Tiểu luậnHọc phần C.Mác – Ph.Ăngghen về Đảng và xây dựng Đảng, Những quan điểm, tư tưởng cơ bản của C.Mác – Ph.Ăngghe về Đảng và xây dựng đảng

LỜI NÓI ĐẦU C. Mác và Ph.Ăngghen là hai lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản thế giới, người sáng lập ra chủ nghĩa Mác. Trong suốt nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, khoa học tích cực và đầy sáng tạo. C. Mác và Ph.Ăngghen đã để lại cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới một di sản lý luận vô giá, trong đó có những tư tưởng, quan điểm cơ bản về Đảng cộng sản và xây dựng chính Đảng vô sản cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị; Đó là những tư tưởng, quan điểm xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức để cho chính Đảng vô sản – đội tiên phong của giai cấp công nhân trở thành một chính Đảng độc lập, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản, lật đổ chế độ tư bản, cải tạo xã hội cũ, xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn – xã hội xã hội chủ nghĩa, tiến lên cộng sản chủ nghĩa. Trong giai đoạn cách mạng, khi mà phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đang đứng trước sự tấn công điên cuồng, với những thủ đoạn nham hiểm của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của các Đảng cộng sản, đặc biệt là các Đảng cộng sản cầm quyền, thì việc không ngừng nâng cao trình độ giác ngộ lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, giữ vững ý chí chiến đấu của cán bộ, đảng viên của Đảng có một ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng, học tập học thuyết Mác và Ăngghen bằng cách nghiên cứu trực tiếp các tác phẩm kinh điển của C. Mác và Ph.Ăngghen để nắm vững tư tưởng, quan điểm, thái độ và tinh thần đấu tranh không mệt mỏi của hai ông là rất cần thiết. Với những tư tưởng của C. Mác và Ph.Ăngghen về xây dựng Đảng từ đó liên hệ với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức của Đảng cộng sản Việt Nam có một ý nghĩa to lớn trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng mà Đảng đã và đang thực hiện trong quá trình đổi mới. Từ đó mà tiếp tục khẳng định sự đúng đắn. Vận dụng đúng đắn, sáng tạo tư tưởng của C. Mác và Ph.Ăngghen vào công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. NỘI DUNG

LỜI NÓI ĐẦU

C Mác và Ph.Ăngghen là hai lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản thế giới,người sáng lập ra chủ nghĩa Mác Trong suốt nửa thế kỷ hoạt động cách mạng,khoa học tích cực và đầy sáng tạo C Mác và Ph.Ăngghen đã để lại cho giai cấpcông nhân và nhân dân lao động toàn thế giới một di sản lý luận vô giá, trong đó cónhững tư tưởng, quan điểm cơ bản về Đảng cộng sản và xây dựng chính Đảng vôsản cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị; Đó là những tư tưởng, quan điểm xây dựngĐảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức để cho chính Đảng vô sản – đội tiên phongcủa giai cấp công nhân trở thành một chính Đảng độc lập, vững mạnh, đủ sức lãnhđạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tưsản, lật đổ chế độ tư bản, cải tạo xã hội cũ, xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn –

xã hội xã hội chủ nghĩa, tiến lên cộng sản chủ nghĩa

Trong giai đoạn cách mạng, khi mà phong trào cộng sản và công nhân quốc

tế đang đứng trước sự tấn công điên cuồng, với những thủ đoạn nham hiểm của chủnghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của các Đảngcộng sản, đặc biệt là các Đảng cộng sản cầm quyền, thì việc không ngừng nâng caotrình độ giác ngộ lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, giữ vững ý chí chiến đấu củacán bộ, đảng viên của Đảng có một ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng, học tập họcthuyết Mác và Ăngghen bằng cách nghiên cứu trực tiếp các tác phẩm kinh điển của

C Mác và Ph.Ăngghen để nắm vững tư tưởng, quan điểm, thái độ và tinh thần đấutranh không mệt mỏi của hai ông là rất cần thiết Với những tư tưởng của C Mác

và Ph.Ăngghen về xây dựng Đảng từ đó liên hệ với công tác xây dựng Đảng vềchính trị, tư tưởng, tổ chức của Đảng cộng sản Việt Nam có một ý nghĩa to lớntrong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng mà Đảng đã và đang thực hiện trongquá trình đổi mới Từ đó mà tiếp tục khẳng định sự đúng đắn Vận dụng đúng đắn,sáng tạo tư tưởng của C Mác và Ph.Ăngghen vào công tác xây dựng chỉnh đốn

