Ghép tế bào gốc tạo máu tự thân ở người bệnh u lympho tế bào vỏ tại Bệnh viện Truyền Máu Huyết Học báo cáo các trường hợp

Bài viết đánh giá bước đầu hiệu quả điều trị của ghép tế bào gốc tạo máu tự thân trên người bệnh u lympho tế bào vỏ tại bệnh viện Truyền Máu Huyết Học. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu hàng loạt trường hợp bệnh u lympho tế bào vỏ được điều trị bằng phương pháp ghép tế bào gốc tạo máu tự thân tại bệnh viện truyền máu huyết học từ năm 2015-2022.

GHÉP TẾ BÀO GỐC TẠO MÁU TỰ THÂN Ở NGƯỜI BỆNH U LYMPHO

TẾ BÀO VỎ TẠI BỆNH VIỆN TRUYỀN MÁU HUYẾT HỌC

BÁO CÁO CÁC TRƯỜNG HỢP

Lê Thế Đức Tài 1 , Nguyễn Thế Quang 1 , Huỳnh Đức Vĩnh Phú 1 , Nguyễn Hạnh Thư 1 , Huỳnh Văn Mẫn 1

TÓM TẮT 53

Đặt vấn đề: Lựa chọn cách thức điều trị trên

người bệnh u lympho tế bào vỏ dựa vào tổng

trạng, bệnh đồng mắc, giai đoạn bệnh Ghép tế

bào gốc tạo máu tự thân là phương pháp điều trị

củng cố được lựa chọn trên đối tượng người bệnh

trẻ, tổng trạng tốt có đáp ứng với hoá trị liệu

Mục tiêu: Đánh giá bước đầu hiệu quả điều

trị của ghép tế bào gốc tạo máu tự thân trên

người bệnh u lympho tế bào vỏ tại bệnh viện

Truyền Máu Huyết Học

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi

cứu hàng loạt trường hợp bệnh u lympho tế bào

vỏ được điều trị bằng phương pháp ghép tế bào

gốc taọ máu tự thân tại bệnh viện truyền máu

huyết học từ năm 2015-2022

Kết quả: Có 6 trường hợp người bệnh u

lympho tế bào vỏ được điều trị củng cố bằng

ghép tế bào gốc tự thân sau 5-8 chu kì hoá trị với

phác đồ có Rituximab 5/6 người bệnh đạt đáp

ứng hoàn toàn trước ghép Tất cả người bệnh đều

đạt kết quả lui bệnh hoàn toàn sau ghép Tác

dụng phụ chủ yếu là sốt giảm bạch cầu hạt,

nhiễm trùng, và viêm niêm mạc mức độ nặng

Cho tới thời điểm hiện tại, 5/6 người bệnh còn

1

Bệnh viện Truyền máu Huyết học

Chịu trách nhiệm chính: Lê Đức Thế Tài

SĐT: 0941.909.739

Email: ductai2209@gmail.com

Ngày nhận bài: 01/8/2022

Ngày phản biện khoa học: 01/8/2022

Ngày duyệt bài: 15/9/2022

sống, 4/6 người bệnh vẫn duy trì mức đáp ứng hoàn toàn 1 người bệnh bị tử vong sau 4 năm điều trị do tái phát

Kết luận: Ghép tế bào gốc tự thân là phương

pháp điều trị hiệu quả, an toàn trên nhóm bệnh u lympho tế bào vỏ

Từ khoá: U lympho tế bào vỏ, ghép tế bào

gốc tự thân

SUMMARY AUTOLOGOUS HEMATOPOIETIC CELL TRANSPLANTATION

OF MANTLE CELL LYMPHOMA

AT BLOOD TRANSFUSION HEMATOLOGY HOSPITAL:

CASE SERIES Background: The choice of initial therapy

for hematology patients with mantle cell lymphoma depends on physical fitness, comorbidities, disease status Autologous hematopoietic stem cell transplantation (AHSCT) consolidation after induction chemotherapy is optimal for eligible patients

Aims: Initial evaluation effectiveness of

autologous hematopoietic stem cell transplantation in patients with mantle cell lymphoma

Method: A retrospective case series of

mantle cell lymphoma treated with autologous hematopoietic stem cell transplantation at Blood Tranfusion Hematology Hospital from

