Tiểu luận, quan điểm của v i lênin về đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và các nguyên tắc tổ chức của đảng

21 MỞ ĐẦU Sau cách mạng Tháng Mười vấn đề Đảng cầm quyền luôn được V I Lênin quan tâm và đã được ông đề cập trong nhiều bài viết và tác phẩm lý luận Tuy không có những tác phẩm lớn, chuyên sâu nhưng n[.]

MỞ ĐẦU

Sau cách mạng Tháng Mười vấn đề Đảng cầm quyền luôn đượcV.I.Lênin quan tâm và đã được ông đề cập trong nhiều bài viết và tác phẩm

lý luận Tuy không có những tác phẩm lớn, chuyên sâu nhưng những vấn

đề cơ bản về Đảng cộng sản cầm quyền đã được Người luận chứng mộtcách có hệ thống Đó là những vấn đề về vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng,

về chức năng quản lý của Nhà nước, nhiệm vụ các đoàn thể nhân dân, vềquyền làm chủ của nhân dân, về phương thức lãnh đạo của Đảng, về côngtác cán bộ, công tác đảng viên, công tác tư tưởng, về xây dựng sự đoàn kếtthống nhất trong Đảng…

Phát triển quan điểm của C.Mác, Ph Ăngghen, V.I.Lênin đã xây dựngchính Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân và chính Đảng kiểu mới của giaicấp công nhân Nga đã thực hiện vai trò lãnh đạo giai cấp công nhân Nga hoànthành nhiệm vụ lịch sử thế giới của mình Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng xãhội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 đã mở ra một kỷ nguyên mới đưa

cả loài người quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vitoàn thế giới Kinh nghiệm lịch sử cho thấy rằng, Đảng có vững mạnh vềchính trị, tư tưởng và tổ chức mới có khả năng tạo lập, giữ vững và khôngngừng nâng cao được vai trò đó

Sức mạnh của Đảng được tạo thành và củng cố từ sự vững mạnh củamỗi tổ chức Đảng và đội ngũ đảng viên cùng với việc thực hiện đầy đủ, đúngđắn những nguyên tắc tổ chức của Đảng Mặt khác, sức mạnh của Đảng cũngđược tạo ra và nhân lên từ cơ sở xã hội của Đảng là quần chúng nhân dân vàmối quan hệ mật thiết, hàng ngày giữa Đảng với nhân dân Quần chúng tínnhiệm và tin tưởng Đảng không chỉ căn cứ vào đường lối, chủ trương của các

cơ quan lãnh đạo Đảng mà còn thông qua các tổ chức của Đảng và các đảngviên của đảng

Trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta khẳng định: phải tự đổimới, tự chỉnh đốn và đổi mới, chỉnh đốn Đảng là tiền đề để đổi mới xã hội Làmột Đảng chiến đấu, một Đảng hành động, Đảng ta coi công tác đảng viên làmột trong những vấn đề có tầm quan trọng hàng đầu Chất lượng của tổ chức

cơ sở đảng và đảng viên phản ánh trực tiếp và cụ thể chất lượng của Đảng.Nâng cao chất lượng đảng viên sẽ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, từ đó nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của toàn Đảng Trong điều liện hiện nay, vấn đề này càng trở

nên quan trọng và cần thiết, khi mà “Không ít tổ chức đảng yếu kém, nhất

là ở cơ sở, không làm tròn vai trò hạt nhân chính trị và nền tảng của Đảng, không đủ sức giải quyết những vấn đề phức tạp nẩy sinh từ cơ sở, thậm chí có những tổ chức cơ sở đảng tê liệt, mất sức chiến đấu Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả một số cán bộ chủ chốt các cấp, yếu kém cả về phẩm chất và năng lực; thiếu tính chiến đấu và tinh thần bảo

vệ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giảm súc lòng tin, phai nhạt lý tưởng…”1

Trước yêu cầu khách quan và thực tế công tác đổi mới, chỉnh đốn Đảng

ta hiện nay, thì việc nghiêm túc nghiên cứu, học tập, vận dụng và phát triển

quan điểm của V.I.Lênin "về đảng viên, tổ chức cơ sở đảng và các nguyên

tắc tổ chức của Đảng là việc làm có ý nghĩa hết sức thiết thực và cần thiết"

để chúng ta xây dựng Đảng thật sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổchức, đủ sức lãnh đạo sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay

1 Đảng cộng sản Việt Nam,Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, HN, 2006, tr263

NỘI DUNG

I TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ ĐẢNG VIÊN QUA CÁC TÁC PHẨM NGƯỜI VIẾT SAU CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI

1 Tư cách người đảng viên cộng sản.

Sau thắng lợi của cách mạng Tháng Mười, khi đã trở thành Đảng cầmquyền, nhiệm vụ chủ yếu của Đảng là lãnh đạo sự nghiệp bảo vệ tổ quốc, xâydựng chủ nghĩa xã hội, quản lý đất nước Đây là nhiệm vụ mới mẽ và đầy khókhăn, vì phải tổ chức theo phương thức mới, những cơ sở kinh tế của đời sốnghàng chục, hàng trăm triệu con người V.I.Lênin đã phát triển những quanđiểm của mình về vai trò, hình mẫu, tiêu chuẩn người đảng viên cộng sản đápứng nhiệm vụ của giai đoạn mới

Khi chưa giành được chính quyền, tại chương I, Điều lệ của Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, V.I.Lênin khẳng định: “Tất cả những người nào thừa nhận cương lĩnh của Đảng và ủng hộ Đảng bằng những phương tiện vật chất cũng như bằng cách tự mình tham gia vào một trong những tổ chức của Đảng, thì được coi là đảng viên của Đảng”2 Khi đã giành được chính quyền,

trong tác phẩm “Nhà nước của công nhân và tuần lễ Đảng” V.I.Lênin khẳng định: “Chỉ có những người chân thành đi theo chủ nghĩa cộng sản, chỉ những

ai thành tâm trung thành với nhà nước công nhân, chỉ có những người lao động trung thực, chỉ có những đại biểu thật sự của quần chúng bị áp bức dưới thời chủ nghĩa tư bản, mới vào Đảng được”3 Theo V.I.Lênin, tiêu chuẩncủa người đảng viên cộng sản trong điều kiện Đảng cầm quyền thể hiện ởnhững nội dung chủ yếu sau:

- Trước tiên: đảng viên cộng sản là người giác ngộ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa.

Điều đó thể hiện ở sự tự nguyện nhiệt thành đi theo chủ nghĩa cộng sản,trung thành tuyệt đối với hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, với sự nghiệpgiải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động Sự giác ngộ, lòng trungthành ấy phải được thể hiện bằng sự nhất trí, tin tưởng, gương mẫu chấp hành

2 V.I.Lênin toàn tập, Nxb tiến bộ M , 1979, t 7, tr 312.

3 Sđd, 1979, t 39, tr 256.

nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Đảng, phápluật của nhà nước, không đòi hỏi lợi lộc, sẵn sàng gách vác một công tác gian

khổ hơn và nguy hiểm hơn Trong bài “Báo cáo về vai trò và nhiệm vụ của công đoàn tại phiên họp của Đảng đoàn Đảng cộng sản trong Đại hội ngày

23 tháng giêng” V.I.Lênin viết: “Trong Đảng, chúng ta cũng đã đấu tranh hơn 20 năm, chúng ta đã chứng minh bằng việc làm, chứ không phải bằng lời nói suông cho công nhân thấy rằng Đảng là một tổ chức đặc biệt, đảng cần

có những con người giác ngộ, sẵn sàng hy sinh tính mạng, đảng phạm sai lầm thì đảng sửa nhữa, đảng lãnh đạo và lựa chọn những người biết rõ con đường mà chúng ta sẽ đi, biết rõ khó khăn mà chúng ta sẽ gặp”4

Thứ hai: đảng viên cộng sản phải có trình độ văn hoá, lý luận, chuyên môn nghiệp vụ và năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Người đảng viên của một Đảng cầm quyền không chỉ có lòng nhiệt tìnhcách mạng, mà còn phải có tri thức, có trình độ văn hoá Trong sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội, người đảng viên cộng sản được bố trí vào hoạt độngtrong mọi lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của đấtnước, vì vậy họ phải thấu hiểu công việc mà mình được giao, nghĩa là phải cótri thức nhất định, phải thông thạo chuyên môn Cái thiếu của người đảng viêncộng sản chính là ở “ trình dộ văn hoá”, làm cho họ gặp nhiều khó khăn trongviệc hoàn thành nhiệm vụ được giao và giữ vững vai trò lãnh đạo, làm trònvai trò chiến sĩ tiên phong trước quần chúng trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa

xã hội V.I.Lênin dạy rằng: “Người ta chỉ có thể trở thành người cộng sản khi biết làm giàu trí óc của mình bằng sự hiểu biết tất cả những kho tàng tri thức

mà nhân loại đã tạo ra”5 V.I.Lênin đã dặn đi dặn lại những người cộng sảnrằng: nếu chỉ có nhiệt tình và lòng dũng cảm không thôi thì không thể chiếnthắng được chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, mặc dùnhiệt tình cách mạng và lòng dũng cảm là yếu tố cực kỳ quan trọng Để chiếnthắng được chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, nhữngngười cộng sản còn phải có kiến thức, có trình dộ văn hóa cao, có trí thôngminh và năng lực làm việc Muốn thế phải không ngừng học tập, học tập một