Đảng của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước

NỘI DUNG

I/ QUAN ĐIỂM, TƯ TƯỞNG CƠ BẢN CỦA C.MÁC VÀ PH.ĂNGGHEN VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN:

C Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên đã nêu lên những tư tưởng

cơ bản về chính Đảng cộng sản Những tư tưởng đó bắt nguồn từ luận điểm khoa

học về vai trò lịch sử thế giới của giai cấp công nhân với tư cách là người đào

huyệt chôn chủ nghĩa tư bản, sáng tạo ra xã hội mới không còn người bóc lột người– xã hội cộng sản Những tư tưởng đó được rút ra từ sự phân tích một cách biệnchứng những điều kiện lịch sử cụ thể của quá trình phát triển của xã hội loài ngườinói chung và giai cấp công nhân nói riêng Hai ông chỉ rõ giai cấp công nhân là giaicấp cách mạng nhất, tiên tiến nhất trong xã hội Nhưng giai cấp công nhân chỉ cóthể thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình khi nó tự tổ chức ra được chính Đảngđộc lập của nó Ph.Ăngghen viết: “Để cho giai cấp công nhân có đủ sức mạnh và cóthể chiến thắng trong giờ phút quyết định thì điều cần thiết là C.Mác và tôi đã bảo

vệ quan điểm này từ năm 1847 – phải tổ chức được một đảng riêng biệt, tách khỏitất cả các đảng khác và đối lập với các đảng đó, nhận thức rõ mình là đảng của giaicấp”1

Chứng minh tính tất yếu của việc cần phải thành lập Đảng của giai cấp côngnhân, C Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, đó là điều kiện kiên quyết để đảm bảocho cách mạng thu được những thắng lợi và thực hiện được mục đích cuối cùng của

nó là tiêu diệt giai cấp Hai ông cho rằng, Đảng là của giai cấp công nhân, Đảngmang bản chất giai cấp công nhân; Đảng luôn luôn đứng trên lập trường của giaicấp công nhân và mọi chủ trương chiến lược, sách lược của Đảng đều luôn luônxuất phát từ lợi ích của giai cấp công nhân Nhưng Đảng không chỉ đại biểu choquyền lợi của giai cấp công nhân mà còn đại biểu cho quyền lợi của toàn thể nhân

1 (C Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb Chính trị M.1978, tập 4, tr35, tiếng Nga).

dân lao động Bởi vì giai cấp công nhân chỉ có thể tự giải phóng được mình nếuđồng thời giải phóng cho các tầng lớp nhân dân lao động khác trong xã hội thoátkhỏi ách áp bức và bóc lột.

C Mác và Ph.Ăngghen đòi hỏi Đảng – Đội tiền phong cách mạng của giaicấp – phải được vũ trang bằng lý luận tiên tiến, có trình độ giác ngộ cao; đồng thờitrong thực tiễn, Đảng phải là người kiên quyết nhất và biết lôi cuốn quần chúngcùng hành động Hai ông chủ trương thành lập Đảng trên cơ sở kết hợp chủ nghĩa

xã hội khoa học với phong trào công nhân và hai ông là một trong những người đầutiên đã được thực hiện sự kết hợp ấy Hai ông coi việc trang bị lý luận chủ nghĩa xãhội khoa học cho giai cấp công nhân là yếu tố quan trọng để nâng cao giác ngộ cho

họ và việc giáo dục chủ nghĩa xã hội khoa học cho đội ngũ đảng viên, là nội dungđặc biệt quan trọng của việc xây dựng Đảng về tư tưởng

Dưới sự lãnh đạo của hai ông, Điều lệ của “đồng minh những người cộngsản” đã được khởi thảo, trong đó tuy không nêu thuật ngữ tập trung dân chủ, nhưngnhững tư tưởng cơ bản về nguyên tắc tập trung dân chủ đã được thể hiện khá rõ.Hai ông cho rằng, Đảng phải là một đội ngũ có tổ chức tập trung chặt chẽ; các cơquan lãnh đạo của Đảng phải được bầu cử một cách dân chủ và họ có thể bị bãimiễn bất kỳ lúc nào nếu họ không hoàn thành được nhiệm vụ nếu tổ chức giaocho”; Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức Hai ông chủtrương phải tẩy trừ những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng Trên thực tế hai ông đã đấutranh không khoan nhượng chống những quan điểm cơ hội, vô chính phủ củaBacunin và đã khai trừ Bacunin ra khỏi Quốc tế I