2015-2022

Results: There were 6 cases of mantle cell

lymphoma who received consolidation treatment

with autologous hematopoietic stem cell

transplantation after 5-8 cycles of chemotherapy

with a regimen containing rituximab 5/6 cases

had a complete response before tranplantation

All patients achieved complete response after

transplantation The main complication were

febrile neutropenia, infection and severe

mucositis Up to now, 5/6 patients are still alive

and 4/6 patients maintain complete response 1

patient died after 4 years treatment due to

relapse

Conclusions: AHCT consolidation is an

effective and tolerable treatment for mantle cell

lymphoma

Keywords: Mantle cell lymphoma (MCL),

Autologous hematopoietic stem cell

transplantation

I GIỚI THIỆU

U lympho tế bào vỏ (MCL) là một phân

nhóm riêng biệt và không đồng nhất thuộc

nhóm bệnh lý U lympho không Hodgkin

(NHL) tế bào B với biểu hiện rầm rộ Tỉ lệ

dân số mắc bệnh MCL chiếm khoảng 3-10%

các trường hợp NHL ở các quốc gia phương

Tây, trong khi đó các quốc gia Châu Á tỉ lệ

mắc thấp hơn [20], [28] Sinh bệnh học là sự

tăng bộc lộ quá mức của cyclin D1, một

protein được mã hoá bởi gen CCND1, có vai

trò điều hoà chu trình tế bào Nguyên nhân là

do chuyển đoạn t(11;14)(q13;q32) làm tăng

sự biểu hiện của gen CCND1 Bên cạnh đó,

đột biến gen CCND1, gây ra tăng số lượng

RNA thông tin hoặc tạo ra RNA thông tin

khó phá huỷ của gen này, cũng dẫn tới

protein cyclin D1 được bộc lộ trên mức cần

thiết [12], [13], [26] Năm 2016, Tổ chức Y

tế Thế giới (WHO) đã phân chia MCL thành

2 nhóm với những đặc điểm lâm sàng và

phân tử riêng biệt: dạng điển hình và dạng có hình thái tương tự bạch cầu cấp (Leukemic MCL) [23] Biểu hiện lâm sàng của bệnh MCL không đồng nhất ở mỗi cá thể Thang điểm Mantle Cell Lymphoma International Prognostic Index (MIPI), được dùng để đánh giá tiên lượng cho riêng nhóm người bệnh MCL từ năm 2008 Sau đó, các nghiên cứu nhận thấy rằng Ki67 là một chỉ số độc lập tiên lượng trên nhóm bệnh này và đã thiết lập bảng tiên lượng MIPI-b áp dụng trên người bệnh MCL [5], [19]

Việc điều trị MCL trước những năm

2000, phác đồ chuẩn được lựa chọn đó là CHOP có hiệu quả thấp với thời gian sống trung vị khoảng 2-5 năm Từ năm

2001-2012, việc áp dụng các phác đồ hoá trị liệu cường độ mạnh có cytarabin kết hợp rituximab đã cải thiện tỉ lệ đáp ứng bệnh [27] Đặc biệt, điều trị củng cố bằng ghép tế bào gốc tự thân đã giúp kéo dài thời gian sống không bệnh và thời gian sống toàn bộ lần lượt là là 6 năm và 12 năm [16] Cho đến hiện tại, điều trị tối ưu nhất ở người bệnh trẻ,

có tổng trạng tốt, đó chính là điều trị với các phác đồ hoá trị liệu mạnh kết hợp củng cố ghép tế bào gốc tạo máu tự thân [22] Với những bằng chứng tích cực hiện tại về ghép

tế bào gốc tự thân trong bệnh lý MCL, bài viết này cung cấp thông tin bước đầu đánh giá hiệu quả điều trị củng cố ghép tế bào gốc

tự thân ở những người bệnh MCL tại bệnh viện Truyền Máu Huyết Học

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

▪ Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu, mô tả nhiều trường hợp bệnh

▪ Địa điểm nghiên cứu: Bệnh viện Truyền Máu Huyết Học

▪ Thời gian nghiên cứu: 01/2015 đến 06/2022

▪ Dân số nghiên cứu: Tất cả người bệnh

được chẩn đoán MCL tại Bệnh viện Truyền

Máu Huyết Học dựa vào tiêu chuẩn WHO

[23] hoặc dựa ý kiến thống nhất chẩn đoán

của hội đồng chuyên môn Bệnh viện Truyền

Máu Huyết Học

▪ Tiêu chuẩn chọn mẫu:

