Vấn đề đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam hiện nay

MỤC LỤC PHẦN I LỜI MỞ ĐẦU 1 PHẦN II NỘI DUNG 2 CHƯƠNG I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP 2 1 1 Giai cấp 2 1 1 1 Khái niệm giai cấp 2 1 1 2 Đặc trưng của giai cấp 3 1 1 3 Nguồn g.MỤC LỤCPHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU1PHẦN II: NỘI DUNG2CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP21.1.Giai cấp21.1.1. Khái niệm giai cấp:21.1.2. Đặc trưng của giai cấp:31.1.3. Nguồn gốc hình thành giai cấp :31.2. Đấu tranh giai cấp41.2.1. Khái niệm đấu tranh giai cấp :41.2.2. Vai trò của đấu tranh giai cấp:5CHƯƠNG II: THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ QUÁ62.1. Thực trạng đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay62.1.1. Cơ cấu xã hộigiai cấp ở nước ta62.1.2. Tình hình của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta:72.1.3. Nội dung của cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kì hiện nay :72.4.1. Các lĩnh vực đấu tranh giai cấp82.2. Một số giải pháp đối với vấn đề đấu tranh giai cấp dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin102.2.1. Vận dụng chung102.2.2. Đối với sinh viên12PHẦN III: KẾT LUẬN14TÀI LIỆU THAM KHẢO15 PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU Trong tiến trình lịch sử, sự ra đời của chế độ tư hữu đã dẫn đến sự xuất hiện giai cấp trong xã hội và sự phân cấp về địa vị trong hệ thống sản xuất xã hội đó. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị _người nắm giữ toàn bộ TLSX của xã hội, sẽ chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị, chiếm đoạt của cải xã hội vào tay mình. Các giai cấp, tầng lớp bị trị không những bị chiếm đoạt lao động mà cong bị áp bức về chính trị, xã hộ,tinh thần. Không cóa sự bình đẳng giữa hai giai cấp: thống trị và bị trị. Giai cấp bóc lột bao giờ cũng dùng mọi biện pháp và phương tiện đẻ bảo vệ địa vị giai cấp của họ, duy trì củng cố kinh tế xã hội cho phép họ được hưởng những đặc quyền, đặc lợi giai cấp. Công cụ chủ yếu là quyền lực nhà nước. Lợi ích cơ bản của giai cấp bị trị đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị. Đây chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đén đấu tranh giai cấp. Có áp bức thì có đấu tranh chống áp, bức. Vì vậy đấu tranh giai cấp không do một lý thuyết xã hội nào tạo ra mà là hiện tượng tất yếu trong xã hội có giai cấp Thời gian vừa qua đã xuất hiện những quan điểm lệch lạc, sai trái và cả những quan điểm của thế lực thù địch nhằm xuyên tạc, phủ nhận quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về đấu tranh giai cấp. Trong đó, nổi lên là quan điểm cho rằng: “trong điều kiện hiện nay, nói tới đấu tranh giai cấp là bảo thủ, lạc hậu, là gây nên sự chia rẽ, phân hoá nội bộ… làm phá vỡ khối đại đoàn kết dân tộc” hay: “hiện nay, nói đến đấu tranh giai cấp ở Việt Nam là đi ngược lại xu thế của thời đại, là lạc hậu, không thức thời, không phù hợp với thực tiễn Việt Nam hiện nay”. Do vậy, có thể nói, việc nâng cao nhận thức khoa học về đấu tranh giai cấp sẽ góp phần đấu tranh phòng chống những quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, bảo vệ nền tảng, tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay là một vấn đề khoa học, có ý nghĩa thiết thực. Do đó, tác giả đã chọn đề tài “ Vấn đề đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay” nhằm làm rõ về mặt lý luận cũng như thực tiễn.PHẦN II: NỘI DUNGCHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP1.1.Giai cấp1.1.1. Khái niệm giai cấp: Học thuyết Mác – Lênin về giai cấp là bộ phận hữu cơ của chủ nghĩa duy vật lịch sử. Học thuyết đó chứng minh giai cấp là phạm trù kinh tế xã hội có tính chất lịch sử. Giai cấp chỉ xuất hiện và tồn tại trong những điều kiện lịch sử nhất định của sự