Bài giảng Lý thuyết tài chính tiền tệ: Chương 1.2 - Nguyễn Thị Bích Nguyệt

Bài giảng Lý thuyết tài chính tiền tệ: Chương 1.2 - Các loại tiền và đo lượng tiền được biên soạn bao gồm các nội dung là tìm hiểu các loại tiền như: Tiền hàng hóa, tiền giấy (tiền pháp định– qui ước), tiền ghi sổ (bút tệ), tiền điện tử; Đo khối lượng tiền. Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

NỘI DUNG CHƯƠNG 1

1.1 TIỀN VÀ CÁC CHỨC NĂNG CỦATIỀN

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.3 SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TÀI CHÍNH

1.4 BẢN CHẤT VÀ CHỨC NĂNG CỦA TÀICHÍNH

1.5 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

A Tiền hàng hóa (hóa tệ)

- Một hàng hóa bất kỳ sẽ được lựa chọn trở thành tiền thường có những đặcđiểm thuận lợi để đóng vai trò là phương tiện trao đổi

- 2 loại: Hóa tệ phi kim loại và kim loại

- Lịch sử ghi nhận vào khoảng 9000 năm TCN lúa mỳ và gia súc là loại hànghóa được trao đổi phổ biến nhất, và việc trao đổi hàng hóa diễn ra đầu tiên ở

Ai Cập

- Hóa tệ phi kim đã được sử dụng: Lúa mỳ, gia súc, bia, rượu, vỏ sò, chè…

HÓA TỆ QUỐC GIA

Răng cá voi Fiji

Gỗ hương Hawaii Lưỡi câu cá Gilbert Islands

Lông chim cắt đỏ Santa Cruz island (cho đến 1961)

Lúa, gạo Philipine Muối Rất nhiều nơi Hạt tiêu Quần đảo Sumatra (Indonesia) Đồng Ai cập, Việt Nam, Trung Quốc Rượu vang Úc

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

A Tiền hàng hóa (hóa tệ)

- Hóa tệ kim loại đã được sử dụng: Sắt, đồng, bạc, vàng

- Ưu điểm: dễ dàng xác định được trọng lượng , độ bền cao hơn

- Đến cuối thời kỳ tiện tệ bằng hàng hóa, vai trò tiền tệ được cố định ở vàngbởi tính năng ưu việt của nó lúc bấy giờ (tính đồng nhất, dễ phân chia, dễvận chuyển và bản thân vàng có giá trị cao, và độ bền được đảm bảo)

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

- Tiền giấy là tiền quy ước, là một phương tiện thanh toán mà giá trị hay sứcmua của nó với tư cách là tiền vượt xa chi phí sản xuất ra nó

- Tiền giấy được chính phủ (Ngân hàng Trung ương) giữ độc quyền pháthành và được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt

- Tiền giấy khả hoàn và tiền giấy bất khả hoàn

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

Tại châu Âu

- Nguồn gốc của tiền giấy là các chứng chỉ ngân hàng, sự biên nhận đối với tiềnvàng được khách hàng ký gửi tại ngân hàng phát hành

-Việc đem theo tiền vàng đi giao dịch có biều bất tiện nên dùng luôn chứng chỉ đểgiao dịch, sau đó thanh toán lại với nhau bằng tiền vàng tương ứng thông quangân hàng phát hành

- Qua thời gian, người ta cảm thấy chẳng cần thiết phải đến ngân hàng rút tiềnvàng ra để thanh toán cho nhau làm gì, vì vậy những chứng chỉ này dần dần biếnthành tiền giấy

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

- Loại tiền này không cần bất cứ khoản hiện vật vàng hay bạc nào đảm bảo

mà chỉ là 1 loại phiếu tín dụng Chính phủ

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

Hàm lượng vàng của đồng tiền giấy bây giờ được qui định theo luật từng quốcgia Ví dụ: hàm lượng vàng của đồng đô la Mỹ công bố tháng 1 năm 1939 là0.888671g

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

- Ở Pháp, tiền giấy bị mất khả năng đổi ra vàng vào các năm 1720, 1848 –

1850, 1870 – 1875, 1914 – 1928 và sau cùng là kể từ 1/10/1936 tới nay

- Ở Mỹ có giai đoạn cả tiền giấy được đổi ra vàng và tiền giấy không đổi được

ra vàng cùng song song tồn tại

- Sau CTTG thứ 2, duy nhất chỉ còn đồng USD là có thể đổi được ra vàng

- Đến năm 1971, với việc Mỹ tuyên bố ngừng đổi đồng USD ra vàng, sự tồn tạicủa đồng tiền giấy khả hoàn trong lưu thông thực sự chấm dứt

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

Việt Nam:

- Trước năm 1400: tiền đồng

- 1400, Hồ Quý Ly thu hồi hết tiền đồng để đúc súng, chống lại nhà Minh.Đồng thời cho in tiền bằng giấy tốt và cưỡng chế nhân dân sử dụng

- 10 đồng: in hình rong biển, 30 đồng: in hình sóng nước, 1 tiền: in hình đámmây, 5 tiền: in hình con phượng, 1 quan: in hình con rồng