• Người bệnh người lớn và trẻ em

• Người bệnh được điều trị hoá trị và

củng cố bằng ghép tế bào gốc tự thân

• Hồ sơ bệnh án đầy đủ dữ liệu đánh giá

trước ghép, trong ghép và sau ghép

▪ Sơ lược về quá trình ghép tế bào gốc

tự thân ở người bệnh MCL

• Huy động và thu thập tế bào Người bệnh được huy động tế bào gốc bằng G-CSF với liều 10-16 g/kg chia 2 cử/ngày trong 3 ngày Tiếp theo sẽ được tiến hành thu thập tế bào gốc ngoại vi theo chương trình “Continuous Mononuclear Cell Collection” bằng hệ thống máy “Spectra Optia® Apheresis System” Thực hiện thu thập tối đa 3 lần với mục tiêu thu thập ít nhất lượng tế bào CD34 tính theo cân nặng là 4,0

x 106/kg Sau đó, tế bào gốc được xử lý và lưu trữ với DMSO 5-10% ở nhiệt độ 196C

• Phác đồ điều kiện hoá (ĐKH):

BeEAM

Bendamustine 160mg/m2/ngày (N -7 đến N-6) Etoposide 200mg/m2/ngày (N -5 đến N-2) Cytarabine 200mg/m2 x 2 cử/ngày (N -5 đến N-2)

Melphalan 140mg/m2/ngày (N -1) BuCyE

Busulfan 0,8mg/kg x 4 cử/ngày (N -7 đến N-5) Cyclophosphamide 50mg/kg/ngày (N -3 đến N-2) Etoposide 200mg/m2 x 2 cử/ngày (N -5 đến N-4)

• Theo dõi và chăm sóc trong ghép:

Người bệnh được theo dõi theo chế độ

chăm sóc cấp I ở phòng cách ly vô trùng

trong giai đoạn suy giảm bạch cầu hạt

Chúng tôi sẽ cung cấp dinh dưỡng đạm,

đường, béo và các chất vi lượng cần thiết cho

nhu hằng ngày của người bệnh thông qua

sonde mũi dạ dày Người bệnh sẽ được

truyền các chế phẩm máu nhằm duy trì

hemoglobin >8 g/dL, tiểu cầu >20G/L và

không có tình trạng xuất huyết Chúng tôi bắt

đầu sử dụng G-CSF ở tất cả người bệnh vào

ngày 5 nếu số lượng bạch cầu hạt (BCH) <

1,0 G/L cho đến khi BCH hồi phục Nếu có

tình trạng sốt nghi ngờ do nhiễm trùng người

bệnh sẽ được sử dụng ban đầu kháng sinh

tĩnh mạch meropenem kết hợp amikacin Sau

đó, tuỳ thuộc vào đáp ứng lâm sàng của

người bệnh cũng như tình trạng kháng sinh

đồ, chúng tôi sẽ điều chỉnh liệu pháp kháng sinh thích hợp Bên cạnh đó người bệnh sẽ được hỗ trợ đầy đủ về dinh dưỡng, giảm đau, vật lý trị liệu, tâm lý liệu pháp Các thông tin

về sử dụng liều lượng tế bào CD34, ngày truyền lại tế bào gốc, ngày bắt đầu suy tuỷ, ngày hồi phục BCH, ngày hồi phục tiểu cầu được chúng tôi ghi nhận Bên cạnh đó, các biến chứng xảy ra trong cuộc ghép như: sốt giảm bạch cầu hạt, sốt nhiễm trùng, vị trí và tác nhân gây nhiễm trùng, biến chứng do phác đồ hoá trị liệu cũng sẽ được thu thập Ngày hồi phục BCH được tính là ngày đầu tiên trong 3 ngày liên tiếp BCH > 0,5 G/L [11], ngày hồi phục tiểu cầu là ngày đầu tiên tiểu cầu >20 G/L sau 7 ngày không cần truyền chế phẩm tiểu cầu [24] Các tác dụng

phụ do hoá trị được đánh giá dựa trên

CTCAE phiên bản 5

• Điều trị sau ghép

Những người bệnh khi đã hồi phục BCH,

tiểu cầu cũng như lâm sàng ổn định không

cần bất cứ can thiệp nào, sẽ được xuất viện

Sau đó, nếu người bệnh sẽ được điều trị duy

trì bằng Rituximab mỗi 2 tháng cho đến khi

đủ 3 năm hoặc cho đến khi có dấu hiệu tái

phát bệnh Thời gian bắt đầu hoá trị đầu tiên,

thời gian bắt đầu ghép tế bào gốc, thời gian

tái phát bệnh, thời gian tử vong, lý do tử

vong sẽ được chúng tôi thu thập lại

• Đánh giá tiên lượng bệnh, đáp ứng

trước ghép và sau ghép

Tiên lượng bệnh theo thang điểm MIPI

và MIPI-b gồm 3 nhóm nguy cơ thấp, trung

bình và cao [18], [19] Đánh giá đáp ứng

theo tiêu chuẩn Lugano (2014) Dựa vào

công cụ PET/CT scan có 4 mức độ: đáp ứng

hoàn toàn chuyển hoá (CMR- Complete

Metabolism Respone), đáp ứng một phần

chuyển hoá (PMR-Partial Metabolism

Respone), không đáp ứng (NR – No

respone), bệnh tiến triển (PD – Progression

Disease) Dựa vào công cụ CT scan có 4 mức

độ: đáp ứng hoàn toàn (CR- Complete

Metabolism Respone), đáp ứng một phần

(PR-Partial Respone), không đáp ứng (NR –

No respone), bệnh tiến triển (PD –

Progression Disease) [14]