phát triển sản xuất. Trong những điều kiện đó, mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, với phương thức sản xuất tương ứng, có một hệ thống giai cấp nhất định bao gồm giai cấp thống trị , giai cấp bị trị cơ bản và giai cấp, tầng lớp trung gian. Sự tồn tại của các giai cấp sẽ không còn là tất yếu khi lực lượng sản xuất phát triển cao đến mức có khả năng thoả mãn mọi nhu cầu của xã hội và các cá nhân , khi sự “phân công” bộ phận thống trị , bộ phận bị trị trở lên không cần thiết. Trong tác phẩm Sáng kiến vĩ đại, Lênin định nghĩa : “Người ta gọi là giai cấp, những địa tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ ( thường thì những quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận ) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội như vậy là khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng. Giai cấp là những tập đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác, do chỗ các tập đoàn đó có vị trí khác nhau trong một chế độ kinh tế và xã hội nhất định.” Như vậy, giai cấp và đấu tranh giai cấp là hiện tưọng lịch sử, tồn tại khách quan, chứ không phải là kết quả của một cách tiếp cận xã hội, không phải là sản phẩm của tư tưởng. Lịch sử đó chứng minh rằng, giai cấp và đấu tranh giai cấp từng tồn tại nhiều thiên niên kỷ cho đến nay, nó có những đặc trưng cơ bản chung nhất. Đó là những tập đoàn người to lớn khác nhau về địa vị trong hệ thống sản xuất xã hội. Cụ thể :+ Khác nhau về quan hệ đối với tư liệu sản xuất.+ Khác nhau về vai trò trong tổ chức lao động xã hội , trong tổ chức quản lýsản xuất.+ Khác nhau về cách thức và quy mô thu nhập của cải xã hội. Trong đó, sự khác nhau của họ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất đóng vai trò quyết định địa vị của giai cấp trong hệ thống sản xuất xã hội.1.1.2. Đặc trưng của giai cấp: Giai cấp có 4 đặc trưng cơ bản: + Là những tập đoàn người to lớn khác nhau về nắm giữ TLSX. Đây là đặc trưng quan trọng nhất. + Khác nhau về cách thức quản lí và phân công lao động. + Khác nhau về thu nhập của cải xã hội. + Khác nhau về địa vị xã hội. Điều này dẫn đến việc tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động tập đoàn khác.1.1.3. Nguồn gốc hình thành giai cấp : C.Mác là người đầu tiên đưa ra quan niệm cho rằng “ Sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất.” Cơ sở tồn tại của giai cấp phải tìm trong sản xuất kinh tế chứ không phải tìm trong hình thái chính trị hay tư tưởng con người. C.Mác và Ăngghen chứng minh rằng nguyên nhân căn bản, sâu sa của sự phân chia xã hội thành giai cấp, sự thay thế hệ thống giai cấp này bằng hệ thống khác, nói chung sự tồn tại của giai cấp là lực lượng sản xuất phát triển trong những giai đoạn phát triển nhất định. Giai cấp xuất hiện khi lao động xã hội đã có thể tạo ra sản phẩm thặng dư tương đối, khiến cho sức lao động đã có một giá trị mà người ta có thể lợi dụng như đối tượng khai thác để chiếm đoạt sản phẩm thặng dư do lao động tạo ra. Khả năng này chưa xuất hiện thì không thể hình thành chế độ người bóc lột người. Đầu tiên, trong xã hội nguyên thuỷ, cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên để sống sót họ phải nương tựa vào nhau theo bầy đàn. Trong điều kiện đó giai cấp chưa xuất hiện. Qua quá trình phát triển, các công cụ lao động nhờ đó tăng lên đáng kể, phân công lao động xã hội to đó được hình thành, xuất hiện của cải dư thừa, những người có quyền trong bộ lạc thị tộc lạm dụng quyền của mình để chiếm thành của riêng, chế độ tư hữu ra đời đánh dấu sự ra đời của giai cấp nô lệ ra đời: do đó thừa của cải, tù binh bắt được sử dụng làm người phục vụ cho những người giàu và có địa vị trong xã hội, họ được gọi là nô lệ, chế độ có giai cấp chính thức được hình thành từ đó. Như vậy, sự xuất hiện tư hữu là