng, THCS Phước Chỉ).”
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
“- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở trường trung học cơ sở”
“- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HSở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh hiện nay”
“- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HSở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh.”
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
“Tiến hành phân tích - tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa, mô hình hóa, cụ thể hóa các tài liệu lý luận về phối hợp các lực lượng trong giáo dục - đào tạo; văn bản pháp luật, các chính sách, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước về quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS, các báo cáo về quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh Nhằm xây dựng khung lý luận của đề tài và đề xuất biện pháp.”
Trang 207.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
“Quan sát hành vi giao thông của HS tại các trường THCS trên địa bàn thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh tại những địa điểm có phương tiện tham gia giao thông nhiều nhất và ít nhất Quan sát trực tiếp các tiết học và hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HSở các trường THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh hiện nay.”
“- Phương pháp điều tra viết: Nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh”
“- Phương pháp phỏng vấn: Nhằm xin ý kiến đánh giá của các CBQL, đội ngũ giáo viên, học sinh, cán bộ quản lý CSGT thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh về thực trạng, những vấn đề cần giải quyết và nguyên nhân của thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh lấy đó làm cơ sở khoa học đề xuất biện pháp.”
“- Phương pháp khảo nghiệm: Nhằm khẳng định tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS THCS thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh.”
“- Phương pháp lấy ý kiến của chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia, các nhà giáo
có kinh nghiệm thực tế về các biện pháp đề xuất.”
7.3 Phương pháp toán thống kê
“Sử dụng công thức toán học thống kê để xử lý số liệu thu được từ điều tra, khảo sát; báo cáo các kết quả nghiên cứu dưới dạng các sơ đồ, biểu đồ.”
8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn
9 Cấu trúc luận văn
Luận văn gồm có 3 phần ”
Phần mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục đích khách thể, đối tượng nghiên cứu,
giả thuyết khoa học, phạm vi đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu.”
Phần nội dung: Gồm có 3 chương.”
CHƯƠNG 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông
Trang 21cho HSở các trường trung học cơ sở.”
CHƯƠNG 2 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HSở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh.”
CHƯƠNG 3 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS
ở các trường trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh.”
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ”
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO”
PHỤ LỤC”
Trang 22CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN
GIAO THÔNG CHO HSỞ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các công trình nghiên cứu về giáo dục an toàn giao thông
Giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh Các hoạt động giáo dục diễn ra trong nhà trường có ý nghĩa và vai trò lớn lao trong việc định hình tư tưởng, xây dựng lý tưởng, đạo đức, văn hóa, lối sống, pháp luật
cơ bản cho HS Chính vì vậy, việc giáo dục an toàn giao thông ngay từ khi HS còn ngồi trên ghế nhà trường là việc làm vô cùng cần thiết, mang lại hiệu quả cao.”
Tại Hội nghị cấp cao toàn cầu về ATGT đường bộ lần thứ 2, 130 quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc vừa thông qua Tuyên bố Brazil về An toàn giao thông (ATGT) đường bộ trên thế giới Tuyên bố Brazil đặc biệt nhấn mạnh đến việc giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân khi tham gia GT như việc tuân thủ quy định pháp luật của nước sở tại, giáo dục ý thức bảo vệ cá nhân khi tham gia giao thông.”
+ Nhật Bản: Để có ngày hôm nay thì Nhật Bản cũng đã từng có tình trạng giao thông rất lộn xộn Và một trong những giải pháp được Nhật Bản rất chú trọng đó là công tác giáo dục an toàn giao thông Chính quyền Nhật Bản xác định đây là nhiệm vụ của toàn xã hội, đòi hỏi người dân phải nghiêm túc tự giác thực hiện và liên tục duy trì Công tác giáo dục ATGT còn được Nhật Bản tập trung ngay từ bậc tiểu học và áp dụng song song với tình hình thực tế Chẳng hạn, tại thành phố Kyoto, nơi có mật độ
sử dụng xe đạp trong giới HS tiểu học tương đối cao, các em HS phải tham gia một khóa huấn luyện về ATGT mới được cấp chứng chỉ sử dụng xe đạp Các hoạt động tuyên truyền về giao thông ở Nhật Bản thu được hiệu quả một phần nhờ gắn liền với thực tiễn Giáo dục trong trường học, gia đình, các tổ chức xã hội, thông qua đài phát thanh, truyền hình, báo chí với nội dung phù hợp với từng lứa tuổi Nhờ vậy, tình trạng giao thông của Nhật Bản đã thay đổi theo hướng tích cực và trở thành một trong những quốc gia có hệ thống ATGT nhất trên thế giới.”
+ Đức: Trường học an toàn giao thông tại Đức được áp dụng nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng về an toàn giao thông thông qua việc giáo dục trẻ em Mục đích là dạy trẻ em cách ứng xử giao thông tốt hơn Biện pháp này được áp dụng từ năm 1949 với sự hợp tác của công ty Shell Đức, các nhà chức trách giáo dục và cảnh sát Giáo dục lý thuyết dựa trên các luật giao thông và các hành vi ứng xử được bổ sung bằng các bài tập thực hành trong khu vực học tập, thường tại sân trường hoặc một khu vực gần đấy Tuy nhiên điều quan trọng được đặt trên hết lại là việc đào tạo và kiểm tra các
Trang 23em trong vị trí là những người đi xe đạp Giáo dục giao thông đường bộ tại Đức là phần chính thức trong giáo dục trường học, bao gồm trong chương trình giảng dạy của năm thứ ba và năm thứ tư Công ty Shell cung cấp xe đạp, mũ bảo hiểm, các biển báo giao thông cho trẻ em tại những trường giao thông, phối hợp cùng với cảnh sát và các nhà chức trách giáo dục, cùng thúc đẩy chương trình giáo dục giao thông.”