III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Trong thời gian từ T1/2015 đến T6/2022, chúng tôi ghi nhận 6 trường hợp được chẩn đoán MCL và được điều trị hoá trị cũng như củng cố bằng ghép tế bào gốc tự thân tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học với các đặc điểm như sau:

3.1 Đặc điểm trước ghép

Trong 6 trường hợp, có 1 người bệnh giới tính là nữ Tuổi trung vị là 49 tuổi Tất cả người bệnh có chỉ số tổng trạng ECOG 0-1 điểm 5/6 người bệnh có tiền căn khoẻ mạnh

và 1/6 người bệnh có bệnh nền là đái tháo đường tuýp 2 (ĐTĐ2), tăng huyết áp(THA), nhồi máu não cũ (NMN) Tất cả được chẩn đoán giai đoạn 4 theo Ann Arbor, với điểm

số tiên lượng nguy cơ thấp theo MIPI Phác

đồ điều trị được sử dụng chủ yếu là R-CHOP Người bệnh số 4 được điều trị phác

đồ R-CHOP phối hợp với methotrexate liều cao (High dose methotrexate - HDMTX) vì

có tình trạng xâm lấn thần kinh trung ương

Số chu kì điều trị là từ 5-8 chu kì Khoảng thời gian dài nhất từ lúc được bắt đầu điều trị cho đến khi được ghép là 8 tháng Tất cả người bệnh của chúng tôi đều đạt mức đáp ứng chuyển hoá một phần trở lên, trong đó 5/6 người bệnh đạt mức đáp chuyển hoá hoàn toàn

Người bệnh

ĐTĐ2, THA, NMN

Người bệnh

MIPI-b (nguy cơ) Trung

Không

Giai đoạn (Ann

Phác đồ hoá trị

RCHOP + Rhyper CVAD

RCHOP RhyperCVAD RCHOP+

RCHOP + RDHAP

Khoảng thời gian

bắt đầu điều trị

đến ghép (tháng)

Đáp ứng trước

3.2 Đặc điểm quá trình ghép

6/6 trường hợp đều sử dụng nguồn tế bào gốc ngoại vi 50% người bệnh chỉ cần thu thập

1 lần là đủ lượng tế bào tế bào gốc cho cuộc ghép Tất cả người bệnh được sử dụng liều CD34

ít nhất 4,0 x106/kg với khoảng liều từ 4,92 - 8,5 x106/kg 50% người bệnh được sử dụng phác

đồ điều kiện hoá BeEAM, 50% còn lại được sử dụng phác đồ BuCyE Ngày suy bạch cầu hạt trung vị là ngày 2 , ngày suy tiểu cầu trung vị là ngày 5 Tất cả người bệnh đều hồi phục huyết đồ Ngày trung vị hồi phục bạch cầu hạt và hồi phục tiểu cầu lần lượt là 9 và 17

Người bệnh

3.3 Biến chứng trong quá trình ghép

Viêm niêm mạc 5/6 NB

Trong nghiên cứu của chúng tôi, ghi

nhận 100% người bệnh có tình trạng giảm

BCH, giảm tiểu cầu mức độ 4.Tất cả người

bệnh có sốt giảm BCH, thường xảy ra vào

ngày 2-3, trong đó 3/6 trường hợp xác định

được vị trí nhiễm trùng trên lâm sàng 2

trường hợp phân lập được tác nhân Candida

albican Có 1 trường hợp sốc nhiễm trùng

phải sử dụng thuốc vận mạch trong vòng 48

giờ Các biến chứng không phải huyết học

như tiêu chảy, nôn ói chỉ ở mức độ nhẹ

Trong đó biến chứng viêm niêm mạc miệng

mức độ nặng xảy ra ở 2 trường hợp Ghi

nhận 1 trường hợp, người bệnh số 5 có tình

trạng tái hoạt vi-rút cytomegalovirus (CMV)