4 Sđd, 1977, t 42, tr 315.

5 Sđd, 1979, t 41, tr 362.

cách kiên trì và nghiêm túc; đừng bằng lòng với những kinh nghiệm củamình; kiêu ngạo cộng sản là báo hiệu sự tục hậu V.I.Lênin nhấn mạnh rằng,những người cộng sản, -dù đó là những người cộng sản đã từng làm nên cuộccách mạng vĩ đại chưa từng thấy trên thế giới, -vẫn cần phải học tập, học tậpngay một người bán hàng tầm thường Người sẵn sàng đổi một tá nhữngngười cộng sản kém hiểu biết để lấy một chuyên gia thành thạo công việc, dù

đó là chuyên gia tư sản Vì vậy, V.I.Lênin còn yêu cầu những người cộng sản

“ phải biết quý trọng khoa học, gạt bỏ thái độ huênh hoang “cộng sản” của những nhà tài tử và của những anh chàng quan liêu, phải học tập làm việc một cách có hệ thống, sử dụng chính ngay kinh nghiệm của mình và thực tiễn của mình!”6

Thứ ba: người đảng viên cộng sản phải có ý thức tổ chức kỷ luật cao.

V.I.Lênin đòi hỏi rất nghiêm khắc đối với đảng viên cộng sản về ý thức

tổ chức, tính kỷ luật Người phê phán kịch liệt những thói quen dẫn đến viphạm kỷ luật đảng như: tính tự do tiểu tư sản, tính tản mạn, vô tổ chức kỷluật, chia rẽ, bè phái… Đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở những nước mà giai cấp vô sản chiếm thiểu số trong dân cư thì “chính đảng của giai cấp vô sản phải thực hiện được, trong nội bộ của mình, một chế độ tập trung chặt chẽ và một kỷ luật nghiêm ngặt”7

Thứ tư: người đảng viên cộng sản phải gắn bó mật thiết với quần chúng, giáo dục, tổ chức quần chhúng thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng, là tấm gương mẫu mực cho quần chúng noi theo.

V.I.Lênin viết: “Việc xây dựng chủ nghĩa xã hội không phải là việc riêng của Đảng cộng sản… mà là việc của tất cả quần chúng lao động”8 Sức

mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với dân Vì thế, “chỉ trông vào bàn tay của những người cộng sản để xây dựng xã hội cộng sản, đó là một tư tưởng hết sức ngây thơ Những người cộng sản chỉ là một giọt nước trong đại dương, một giọt nước trong đại dương nhân dân”9 Song, họ có thểlãnh đạo nhân dân đi theo con đường của mình nhờ họ vạch ra được và gương

6 Sđd, 1977, t 42, tr 431.

7 Sđd, 1979,t 41, tr 34.

8 Sđd, 1978, t 45, tr 110-111.

9 Sđd, t45, tr 117

mẫu thực hiện đường lối, chính sách đúng đắn, gắn bó mật thiết với quầnchúng, tuyên truyền, giáo dục cho quần chúng hiểu và tổ chức quần chúngthực hiện thắng lợi đường lối, chính sách ấy Trong quá trình đó, đảng viênphải nêu tấm gương mẫu mực về lòng trunh thành với chủ nghĩa cộng sản, về

ý thức tổ chức kỷ luật, phẩm chất đạo đức và lối sống, nhất là học tập và côngtác Trong quan hệ với quần chúng, đảng viên phải tìm hiểu, nắm bắt đượctâm tư, nguyện vọng và các sáng kiến của họ, phải giải quyết các nhu cầuchính đáng của nhân dân, nhưng không được hạ thấp trình độ của mình xuốngngang với quần chúng, không được mị dân, theo đuôi quần chúng

2 Những vấn đề có tính nguyên tắc trong xây dựng đội ngũ đảng viên của V.I.Lênin.

Thứ nhất: phải xác định đúng đắn bản chất chính trị của Đảng, coi

đó là căn cứ, là phương hướng chỉ đạo toàn bộ quá trình xây dựng đội ngũ đảng viên.

Đảng viên là tế bào tạo nên Đảng cho nên đảng viên phải thể hiện bảnchất chính trị của Đảng Theo V.I.Lênin mỗi một Đảng đều mang bản chấtchính trị riêng, bản chất này xét cho cùng đều do hệ tư tưởng, đường lối, tínhchất của Đảng đó quy định Đảng bảo vệ lợi ích của giai cấp nào? Đảng đề racho mình những mục tiêu gì?, cố gắng đạt được mục tiêu ấy bằng phươngpháp nào? …Từ đó Đảng sẽ quy định Đảng gồm có những ai, Đảng yêu cầu

gì đối với đảng viên của mình và giao cho họ những quyền gì? Trong Luậncương về những nhiệm vụ cơ bản của Đại hội II Quốc tế cộng sản, V.I.Lênin