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục cho học sinh
ở trường trung học cơ sở
Có một số luận văn nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục cho HS ở trường như: Tác giả Cao Thanh Nga (2010) với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông ở các trường THPT nội thành Hà Nội”
Tác giả Nguyễn Văn Hùng (2010) với đề tài “Biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho sinh viên tại trường Đại học Tây Bắc”
Tác giả Vũ Thị Thảo ( 2017) với đề tài Quản lý GDATGT cho HS các trường tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng
Tác giả Nguyễn Thị Lan Anh (2016) với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông tại các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội”
Tác giả Đỗ Linh Trang (2016) với đề tài “Quản lý giáo dục an toàn giao thông
ở các trường THPT huyện Thủy Nguyên thành phố Hải Phòng”
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Vân (2018) với đề tài “Biện pháp quản lý giáo dục
an toàn giao thông của Hiệu trưởng các trường tiểu học quận Đống Đa thành phố Hà Nội”
Tác giả (201) Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở các trường THCS huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai
Để việc GDATGT đạt được hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện cho HS THCS trên địa bàn thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh hiện nay, đòi hỏi nhà quản lý GD trong nhà trường cần có những biện pháp quản lý hoạt động GDATGT hiệu quả, phù hợp với tình hình kinh tế xã hội và sự phát triển của tỉnh thì thực sự chưa
có công trình nào nghiên cứu Với các công trình nghiên cứu đã qua ở trong và ngoài
nước nêu trên sẽ giúp tác giả tư liệu và kinh nghiệm trong nghiên cứu đề tài: “Quản
lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở các trường trung học cơ sở thị
xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh”
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 An toàn giao thông
Theo từ điển Tiếng Việt: “An toàn là đảm bảo tốt, không gây thiệt hại dù lớn hay nhỏ về vật chất và tính mạng của con người” [Hoàng Phê (1994)] An toàn giao thông là khái niệm luôn gắn liền với hoạt động của con người trong lĩnh vực giao
Trang 24thông
Theo tác giả Đỗ Đình Hoà (Học viện cảnh sát nhân dân) thì : “An toàn giao thông là sự việc đảm bảo không có những việc xảy ra ngoài ý muốn chủ quan của con người Khi các đối tượng tham gia giao thông, đang hoạt động trên địa bàn giao thông công cộng tuân thủ các quy tắc an toàn giao thông, không có sự cố gây thiệt hại về người và tài sản cho xã hội” [Đỗ Đình Hòa (2006)] “An toàn giao thông là sự chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về giao thông để tránh nguy hiểm cho chính bản thân mình và không có sự cố gây thiệt hại cho người khác và tài sản cho xã hội.”
“An toàn giao thông còn là sự an toàn đối với người tham gia lưu thông trên các phương tiện đường bộ, hàng hải, hàng không, là sự chấp hành tốt các luật lệ về giao thông, cư xử phù hợp khi tham gia giao thông An toàn giao thông phải luôn gắn với mọi người ở mọi nơi, mọi lúc khi tham gia giao thông.”
“Để đảm bảo ATGT đặc biệt là an toàn giao thông đường bộ, Điều 4 Luật giao thông đường bộ quy định về Nguyên tắc đảm bảo ATGT đường bộ như sau:”
“1 Bảo đảm ATGT đường bộ là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và của toàn xã hội.”
“2 Người tham gia giao thông phải nghiêm chỉnh chấp hành quy tắc giao thông, giữ gìn ATGT cho mình và cho người khác Chủ phương tiện và người điều khiểnphương tiện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc bảo đảm các điều kiện
an toàn của phương tiện tham gia giao thông.”
“3.Việc đảm bảo trật tự, ATGT đường bộ phải thực hiện đồng bộ về kỹ thuật và kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, phương tiện giao thông đường bộ, ý thức chấp”
“4 hành luật pháp của người tham gia giao thông và các lĩnh vực khác lên quan đến ATGT đường bộ.”
“5 Mọi hành vi vi phạm pháp luật giao thông đường bộ phải được xử lý nghiêm minh, kịp thời và đúng pháp luật.”
“6 Người nào vi phạm pháp luật giao thông đường bộ mà gây ra tai nạn thì phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình; nếu gây thiệt hại cho người khác thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.”
Như vậy, “ATGT là các hành vi văn hóa khi tham gia giao thông bao gồm việc chấp hành luật giao thông, có ý thức khi tham gia giao thông ATGT còn là sự an toàn đối với người tham gia lưu thông trên các phương tiện đường bộ, hàng hải, hàng không, là cư xử phù hợp khi lưu thông trên các phương tiện giao thông”
1.2.2 Giáo dục an toàn giao thông
“Giáo dục (theo nghĩa rộng – nghĩa xã hội học) là một quá trình toàn vẹn hình
Trang 25thành nhân cách được tổ chức một cách có mục đích và có kế hoạch, thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa người giáo dục và người được giáo dục nhằm truyền đạt
và chiếm lĩnh những kinh nghiệm xã hội của loài người [Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1998)] “Giáo dục (theo nghĩa hẹp) là bộ phận của quá trình sư phạm (quá trình giáo dục) là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách, những hành vi, và thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội thuộc các lĩnh vực
tư tưởng chính trị, đạo đức, lao động và học tập, thẩm mỹ, vệ sinh …” [Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1998)].”
“Giáo dục (theo nghĩa rộng) là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức, có nội dung và bằng phương pháp khoa học của nhà giáo dục tới người được giáo dục trong các cơ quan giáo dục, nhằm hình thành nhân cách cho họ Giáo dục (theo nghĩa hẹp) là quá trình hình thành cho người được giáo dục lý tưởng, động cơ tình cảm, niềm tin, những nét tính cách của nhân cách, những hành vi, thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội thông qua việc tổ chức cho họ các hoạt động và giao lưu” [Nguyễn Ngọc Quang (1989)]
Tóm lại “Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của giáo dục là
kế thừa quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm đã được tích lũy trong quá trình phát triển cuả xã hội loài người Thế hệ đi trước truyền đạt cho thế hệ đi sau, thế hệ đi sau có trách nhiệm lĩnh hội, kế thừa, phát triển và bổ sung những kinh nghiệm đó”
Thông qua việc phân tích khái niệm an toàn giao thông cùng với định nghĩa giáo dục
thì: Giáo dục an toàn giao thông là tổ chức các hoạt động giáo dục nhằm hình thành ở người được giáo dục những kiến thức pháp luật về giao thông để mọi người hiểu, tuân thủ và có ý thức chấp hành tốt luật giao thông đường bộ để tránh những rủi ro, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của mọi người khi tham gia giao thông
1.3 Hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
1.3.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh Trung học cơ sở
“- Lứa tuổi HS THCS được gọi là lứa tuổi vị thành niên gồm, những em có độ tuổi từ 11-15 Đây là lứa tuổi đặc biệt trong thời k phát triển của trẻ em, đánh dấu cho bước chuyển từ thơ ấu sang trưởng thành với những thay đổi nhanh chóng về thể chất, trí tuệ, tâm lý và nhân cách, được gọi bằng các tên” “tuổi khó bảo”, “tuổi khủng hoảng”, “tuổi bất trị” “Lứa tuổi này đặt ra những thách thức không nhỏ cho cả HS và các nhà giáo dục Sự phát triển về thể chất, giới tính và tâm lý… diễn ra rất nhanh chóng, đòi hỏi các nội dung và phương pháp giáo dục phải thay đổi cho phù hợp.”