Sau đó, tình trạng này đã được kiểm soát khi

điều trị với ganciclovir trong thời gian 7

ngày Không ghi nhận độc tính gan, thận

mức độ nặng

3.4 Quá trình sau ghép

Tất cả người bệnh đều sống sót sau ghép

và đạt đáp ứng chuyển hoá hoàn toàn Điều trị duy trì bằng rituximab được áp dụng ở tất

cả người bệnh Cho đến hiện tại, thời gian theo dõi 14-74 tháng, thì có 5/6 người bệnh sống Trong số người bệnh sống, 80% duy trì lui bệnh và đạt mức đáp ứng hoàn toàn 2 trường hợp tái phát (33%) đều xảy ra tại thời điểm 11 tháng sau ghép Trong đó 1 trường hợp tái phát, người bệnh số 3, không đồng ý điều trị cứu vãn và tử vong sau 2 năm tái phát Trường hợp tái phát còn lại, người bệnh

số 5, vẫn đạt đáp ứng hoàn toàn chuyển hoá sau tái tấn công bằng phác đồ cứu vãn Tuy nhiên, sau đó người bệnh này bị tái phát lại Cho đến hiện tại, theo dõi 65 tháng, người bệnh vẫn đang sống và tái phát tổng cộng 3 lần

NB

Đáp ứng

Điều trị

duy trì sau

ghép

Rituximab Rituximab Rituximab Rituximab Rituximab Rituximab

Thời gian

IV BÀN LUẬN

Đa phần mẫu nghiên cứu của đều là nam

giới, có tiền căn khoẻ mạnh và tất cả người

bệnh đều được chẩn đoán ở giai đoạn IV

bệnh Mặc dù với số lượng ít, nhưng đặc

điểm mẫu tương tự mô tả của y văn về đặc

điểm dịch tễ, đặc điểm lâm sàng tại thời điểm

chẩn đoán của người bệnh MCL Khoảng

80% người bệnh được chẩn đoán bệnh ở

giai đoạn bệnh tiến triển Đa phần ghi nhận

xâm lấn nhiều vùng hạch, xâm lấn tuỷ, xấm

lấn ngoài hạch Điều này, cho thấy bệnh lý

MCL diễn tiến rầm rộ và cần phải điều trị

ngay [20] Những người bệnh trong nghiên

cứu của chúng tôi có điểm tổng trạng ECOG

0-1 điểm, tuổi dưới 60 Tình trạng sức khoẻ

của những người bệnh này, theo hướng dẫn

của NCCN (National Comprehensive Cancer

Network) là hoàn toàn phù hợp với chiến

lược điều trị hoá trị liệu kết hợp với ghép tế

bào gốc tự thân

Các người bệnh trong nghiên cứu của

chúng tôi đạt mức đáp ứng chuyển hoá một

phần trở lên sau khi tấn công bằng phác đồ

hoá trị liệu có rituximab Hoá trị liệu trước

ghép nhằm mục đích giúp người bệnh đạt

đáp ứng tốt nhất, giảm lượng tế bào u tối đa

trước ghép Điều này giúp cho việc ghép tế

bào gốc tự thân, sẽ củng cố tình trạng đáp

ứng, trì hoãn việc tái phát và kéo dài thời

gian sống còn Các tác giả Andersen (2003)

và Jantunen (2012) đã phân tích chứng minh

rằng: đạt đáp ứng hoàn toàn trước khi ghép tế

bào gốc tự thân ở MCL, là yếu tố dự đoán

người bệnh đạt lui bệnh kéo dài sau ghép [1]

[4]

Chỉ định ghép tế bào gốc tự thân ở tất cả

người bệnh của chúng tôi là đạt đáp ứng đầu

tiên sau hoá trị liệu (CR1) Vào khoảng

những năm 2000, người ta đã nhận thấy rõ

vai trò của tự ghép tế bào gốc ở bệnh MCL

trong việc kéo dài thời gian bệnh không tiến triển (PFS) Các nghiên cứu ban đầu của Ketterer (1997), Freemann (1998), Dreger (2000) cho các kết quả trái ngược nhau về lợi ích của ghép trên MCL Tuy nhiên sự khác biệt chủ yếu là do thời điểm ghép khác nhau giữa các nghiên cứu Như trong nghiên cứu của Ketterer thì 62,5 % người bệnh được ghép tại khi bệnh tái phát lần Còn trong nghiên cứu của Freemann thì 77% người bệnh được ghép khi đã tái phát nhiều lần (1-5 lần) Kết quả ở 2 nghiên cứu này, không cho thấy hiệu quả của ghép ở người bệnh MCL Ngược lại nghiên cứu của Dreger, cho kết quả khả quan hơn, khi tác giả nhận thấy việc

tự ghép tế bào gốc cải thiện thời gian sống không tiến triển bệnh 74% người bệnh trong nghiên cứu của Dreger, được ghép ngay khi đạt lui bệnh lần đầu Đến năm 2005, Martin Dreyling và cộng sự, nhận ra được vấn đề và