nguyên nhân quyết định trực tiếp đến sự ra đời của giai cấp, cái mới ra đời phủ định cái cũ lạc hậu, trong lịch sử đã có chế độ phong kiến thay thế chế độ nô lệ, chế độ tư bản chủ nghĩa thay thế chế độ phong kiến. Chủ nghĩa tư bản phát triển cao lại tạo tiền đề cho sự thủ tiêu chế độ tư hữu – cơ sở kinh tế của sự đối kháng giai cấp trở thành xu thế khách quan trong sự phát triển xã hội. Đó là lôgic khách quan của tiến trình phát triển lịch sử.1.2. Đấu tranh giai cấp1.2.1. Khái niệm đấu tranh giai cấp : Trong xã hội có giai cấp tất yếu nảy sinh đấu tranh giai cấp. V.I. Lênin đã định nghĩa đấu tranh giai cấp là “cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động chống lại bọn đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám; cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống lại những người hữu sản hay giai cấp tư sản” Thực chất của cuộc đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh giải quyết mâu thuẫn về mặt lợi ích giữa quần chúng bị áp bức, vô sản đi làm thuê chống lại giai cấp thống trị ,chống lại bọn đăc quyền, đặc lợi, những kẻ đi áp bức bóc lột. Đấu tranh giai cấp là quy luật chung của mọi XH có giai cấp, là động lực cơ bản của sự phát triển XH có các giai cấp đối kháng. Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan từ sự phát triển mang tính xã hội hóa ngày càng sâu rộng của LLSX với quan hệ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và sự đối lập về địa vị và lợi ích giữa các giai cấp. Đấu tranh giai cấp xảy ra khi có mâu thuẫn giữa LLSX mới với QHSX lỗi thời, từ đó thúc đẩy sự phát triển của LLSX. 1.2.2. Vai trò của đấu tranh giai cấp: Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp. Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp tất yếu sẽ dẫn đến CMXH, xóa bỏ quan hệ sản xuất cũ, CSKT cũ, kiến trúc thượng tầng cũ,đưa xã hội phát triển lên một hình thái kinh tếxã hội mới cao hơn đó là xã hội không còn giai cấp. Dựa vào tiến trình phát triển lịch sử, C.Mác và Ph. Ăngghen đã chứng minh rằng đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạnh xã hội. Cách mạng xã hội là đòn bẩy thay đổi các hình thái kinh tế xã hội. Đấu tranh giai cấp góp phần xoá bỏ các thế lực phản động, lạc hậu , đồng thời góp phần cải tạo cả bản th ân giai cấp cách mạng. Giai cấp nào đại biểu cho phương thức sản xuất mới, giai cấp đó sẽ lãnh đạo cách mạng. Đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là cuộc đấu tranh sau cùng trong lịch sử xã hội có giai cấp. Nó là cuộc đấu tranh khác về chất so với các cuộc đấu tranh trước đó trong lịch sử. Bởi vì mục tiêu của nó là thay đổi về căn bản sở hữu tư nhân bằng sở hữu xã hội. Trước khi giành chính quyền: nội dung của đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản: đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng, đấu tranh chính trị. Sau khi giành chính quyền: thiết lập nền chuyên chính của giai cấp vô sản , mục tiêu và hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi. V.I.Lênin viết: “ Trong điều kiện chuyên chính vô sản, những hình thức đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản không thể giống như trước được”. Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp vô sản phải biết cách sử dụng tổng hợp mọi nguồn lực, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh. Mục tiêu của cuộc đấu tranh này giữ vững thành quả cách mạng ,xây dựng và củng cố chính quyền của nhân dân,tổ chức quản lý sản xuất, quản lý xã hội , bảo đảm tạo ra một năng suất lao động xã hộ cao hơn, trên cơ sở đó thủ tiêu chế độ người bóc lột người, xây dựng một xã hội mới công bằng ,dân chủ và văn minh. Vì vậy, C.Mác cũng chỉ rõ: “ bản thân nền chuyên chính này chỉ là bước quá độ tiến tới thủ tiêu mọi giai cấp và tiến tới xã hội không có giai cấp”