“- Ở trường THCS, khác với bậc tiểu học, các em được học với nhiều thầy cô, thuộc nhiều bộ môn khác nhau, tiếp xúc nhiều bạn bè mới, xuất hiện nhiều mối quan
Trang 26hệ mới Hoàn cảnh mới này tác động tới nhiều lựa chọn của HS trong giao tiếp và ứng
xử HS THCS muốn tỏ vẻ” “người lớn”, “nên cần được động viên và hướng dẫn các
em tham gia vào các hoạt động NGLL, các hoạt động ở cộng đồng, để các em có cơ hội khẳng định mình Ở lứa tuổi này các em rất cần sự giúp đỡ, hướng dẫn trong quá trình hình thành tính cách, nhân cách, để có thể vượt qua tuổi niên thiếu, bước vào thế giới của những người trưởng thành Ở lứa tuổi THCS, ở HS xuất hiện hiện tượng”
“dậy thì” và do vậy cần được giáo dục về giới tính một cách phù hợp Ngoài việc giáo dục ở nhà trường, gia đình cần lưu lý kiểm soát việc HS tò mò vào các trang thông tin không phù hợp ở các hàng quán nét, hay điện thoại di động
“- Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt về thể chất lẫn tinh thần, các em đang tách dần khỏi thời thơ ấu để tiến sang giai đoạn phát triển cao hơn (người trưởng thành) tạo nên nội dung cơ bản và sự khác biệt trong mọi mặt phát triển: thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức… của thời k này.”
“- Ở lứa tuổi thiếu niên có sự tồn tại song song “vừa tính trẻ con, vừa tính người lớn”, điều này phụ thuộc vào sự phát triển mạnh mẽ về cơ thể, sự phát dục, điều kiện sống, hoạt động… của các em Mặt khác, ở những em cùng độ tuổi lại có sự khác biệt
về mức độ phát triển các khía cạnh khác nhau của tính người lớn - điều này do hoàn cảnh sống, hoạt động khác nhau của các em tạo nên Hoàn cảnh đó có cả hai mặt:”
“+ Những yếu điểm của hoàn cảnh kiềm hãm sự phát triển tính người lớn: trẻ chỉ bận vào việc học tập, không có những nghĩa vụ khác, nhiều bậc cha mẹ có xu thế không để cho trẻ hoạt động, làm những công việc khác nhau của gia đình, của xã hội.”
“+ Những yếu tố của hoàn cảnh thúc đẩy sự phát triển tính người lớn: sự gia tăng về thể chất, về giáo dục, nhiều bậc cha mẹ quá bận, gia đình gặp khó - 17 - khăn trong đời sống, đòi hỏi trẻ phải lao động nhiều để sinh sống Điều đó đưa đến trẻ sớm
“+ Ở một số em khác không biểu hiện tính người lớn ra bên ngoài, nhưng thực
tế đang cố gắng rèn luyện mình có những đức tính của người lớn như: dũng cảm, tự chủ, độc lập… còn quan hệ với bạn gái như trẻ con.”
Trang 27“- Trong những giai đoạn phát triển của con người, lứa tuổi thiếu niên có một vị trí và ý nghĩa vô cùng quan trọng Đây là thời k phát triển phức tạp nhất, và cũng là thời k chuẩn bị quan trọng nhất cho những bước trưởng thành sau này Thời k thiếu niên quan trọng ở chỗ: trong thời k này những cơ sở, phương hướng chung của sự hình thành quan điểm xã hội và đạo đức của nhân cách được hình thành, chúng sẽ được tiếp tục phát triển trong tuổi thanh niên.”
“- Hiểu rõ vị trí và ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lý thiếu niên, giúp chúng ta có cách đối xử đúng đắn và giáo dục để các em có một nhân cách toàn diện.”
“- HS THCS còn có những thay đổi chưa định hình trong tính cách Ở tuổi này, quá trình hưng phấn chiếm ưu thế rõ rệt, dẫn đến HS khó làm chủ được cảm xúc: dễ bị kích động, dễ bực tức, cáu gắt, mất bình tĩnh…, cần có sự quan tâm và ứng xử thích hợp của giáo viên và cha mẹ, bạn bè.”
1.3.2 Ý nghĩa, mục tiêu của hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
“Mục tiêu GDATGT ở trường THCS là một bộ phận quan trọng của quá trình GDATGT nói chung GDATGT góp phần thực hiện mục đích chung của quá trình GD, hình thành cho HS những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách người công dân để các em nghiêm túc tuân thủ luật pháp, hiểu được tầm quan trọng của vấn đề ATGT.”
“ GDATGT ở THCS nhằm đạt được mục tiêu sau: ”
“- Giúp HS phát triển nhận thức ATGT và các kỹ năng thực tế để áp dụng vào các hành vi hàng ngày khi các em đi trên đường HS phải biết về luật và hệ thống phương tiện giao thông.”
“- Từng bước xây dựng thói quen ứng xử có văn hóa, đúng pháp luật, xóa bỏ những thói quen tùy tiện vi phạm quy tắc giao thông, hình thành ý thức tự giác tuân thủ pháp luật khi tham gia giao thông góp phần xây dựng môi trường giao thông trật
tự, an toàn, văn minh, thân thiện.”