Khi luận chứng về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, C Mác vàPh.Ăngghen đã đồng thời chỉ ra rằng, chủ nghĩa quốc tế vô sản là một trong nhữngnguyên tắc về tổ chức xây dựng Đảng Khẩu hiệu “Vô sản tất cả các nước đoàn kếtlại” trong tuyên ngôn của Đảng cộng sản đã trở thành phương châm hoạt động củaphong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Những tư tưởng thiên tài C Mác và Ph.Ăngghen về chính Đảng của giai cấpcông nhân đã có ảnh hưởng to lớn trực tiếp đến sự phát triển của toàn bộ phong tràocộng sản và công nhân quốc tế.

* Sự ra đời của Đảng Cộng sản là một tất yếu khách quan

C Mác và Ph.Ăngghen đã xuất phát từ một điểm hết sức khoa học – đó làquan điểm duy vật lịch sử để nghiên cứu, tổng kết lịch sử xã hội loài người và phântích cơ sở sản xuất, xã hội của chủ nghĩa tư bản, từ đó chỉ ra vai trò, sứ mệnh củagiai cấp công nhân và tính tất yếu khách quan sự ra đời của Đảng cộng sản

Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” (1848), C.Mác đã khẳng định: Lịch

sử tất cả xã hội loài người từ khi chế độ cộng sản nguyên thủy tan rã (tức toàn bộlịch sử thành văn) chỉ là lịch sử của các cuộc đấu tranh giai cấp, gắn liền với nó là

sự thay thế của phương thức sản xuất thấp bởi phương thức sản xuất cao hơn:

“Người tự do và người nô lệ, quý tộc và bình dân, chúa đất và nông nô, thợ cảphường hội và thợ bạn, nói tóm lại những kẻ áp bức và những người bị áp bức,luôn luôn đối kháng với nhau, đã tiến hành một cuộc đấu tranh không ngừng, lúccông khai, lúc ngấm ngầm Và mọi cuộc đấu tranh giai cấp bao giờ cũng kết thúchoặc bằng một cuộc cải tạo cách mạng toàn bộ xã hội, hoặc bằng sự diệt vong của

cả hai giai cấp với nhau” (1 tr.596, 597) Trong tác phẩm “Những nguyên nhânthực gây ra tính thụ động tương đối của công nhân Pháp” (1852), Ph.Ăngghen cũng

đã khẳng định: “Chiến tranh giữ các giai cấp không mất đi chừng nào còn tồn tạicác giai cấp khác nhau với những lợi ích đối lập nhau, xung đột nhau và địa vị xãhội khác nhau” (2, tr.302)

Khi nghiên cứu phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, bằng quan điểm duyvật lịch sử, C Mác và Ph.Ăngghen phân tích những cơ sở sản xuất và xã hội củachủ nghĩa tư bản và đã sớm chỉ ra vai trò, sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấpcông nhân với tư cách là một giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến,một lực lượng xã hội tiêu biểu trong cuộc đấu tranh với giai cấp tư sản và là một

đầu tàu trong một cuộc cách mạng tất yếu sẽ xảy ra – cuộc cách mạng xã hội chủnghĩa.

Trong tác phẩm “Gia đình thần thánh” (1844), khi phê phán quan điểm củaBru – nô Bau – ơ và đồng bọn, C Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định vai trò có ýnghĩa lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản không phải do thần thánh tạo ra,không phải tự nhiên mà có, mà là do điều kiện kinh tế và sinh hoạt dưới chế độ tưbản tạo ra cho họ Bởi vì “Trong điều kiện sinh hoạt của họ thì mọi điều kiện sinhhoạt xã hội hiện đại đã đạt tới điểm cao nhất của tình trạng phi nhân tính; vì tronggiai cấp vô sản thì con người đã mất đi chính bản thân mình, đồng thời con ngườikhông những có ý thức, trên mặt lý luận, về sự mất mát đó mà còn có sự bức báchcủa sự bần cùng không tránh khỏi, không che dấu nổi và tuyệt đối không gì chốnglại được” (3, tr.55, 56)

Vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cũng được C Mác vàPh.Ăngghen chỉ ra từ việc nghiên cứu, tổng kết của các cuộc cách mạng đã xảy ratrong lịch sử C Mác đã chỉ ra rằng, trong mỗi cuộc cách mạng ấy, người lãnh đạo

là giai cấp nào có lợi ích thể hiện ra như là những lợi ích chung của đại đa số thànhviên trong xã hội Trong tác phẩm “Hệ tư tưởng Đức” (1845 – 1846), C Mác vàPh.Ăngghen đã chỉ rõ: “Thật ra, mỗi một giai cấp mới thay thế cho giai cấp thốngtrị trước mình, đều nhất thiết phải biểu hiện lợi ích của bản thân mình thành lợi íchchung của mọi thành viên trong xã hội … giai cấp làm cách mạng đã không xuấthiện ngay từ đầu với tư cách là một giai cấp, mà với tư cách là toàn bộ khối đôngđảo của xã hội đương đầu với một giai cấp thống trị duy nhất” (4, tr 68, 69) Do

đó, giai cấp vô sản là giai cấp triệt để cách mạng duy nhất và là giai cấp duy nhất

có thể đại diện cho lợi ích chung của đại đa số thành viên trong xã hội Cho nên,chỉ có giai cấp vô sản mới có khả năng lãnh đạo phong trào cách mạng, phong tràogiải phóng nhân dân lao động, đồng thời giải phóng mình khỏi ách áp bức bóc lộttrong xã hội tư bản

Trong nhiều tác phẩm, C Mác và Ph.Ăngghen cũng chỉ rõ, để thực hiệnđược vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp vô sản muốn giải phóng mìnhđồng thời giải phóng toàn thể nhân dân lao động khỏi áp bức, bóc lột của chủ nghĩa

tư bản, giai cấp vô sản phải đứng lên lãnh đạo quần chúng lao động tiến hành mộtcuộc cách mạng triệt để lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng xã hội mới tốtđẹp hơn – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Và, để thực hiện được sựnghiệp cách mạng vĩ đại này, giai cấp vô sản tất yếu phải thành lập đội tham mưuchiến đấu, đội tiền phong lãnh đạo của mình – đó chính là Đảng cộng sản Theo tưtưởng quan điểm của C Mác và Ph.Ăngghen, sự ra đời của Đảng cộng sản là mộttất yếu cả về phương diện lý luận và phương diện thực tiễn của cuộc đấu tranh giaicấp công nhân Cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân phát triển đến mộttrình độ nhất định thì chính đảng của giai cấp tất sẽ ra đời Trong Tuyên ngôn củaĐảng cộng sản, C Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra, trong quá trình đấu tranh chốnggiai cấp tư sản, dần dần, giai cấp công nhân đã “thành lập những liên minh chốnglại bọn tư sản để bảo vệ tiền công của mình Thậm chí, họ đi tới chổ thành lậpnhững đoàn thể thường trực để sẵn sàng đối phó, khi những cuộc xung đột bất thầnxảy ra Ở một số nơi, cuộc đấu tranh của công nhân đã trở thành những cuộc bạođộng công khai” (1 tr.608)

Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản cũng như sau này trong thư Mác gửiBôn – te (11 – 1871) và trong bài “Về lịch sử của Liên đoàn những người cộngsản” của Ph.Ăngghen (1885), hai ông đều cho rằng: “phong trào chính trị của giaicấp công nhân muốn giành thắng lợi trước hết cần có tổ chức của giai cấp côngnhân đạt đến một trình độ phát triển nào đó” (7, tr 55) – tức là cần phải có mộtchính Đảng của mình Sự tổ chức thành chính đảng của giai cấp công nhân như vậy

là hết sức cần thiết, tuy lúc đầu luôn bị sự cạnh tranh giữa công nhân phá vỡ,

“nhưng nó luôn luôn được tái hợp và luôn luôn mạnh mẽ hơn, vững chắc hơn, hùngmạnh hơn” (1, tr.609) Và, vì “đó chính là cơ sở của toàn bộ lịch sử đấu tránh chínhtrị” (8, tr.302) của giai cấp công nhân