đã tiến hành nghiên cứu tiến cứu trên nhóm đối tượng MCL CR1 Mục tiêu nghiên cứu là

so sánh việc củng cố bằng ghép tế bào gốc tự thân so với phương pháp khác Kết quả của nghiên cứu cho thấy: trên đối tượng MCL đạt CR1, thì nhóm người bệnh được điều trị củng cố bằng ghép tế bào gốc tự thân cải thiện tỉ lệ sống không bệnh [15] Sau đó, các tác Geisler (2008), Hoster (2009), Hermine (2012) cũng đã chứng minh kết quả tương tự Martin Dreyling Vào năm 2015, Hiệp Hội Ghép Châu Âu (European Society for Blood and Marrow Transplantation-EBMT), đã đồng thuận thời điểm ghép MCL tại thời điểm đáp ứng đầu tiên (CR1) [8] Tại bệnh viện của chúng tôi, tất cả người bệnh MCL đều được tư vấn điều trị ghép sau khi đạt đáp ứng bệnh lần đầu Bởi vì hiệu quả đã được chứng minh cũng như khả năng của Bệnh viện Truyền Máu Huyết Học hoàn toàn thực hiện được

Số lần thu thập tế bào gốc ở các người

bệnh trong nghiên cứu là từ 1-3 Trong

nghiên cứu của chúng tôi, người bệnh lớn

tuổi hoặc đã được điều trị với phác đồ mạnh

như R-hyperCVAD, thì cần phải mất 2-3 lần

thu thập tế bào gốc Bởi vì, ở người bệnh lớn

tuổi thì lượng tế bào gốc tuỷ xương sẽ giảm

đáng kể Trong khi đó, việc điều trị với phác

đồ hoá trị mạnh cũng làm giảm đáng kể số

lượng tế bào gốc trong tuỷ xương Chính

việc giảm số lượng tế bào gốc này dẫn tới

việc huy động tế bào gốc thất bại cũng như

lượng tế bào gốc thu thập được ở mức thấp

Các yếu tố nguy cơ dự báo việc huy động tế

bào gốc thất bại hoặc thu thập lượng tế bào

gốc thấp đã được ghi nhận trong các y văn

[25] Khi gặp những tình huống trên, để đảm

bảo liều tế bào gốc thì có thể tăng số lần thu

thập hoặc sử dụng thêm Plerixafor

2 phác đồ điều kiện hoá BeEAM và

BuCyE được sử dụng ở nghiên cứu của

chúng tôi Năm 1995, Mill và cộng sự đã

công bố sự hiệu quả của phác đồ điều kiện

hoá BEAM (BCNU, etoposide, ara-C,

melphalan) trong ghép tế bào gốc tự thân ở

người bệnh u lympho Đây là nghiên cứu bản

lề, sau nghiên cứu của Mill thì phác đồ

BEAM trở thành phác đồ điều kiện hoá tiêu

chuẩn ở đối tượng u lympho [6].Tuy nhiên,

những năm gần đây nguồn cung cấp BCNU

(Carmustine) trở nên khan hiếm, cũng như

giá thành thuốc này đắt khiến việc tiếp cận

phác đồ BEAM khó khăn Bendamustine là

nhóm thuốc đặc biệt là: vừa có đặc điểm

giống nhóm alkyl và vừa có đặc điểm giống

thuốc ức chế chuyển hoá (purine analog)

Thuốc này được cho là có hiệu quả trong

việc thay thế BCNU trong phác đồ điều kiện

hoá trước ghép u lympho Nghiên cứu ban

đầu trong phòng thí nghiệm, người ta thử

nghiệm bendamustine kết hợp với các thuốc

-EAM (etoposide, ara-C, melphalan), phác đồ BeEAM Phác đồ này có tác động đồng hợp tiêu diệt các tế bào u lympho rất tốt [9] Sau

đó, phác đồ BeEAM đã được chứng minh hiệu quả và an toàn thông qua nghiên cứu pha 1, pha 2 Chính vì thế, phác đồ này đã được sử dụng rộng rãi nhiều năm gần đây trên nhóm đối tượng u lympho [10] Năm