khẳng định: “Chỉ Đảng Cộng sản, nếu nó thật sự là đội tiên phong của giai cấp cách mạng, nếu nó bao gồm những đại biểu ưu tú nhất của giai cấp đó, nếu nó gồm tất cả những chiến sĩ cộng sản hoàn toàn có ý thức và trung thành, có học vấn và được tôi luyện bằng kinh nghiệm đấu tranh cách mạng bền bĩ, nếu nó biết gắng liền với toàn bộ cuộc sống của giai cấp mình và thông qua giai cấp đó gắn liền với tất cả quần chúng bị bóc lột, và biết làm cho giai cấp và quần chúng đó tin tưởng hoàn toàn vào mình, chỉ có một Đảng như vậy mới lãnh đạo được giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh cuối

cùng, kiên quyết nhất, thẳng tay nhất chống lại mọi thế lực của chủ nghĩa tư bản”10.

Thứ hai: phải chặt chẽ “đầu vào”-Kết nạp người vào đảng phải đúng tiêu chuẩn, trình tự và thủ tục.

Theo V.I.Lênin Đảng phải coi trọng việc kết nạp vào hàng ngũ củamình những người ưu tú và tiên tiến của giai cấp công nhân cũng như cáctầng lớp khác trong xã hội Trong “Báo cáo chính trị của Ban Chấp hànhTrung ương tại Hội nghị VIII toàn Nga ngày 2 tháng chạp năm 1919, Người

viết: “Mỗi bước đi của chúng ta phải đi đôi với việc chúng ta thu hút những người trong giai cấp công nhân và những người đáng tin cậy nhất trong các giai cấp khác vào Đảng”11 Vào Đảng phải là những người trung thành với sựnghiệp của giai cấp công nhân, với lý tưởng của chủ nghĩa xã hội Đảng kếtnạp những người ưu tú, đủ tiêu chuẩn trong giai cấp công nhân, giai cấp nôngdân, tầng lớp trí thức và nhân dân lao động vào Đảng, nhưng Đảng yêu cầunhững người xuất thân từ các giai cấp, tầng lớp khác ngoài giai cấp công nhânkhi vào Đảng phải tiếp thu thế giới quan vô sản Là đảng viên cộng sản dùhoạt động ở lĩnh vực nào, dù thành phần xuất thân từ giai cấp nào, tầng lớpnào cũng phải luôn luôn là người đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân,đứng vững trên lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân để phấn đấucho mục đích, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa Khi kết nạp quần chúng ưu tú vào

Đảng, theo V.I.Lênin nếu là đoàn viên thanh niên thì “…Cần phải quy định những điều kiện chặt chẽ hơn và kiểm tra để xác định là các đoàn viên thanh niên cộng sản được kết nạp vào đảng, thứ nhất, đã học tập thật sự nghiêm túc

và đã hoc tập được một cái gì đấy, và thứ hai, đã trãi qua một thời gian dự bị dài làm những công tác thực tế nghiêm túc (kinh tế, văn hoá…)” 12 ; “đối với công nhân thì phải có sự giới thiệu của đảng viên có 3 tuổi đảng, đối với nông dân và chiến sĩ hồng quân- 4 tuổi đảng, với các tầng lớp khác – 5 tuổi đảng.”13 Người còn lý giải rằng quá trình hình thành người cộng sản khôngphải đã hoàn thành ở việc kết nạp đảng, tổ chức đảng cần nổ lực nhiều hơn để

10 Sđd, 1979, t 41, tr 227

11 Sđd, 1977, t 39, tr 407

12 Sđd, 1978, t44, tr 351-352

13 Sđd, 1978, t 45, tr 21

rèn luyện tư tưởng cho đảng viên mới và các đảng viên dự bị Theo V.I.Lênin

“ việc kéo dài thời gian dự gị của đảng viên mới là hết sức quan trọng…Tôi

đề nghị chỉ để sáu tháng đối với những công nhân nào đã thực tế làm việc trong các xí mghiệp công nghiệp lớn ít nhất 10 năm Quy định thời gian dự bị

là một năm rưỡi đối với những công nhân khác, hai năm đối với nông dân và những chiến sĩ hồng quân và ba năm đối với các thành phần khác Những trường hợp ngoại lệ đặc biệt, thì phải được Ban chấp hảnh Trung ương cùng với ban kiểm tra Trung ương phê chuẩn”14 Trong thời gian dự bị, tổ chứcđảng kiểm tra toàn bộ phẩm chất chính trị, công tác, đạo đức của người đượckết nạp, giáo dục họ theo tinh thần cộng sản chủ nghĩa V.I.Lênin lưu ý rằng,rất cần xem xét “những người đảng viên dự bị có thật sự là những người côngsản đã được thử thách ít nhiều không” Do đó, V.I.Lênin đã thảo ra nhữngđiều kiện, yêu cầu bắt buộc đối với đảng viên mới