Từ thực tiễn phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sảnnhững năm thế kỷ XIX ngày càng đòi hỏi phải có một chính đảng vô sản của giaicấp công nhân, nhất là từ bài học sau khi Công xã Pari thất bại Ngay trong “Lờikêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương gửi Liên đoàn những cộng sản” (3 – 1850),

C Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ rõ: “Liên đoàn phải cố gắng để thành lập bên cạnhphái dân chủ chính thống, một tổ chức đảng công nhân bí mật và công khai độc lập

và biến mỗi một chi bộ của mình thành hạt nhân của các hội liên hiệp công nhân”(9, tr 248) Trong “Lời nói đầu viết cho bản Cương lĩnh của Đảng công nhânPháp”, Mác đã chỉ ra rằng, để giải phóng mình và giải phóng toàn thể loài ngườikhông phân biệt nam nữ, chủng tộc khi giai cấp vô sản thực hiện một cuộc cáchmạng và khi giai cấp vô sản được tổ chức thành một chính đảng độc lập”, và “cầnphải cố gắng để đạt được một tổ chức như vậy bằng mọi phương tiện mà giai cấp

vô sản có trong tay” (10, tr.353,354) Trong “thư gửi Ph Bôn – tê” (11- 1871), Mác

đã viết: “Ở đâu mà giai cấp công nhân chưa đạt được thắng lợi về mặt tổ chức củamình để thực hiện một cuộc tiến công có tính chất quyết định chống lại quyền lựctập thể, tức là quyền lực chính trị của giai cấp thống trị, thì dù thế nào cũng cầnchuẩn bị cho giai cấp công nhân thực hiện được điều đó” (6, tr.456) Và, trongNghị quyết Đại hội đại biểu Hội liên hiệp công nhân quốc tế (9 – 1871) đã khẳngđịnh: “Để chống lại quyền lực liên hợp của giai cấp hữu sản, giai cấp công nhân chỉ

có thể hành động với tính cách là giai cấp khi được tổ chức lại thành một chínhđảng độc lập với tất cả các đảng phái cũ do các giai cấp hữu sản lập ra; sự tổ chức

ấy của giai cấp công nhân hành chính đảng là cần thiết để bảo đảm thắng lợi củacách mạng xã hội và đạt tới mục tiêu cuối cùng của nó là xóa bỏ giai cấp” (11,tr.558) Điều khẳng định này đã được Nghị quyết Đại hội đại biểu Hiệp Liên hiệpcông nhân quốc tế ở La ay (9 – 1872) bổ sung hành điều 7a của Điều lệ Hội Liênhiệp và được Đại hội thông qua với đa số phiếu Như vậy, theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, sự ra đời của một chính đảng của một giai cấp là một đòi hỏitất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp Sự ra đời của chính đảng vô sản của giai cấp

công nhân cũng là một tất yếu như vậy Song, khác với tất cả các đảng phái khác,Đảng cộng sản ra đời còn là một tất yếu bởi vì nó là sản phẩm của sự kết hợp giữachủ nghĩa cộng sản khoa học với phong trào công nhân, là sản phẩm của Họcthuyết của C Mác và Ph.Ăngghen về vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp côngnhân với thực tiễn đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân Ngay khi mới đượchình thành, chủ nghĩa cộng sản khoa học đã có nhu cầu thâm nhập vào phòng traocông nhân, đồng thời phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giaicấp tư sản, Nhà nước tư bản cũng cần có lý luận soi đường, chỉ lối Và, trong quátrình kết hợp, thâm nhập nó, chính C Mác và Ph.Ăngghen là những người đã dàycông quản bá, tích cực và không ngừng hoạt động cả lý luận và thực tiễn, chuẩn bị

cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của chính đảng vô sản ngay từgiữa những năm 40 của thế kỷ XIX Và, thực tiễn lịch sử lúc ấy cũng cho thấy rằng,mỗi bước tiến của phong trào đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân luôn có tưtưởng, lý luận của C Mác và Ph.Ăngghen soi đường, nhiều tổ chức mang tínhnghiệp đoàn, địa phương, dân tộc hay quốc tế của giai cấp công nhân đã được cácông hết sức quan tâm, tác động và cải biến thành các tổ chức mang tính cách mạngtiền thân của Đảng cộng sản Đồng thời, chính bản thân C Mác và Ph.Ăngghencũng luôn là những chiến sĩ tiên phong trong các cuộc đấu tranh giai cấp của giaicấp công nhân cùng đội tham mưu của nó như: Liên đoàn những người cộng sản;Hội Liên hiệp công nhân quốc tế (Quốc tế I) và Quốc tế II … các tổ chức này đãchứng tỏ được vai trò của mình trong đấu tranh của giai cấp công nhân, đưa cuộcđấu tranh của giai cấp công nhân tiến lên một trình độ mới