2020, Hueso và cộng sự nghiên cứu trên 41 người bệnh u lympho Kết quả thấy rằng hiệu quả của BeEAM là hoàn toàn tương tự so với phác đồ BEAM Trong đó phác đồ, BeEAM

có lợi ích giảm tác dụng độc tính lên phổi và tiết kiệm chi phí điều trị [17] Cũng trong năm 2020, nghiên cứu hồi cứu đa trung tâm đầu tiên trên đối tượng MCL so sánh hiệu quả của hai phác đồ điều kiện hoá BeEAM

và BEAM Kết quả cho thấy rằng mặc dù không khác biệt tỉ lệ sống còn toàn bộ, nhưng nhóm đối tượng sử dụng phác đồ điều kiện hoá BeEAM cải thiện tỉ lệ sống không diễn tiến bệnh [2] Bên cạnh đó bendamustine có lợi ích về mặt kinh tế cũng như khả năng tiếp cận với thuốc vượt trội hơn hẳn carmustine, điều này rất phù hợp với các nước đang phát triển đặc biệt là ở Việt Nam Chính vì thế, phác đồ điều kiện hoá BeEAM là phác đồ ĐKH ưu tiên sử dụng trên người bệnh u lympho ở Bệnh viện Truyền Máu Huyết Học Ở những trường hợp, người bệnh có suy giảm chức năng gan, chức năng thận thì phác đồ điều kiện hoá BuCyE là lựa chọn thay thế [7]

Liên quan đến biến chứng của quá trình điều trị Hầu hết các biến chứng liên quan đến ghép ở mức độ nhẹ và kiểm soát được Tất cả mẫu nghiên cứu của chúng tôi, đều có tình trạng giảm BCH mức độ rất nặng với đáy tại thời điểm ngày 2 sau ghép Việc giảm BCH rất nặng đặt người bệnh đối mặt nguy

cơ nhiễm trùng rất cao Chính vì thế, tất cả

người bệnh của chúng tôi đều xảy ra sốt

Thời gian xảy ra sốt thường vào ngày 2-3 sau

ghép trùng với đáy giảm BCH của người

bệnh Trong báo cáo của Hahn và Gilli, cũng

ghi nhận 100% người bệnh có sốt giảm bạch

cầu hạt giống nghiên cứu của chúng tôi Tuy

nhiên, tỉ lệ phân lập được tác nhân gây sốt

của các nghiên cứu 2 trên là từ 46-72% Còn

nghiên cứu của chúng tôi chỉ phân lập được

33% Bên cạnh đó, đa phần tác nhân phân lập

được là vi khuẩn [17] Ngược lại, trong

nghiên cứu của chúng tôi phân lập 2 trường

hợp đều là vi nấm Candida Có thể cỡ mẫu

trong nghiên cứu ít trong nghiên cứu của

chúng tối dẫn tới sự khác biệt này Có một

trường hợp phát hiện tái hoạt CMV Sự tái

hoạt CMV ít gặp ở người bệnh tự ghép

Trong báo cáo của Jain và cộng sự ghi nhận

sự tái hoạt của CMV trên các người bệnh tự

ghép khoảng 3% [3] Các biến chứng không

phải huyết học khác đều ở mức độ nhẹ Chỉ

có biến cố nặng nhất phải cần hỗ trợ giảm

đau tích cực đó chính là viêm niêm mạc

miệng Viêm niêm mạc miệng nói riêng hoặc

viêm đường tiêu hoá nói chúng, là biến cố

thường gặp khi sử dụng các phác đồ hoá trị

Trong đó, có phác đồ có sử dụng melphalan

thường gây biến chứng này nhất

Rất khó để so sánh thời gian sống không

tiến triển, cũng như thời gian sống toàn bộ

trong nghiên cứu của chúng tôi với các

nghiên cứu khác Tuy nhiên, trong thời gian

theo dõi khoảng từ 14-74 tháng, 5/6 người

bệnh vẫn còn sống và 4/6 người bệnh vẫn đạt

mức lui bệnh hoàn toàn Trong 4 người bệnh

vẫn đạt mức lui bệnh hoàn toàn có 2 người

bênh đã theo dõi khoảng 6 năm Đây là thời

gian sống không tiến triển trung vị được báo

cáo [21]

V KẾT LUẬN

Ghép tế bào gốc tự thân là phương pháp điều trị củng cố hiệu quả và có thể dung nạp được ở người bệnh u lympho tế bào vỏ tại được điều trị tại Bệnh viện Truyền Máu Huyết Học

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Andersen N S, Pedersen L, Elonen E, Johnson A, et al (2003), "Primary treatment

with autologous stem cell transplantation in mantle cell lymphoma: outcome related to remission pretransplant", Eur J Haematol, 71 (2), pp 73-80

2 Hueso T, Gastinne T, Garciaz S, Tchernonog E, et al (2020),

"Bendamustine-EAM versus B"Bendamustine-EAM regimen in patients with mantle cell lymphoma undergoing autologous stem cell transplantation in the frontline setting: a multicenter retrospective study from Lymphoma Study Association (LYSA) centers", Bone Marrow Transplant,

