Ứng Dụng Cntt Trong Giáo Dục Và Đào Tạo

Ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạo Ứng dụng CNTT trong Ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạogiáo dục và đào tạo ThS Lưu Thị Bích HươngThS Lưu Thị Bích Hương Khoa CNTT – ĐHSP Hà Nội 2Khoa CNTT –[.]

Ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạo

ThS: Lưu Thị Bích Hương Khoa CNTT – ĐHSP Hà Nội 2

Giới thiệu

CNTT đã và đang thâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực, ngày càng trở nên quan trọng và không thể thiếu trong việc phát triển kinh tế và

xã hội, trong đó có lĩnh vực GD&ĐT Mặt khác GD&ĐT lại được coi là một lĩnh vực có khả năng ứng dụng rộng rãi những thành tựu của CNTT, đồng thời có vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng sự phát triển của bản thân ngành công nghiệp CNTT

Giới thiệu

CNTT được ứng dụng trong GD&ĐT theo

2 dạng:

- CNTT là một nội dung GD&ĐT

- CNTT như một môi trường, một công cụ, phương tiện

CNTT là một nội dung GD&ĐT

Đó là những vấn đề kiến thức, kỹ năng thuộc lĩnh vực CNTT mà CBQL, GV, HS phải học hỏi

để nâng cao hiểu biết và vận dụng vào công việc của mình; những ngành nghề CNTT mới xuất hiện cần được đưa vào đào tạo để phát triển nguồn nhân lực đáp ứng sự phát triển của ngành công nghiệp CNTT

CNTT như một môi trường

Một công cụ, phương tiện sử dụng rất hữu hiệu trong hoạt động quản lý hoạt động dạy và học

Ngày nay, với sự phát triển và ứng dụng vượt bậc của công nghệ thông tin trong nhiều lĩnh vực, xã hội đã có nhiều thay đổi lớn theo hướng luôn luôn đổi mới, hiện đại Giáo dục là một trong những ngành đã được thừa hưởng sự phát triển này và đang có những ảnh hưởng hết sức tích cực, tiến bộ cũng như sẽ còn tiếp tục được ứng dụng công nghệ thông tin một cách mạnh

mẽ và toàn diện hơn

Giáo dục là một trong những ngành được đánh giá chung là có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin tốt nhất, đặc biệt là trong lĩnh vực giảng dạy và học tập, nghiên cứu bởi vì nền kinh tế tương lai gần là nền kinh tế tri thức và tri thức điện

tử

Và để phát huy tốt nhất việc ứng dụng CNTT vào giáo dục cũng như để thực hiện một cách triệt để, chính xác yêu cầu về đổi mới phương pháp giáo dục thì việc đầu tiên cần làm là đưa ra các hệ thống ứng dụng CNTT phục vụ hoạt động dạy và học

Bộ Giáo dục và đào tạo đã có những thay đổi căn bản về định hướng giáo dục trong những năm gần đây Đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng học sinh là một trong những vấn đề cơ bản, then chốt của việc đổi mới giáo dục, mà biểu hiện cụ thể nhất của nó là đưa công nghệ thông tin vào hỗ trợ giải quyết vấn đề

Theo 55-2008-CT-BGDĐT

“CNTT là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục, góp phần nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục Phát triển nguồn nhân lực CNTT và ứng dụng CNTT trong giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng có

ý nghĩa quyết định sự phát triển CNTT của đất nước”

1 Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của

CNTTvà triển khai có kết quả cao yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong năm học 2008-2009 là  “Năm học đẩy mạnh ứng dụng CNTT, đổi mới quản lý tài chính và xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Theo 55-2008-CT-BGDDT