“1) tăng thêm tất cả các loại thời gian dự bị;

2)quy định hết sức chi tiết nội dung thật sự của thời gian dự bị là gỉ, những điều kiện cụ thể và thực tế của sự kiểm tra là những gì để chứng thực rằng thời gian dự bị thật sự là thời gian thử thách, chứ không phải là hình thức trống không;

3)trong các cơ quan giải quyết vấn đề kết nạp đảng viên mới, các nhân viên công tác có trình độ chuyên môn cao cần chiếm đa số;

4)công tác kết nạp đảng viên mới không những phải tuân theo nghị quyết của các tỉnh ủy, mà còn phải tuân theo nghị quyết của các ban kiểm tra nữa;

5)còn cần phải đề ra một số biện pháp nhằm làm cho Đảng có thể gạt

bỏ ra khỏi Đảng một cách dễ dàng hơn những đảng viên nào hoàn toàn không phải là những đảng viên cộng sản hoàn toàn tự giác thực hiện chính sách của giai cấp vô sản”15

Thứ ba: Đảng phải thường xuyên giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng mọi mặt cho đảng viên ngang tầm với nhiệm vụ chính trị trong từng giai đoạn

14 Sđd, 1978, t45, tr 22

15 Sđd, 1978, t45, tr 25

V.I.Lênin rất quan tâm đến vấn đề giáo dục, đào tạo đội ngũ các bộđảng viên có trình độ để phục vụ sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản.Đối với đảng viên, vấn đề đầu tiên là phải ra sức học tập đề nâng cao trình độ

lý luận, V.I.Lênin rất đề cao vai trò của lý luận cách mạng, “không có lý luậncách mạng thì không thể có phong trào cách mạng”, “chỉ Đảng nào có đượcmột lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến

V.I.Lênin luôn nhắc nhỡ cán bộ phải khiêm tốn, cầu thị trong học tập,

kể cả phải học những chuyên gia tư sản Mặt khác Người cũng nghiêm khắc

phê phán tính tự phụ và quan liêu chủ nghĩa, V.I.Lênin viết: “hãy bớt tính tự phụ và quan liêu chủ nghĩa đi, hãy nghiên cứu nhiều hơn nữa những cái mà kinh nghiệm thực tế chúng ta ở Trung ương cũng như địa phương đem lại, và những cái mà khoa học đã đem lại cho chúng ta”17

Để có được những yêu cầu trên, người đảng viên phải ra sức rèn luyệnmình, V.I.Lênin khẳng định “ Chúng ta chỉ có thể xây dựng chủ nghĩa cộngsản từ tổng số những kiến thức, các tổ chức và thiết chế bằng các số dự trữnhân lực mà xã hội đã để lại cho chúng ta, chỉ có cải tổ triệt để việc dạy dỗ,việc tổ chức và giáo dục thanh niên, thì chúng ta mới có thể bằng những cốgắng của thế hệ trẻ đạt được kết quả là xây dựng nên một xã hội không giống

xã hội cũ tức là xã hội cộng sản”18 V.I.Lênin còn nhắc nhỡ rằng, chính quaviệc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng, qua hoạt động trong tổ chức củaĐảng, tắm mình trong phong trào cách mạng sôi nổi của quần chúng và sử

16 Sđd,1979, t41, tr 374

17 Sđd, 1977, t 42, tr 357

18 Sđd, 1979, t41, tr 357

dụng tốt vũ khí phê bình và tự phê bình thì người đảng viên mới trưởng thành,được tôi luyện có những phẩm chất cao quý, tốt đẹp

Thứ tư: Đảng phải thường xuyên tiến hành sàng lọc, đưa ra khỏi Đảng những đảng viên không đủ tiêu chuẩn.

Theo V.I.Lênin khi Đảng đã cầm quyền, thì lẽ tự nhiên cán bộ, đảngviên có chức, có quyền, đó là lẽ đương nhiên và bọn cơ hội tìm mọi cách chuivào Đảng, V.I.Lênin đặc biệt coi trọng chất lượng đảng viên và phê phánkhuynh hướng chạy theo số lượng, kết nạp vào Đảng những đảng viên vôdụng, không lãnh đạo được quần chúng, đồng thời V.I.Lênin cũng quan tâmđến việc đưa ra khỏi Đảng những phần tử cơ hội, biến chất, gây chia rẽ trong

nội bộ Đảng Theo V.I.Lênin “những đảng viên hữu danh vô thực thì cho không chúng ta cũng không cần Đảng độc nhất nắm chính quyền trên thế giới quan tâm đến việc nâng cao chất lượng đảng viên, đến việc thanh trừ