- Ai không chấp nhận tiền hoặc làm giả tiền sẽ bị chém đầu

- 1407, nhà Hồ sụp đổ: lại quay lại tiền đồng

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

Ưu điểm

- Dễ mang theo để làm phương tiện trao đổi hàng hoá, thanh toán nợ

- Thuận tiện khi thực hiện chức năng phương tiện dự trữ

- Thay đổi các con số trên mặt đồng tiền, một lượng giá trị lớn hay nhỏ đượcbiểu hiện

- Bằng chế độ độc quyền phát hành giấy bạc với những quy định nghiêm ngặtcủa Chính phủ, tiền giấy có thể giữ được giá trị của nó

- Xã hội chấp nhận sử dụng tiền giấy vì tiền giấy được luật định là phương tiệntrao đổi, vì mọi người tin tưởng vào uy tín của cơ quan phát hành và vì những

ưu điểm của nó

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

B Tiền giấy (Tiền pháp định– qui ước)

Nhược điểm

- Không bền, dễ rách

- Chi phí lưu thông vẫn còn lớn

- Khi trao đổi hàng hoá diễn ra trên phạm vi quốc tế đòi hỏi tốc độ thanhtoán nhanh gọn, an toàn thì tiền giấy vẫn chưa đáp ứng được, những rủi rotrong khi vận chuyển;

- Có thể bị làm giả…

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

C Tiền ghi sổ (bút tệ)

- Giảm bớt chi phí về lưu thông tiền mặt: in tiền, bảo

quản, vận chuyển, đếm, đóng gói

- Thanh toán nhanh chóng và thuận tiện qua ngân hàng

- Giảm thiểu rủi ro

-Tạo điều kiện thuận lợi cho Ngân hàng trung ương

trong việc quản lý và điều tiết lượng tiền cung ứng

- Đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định

- Lưu giữ, xử lý chứng từ,

sổ sách

- Thời hạn và phạm vi hạn chế

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

D Tiền điện tử

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

D Tiền điện tử

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

D Tiền điện tử

- Tốc độ thanh toán, chuyển

tiền tăng nhanh

- Giảm chi phí giấy tờ so với

lưu thông tiền mặt và séc

-Thiết lập hệ thống các máy tính, máy đọc thẻ, mạng truyền thông cần thiết rộng khắp, đầy đủ

trên khắp đất nước -Đảm bảo tính bảo mật, an ninh mạng cao nhất để tránh việc trộm tiền qua mạng máy tính

-Giáo dục cơ bản về công nghệ thông tin cho toàn

bộ người dân

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

- Phân loại tiền ảo: có 2 loại

+ Tiền ảo dùng trong game online, mua những sản phẩm ảo (Vcoin, tokens…)+ Tiền ảo có thể mua được những dịch vụ thật và ảo (Bitcoin, onecoin,ilcoin…)

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

Các loại tiền khác

Bitcoin

- Ký hiệu: BTC, XBT

Là tiền kỹ thuật số phân cấp dựa trên một mã

nguồn mở, giao thức Internet ngang hàng,

được ông Satoshi Nakamoto giới thiệu vào

năm 2008 và chính thức lưu hành từ năm

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

Các loại tiền khác

Đặc điểm:

Có thể trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối internet

Không cần thông qua 1 tổ chức tài chính trung gian nào

Hệ thống hoạt động dựa trên 1 giao thức mạng ngang hàng trên internet

Cung ứng tự động, hạn chế, được phân chia theo lịch trình sẵn dựa trên thuật toán

Có mức giá thả nổi hoàn toàn, biến động tùy thuộc vào nhu cầu của các nhà đầu tư

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

Bitcoin

NHỮNG QUỐC GIA CHẤP NHẬN BITCOIN

1.2.1 Các loại tiền

Các loại tiền khác

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.1 Các loại tiền

Các loại tiền khác

Bitcoin

Nghiên cứu tình huống

Bạn sẽ khuyên Minh mang tiền mặt, séc hay thẻ để thanh toán trong cáctrường hợp sau:

- Đi du lịch nước ngoài: Singapore

- Tới các nhà hàng và siêu thị

- Đi trải nghiệm tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.2 Đo khối lượng tiền

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.2 Đo khối lượng tiền

A Khối tiền tệ M1

Với khối tiền tệ này, tổng lượng tiền cung ứng bao gồm:

- Tiền đang lưu hành (gồm toàn bộ tiền mặt do Ngân hàng Trung ương

phát hành đang lưu hành ngoài hệ thống ngân hàng)

- Tiền gửi không kỳ hạn ở ngân hàng thương mại (tiền gửi mà chủ sở hữu

của nó có thể phát séc để thanh toán tiền mua hàng hay dịch vụ)

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.2 Đo khối lượng tiền

- Các loại chứng chỉ tiền gửi

- Tiền trong các quỹ tín dụng

1.2.2 Đo khối lượng tiền

C Khối tiền tệ M3

Theo khối tiền tệ này, tổng lượng cung ứng bao gồm:

- Khối tiền tệ M2

- Những loại tài sản có tính thành khoản kém

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2 CÁC LOẠI TIỀN VÀ ĐO LƯỢNG TIỀN

1.2.2 Đo khối lượng tiền