2 Xây dựng hệ thống đơn vị công tác chuyên

trách về CNTT trong ngành

3 Phát triển mạng giáo dục (EduNet) và các

dịch vụ công về thông tin giáo dục trên Internet

4 Đẩy mạnh một cách hợp lý việc triển khai

ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy và học ở từng cấp học

Theo 55-2008-CT-BGDĐT

5 Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong điều hành

và quản lý giáo dục

6 Tăng cường giảng dạy, đào tạo và nghiên

cứu ứng dụng về CNTT

7 Đẩy mạnh hợp tác quốc tế và xã hội hoá

8 Công tác thi đua, đánh giá kết quả ứng dụng

CNTT

9 Tổ chức thực hiện

Theo 55-2008-CT-BGDĐT

Nhìn nhận về tình hình ứng dụng

CNTT trong giáo dục

Hiện nay, việc áp dụng CNTT trong quản lý đã được

Bộ GD – ĐT triển khai áp dụng Đó là lập hệ thống Email cho các Sở, phòng, trường cấp 3 để tiện việc trao đổi thông tin Việc làm này rất hay, giúp cho các trường nhận công văn một cách nhanh chóng, đỡ tốn kém cũng như những báo cáo gởi về Phòng GD – ĐT cũng nhanh hơn Tuy nhiên, việc trao đổi thông tin theo kiểu này theo tôi được biết chưa được áp dụng rộngrãi.

Một vấn đề ở cấp độ quản lý chưa thực sự triển khai việc áp dụng CNTT mạnh mẽ đó là các Sở GD – ĐT, các Phòng GD – ĐT chưa thành lập cho mình một trang Web Nếu có được một trang Web, thì người dân có thể theo dõi được những vấn đề liên quan đến GD cũng như góp ý, phản ánh cho giáo dục Hơn nữa, trang Web cũng sẽ là nơi chứa các tài nguyên giáo dục, khi đó GV có thể tham khảo hoặc đóng góp cho nguồn tài nguyên GD ở địa phương mình công tác

Về chuyên môn giảng dạy

Để áp dụng được CNTT trong dạy học có hiệu quả thì theo tôi GV cần phải có được những kỹ năng

cơ bản sau:

* Soạn thảo văn bản

* Bảng tính điện tử (MS Excel)

* Trình diễn điện tử (MS PowerPoint, Violet, )

* Sử dụng trình duyệt web: trao đổi và tìm kiếm thông tin trên mạng Internet hoặc mạng nội bộ.

* Thiết kế trang web, blog cá nhân

Hiện tại, giáo dục Việt Nam đã có bước chuyển khá rõ nét trong nhận thức cũng như trong thể hiện của phương pháp dạy học Từ thủ công phấn viết bảng sang đến tài liệu dạng bản mềm, rồi đến tài liệu và bài giảng được thiết kế theo hướng sử dụng các công cụ trình diễn, rồi đến các công cụ có tính năng tương tác cao, tiếp theo là các công cụ phần mềm chuyên dụng có kèm sẵn tư liệu minh họa được xây dựng sẵn cho các môn học đi sát chương trình sách giáo khoa Giáo án điện tử đang được hiểu theo thiên hướng này, là một nhánh của thiết

bị dạy học điện tử.

1 Giai đoạn phấn viết bảng được chuyển thành các file văn bản (MS Word, ) lưu trữ trên máy tính (giai đoạn thô sơ).

2 Giai đoạn sử dụng các công cụ có sẵn của bộ công cụ phần mềm MS Office để tạo các bài trình bày điện tử theo motif của Microsoft (giai đoạn sơ khai của việc ý thức về việc thay đổi nhận thức về cách trình bày).

Sự “tiến hoá” của “Giáo án điện tử”

Sự “tiến hoá” của “Giáo án điện tử”

3 Giai đoạn sử dụng một số công cụ soạn và trình bày bài giảng điện tử nhưng thiên về việc

tô vẽ các màu sắc và hiệu ứng bay nhảy chữ nghĩa một cách màu mè (giai đoạn khai thác được khá triệt để tính năng của phần mềm MS PowerPoint và một số công cụ soạn bài giảng

có tính cách bắt chước MS PowerPoint hay có tính chất tập trung vào việc tạo các hệ thống màu và bảng biểu, hình vẽ đơn giản và cơ bản).