MỤC LỤC

PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN II: NỘI DUNG 2

CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP 2

1.1 Giai cấp 2

1.1.1 Khái niệm giai cấp: 2

1.1.2 Đặc trưng của giai cấp: 3

1.1.3 Nguồn gốc hình thành giai cấp : 3

1.2 Đấu tranh giai cấp 4

1.2.1 Khái niệm đấu tranh giai cấp : 4

1.2.2 Vai trò của đấu tranh giai cấp: 5

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ QUÁ 6

2.1 Thực trạng đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay 6

2.1.1 Cơ cấu xã hội-giai cấp ở nước ta 6

2.1.2 Tình hình của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta: 7

2.1.3 Nội dung của cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kì hiện nay : 7

2.4.1 Các lĩnh vực đấu tranh giai cấp 8

2.2 Một số giải pháp đối với vấn đề đấu tranh giai cấp dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin 10

2.2.1 Vận dụng chung 10

2.2.2 Đối với sinh viên 12

PHẦN III: KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU

Trong tiến trình lịch sử, sự ra đời của chế độ tư hữu đã dẫn đến sự xuất hiện giai cấp trong xã hội và sự phân cấp về địa vị trong hệ thống sản xuất xã hội đó Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị _người nắm giữ toàn bộ TLSX của xã hội, sẽ chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị, chiếm đoạt của cải xã hội vào tay mình Các giai cấp, tầng lớp bị trị không những bị chiếm đoạt lao động

mà cong bị áp bức về chính trị, xã hộ,tinh thần Không cóa sự bình đẳng giữa hai giai cấp: thống trị và bị trị Giai cấp bóc lột bao giờ cũng dùng mọi biện pháp và phương tiện đẻ bảo vệ địa vị giai cấp của họ, duy trì củng cố kinh tế xã hội cho phép họ được hưởng những đặc quyền, đặc lợi giai cấp Công cụ chủ yếu là quyền lực nhà nước Lợi ích cơ bản của giai cấp bị trị đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị Đây chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đén đấu tranh giai cấp Có áp bức thì có đấu tranh chống áp, bức Vì vậy đấu tranh giai cấp không do một lý thuyết xã hội nào tạo ra mà là hiện tượng tất yếu trong xã hội có giai cấp

Thời gian vừa qua đã xuất hiện những quan điểm lệch lạc, sai trái và cả những quan điểm của thế lực thù địch nhằm xuyên tạc, phủ nhận quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về đấu tranh giai cấp Trong đó, nổi lên là quan điểm cho rằng:

“trong điều kiện hiện nay, nói tới đấu tranh giai cấp là bảo thủ, lạc hậu, là gây nên

sự chia rẽ, phân hoá nội bộ… làm phá vỡ khối đại đoàn kết dân tộc” hay: “hiện nay, nói đến đấu tranh giai cấp ở Việt Nam là đi ngược lại xu thế của thời đại, là lạc hậu, không thức thời, không phù hợp với thực tiễn Việt Nam hiện nay” Do vậy, có thể nói, việc nâng cao nhận thức khoa học về đấu tranh giai cấp sẽ góp phần đấu tranh phòng chống những quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, bảo

vệ nền tảng, tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay là một vấn đề khoa học, có