II/ NHỮNG QUAN ĐIỂM, TƯ TƯỞNG CỦA C.MÁC VÀ PH.ĂNGGHEN VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG.

Cùng với quan điểm, tư tưởng về Đảng cộng sản, về quy luật ra đời củaĐảng cộng sản, C Mác và Ph.Ăngghen đã đề ra những tư tưởng xây dựng Đảng hếtsức cơ bản về chính trị, tư tưởng và tổ chức Song, với yêu cầu của đề tài tiểu luận,chỉ tập trung nghiên cứu về xây dựng Đảng về tư tưởng và tổ chức

C Mác và Ph.Ăngghen cho rằng chỉ có sự kết hợp chặt chẽ thống nhất về tưtưởng và sự thống nhất về tổ chức, dựa trên nền tảng vững chắc của chủ nghĩa xãhội khoa học mới làm cho Đảng trở thành một lực lượng chính trị có khả năng thuhút được quần chúng nhân dân theo mình và đảm bảo thực hiện được những nhiệm

vụ lịch sử đặt ra cho Đảng

Thứ nhất, xây dựng Đảng về Chính trị

C Mác và Ph.Ăngghen luận chứng mục đích của Đảng là: “Lật đổ giai cấp

tư sản, lập nền thống trị của giai cấp vô sản, tiêu diệt xã hội cũ, tư sản, dự trên sựđối khán giai cấp, và xây dựng xã hội mới không có giai cấp và không vó chế độ tưhữu” (4, tr 732) Nhưng để đi tới mục đích đó phải trải qua hai giai đoạn:

Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn giai cấp vô sản biến thành thống trị…giành

lấy dân chủ Dưới sự lãnh đạo của Đảng vô sản, giai cấp vô sản và toàn thể ngườilao động giành chính quyền bằng bạo lực lật đổ giai cấp tư sản

Giai đoạn thứ hai là giai đoạn Đảng lãnh đạo giai cấp vô sản và toàn thể

người lao đốngwr dụng chính quyền mới được thiết lập như một công cụ có hiệulực nhất để tiến hành cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

Để thực hiện nhiệm vụ chính của mình, Đảng của giai cấp vô sản phải tuyêntruyền chủ nghĩa cộng sản khoa học vào phong trào công nhân, giúp giai cấp côngnhân hiểu rõ sứ mệnh lịch sử của mình, thấy rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, để “giai cấp vô sản có thể và có thể tự mình giải phóng mình” (2, tr 56) thì Đảng củagiai cấp vô sản phải đào tạo một đội ngũ cán bộ

Bên cạnh nhiệm vụ đào tạo ra đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền thìđòi hỏi đối với Đảng vô sản là phải ra đời “Báo Đảng” Nhiệm vụ của báo đảng làlàm sáng tỏ những nguyên nhân của sự áp bức giai cấp tư sản với giai cấp vô sản vàngười tiểu nông, tiểu tư sản thành thị về áp bức chính trị mà trước hết là áp bức xãhội, chỉ cho giai cấp vô sảng và giai tầng bị áp bức muốn thoát khỏi thì phải đứnglên giành chinh quyền “Như vậy là, báo chí phải làm tỏ những nguyên nhân của sự

áp bức của tầng lớp quan lại, tầng lớp quý tộc và giai cấp tư sản mà những người

vô sản, những người tiểu nông và tiểu tư sản thành thị phải chịu vì chính họ hìnhthành “nhân dân” ở Đức; làm sáng tỏ cái gì đã quyết định sự suất hiện không nhữngcủa ách áp bức chính trị mà trước hết là của ách áp bức xã hội và việc ách áp bức