Sự “tiến hoá” của “Giáo án điện tử”

4 Giai đoạn khai thác thực sự tính năng và hiệu quả của 1 bài giảng điện tử đúng nghĩa:

- Được số hoá trên máy tính

- Có khả năng in ấn và phát hành nhanh chóng các bài giảng ngay lập tức dưới dạng văn bản giấy

- Khả chuyển đơn lẻ và khả chuyển hệ thống (trên diện rộng)

- Chia sẻ và chỉnh sửa, biên tập, phân phối lại một cách

Trên máy chiếu, thời gian quy định cho từng hoạt động trên lớp, danh sách và nội dung các tư liệu sẽ sử dụng cho bài giảng cụ thể này,…và các công cụ đi kèm như vẽ đồ thị, vẽ hình minh hoạ ngay trên lớp…) Hình thức thể hiện bài giảng trên máy tính và máy chiếu – projector có nhiều kiểu để lựa chọn tuỳ theo sở thích và lựa chọn của GV nhằm tăng tính sinh động và phong phú của bài giảng cũng như tạo sự chủ động cho GV trong quá trình truyền đạt kiến thức cho HS Bài giảng có thể được đóng gói riêng lẻ để gửi đi hoặc mang đi các địa điểm khác nhau một cách nhanh chóng và sử dụng trên máy tính khác bất

kỳ Hệ thống bài giảng có khả năng chia sẻ cho tất cả các thành viên trong hệ thống

Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy

học bằng CNTT

Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin so với phương pháp giảng dạy truyền thốnglà:

-Môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh vedeo, camera … với âm thanh, văn bản, biểu đồ … được trình bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn nhằm đạt hiệu quả tối đa qua một quá trình học đa giác quan;

- Kĩ thuật đồ hoạ nâng cao có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội trong con người

mà không thể hoặc không nên để xảy ra trong điều kiện nhà trường;

Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy

học bằng CNTT

- Công nghệ tri thức nối tiếp trí thông minh của con người, thực hiện những công việc mang tính trí tuệ cao của các chuyên gia lành nghề trên những lĩnh vực khác nhau;

- Những ngân hàng dữ liệu khổng lồ và đa dạng được kết nối với nhau và với người sử dụng qua những mạng máy tính kể cả Internet … có thể được khai thác để tạo nên những điều kiện cực kì thuận lợi

và nhiều khi không thể thiếu để học sinh học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo, được thực hiện độc lập hoặc trong giao lưu.

Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy

học bằng CNTT

Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho HS dễ thấy, dễ tiếp thu và bằng suy luận có lý, HS có thể có những dự đoán về các tính chất, những quy luật mới Đây là một công dụng lớn của CNTT và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học Có thể khẳng định rằng, môi trường CNTT và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ của HS và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học tập mới.

Các thách thức

Theo nhận định của một số chuyên gia, thì việc đưa công nghệ thông tin và truyền thông ứng dụng vào lĩnh vực giáo dục và đào tạo bước đầu đã đạt được những kết quả khả quan Tuy nhiên, những gì đã đạt được vẫn còn hết sức khiêm tốn Khó khăn, vướng mắc và những thách thức vẫn còn ở phía trước bởi những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn Chẳng hạn:

Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học nhưng trong một mức độ nào đó, thì công

cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ GV hoàn toàn trong các bài giảng của họ Nó chỉ thực sự hiệu quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn, không nhiều kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho học sinh, vì GV sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên một mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại từng

“slide” như khi dạy trên máy tính điện tử Những mạch kiến thức “vận dụng” đòi hỏi GV phải kết hợp với phấn trắng bảng đen và các phương pháp dạy học truyền

Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng về CNTT ở một số GV vẫn còn hạn chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh Mặc khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, sự uy quyền,

áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian tới Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻ đối với GV và đòi hỏi

GV phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học đồng thời phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống Điều đó làm cho CNTT, dù đã được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và tính hiệu quả của nó

Việc sử dụng CNTT để đổi mới phương pháp dạy học chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạm dụng nó.

Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng CNTT còn lúng túng, chưa xác định hướng ứng dụng CNTT trong dạy học Chính sách, cơ chế quản lý còn nhiều bất cập, chưa tạo được

sự đồng bộ trong thực hiện Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học bằng phương tiện chiếu projector, … còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn

sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp và hiệu

- Việc kết nối và sử dụng Internet chưa được thực hiện triệt để và có chiều sâu; sử dụng không thường xuyên do thiếu kinh phí, do tốc

độ đường truyền Công tác đào tạo, Công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chỉ mới dừng lại ở việc xoá mù tin học nên giáo viên chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và công sức để sử dụng CNTT trong lớp học một cách có hiệu quả

CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ ỨNG DỤNG CNTT

TRONG ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ

GIẢNG DẠY TRONG NHÀ TRƯỜNG

1 Xuất phát từ xu thế phát triển của công nghệ thông tin trong thời đại hiện nay

2 Việc ứng dụng CNTT trong công tác quản lý

và giảng dạy, là yêu cầu bức xúc trong ngành giáo dục trong giai đoạn hiện nay

3 Bước đầu thực hiện nhưng đã chậm trễ trong việc ứng dụng CNTT vào trong quản lý và

Một số kết quả đạt được

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THCS và THPT; trong tháng 7/2007, Sở GD&ĐT Hà Nội kết hợp cùng Công

ty CABRILOG tổ chức 2 lớp tập huấn sử dụng phần mềm dạy toán CABRI II PLUS và CABRI 3D Đối tượng tham dự lớp học gồm chuyên viên phụ trách bộ môn toán của 14 Phòng GD&ĐT, GV dạy bộ môn toán của 14 trường THCS và 30 trường THPT trên địa bàn TP Hà Nội

Một số kết quả đạt được

Thời gian mỗi khoá tập huấn là 4 buổi, kết thúc khoá tập huấn, các học viên đều có sản phẩm là các bài giảng môn toán có ứng dụng phần mềm Cabri Sau khoá tập huấn, các học viên sẽ tiếp tục phối hợp cùng Sở triển khai việc sử dụng phần mềm dạy toán CABRI ở trường THCS và THPT Cabri Géomètre là một phần mềm dạy học đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới Với sự trợ giúp của máy tính, việc xây dựng các đối tượng hình học đã mang lại cách nhìn mới so với cách dựng hình kinh điển bằng giấy, bút, thước kẻ, compa.

CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

5.Xây dựng kế họach tập huấn, hướng dẫn

sử dụng cho cán bộ giáo viên

6 Mời quí thầy cô trong và ngoài nhà

trường, hướng dẫn các phần mềm ứng

dụng tốt cho công tác quản lý, giảng dạy

7 Phân công quí thầy cô sưu tầm các bài soạn, các tư liệu, các phần mềm phục vụ cho giảng dạy

HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ỨNG DỤNG

5 Thông tin liên lạc nhanh chóng hơn.

6 Cha, mẹ học sinh nắm bắt nhanh chóng kịp thời kết quả học tập của con em mình.

Định hướng trong thời gian tới

1 Tiếp tục triển khai phần mềm Kiểm tra trực tuyến (iQB Product Suite)

2 Thông qua mạng Internet, thực hiện thông tin liên lạc

từ trường đến giáo viên và nguợc lại.

3 Triển khai phần mềm Ngân hàng đề thông minh (Intelligent Question Bank).

4 Mã hóa tất cả các loại biểu mẫu trên máy vi tính, trong công tác quản lý ở trường học

5 Khai thác và xây dựng ngân hàng bài soạn điện tử

Định hướng trong thời gian tới

6.Tổ chức hội thảo việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy của từng bộ môn, để đánh giá rút kinh nghiệm.

7.Tổ chức giao lưu, trao đổi học tập các trường bạn.

8 Tiếp tục đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc ứng dụng CNTT.

9 Nối mạng Internet ADSL đến tất cả các phòng dạy giáo án điện tử ở các lớp, để giáo viên có thể dạy trực tuyến.