“bọn luồn lọt vào đảng” ra khỏi hàng ngũ mình, chứ không phải là quan tâm làm tăng thêm số lượng đảng viên, đó chính là đảng chúng ta, đảng của giai cấp công nhân cách mạng”19 , “Chúng ta cần có những đảng viên mới không phải để quảng cáo mà là để làm việc thật sự Những người đó chúng ta kêu gọi họ vào hàng ngũ chúng ta”20 Khi đã có chính quyền, nhiều đảng viêncộng sản mắc phải bệnh ba hoa, nói dài rỗng tuếch trước quần chúng nhưnglại không biết lãnh đạo, tổ chức những công việc hàng ngày trong sản xuất,

đời sống trong “Sáng kiến vĩ đại” V.I.Lênin viết: “Hãy bớt những lời hoa mỹ

đi, hãy làm thêm những công việc hàng ngày” Khi có chính quyền, V.I.Lênin

đặc biệt phê phán kịch liệt những tệ nạn tham ô, hối lộ, lạm dụng quyền hành,

vi phạm pháp luật nhà nước Theo V.I.Lênin thì “cần phải đuổi ra khỏi Đảng những kẽ gian giảo, những đảng viên cộng sản đã quan liêu hóa, không trung thực, nhu nhược và những người Mensêvích, tuy bề ngoài đã được phủ một lớp sơn mới nhưng trong tâm hồn vẫn là Mensêvích”21, Người còn yêu cầuĐảng lãnh đạo chính quyền không được bao che và đòi hỏi phải xử phạtnhững đảng viên phạm lỗi phải nghiêm khắc hơn những người khác

19 Sđd, 1977, t 39, tr 255

20 Sđd, 256

21 Sđd, 1978, t 44, tr 154

Hơn nữa, V.I.Lênin cho rằng thanh đảng là một hình thức cần thiết đểlàm trong sạch đội ngũ đảng viên, bởi vì thanh đảng cho phép có thể khai trừhàng loạt những đảng viên thuộc những tầng lớp không đáng tin cậy, khôngcòn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, nhanh chóng thu hẹp đảng đến mức có

thể kiểm soát được Thanh đảng đúng “nó sẽ làm cho đảng trở thành đội tiên phong của giai cấp vô sản vững mạnh hơn trước nhiều, nó sẽ làm cho đảng trở thành đội tiên phong có liên hệ vững chắc hơn với giai cấp ấy, có khả năng hơn để đưa giai cấp ấy đi đến thắng lợi giữa vô vàn khó khăn nguy hiểm” 22 Tuy nhiên V.I.Lênin lưu ý phải thận trọng để đề phòng các sai lầm,đồng thời tiến hành nhiều biện pháp đồng bộ của công tác xây dựng đảng thìmới đảm bảo làm trong sạch đội ngũ đảng viên

Thứ năm: Đảng phải luôn luôn chú ý cơ cấu hợp lý thành phần đảng viên trong Đảng.

Cơ cấu đội ngũ đảng viên do bản chất của Đảng quyết định, Đảngmácxít là đội tiên phong của giai cấp công nhân, ngoài ra còn có các giai cấp,tầng lớp lao động khác Do đó theo V.I.Lênin trong cơ cấu đội ngũ đảng viênthành phần công nhân phải được ưu tiên, phải chiếm đa số Thành phần côngnhân chiếm nhiều hay ít, tăng hay giảm ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất vôsản của Đảng V.I.Lênin luôn luôn quan tâm đến việc tăng cường thành phầncông nhân trong đảng, khi cách mạng thành công, V.I.Lênin kêu gọi công

nhân và nông dân gia nhập Đảng, Người cho rằng: “có thể và cần phải có số công nhân và nông dân lao động ngày càng nhiều để lãnh đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội”23 và “chúng ta chỉ kêu gọi vào đảng với số lượng đông đảo những công nhân bình thường và nông dân nghèo, nông dân lao động thôi”24

Bên cạnh việc đề cao và phấn đấu bảo đảm thành phần công nhân trongđảng, V.I.Lênin cho rằng Đảng cũng cần thu nhận các phần tử ưu tú trong giaicấp nông dân, Hồng quân, trí thức và các thành phần khác, nhưng các đốitượng này phải được lựa chọn, thử thách thật thận trọng và trong mọi trường

22 Sđd, 1978, t44, tr 152

23 Sđd, 1977, t 39, tr 257

24 Sđd, tr 256

hợp thật cần thiết, và chú ý “không được đưa và đảng những phần tử sống bằng bóc lột lao động người khác” 25

3 Ý nghĩa của việc nghiên cứu tư tưởng của V.I.Lênin về vấn đề đảng viên.