- Hướng dẫn HS biết cách phòng tránh TNGT khi đi trên đường có các tình huống phức tạp, biết lựa chọn đường đi đảm bảo an toàn và có thái độ ứng xử văn minh khi tham gia giao thông
1.3.3 Nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
1.3.3.1 Nội dung tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS ở trường trung học cơ sở
“Giáo dục về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giữ gìn trật tự an toàn giao thông nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh, giúp các em có nhận thức đúng để hành động
Trang 28đúng, nhà quản lý phải bao quát được nội dung giáo dục ATGT cho HS THCS Đó là giáo dục cho HS những kiến thức, những điều cần biết về những quy định đảm bảo trật
tự an toàn giao thông đường bộ như:”
+ HS từ đủ 18 tuổi trở lên được điều khiển xe môtô có dung tích xilanh từ 50 phân khối trở lên và phải có giấy phép lái xe đối với xe mô tô từ 70 phân khối trở lên theo quy định;
+ HS đủ 16 tuổi được điều khiển xe máy từ 50 phân khối trở xuống
+ Ngồi trên xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông phải đội mũ bảo hiểm có cài quai theo quy định;
“+ Khi đi xe mô tô, xe máy không được ngồi từ 3 người trở lên, đi đúng phần đường quy định; không tổ chức đua xe trái phép, phóng nhanh, vượt đèn đỏ, vi phạm luật khi tham gia giao thông;”
“+ Khi tham gia giao thông bằng xe đạp, không được đi dàn hàng ngang và phải
đi đúng phần đường quy định;”
“+ Đi bộ phải đi đúng phần đường quy định, khi qua đường phải đúng nơi quy định dành cho người đi bộ theo chỉ dẫn của vạch kẻ đường cho người đi bộ và tín hiệu đèn giao thông;”
“+ Khi tan học, không được đứng tụ tập ở cổng trường gây ùn tắc giao thông Phụ huynh HS đưa và đón con đến trường tập kết đúng nơi quy định, không để ùn tắc giao thông ở cổng trường.”
“Ngoài ra HS THCS phải có kiến thức về một số loại biển báo giao thông đường bộ như: biển báo nguy hiểm, biển báo cấm, biển hiệu lệnh ; tìm hiểu các nguyên nhân của tai nạn giao thông và cách phòng tránh tai nạn giao thông, trách nhiệm của HS trong việc bảo đảm ATGT, giáo dục“văn hoá giao thông” và thực hành
xử lý những tình huống khi tham gia giao thông
1.3.3.2 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh
ở trường trung học cơ sở
“Thực hiện dạy lồng ghép trong các môn học văn hóa”
“Hiện nay chưa có một chương trình sách giáo khoa nào dạy giáo dục ATGT cho HSTHCS Có chăng chỉ là vài tiết dạy trong chương trình của môn Giáo dục công dân Dạy lồng ghép có nghĩa là đưa những nội dung GD có liên quan vào quá trình dạy học các môn học như: lồng ghép GD đạo đức, lối sống; GD pháp luật; GD chủ quyền quốc gia về biển giới, biển đảo; GD sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, ATGT… vào các môn học có liên quan như môn GDCD, văn học ”
“Hầu hết các trường đều phải lồng ghép các chương trình giáo dục vào tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khoá dưới cờ như:”
Trang 29- Tuyên truyền, giáo dục HS chấp hành các quy định về an toàn giao thông + Thường xuyên nhắc nhở, đưa thông tin liên quan đến trật tự an toàn giao thông vào nội dung sinh hoạt đầu tuần, lễ chào cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội, trên bảng tin của trường;
+ Mỗi HS cam kết gương mẫu thực hiện và vận động gia đình, bạn bè chấp hành các quy định về an toàn giao thông, giữ gìn và bảo vệ các công trình giao thông công cộng
+ Tích cực tổ chức có hiệu quả “Tháng an toàn giao thông quốc gia” vào tháng
9 hằng năm
+ Biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân HS có thành tích trong công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông; xử lý nghiêm những tập thể và cá nhân vi phạm quy định về an toàn giao thông;
- Nghe nói chuyện chuyên đề về tình hình giao thông và các điều luật chủ yếu
về an toàn giao thông
- Thảo luận theo các chuyên đề khác nhau về giáo dục trật tự, an toàn giao thông:
+ Thi tìm hiểu về luật giao thông, các biển báo quan trọng
+ Thi kể chuyện về trật tự an toàn giao thông;
+ Thi xử lí tình huống về trật tự, an toàn giao thông;
+ Thi tiểu phẩm, thi hùng biện;
+ Hoạt động câu lạc bộ an toàn giao thông
- Tổ chức cho HS tham gia công tác giữ gìn trật tự, an toàn giao thông ở cổng trường, ở địa phương, giúp các em hình thành và rèn luyện các kĩ năng tham gia giao thông an toàn, phù hợp với lứa tuổi
1.3.4 Các lực lượng tham gia tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
- “Trách nhiệm của nhà trường (Ban giám hiệu, GV chủ nhiệm và GV bộ môn, cán bộ nhân viên nhà trường, cơ quan CSGT, gia đình học sinh, các tổ chức xã hội khác) chỉ là tuyên truyền, giáo dục Luật giao thông đường bộ chứ không có quyền xử phạt nên khó có tính răn đe với các em HS Trong trường hợp HS vi phạm và cảnh sát giao thông gửi thông báo về trường, lúc đó nhà trường cũng chỉ có thể đưa ra hình thức xử lý ở các mức khác nhau như nhắc nhở, cảnh cáo, xếp hạnh kiểm yếu ghi vào học bạ nhưng việc xử lý HS vi phạm ở mỗi trường THCS lại khác nhau và thiếu tính đồng bộ nên số lượng HS vi phạm Luật giao thông ở trường này giảm thì ở trường khác lại tăng lên Do đó, để nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của học sinh, nhà trường, gia đình và các ngành chức năng cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ,
Trang 30thường xuyên Trong đó, nhà trường đóng vai trò chủ đạo trong tổ chức các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường (lập kế hoạch, tổ chức và kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động) nhằm tuyên truyền, giáo dục Luật giao thông đường bộ đồng thời chủ động phối với các lực lượng XH trong công tác giáo dục.”
VD: Nhà trường phối hợp với gia đình; Nhà trường phối hợp với cơ quan cảnh sát giao thông; Nhà trường phối hợp với các tổ chức xã hội
- “Cơ quan cảnh sát giao thông: Nhà trường phối hợp với cơ quan cảnh sát giao thông tuyên truyền phổ biến các kiến thức pháp luật về trật tự ATGT, các quy tắc bảo đảm an toàn giao thông đối với người điều khiển xe máy, xe đạp điện, xe thô sơ và người đi bộ; việc cần thiết phải đội mũ bảo hiểm, ý nghĩa các biển báo giao thông, kỹ năng xử lý các tình huống và văn hóa khi tham gia giao thông.”