ý nghĩa thiết thực Do đó, tác giả đã chọn đề tài “ Vấn đề đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay” nhằm làm rõ về mặt lý

luận cũng như thực tiễn

PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU

TRANH GIAI CẤP 1.1 Giai cấp

1.1.1 Khái niệm giai cấp:

Học thuyết Mác – Lênin về giai cấp là bộ phận hữu cơ của chủ nghĩa duy vật lịch sử Học thuyết đó chứng minh giai cấp là phạm trù kinh tế - xã hội có tính chất lịch sử Giai cấp chỉ xuất hiện và tồn tại trong những điều kiện lịch sử nhất định của sự phát triển sản xuất Trong những điều kiện đó, mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, với phương thức sản xuất tương ứng, có một hệ thống giai cấp nhất định bao gồm giai cấp thống trị , giai cấp bị trị cơ bản và giai cấp, tầng lớp trung gian Sự tồn tại của các giai cấp sẽ không còn là tất yếu khi lực lượng sản xuất phát triển cao đến mức có khả năng thoả mãn mọi nhu cầu của xã hội và các cá nhân , khi sự

“phân công” bộ phận thống trị , bộ phận bị trị trở lên không cần thiết

Trong tác phẩm Sáng kiến vĩ đại, Lênin định nghĩa : “Người ta gọi là giai cấp, những địa tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong một

hệ thống sản xuất nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ ( thường thì những quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận ) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội như vậy là khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng Giai cấp là những tập đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác, do chỗ các tập đoàn đó có vị trí khác nhau trong một chế độ kinh tế

và xã hội nhất định.”

Như vậy, giai cấp và đấu tranh giai cấp là hiện tưọng lịch sử, tồn tại khách quan, chứ không phải là kết quả của một cách tiếp cận xã hội, không phải là sản phẩm của tư tưởng Lịch sử đó chứng minh rằng, giai cấp và đấu tranh giai cấp từng tồn tại nhiều thiên niên kỷ cho đến nay, nó có những đặc trưng cơ bản chung nhất

Đó là những tập đoàn người to lớn khác nhau về địa vị trong hệ thống sản xuất xã hội Cụ thể :

+ Khác nhau về quan hệ đối với tư liệu sản xuất

+ Khác nhau về vai trò trong tổ chức lao động xã hội , trong tổ chức quản lý

sản xuất

+ Khác nhau về cách thức và quy mô thu nhập của cải xã hội

Trong đó, sự khác nhau của họ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất đóng vai trò quyết định địa vị của giai cấp trong hệ thống sản xuất xã hội

1.1.2 Đặc trưng của giai cấp:

Giai cấp có 4 đặc trưng cơ bản:

+ Là những tập đoàn người to lớn khác nhau về nắm giữ TLSX Đây là đặc trưng quan trọng nhất

+ Khác nhau về cách thức quản lí và phân công lao động

+ Khác nhau về thu nhập của cải xã hội

+ Khác nhau về địa vị xã hội Điều này dẫn đến việc tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động tập đoàn khác

1.1.3 Nguồn gốc hình thành giai cấp :

C.Mác là người đầu tiên đưa ra quan niệm cho rằng “ Sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất.” Cơ sở tồn tại của giai cấp phải tìm trong sản xuất kinh tế chứ không phải tìm trong hình thái chính trị hay tư tưởng con người C.Mác và Ăngghen chứng minh rằng nguyên nhân căn bản, sâu sa của sự phân chia xã hội thành giai cấp, sự thay thế hệ thống giai cấp này bằng hệ thống khác, nói chung sự tồn tại của giai cấp là lực lượng sản xuất phát triển trong những giai đoạn phát triển nhất định