Tư tưởng của V.I.Lênin về hình mẫu, tiêu chuẩn của người đảng viêncộng sản và những nguyên tắc cơ bản trong xây dựng đội ngũ đảng viên củaĐảng có ý nghĩa hết sức lớn lao trong công tác đổi mới và chỉnh đốn Đảng tahiện nay Việc nghiên cứu, học tập một cách nghiêm túc tư tưởng đó sẽ giúpcho Đảng ta có cơ sở khoa học trong việc xây dựng hình mẫu, tiêu chuẩnngười đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, trên cơ sở đó làm tốt hơn công tácxây dựng đội ngũ đảng viên của đảng đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới

Trung thành với học thuyết về xây dựng chính Đảng cách mạng củagiai cấp công nhân, từ thực tiễn cách mạng Việt Nam Đảng ta đã vận dụngsáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào việc chăm lo xây dựng đội ngũ đảng viên,đặc biệt là tư cách người đảng viên cộng sản giữ một vị trí quan trọng trongcông tác xây dựng đảng nói riêng và trong sự nghiệp cách mạng của giai cấpcông nhân và nhân dân lao động nói chung Đảng viên là lực lượng nòng cốttrong bộ máy tổ chức của Đảng và Nhà nước, sức chiến đấu và năng lực lãnhđạo của đảng cao hay thấp, việc tổ chức thực hiện đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước đạt hiệu quả nhiều hay ít phụ thuộc rất lớn ởchất lượng đội ngũ đảng viên của Đảng

Trên cơ sở kế thừa và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã đưa ra hình mẫu, tiêu chuẩn người đảng viên cộng sản rất phong phú

và sâu sắc, có thể khái quát một số nội dung chủ yếu sau đây

Người đảng viên cộng sản phải là người:

- Trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênnin; kiên trì phấn đấu vì sựnghiệp cách mạng của dân tộc và của nhân loại; kết hợp tinh thần yêu nước,độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủnghĩa quốc tế trong sáng

25 Sđd, 1978, t45, tr 572

- Vừa có tài, vừa có đức, đức là gốc; tích cực rèn luyện, nâng cao đạođức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

- Gắn bó mật thiết với nhân dân; luôn lấy dân làm gốc; vừa là ngườilãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của nhân dân; thống nhất lờinói với vịêc làm; thực hiện “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, đặt lợiích của nhân dân lên trên hết, trước hết

- Luôn giữ gìn đoàn kết trong Đảng, đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế

- Kiên quyết đấu tranh chống các tư tưởng và hành động sai trái, phảnđộng, trước hết là chủ nghĩa xét lại, chủ nghĩa cơ hội, bệnh giáo điều

- Chấp hành nghiêm chỉnh kỷ luật của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước

Vận dụng một cách sáng tạo quan điểm của Người, Đảng ta đã đề rachuẩn mực về tư cách người đảng viên cộng sản phù hợp với yêu cầu của giaiđoạn cách mạng hiện nay Điều I, Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội Đại

biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng ta ghi rõ: “Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân, chấp hành nghiêm chỉnh cương lĩnh chính trị, điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng”.26

II.TƯ TƯỞNG CỦA V.I.LÊNIN VỀ TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG QUA CÁC TÁC PHẨM NGƯỜI VIẾT SAU CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI.

1.Vị trí, tầm quan trọng của tổ chức cơ sở đảng.

- Tổ chức cơ sở đảng là hạt nhân tổ chức cơ bản của Đảng và có quan hệ mật thiết với toàn Đảng.

26 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG, HN, 2006, tr7

Sau khi giành được chính quyền, Đảng trở thành Đảng cầm quyền,V.I.Lênin càng coi trọng xây dựng tổ chức cơ sở đảng làm nền tảng và hạtnhân chính trị Để giành thắng lợi trong nội chiến cách mạng giữ vững chínhquyền, xây dựng đất nước, thực hiện chuyên chính vô sản, V.I.Lênin dạy:

“Những chi bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ương đảng, phải trao đổi những kinh nghiệm cho nhau, phải làm công tác cổ động, tuyên truyền, công tác tổ chức phải thích nghi với mọi lĩnh vực đời sống xã hội, với tất cả mọi loại và mọi tầng lớp lao động Những chi bộ ấy phải thông qua công tác muôn hình muôn vẻ đó mà rèn luyện bản thân mình, rèn luyện Đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệ thống”27

Trong thời kỳ Đảng tập trung lãnh đạo kinh tế, đặc biệt là thực hiệnchính sách kinh tế mới, V.I.Lênin cho rằng vai trò của tổ chức cơ sở đảngcàng quan trọng, theo Ông, để giành thắng lợi trong bước chuyển biến chiếnlược này, phải không ngừng nâng cao vai trò tổ chức cơ sở đảng , Người chỉ

ra cho các tổ chức cơ sở đảng, các tổ chức Xô viết: “phải đem hết lực lượng, đem hết chú ý để tạo ra, để phát huy một tính chủ động rộng lớn hơn ở cơ sở” Nhờ có nhiều biện pháp xây dựng nâng cao vai trò tổ chức cơ sở đảng,

phát huy tính năng động, sáng tạo ở cơ sở mà nhiều nhiệm vụ, mục tiêu củachính sách kinh tế mới của Nhà nước Xô Viết được thực hiện trong thực tiễn