- “Gia đình học sinh: Gia đình, người thân có ảnh hưởng rất lớn tới trẻ em khi giáo dục ý thức tham gia giao thông cho học sinh Việc gia đình chấp hành luật giao thông như thế nào, ý thức tuân thủ khi tham gia giao thông ra sao,… đều có ảnh hưởng trực tiếp tới việc xây dựng và hình thành văn hóa giao thông cho học sinh.”
- “Các tổ chức xã hội khác: Nhà trường phối hợp với Đoàn TN, đội thiếu niên tiền phong, các ban, ngành liên quan của địa phương tiếp tục xây dựng mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tự giác chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông; văn hóa giao thông và các kỹ năng tham gia giao thông an toàn; kiểm tra, rà soát, tổ chức giao thông tại các nhà trường cho phù hợp để bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng, tài sản của học sinh, giáo viên và nhà trường.”
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
1.4.1 Mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
Công tác quản lý giáo dục an toàn giao thông ở trường THCS đạt hiệu quả cao cũng chính là việc nhà quản lý thực hiện tốt các chức năng quản lý của mình Chức năng quản lý là một loại hoạt động quản lý đặc biệt, sản phẩm của quá trình phân công lao động và chuyên môn hoá trong quản lý, tiêu biểu bởi tính chất tương đối độc lập của những bộ phận quản lý Trong quản lý, chức năng quản lý là một phạm trù quan trọng mang tính khách quan và có tính độc lập tương đối Chức năng quản lý nảy sinh
và là kết quả của quá trình phân công lao động, là bộ phận tạo thành hoạt động quản lý tổng thể, được tách riêng, có tính chất chuyên môn hoá Bởi vậy, việc chủ thể quản lý thực hiện chức năng quản lý đồng nghĩa với việc chủ thể đó thực hiện nội dung của hoạt động quản lý Đó là các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức (nhân sự, tổ chức bộ
Trang 31máy), lãnh đạo (chỉ đạo thực hiện) và kiểm tra
Để thực hiện một chủ trương, chương trình, dự án kế hoạch hóa là hành động đầu tiên của nhà quản lý, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch, là việc đưa toàn bộ hoạt động vào kế hoạch, trong đó chỉ rõ việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định từng bước đi, các biện pháp thực hiện và đảm bảo các nguồn lực
1.4.2 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
Lập kế hoạch là một chức năng của quản lý Lập kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó Chức năng kế hoạch không chỉ dừng ở việc xác định mục tiêu, xây dựng các loại kế hoạch mà phải bao gồm cả quá trình triển khai thực hiện và điều chỉnh kế hoạch Tùy từng nội dung, Hiệu trưởng sẽ lập kế hoạch khác nhau như:”
- Lập kế hoạch giáo dục ATGT cho HS theo năm học, tháng, tuần, cho toàn trường và cho từng khối lớp một cách chặt chẽ để đảm bảo tính hệ thống và hoàn chỉnh của kế hoạch năm học, kế hoạch từng học k của nhà trường.”
- Xác định rõ các nội dung cần giáo dục và quyết định chọn hoạt động trải nghiệm để có thể lồng ghép mục tiêu giáo dục ATGT cho HS trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của nhà trường Lập kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng
về giáo dục ATGT cho học sinh”
- Lập kế hoạch đầu tư mua sắm cơ sở vật chất tổ chức giáo dục ATGT cho học sinh Hiệu trưởng dựa trên những định hướng lớn về HĐGD ATGT của Đảng, Chính phủ, Bộ GD&ĐT, các văn bản hướng dẫn thực hiện của các cấp quản lý và căn cứ vào điều kiện thực tế của nhà trường về tổ chức bộ máy, về nguồn lực và các điều kiện khác để xây dựng kế hoạch hoạt động Kế hoạch phải mang tính cụ thể, tức là ác định mục tiêu cần đạt, dự kiến các nguồn lực để thực hiện (nhân lực, tài lực, vật lực), phân
Trang 32bố thời gian hợp lý và quyết định những biện pháp có tính khả thi để thực hiện Kế hoạch đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:”
- Khảo sát tình hình thực trạng nhằm định hướng các nội dung và hình thức GDATGT sao cho phù hợp với đặc điểm của nhà trường, của HS, của đội ngũ GV,…”
- Xác định mục tiêu của HĐGD ATGT: Cần chỉ ra HĐGD ATGT nhằm vào đối tượng nào, GD để đối tượng ấy thu nhận được những kiến thức, kỹ năng và có thái độ như thế nào Nói cụ thể hơn là sau khi được GDATGT thì các em HS sẽ đạt được mức
độ như thế nào so với yêu cầu của pháp luật đối với một người tham gia giao thông.”
- Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực và thời gian) HĐGD ATGT: Đây là công việc chuẩn bị về tổ chức nhằm định hướng được chọn ai, ở đâu để báo cáo giảng viên, chi phí cho mọi hoạt động về GDATGT sẽ ở nguồn nào, tài liệu và phương tiện vật chất khác (như hội trường, máy móc thiết bị, tranh ảnh tài liệu, mô hình,…) được khai thác ở đâu, thời lượng để thực hiện chương trình GDATGT và tổ chức vào thời gian nào trong năm học,…”
- Dự kiến các biện pháp thực hiện và hình thức thực hiện mục tiêu GDATGT:
Dự kiến các biện pháp và hình thức tổ chức là việc làm cũng không kém phần quan trọng Việc này được thực hiện khi thực hiện chương trình GDATGT Nó thể hiện việc
tổ chức GD tập trung cả thời gian, hay tập trung từng giai đoạn, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại trường hay tổ chức kết hợp với tham quan thực tế, …”
1.4.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
* Tổ chức bộ máy quản lý”
- “Thành lập Ban chỉ đạo giáo dục an toàn giao thông.”
- “Quy định chức năng, nhiệm vụ cho từng thành viên trong Ban chỉ đạo.”
- “Xây dựng quy chế phối hợp trong giáo dục an toàn giao thông.”
- “Ban hành văn bản hướng dẫn về giáo dục an toàn giao thông cho học sinh.”
* Tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục”
- Xác định rõ các nội dung giáo dục an toàn giao thông cần giáo dục cho học sinh.”
- Xác định các hình thức giáo dục phù hợp với từng nội dung an toàn giao thông”
- Lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục an toàn giao thôngvào từng môn học cụ thể.”
* Tổ chức các hoạt động giáo dục ATGT qua HĐGD NGLL
Thông qua các giờ chào cờ, các cuộc tuyên truyền, các cuộc thi tìm hiểu Luật giao thông GD cho HS thực hiện đúng luật giao thông, có văn hóa khi tham
Trang 33gia giao thông.”
Việc tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy GD ATGT trong nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu về GD ATGT cho HS và tạo nên sức mạnh của tập thể, nếu việc phân phối và sắp xếp các nguồn lực được tổ chức một cách khoa học và hợp lý Chúng ta có thể thực hiện chức năng này như một quá trình gồm 5 bước sau:”
+ Lập danh sách các công việc cần hoàn thành để đạt được mục tiêu về GD ATGT cho HSTHCS.”
+ Phân chia toàn bộ công việc thành các nhiệm vụ để các thành viên hay tổ nhóm trong và ngoài nhà trường thực hiện một cách thuận lợi và hợp logic.”
+ Kết hợp các nhiệm vụ một cách logic và hiệu quả.”
+ Thiết lập một cơ chế điều phối, tạo thành sự liên kết hoạt động giữa các thành viên hay bộ phận chuyên môn, chức năng tạo điều kiện đạt được mục tiêu giáo dục một cách dễ dàng.”
+ Theo dõi, đánh giá tính hiệu nghiệm của của cơ cấu tổ chức và tiến hành điều chỉnh nếu cần thiết để đảm bảo đạt được mục tiêu theo đúng tiến độ đã định.”
Như vậy, căn cứ vào nội dung và yêu cầu giáo dục ATGT cho học sinh, các trường THCS có thể lựa chọn những hình thức và phương pháp giáo dục ATGT phù hợp với điều kiện thực tế của trường mình Từ đó có thể tổ chức các hoạt động giáo dục sao cho hiệu quả nhất và thiết kiệm nhất, phù hợp nhất với điều kiện cụ thể của trường mình Hiệu trưởng nhà trường căn cứ kế hoạch năm học và từng học k để có
sự phân công phụ trách các nội dung giáo dục sao cho hợp lý Để việc gì trong quá trình giáo dục ATGT cũng có người phụ trách và việc gì cũng được giám sát thực hiện chặt chẽ Căn cứ vào sự lựa chọn các hình thức và phương pháp giáo dục ATGT cho HSở các khối lớp, hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục ATGT theo kế hoạch và theo sự phân công đã được tiến hành trước đó
1.4.4 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
“Chỉ đạo là chức năng được thể hiện rõ trong nội dung của khái niệm quản lý Sau khi lập kế hoạch và cơ cấu bộ máy GDATGT trong trường thì khâu vận hành và điều khiển hệ thống là cốt lõi của chức năng chỉ đạo Nội dung của chức năng này là quá trình tác động của Hiệu trưởng tới mọi thành viên của nhà trường, nhằm biến những yêu cầu chung về HĐGD ATGT của nhà trường thành nhu cầu, hoạt động của từng người, trên cơ sở đó mọi người tích cực tự giác tham gia và đem hết khả năng của mình để làm việc Do vậy việc chỉ đạo các HĐGD ATGT là cơ sở để phát huy các động lực cho việc thực hiện các mục tiêu GDATGT cho HS trong các trường THCS
Trang 34Việc chỉ đạo các hoạt động GDATGT, Hiệu trưởng cần thực hiện các nội dung sau đây:”
- Chỉ đạo xây dựng ý tưởng các hoạt động giáo dục an toàn giao thông Chỉ đạo giáo viên các lớp xây dựng ý tưởng thiết kế các hoạt động để giáo dục an toàn giao thông cho học sinh
- Chỉ đạo thiết kế hoạt động giáo dục an toàn giao thông thông
- Chỉ đạo tổ chức thực hiện giáo dục an toàn giao thông
- Chỉ đạo giáo viên thực hiện GDATGT qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
- Chỉ đạo xây dựng các mối quan hệ phối kết hợpvới các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong tổ chức giáo dục an toàn giao thông cho học sinh
1.4.5 Kiểm tra đánh giá thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
“Đây là chức năng quan trọng của nhà quản lý trong việc quản lý các hoạt động
GD ATGT nói riêng, cũng như quá trình quản lý nói chung Có thể nói, chức năng này xuyên suốt quá trình quản lý và là chức năng của mọi cấp quản lý Kiểm tra, đánh giá
là một hoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành vi của cá nhân hay một bộ phận trong quá trình thực hiện quyết định Ngoài ra, còn có thể hiểu kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độ phù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lý (GV, NV, HS,…) với các quyết định quản lý đã lựa chọn
Quá trình kiểm tra/ giám sát là tiến trình điều chỉnh và tự điều chỉnh liên tục và thường diễn ra theo trình tự sau:”
“+ Thiết lập các tiêu chuẩn mà một HS cần đạt được khi kết thúc một quá trình
“+ Tiến hành điều chỉnh các tiêu chuẩn nếu cần thiết Trên thực tế, có những vấn đề khi triển khai thực hiện mới lộ ra những bất cập, thiếu tính khả thi Khi đó, việc kiểm tra giám sát sẽ giúp Hiệu trưởng thấy có thể có những tiêu chuẩn, tiêu chí không còn phù hợp phải thay đổi.”
“Việc kiểm tra phải được tiến hành thường xuyên, liên tục để có sự điều chỉnh kịp thời các nội dung và hình thức, phương pháp giáo dục ATGT cho có hiệu quả
Trang 35“Trước hết, xây dựng cơ chế phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh, giữa nhà trường với các lực lượng xã hội.”
“Xây dựng kế hoạch theo từng học k cho hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, trong đó thể hiện rõ mục đích của hoạt động cần đạt được, trách nhiệm của các bên liên quan, thời gian thực hiện và nguồn lực cần được huy động.”