Giai cấp xuất hiện khi lao động xã hội đã có thể tạo ra sản phẩm thặng dư tương đối, khiến cho sức lao động đã có một giá trị mà người ta có thể lợi dụng như

đối tượng khai thác để chiếm đoạt sản phẩm thặng dư do lao động tạo ra Khả năng này chưa xuất hiện thì không thể hình thành chế độ người bóc lột người Đầu tiên, trong xã hội nguyên thuỷ, cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên để sống sót họ phải nương tựa vào nhau theo bầy đàn Trong điều kiện đó giai cấp chưa xuất hiện Qua quá trình phát triển, các công cụ lao động nhờ đó tăng lên đáng kể, phân công lao động xã hội to đó được hình thành, xuất hiện của cải dư thừa, những người có quyền trong bộ lạc thị tộc lạm dụng quyền của mình để chiếm thành của riêng, chế độ tư hữu ra đời đánh dấu sự ra đời của giai cấp nô lệ ra đời: do đó thừa của cải, tù binh bắt được sử dụng làm người phục vụ cho những người giàu và có địa vị trong xã hội, họ được gọi là nô lệ, chế độ có giai cấp chính thức được hình thành từ đó Như vậy, sự xuất hiện tư hữu là nguyên nhân quyết định trực tiếp đến sự ra đời của giai cấp, cái mới ra đời phủ định cái cũ lạc hậu, trong lịch sử đã có chế độ phong kiến thay thế chế độ nô lệ, chế độ tư bản chủ nghĩa thay thế chế độ phong kiến Chủ nghĩa tư bản phát triển cao lại tạo tiền đề cho sự thủ tiêu chế độ tư hữu –

cơ sở kinh tế của sự đối kháng giai cấp trở thành xu thế khách quan trong sự phát triển xã hội Đó là lô-gic khách quan của tiến trình phát triển lịch sử

1.2 Đấu tranh giai cấp

1.2.1 Khái niệm đấu tranh giai cấp :

Trong xã hội có giai cấp tất yếu nảy sinh đấu tranh giai cấp V.I Lênin đã định nghĩa đấu tranh giai cấp là “cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động chống lại bọn đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám; cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống lại những người hữu sản hay giai cấp tư sản”

Thực chất của cuộc đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh giải quyết mâu thuẫn về mặt lợi ích giữa quần chúng bị áp bức, vô sản đi làm thuê chống lại giai cấp thống trị ,chống lại bọn đăc quyền, đặc lợi, những kẻ đi áp bức bóc lột

Đấu tranh giai cấp là quy luật chung của mọi XH có giai cấp, là động lực cơ bản của sự phát triển XH có các giai cấp đối kháng

Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan từ sự phát triển mang tính xã hội hóa ngày càng sâu rộng của LLSX với quan hệ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và sự đối lập về địa vị và lợi ích giữa các giai cấp

Đấu tranh giai cấp xảy ra khi có mâu thuẫn giữa LLSX mới với QHSX lỗi thời, từ đó thúc đẩy sự phát triển của LLSX

1.2.2 Vai trò của đấu tranh giai cấp:

Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp

Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp tất yếu sẽ dẫn đến CMXH, xóa bỏ quan

hệ sản xuất cũ, CSKT cũ, kiến trúc thượng tầng cũ,đưa xã hội phát triển lên một hình thái kinh tế-xã hội mới cao hơn đó là xã hội không còn giai cấp Dựa vào tiến trình phát triển lịch sử, C.Mác và Ph Ăngghen đã chứng minh rằng đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạnh xã hội Cách mạng xã hội là đòn bẩy thay đổi các hình thái kinh tế - xã hội

Đấu tranh giai cấp góp phần xoá bỏ các thế lực phản động, lạc hậu , đồng thời góp phần cải tạo cả bản th ân giai cấp cách mạng Giai cấp nào đại biểu cho phương thức sản xuất mới, giai cấp đó sẽ lãnh đạo cách mạng

Đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là cuộc đấu tranh sau cùng trong lịch sử xã hội có giai cấp Nó là cuộc đấu tranh khác về chất so với các cuộc đấu tranh trước đó trong lịch sử Bởi vì mục tiêu của nó là thay đổi về căn bản sở hữu tư nhân bằng sở hữu xã hội

Trước khi giành chính quyền: nội dung của đấu tranh giai cấp giữa giai cấp

vô sản và giai cấp tư sản: đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng, đấu tranh chính trị Sau khi giành chính quyền: thiết lập nền chuyên chính của giai cấp vô sản , mục tiêu và hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi V.I.Lênin viết: “ Trong điều kiện chuyên chính vô sản, những hình thức đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản không thể giống như trước được”

Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp vô sản phải biết cách sử dụng tổng hợp mọi nguồn lực, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh Mục tiêu của cuộc đấu tranh này giữ vững thành quả cách mạng ,xây dựng và củng cố chính quyền của nhân dân,tổ chức quản lý sản xuất, quản lý xã hội , bảo đảm tạo ra một năng suất lao động xã hộ cao hơn, trên cơ sở đó thủ tiêu chế độ người bóc lột người, xây dựng một xã hội mới công bằng ,dân chủ và văn minh Vì vậy, C.Mác cũng chỉ rõ: “ bản thân nền chuyên chính này chỉ là bước quá độ tiến tới thủ tiêu mọi giai cấp và tiến tới xã hội không có giai cấp”

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ QUÁ 2.1 Thực trạng đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay

2.1.1 Cơ cấu xã hội-giai cấp ở nước ta

Đặc điểm cơ bản trong thời kì quá độ ở nước ta là sự tồn tại của nền kinh tế nhiều thành phần một cơ cấu giai cấp đa dạng, phức tạp bao gồm các giai cấp, tầng lớp vừa liên minh, vừa đấu tranh với nhau, trong đó giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo Sự hình thành cơ chế thị trường đã dẫn đến những thay đổi trong cơ cấu

xã hội – giai cấp cùng với sự vận động phức tạp của các giai tầng xã hội

Cơ cấu giai cấp ở Việt Nam hiện nay bao gồm: giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, đọi ngũ trí thức, người sản xuất nhỏ, tầng lớp doanh nhân Liên minh công-nông-trí thức là cơ sở của toàn xã hội, làm cơ sở chính trị -xã hội vững chắc cho chế độ mới Giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo, quyết định xu hướng phát triển của xã hội nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động trở thành người làm chủ xã hội

Cơ cấu xã hội-giai cấp nước ta biến đổi theo xu hướng tiến bộ , được phản ánh ở sự thay đổi tích cực của các giai cấp tầng lớp xã hội Trong suốt thời kì quá

độ, liên minh công-nông-trí thức là lực lượng chính trị -xã hội cơ bản, là nền tảng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Do tính chất chưa ổn định về mặt xã hội, mới chỉ là định hướng xã hội chủ nghĩa nên trong giai đoạn đàu của thời kì quá

độ, các giai cấp, tầng lớp phát triển đa dạng Sự ổn định của kinh tế thị trưỡng xã hội chủ nghĩa đã tạo điều kiện hình thành cơ cấu xã hội định hướng xã hội chủ nghĩa Trong suốt thời kì quá độ , liên minh công-nông-trí thức là lực lượng chính trị -xã hội cơ bản, là nền tảng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

2.1.2 Tình hình của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta:

Trong bối cảnh Liên Xô Đông Âu sụp đổ, hệ thống XHCN đang bị thoái trào tạm thời, CNTB đang tạm thời khắc phục những hạn chế và đang chiếm uy thế trên nhiều mặt quân sự, kinh tế, chính trị, xã hội

Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở nước ta có đặc trưng là gắn liền và được tiến hành ngay sau cuộc cách mạng giải phóng dân tộc dân chủ nhân dân Ở Việt Nam, đấu tranh giai cấp trong thời kì quá độ cũng là một tất yếu Giai cấp tư sản, mặc dù không còn giữ địa vị thống trị nhưng cơ sở kinh tế – xã hội của nó vẫn còn; giai cấp công nhân tuy đã giành được chính quyền nhưng khả năng, cơ sỏ kinh tế vẫn chưa vững chắc để đảm bảo cho chính quyền đang có, nền chuyên chính vô sản đang được thiểt lập

Cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay không còn trực diện như thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc mà nó ẩn giấu đằng sau qua các cuộc đấu tranh về kinh tế, văn hoá, tư tưởng Cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay không chỉ là đấu tranh bảo vệ chính quyền mà còn định hướng đi lên CNXH

Thời kì quá độ lên CNXH hiện nay mà nhất là xu thế toàn cầu hoá đã đặt nước ta trước nhiều nguy cơ và thử thách Hội nghị Đại biểu toàn quốc giữa nhiệm

kì (1-1999) đã xác định 4 nguy cơ đền nay vẫn còn tồn tại và có nhiều diễn biến hơn, đó là: tụt hậu về kinh tế, diễn biến hoà bình, nguy cơ chệch hướng XHCN, và nguy cơ nạn tham nhũng Để giữ vững nền độc lập dân tộc và định hướng XHCN đưa đát nước thoát khỏi cac nguy cơ trên thì các giai cấp, tầng lớp trong xã hội phải hợp tác đoàn kết trong mặt trận dân tộc thống nhất, dưới sự lãnh đạo của Đảng

2.1.3 Nội dung của cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kì hiện nay :

Thứ nhất, nội dung cơ bản của cuộc đấu tranh giai cấp trong thời kì quá độ lên XHCN là cuộc đấu tranh giữa hai con đừơng TBCN và XHCN

Đúng vậy, chúng ta đang tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá với nền kinh tề thị trường định hướng XHCN, thực tế tiềm ẩn nhiều khuynh hướng phát triển trái ngược nhau, có khuynh hướng tự phát lên CNTB, có khuynh hương tự giác theo định hướng XHCN Theo đó, các thế lực thù địch chống đối thì khuyến khích , ủng hộ cho khuynh hướng tự phát lên CNTB dưới nhiều hình thức

Do đó cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay là chống khuynh hướng tự phát lên CNTB , đồng thời phải giữ lại và phát triển các nhân tố trung gian, quá độ thậm chí phải phát triển CNTB trong một giới hạn để có lợi về kinh tế , tao tiền đề vật

chất-kĩ thuật lên XHCN

Như vậy, nhìn từ góc độ khái quát, đấu tranh giai cấp trong thời kì mới là đấu tranh giữa hai khuynh hướng vận động trái ngược nhau, đó là khuynh hướng vận động khách quan mang tính tự phát của các nhân tố tiền TBCN và các khuynh hướng khách quan mang tính tự giác của các nhân tố XHCN

Thứ hai, nội dung chủ yếu của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH theo định hướng XHCN Độc lập dân tộc và định hướng XHCN không thể giữ vững khi nước ta còn nghèo, còn trong tình trạng kém phát triển

Vì vậy, bằng mọi cách chúng ta phải phát huy toàn bộ sức mạnh của các giai cấp tầng lớp trong xã hội hướng vào nhiệm vu trung tâm là giành thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH đất nước Với cách hiểu như vậy, giúp chúng ta nhận thức đúng nhiệm

vụ trung tâm củ thời kì quá độ là nhanh chóng phát triển lực lượng sản xuất, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Rõ ràng, sự kém phát triển hay phát triển chậm là nguyên nhân đất nước bị phụ thuộc, mất độc lập, mất tự chủ

và đứng bên ngoai quá trình toàn cầu hóa