Đó là chuyển biến tích cực thể hiện vai trò, tác dụng trong quá trình lãnh đạocủa Đảng cầm quyền

- Tổ chức cơ sở đảng là nơi trực tiếp giáo dục, rèn luyện, phân công công tác, quản lý và sàng lọc đảng viên.

Khi trở thành Đảng cầm quyền, V.I.Lênin yêu cầu người đảng viên

phải lao vào hoạt động thực tiễn, phải “thông qua công tác muôn hình muôn vẽ” của các chi bộ mà rèn luyện Trong xây dựng chủ nghĩa xã hội đảng viên

phải gương mẫu hoạt động ở cơ sở, phải năng động sáng tạo trong nhiệm vụ,

để nâng cao năng xuất lao động và củng cố xây dựng nội bộ đảng Người chỉ

ra: Phải thông qua “Sáng kiến vĩ đại” để vạch mặt bọn cơ hội chui vào đảng V.I.Lênin gọi đó là bọn “chó hết” và để chúng “cút đi cho rảnh” Thông qua

lao động sáng tạo mà thử thách đảng viên, nâng cao uy tín của đảng bằng

27 V.I.Lênin, toàn tập, Nxb TB M, 1979, t 41, tr 232,233

hành động của đảng viên ở cơ sở, tạo nên sự gắn bó tin tưởng của nông dân,nhân dân lao động vào Nhà nước vô sản, vào chủ nghĩa xã hội Trong quátrình xây dựng, phát triển của Đảng, V.I.Lênin coi việc thanh đảng để loại bỏnhững phần tử cơ hội, thoái hoá, biến chất ra khỏi Đảng là vấn đề nghiêm túc,đặc biệt nghiêm trọng để sàng lọc đội ngũ đảng viên thì vấn đề cần thiết làthông qua cơ sở, qua quần chúng, qua thực tiễn hoạt động thì tiến hành mớichính xác được.

- Tổ chức cơ sở đảng là nơi liên hệ chặt chẽ với quần chúng, nơi giáo dục, dẫn dắt, định hướng hoạt động của quần chúng theo lý tưởng của Đảng.

Nhiệm vụ hàng đầu khi chưa giành chính quyền V.I.Lênin xác định làtập hợp lực lượng Do đó phải thuyết phục quần chúng thấy rõ tính đúng đắncủa cương lĩnh, sách lược, Đảng Cộng sản phải gương cao ngọn cở cươnglĩnh để tập hợp quần chúng Để thực hiện được nhiệm vụ đó, các chi bộ đảngphải ra sức tuyên truyền cho quần chúng nhận thức được lý luận cách mạng,mục tiêu lý tưởng cộng sản chủ nghĩa Còn sau khi giành được chính quyền,các tổ chức đảng phải lãnh đạo nhân dân đập tan chính quyền cũ và giai cấpbóc lột, bắt tay ngay vào xây dựng xã hội mới, xây dựng phát triển kinh tế, đó

là nhiệm vụ trọng tâm Nhưng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi thìgiáo dục quần chúng có ý thức tự giác, sáng tạo Chỉ khi nào quần chúng tựgiác hoạt động sáng tạo hy sinh bền bỉ thì cách mạng mới đảm bảo thắng lợi

V.I.Lênin viết: “Chủ nghĩa xã hội không phải là những sắc lệnh từ trên ban xuống, chủ nghĩa xã hội sinh động, sáng tạo là của bản thân quần chúng nhân dân”28 Thành quả cách mạng được tạo nên và bảo vệ nó là nhờ tinh thần

hy sinh anh dũng bền bỉ chịu đựng gian khó của giai cấp công nhân, giai cấpnông dân và nhân dân lao động Họ có phẩm chất cao quý ấy là nhờ sựchuyển biến vĩ đại trong ý thức quần chúng Mà ý thức giác ngộ ấy, giác ngộchủ nghĩa xã hội, theo V.I.Lênin chỉ có thể là kết quả quá trình giáo dục,thuyết phục kiên trì của tổ chức Đảng ở cơ sở Vì vậy, công tác quần chúngcủa tổ chức cơ sở đảng là vấn đề cực kỳ quan trọng, gây ảnh hưởng mạnh mẽ

niềm tin của quần chúng đối với Đảng, V.I.Lênin viết: “Cần mở rộng phạm vi

28 Sđd, 1976, t 35, tr 64