“Quản lý việc phối hợp là hoạt động điều hành sự phối hợp của các lực lượng giáo dục theo kế hoạch và cam kết nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Có sự đánh giá, rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động, lấy ý kiến đánh giá phản hồi từ phía HS, GV, các lực lượng về hiệu quả các hoạt động GD ATGT
đã thực hiện Để phát huy được sức mạnh tổng hợp của nhà trường, gia đình, tổ chức đoàn thể, XH trong việc GD ATGT, BGH cần quản lý một cách có hiệu quả việc phối hợp thực hiện của các lực lượng”
“Tổ chức và chỉ đạo thực hiện sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trên cơ sở kế hoạch đã đề ra, đảm bảo tổ chức thức hiện theo đúng mục đích, huy động đầy đủ nguồn lực và có kết quả và có hiệu quả.”
“Thường xuyên kiểm tra, giám sát và đánh giá các hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục ATGT cho học sinh.”
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh ở trường trung học cơ sở
1.5.1 Năng lực của cán bộ quản lý giáo dục
Trong nhà trường CBQLGD bao gồm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn, trong đó quan trọng nhất là sự chỉ đạo của Hiệu trưởng Hiệu trưởng là người người đứng đầu và chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước về chất lượng và hiệu quả của cơ sở giáo dục mà mình đang quản lý Hiệu trưởng có nhiệm vụ
và quyền hạn được quy định trong Điều lệ trường THCS như:”
Trang 36- “Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;”
- “Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;”
- “Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;”
- “Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dông giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;”
- “Quản lý HS và các hoạt động của HS do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;”
- “Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;”
- “Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;”
- “Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;”
- “Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.”
1.5.2 Năng lực của giáo viên
Giáo viên là yếu tố quan trọng nhất cho chất lượng giảng dạy bởi vì giáo viên là người hướng dẫn, dẫn dắt người học tiếp cận tri thức, kiến thức theo mục đích của chương trình giáo dục ATGT Do đó giáo viên không chỉ nắm vững nội dung một bài học của mình truyền đạt mà phải nắm được kiến thức của cả chương trình môn học, phần học để liên kết, hệ thống hóa kiến thức cần thiết giúp HS dễ nắm bắt những nội dung chính của bài học, môn học, phần học Khi nắm chắc kiến thức giáo viên sẽ tự tin trong quá trình truyền thụ, tránh được sự phụ thuộc vào giáo án, chủ động dẫn dắt người học tiếp cận kiến thức theo mục đích của mình Ngoài việc trang bị kiến thức chuyên môn, giáo viên cần phải có kinh nghiệm và kiến thức thực tiễn Điều đó giúp bài giảng sinh động, gắn kết được nội dung bài giảng với thực tiễn thông qua những minh họa, ví dụ thực tiễn Từ đó người học dễ tiếp thu bài, dễ nhớ bài bởi nội dung bài giảng gần gũi, gắn liền với cuộc sống Cùng với đó, năng lực tổ chức HĐGD ATGT sẽ gây được hứng thú học tập cho trẻ, kích thích sự suy nghĩ độc lập, sáng tạo của các em
Trang 37góp phần làm tăng hiệu quả giờ dạy”
1.5.3 Trình độ nhận thức và đặc điểm tâm lý của HS THCS
“Nhận thức là khâu đầu tiên trong mỗi quá trình hoạt động Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động sẽ giúp đối tượng thay đổi từ hoạt động mang tính thụ động trở lên chủ động, từ hoạt động mang tính tự phát sẽ chuyển sang hoạt động mang tính tự giác và đạt hiệu quả cao.”
“Nếu HS nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của giáo dục ATGT trong nhà trường thì các em sẽ thực hiện tốt những quy định trong Luật giao thông, tham gia giao thông có văn hoá Ngược lại, nếu HS chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả của việc vi phạm giao thông có thể gây tai nạn, thương tích, cản trở giao thông, gây sự bất bình trong xã hội thì quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông ở trường THCS không đạt hiệu quả như mong muốn.”
“Hơn nữa lứa tuổi dậy thì của HSTHCS có rất nhiều biến đổi Các em luôn cho
là mình đã lớn, có thể làm chủ được mình, không cần nhờ đến sự đưa đón của gia đình, muốn thể hiện mình với bạn bè, muốn người khác phải tôn trọng ý kiến của mình Tuy nhiên với vốn sống và kinh nghiệm cá nhân chưa nhiều nên HSTHCS dễ bị làm lung lay ý chí trong hành vi, hoạt động của mình Điều này cũng ảnh hưởng nhiều đến công tác quản lý hoạt động giáo dục ATGT.”
1.5.4 Gia đình và các lực lượng XH
“Nhận thức về tầm quan trọng, sự cần thiết phải giáo dục ATGT cho HSTHCS của các lực lượng giáo dục trong nhà trường đặc biệt quan trọng Trong nhà trường mà các đoàn thể và giáo viên đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm xem nhẹ công tác giáo dục ATGT, chỉ coi trọng hoạt động dạy học thì mọi văn bản chỉ đạo, mọi hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cho HS về ATGT sẽ không được thực hiện tốt, thậm chí chỉ mang tính hình thức, chống đối và sẽ không phát huy được tính tự giác thực hiện và thay đổi hành vi của HS khi tham gia giao thông.”
“Ý thức chấp hành giao thông của các em HS ngày càng kém một phần do trách nhiệm của gia đình Nhiều bậc phụ huynh nắm rõ luật nhưng vẫn làm ngơ, dung túng cho con cái vi phạm Việc để cho HS đi xe đạp điện, xe máy điện mà không đội mũ bảo hiểm đến trường hay đưa, đón con mà không bắt con đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông… xuất phát từ chính sự thiếu ý thức, nuông chiều con của cha mẹ Để nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông của học sinh, nhà trường, gia đình và các ngành chức năng cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ, thường xuyên.”