55 (6), pp 1076-1084

3 Jain T, John J, Kotecha A, Deol A, et al

(2016), "Cytomegalovirus infection in autologous stem cell transplant recipients in the era of rituximab", Ann Hematol, 95 (8),

pp 1323-1327

4 Jantunen E, Canals C, Attal M, Thomson

K, et al (2012), "Autologous stem-cell

transplantation in patients with mantle cell lymphoma beyond 65 years of age: a study from the European Group for Blood and Marrow Transplantation (EBMT)", Ann Oncol, 23 (1), pp 166-171

5 Klapper W, Hoster E, Determann O, Oschlies I, et al (2009), "Ki-67 as a

prognostic marker in mantle cell lymphoma-consensus guidelines of the pathology panel

of the European MCL Network", Journal of hematopathology, 2 (2), pp 103-111

6 Mills W, Chopra R, McMillan A, Pearce

R, et al (1995), "BEAM chemotherapy and

autologous bone marrow transplantation for

patients with relapsed or refractory

non-Hodgkin's lymphoma", J Clin Oncol, 13 (3),

pp 588-595

7 Singer S, Sharma N, Dean R, Zhao Q, et al

(2019), "BEAM or BUCYVP16-conditioning

regimen for autologous stem-cell

transplantation in non-Hodgkin's

lymphomas", Bone Marrow Transplant, 54

(10), pp 1553-1561

8 Sureda A, Bader P, Cesaro S, Dreger P, et

al (2015), "Indications for allo- and

auto-SCT for haematological diseases, solid

tumours and immune disorders: current

practice in Europe, 2015", Bone Marrow

Transplant, 50 (8), pp 1037-1056

9 Visani G, Malerba L, Stefani P M, Capria

S, et al (2011), "BeEAM (bendamustine,

etoposide, cytarabine, melphalan) before

autologous stem cell transplantation is safe

and effective for resistant/relapsed

lymphoma patients", Blood, 118 (12), pp

3419-3425

10 Visani G, Stefani P M, Capria S, Malerba

L, et al (2014), "Bendamustine, etoposide,

cytarabine, melphalan, and autologous stem

cell rescue produce a 72% 3-year PFS in

resistant lymphoma", Blood, 124 (19), pp

3029-3031

11 Wolff S N (2002), "Second hematopoietic

stem cell transplantation for the treatment of

graft failure, graft rejection or relapse after

allogeneic transplantation", Bone Marrow

Transplant, 29 (7), pp 545-552

12 Allinne J, Pichugin A, Iarovaia O, Klibi M,

et al (2014), "Perinucleolar relocalization

and nucleolin as crucial events in the

transcriptional activation of key genes in

mantle cell lymphoma", Blood, 123 (13), pp 2044-2053

13 Body S, Esteve-Arenys A, Miloudi H, Recasens-Zorzo C, et al (2017),

"Cytoplasmic cyclin D1 controls the migration and invasiveness of mantle lymphoma cells", Scientific Reports, 7 (1),

pp 13946

14 Cheson B D, Fisher R I, Barrington S F, Cavalli F, et al (2014), "Recommendations

for initial evaluation, staging, and response assessment of Hodgkin and non-Hodgkin lymphoma: the Lugano classification", J Clin Oncol, 32 (27), pp 3059-3068

15 Dreyling M, Lenz G, Hoster E, Van Hoof

A, et al (2005), "Early consolidation by

myeloablative radiochemotherapy followed

by autologous stem cell transplantation in first remission significantly prolongs progression-free survival in mantle-cell lymphoma: results of a prospective randomized trial of the European MCL Network", Blood, 105 (7), pp 2677-2684

16 Gerson J N, Handorf E, Villa D, Gerrie A

S, et al (2019), "Survival Outcomes of

Younger Patients With Mantle Cell Lymphoma Treated in the Rituximab Era", Journal of Clinical Oncology, 37 (6), pp 471-480

17 Hahn L, Lim H, Dusyk T, Sabry W, et al

(2021), "BeEAM conditioning regimen is a safe, efficacious and economical alternative

to BEAM chemotherapy", Scientific Reports,

11 (1), pp 14071

18 Hoster E, Dreyling M, Klapper W, Gisselbrecht C, et al (2008), "A new

prognostic index (MIPI) for patients with advanced-stage mantle cell lymphoma", Blood, 111 (2), pp 558-565

19 Hoster E, Rosenwald A, Berger F, Bernd

H W, et al (2016), "Prognostic Value of