1.5.5 Chương trình giáo dục trung học cơ sở
Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 989/CĐ-TTg ngày 14/8/2019 về bảo đảm trật tự, ATGT trong thời gian lễ Quốc khánh 2-9 và khai giảng năm học mới
Trang 382019-2020 Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu: Các trường học đẩy mạnh giáo
dục kiến thức và kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho HSSV; chỉ đạo việc ký cam kết chấp hành quy định ATGT giữa nhà trường, gia đình và học sinh; phối hợp với cơ quan chức năng, chính quyền địa phương bảo đảm trật tự, ATGT khu vực cổng trường học; tiếp tục triển khai Mô hình “Cổng trường an toàn” Tuy nhiên, hiện nay việc giáo dục ATGT cho HSđa số chú trọng việc tuyên truyền, chưa có chương trình cụ thể, một
số ít nội dung được lồng ghép vào môn học, chủ yếu là môn giáo dục công dân
1.5.6 Hệ thống văn bản pháp quy quy định về ATGT
Điều 6 Luật giao thông đường bộ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2001) quy định: “Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo có trách nhiệm đưa pháp luật giao thông đường bộ vào chương trình giảng dạy trong nhà trường”
“Chuyên đề giáo dục này được tổ chức theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT nhằm tạo điều kiện cho HS các trường THCS trên địa bàn thành phố có điều kiện giao lưu, trao đổi kiến thức về luật ATGT, góp phần nâng cao ý thức chấp hành luật cho HSvà người thân khi tham gia giao thông, từ đó chung tay xây dựng nếp sống văn minh đô thị và văn hóa giao thông Từ chuyên đề này cũng củng cố hoạt động giáo dục trong các giờ sinh hoạt tập thể, sinh hoạt ngoại khóa.”
1.5.7 Cơ sở vật chất, phương tiện dạy học
“Cơ sở vật chất và phương tiện dạy học có tác động nhất định đến quá trình dạy học Cơ sở vật chất tốt tạo môi trường thoải mái cho cả người dạy và người học, do đó, tạo điều kiện cho HS tiếp thu và ghi nhớ bài được hiệu quả hơn Phương tiện dạy học tốt, đặc biệt là phương tiện hiện đại giúp giáo viên tăng thêm sự hấp dẫn của bài học, lôi cuốn học viên qua những hình ảnh, phim minh hoạ hoặc những sơ đồ hoá kiến thức nội dung bài giảng giúp HS dễ nhớ bài, nhớ lâu hơn.”
“Hoạt động giáo dục ATGT được thực hiện dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng: vui chơi giải trí, văn nghệ, thể dục thể thao, tham quan dã ngoại, câu lạc bộ giải trí, các cuộc thi trí tuệ, Điều kiện để hoạt động hiệu quả là lớp học, sân bãi, hội trường, và tài chính chi phí tổ chức hoạt động, do đó cần có biện pháp xây dựng điều kiện hoạt động, một vài biện pháp cần thiết như sau:”
- “Cải tạo điều kiện sẵn có như: sân chơi, lớp học, phòng thí nghiệm, phòng bộ môn, thư viện, thiết bị, và sử dụng phù hợp với từng hoạt động.”
- “Huy động khả năng đóng góp của xã hội.”
- “Trang bị phương tiện cần thiết.”
- “Xây dựng kế hoạch phát triển lâu dài”
Trang 39Tiểu kết Chương 1 ”
Tại chương 1 tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài Bao gồm các nội: Trình bày tổng qua các nội dung nghiên cứu ở trong và ngoài nước có liên quan đén đề tài, những khái niệm cơ bản, vai trò vị trí, tầm quan trọng, mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục an toàn giao thông cho HS trung học cơ sở; qua đó cho thấy nội dung giáo dục ATGT là một bộ phận quan trọng trong nội dung giáo dục toàn diện cho học sinh Ngoài ra tại chương 1, tác giả đã trình bày những nội dung về hoạt động
và quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS các trường trung học cơ sở thông qua cách tiếp cận của các chức năng quản lý ( kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra); những yếu tố tác động ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho HS các trường trung học cơ sở Đây là cơ sở để tác giả khảo sát và phân tích đánh giá thực trạng giáo dục an toàn giao thông cho HS trung học cơ sở ở thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh tại chương 2.”
Trang 40CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ TRẢNG BÀNG TỈNH TÂY NINH
2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu
2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh
Thị xã Trảng Bàng nằm ở phía đông nam tỉnh Tây Ninh, có tuyến quốc lộ
22 nối Thành phố Hồ Chí Minh và thủ đô Phnôm Pênh của Campuchia đi qua Thị xã
có vị trí địa lý:
Phía đông nam giáp huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh
Phía tây giáp Bavet, Campuchia và huyện Gò Dầu
Phía nam giáp huyện Đức Huệ và huyện Đức Hòa thuộc tỉnh Long An
Phía bắc giáp huyện Bến Cầu, huyện Dương Minh Châu, huyện Gò Dầu và huyện Dầu Tiếng (qua sông Sài Gòn), tỉnh Bình Dương
Thị xã Trảng Bàng có diện tích 340,14 km², dân số năm 2019 là 161.831 người, mật
độ dân số đạt 476 người/km²
Trảng Bàng nằm trên khu vực địa hình bán bình nguyên phù sa cổ đặc trưng của vùng Đông Nam Bộ, chuyển tiếp từ Tây Nguyên xuống Đồng bằng sông Cửu Long, địa hình nghiêng dần từ đông bắc xuống tây nam, chiều cao trung bình từ 1m ở
xã Phước Bình đến hơn 40m ở xã Đôn Thuận
Về thổ nhưỡng, thị xã có 3 nhóm đất chính Đất xám chiếm 76,6 , đất phù sa chiếm 2,6 , đất phèn chiếm 20,1 Khí hậu nóng ẩm quanh năm rất phù hợp với nhiều loại cây trồng
Về sông ngòi, có 2 sông lớn chảy qua là sông Vàm Cỏ Đông chảy trong phạm
vi thị xã dài 11,25 km, lưu lượng mùa lũ 40m3/giây, lúc kiệt nước 13m³/s Sông Sài Gòn chảy qua trong phạm vi thị xã dài 23,25 km, lưu lượng bình quân 59m³/s Các phụ lưu của 2 sông này chảy qua địa bàn thị xã như: rạch Gò Suối, rạch Trà Cao, rạch Trảng Bàng, rạch Môn, rạch Cầu Trường Chùa, rất thuận lợi cho thuyền, ghe đi lại quanh năm
Nước ngầm ở Trảng Bàng khá phong phú, tập trung ở các xã phía Đông Riêng các xã phía Tây việc khai thác nước ngầm bằng đào giếng còn gặp nhiều khó khăn vì đất nhiễm phèn và dễ sụp lở Ngày nay, hệ thống giao thông này phục vụ cho sự đi lại
và giao lưu hàng hoá của nhân dân với các địa phương khác Hệ thống kênh tưới, kênh tiêu đang được hoàn thiện