đó có thể bị thủ tiêu bằng những thủ đoạn gì; phải chứng minh rằng việc nhữngngười vô sản, tiểu nông và tiểu tư sản thành thị giành chính quyền là điều kiện tiênquyết để vận dụng những thủ đoạn đó” (4, tr 384 – 385)

Sau khi tổ chức giai cấp vô sản trở thành giai cấp, nhiệm vụ của Đảng vô sản

là tổ chức và lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến hành cuộc đấutranh giai cấp Đây là nhiệm vụ quan trọng của Đảng vô sản vì giai cấp tư sảnthống trị luôn tìm mọi cách để duy trì quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa

không còn phù hợp với lực lượng sản xuất phát triển ngày càn cao Trong “Hệ tư

tưởng Đức”, C.Mác-Ph Ăngghen chỉ ra rằng: trong cuộc cách mạng xã hội tấn

công chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân nhất định phải giành lấy chính quyền

Đảng phải đề ra chiến lược, sách lược và phương pháp đấu tranh đúng đắncho giai cấp công nhân Trong cuộc đấu tranh đó: một mặt hướng các nội dung đấutranh vào đấu tranh chính trị, mặt khác phải đấu tranh kinh tế làm phương tiện và

cơ sở để đấu tranh chính trị nhanh chóng giành được thắng lợi C.Mác-Ph.Ăngghen khẳn định: “…Bất cứ cuộc đấu tranh giai cấp nào cũng là một cuộc đấutranh chính trị…” (4, tr 608)

Trong quá trình lãnh đạo, các chính đảng vô sản phải lãnh đạo quá trình tổchức thực hiện cương lĩnh chính trị Nhưng trước tiên: Đảng phải kiên định vớimục tiêu, nhiệm vụ chung của cương lĩnh – đó là tiến tới xây dựng xã hội cộng sảnchủ nghĩa Trong từng gia đoạn cách mạng, Đảng phải đề ra chương trình hànhđộng cụ thể, với những phương pháp, hình thức, đấu tranh phù hợp Khi đề rađường lối chủ trương cụ thể phải tính đến những nguyên tắc chung bắt buộc phảituân thủ, phải gắn mục đích trước mắt của giai cấp với mục đích cuối cùng C.Mác

và Ph.Ăngghen đã đề ra những biện pháp chung cho cách mạng nhằm có thể ápdụng ở những nước tư bản đang phát triển thời bấy giờ “…Tất nhiên, bất kỳ ban

lãnh đạo nào của đảng cũng đều vươn tới thành công, và điều đó rất tốt Nhưng cónhững tình huốn mà người ta cần có dũng khí hy sinh sự thành công tức thời để đổi

lấy cái quan trọng hơn…” ( 33, tr 780) Trong tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng

Cộng sản”, khi giai cấp vô sản chưa giành được chính quyền giai cấp vô sản sẽ

dùng sự thống trị chính trị của mình để từng bước một đoạt lấy toàn bộ tư bản trongtay giai cấp tư sản, để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhànước, tức là trong tay giai cấp vô sản đã được tổ chức thành giai cấp thống trị, vàchiến lược mềm dẽo, linh hoạt trong đấu tranh mà những người cộng sản cần phảithấm nhuần và vận dụng

Thứ hai, xây dựng Đảng về Tư tưởng

Theo , Đảng là đội tiên phong do đó, trước hết Đảng phải có lý luận tiênphong dẫn đườngC Mác và Ph.Ăngghen Nói về vai trò lý luận Hai ông chỉ rõ

“nếu thực sự cần liên hợp thì cứ ký kết những thỏa hiệp nhằm đạt được những mụctiêu thực tiễn của phong trào, nhưng chớ có buôn bán nguyên tắc, chớ có “nhânnhượng” về lý luận” Nói về tầm quan trọng của lý luận Ph.Ăngghen khẳng định,cuộc đấu tranh vĩ đại của Đảng dân chủ - xã hội không phải chỉ có hai hình thứcchính trị và kinh tế mà còn có ba hình thức, Ph.Ăngghen đặt cuộc đấu tranh lý luậnngay với cuộc đấu tranh chính trị và kinh tế, vấn đề lý luận ngày càng quan trọngđối với người lãnh đạo Thực tiễn cách mạng đã cho thấy bất cứ vấn đề lớn nhỏ nàonếu chưa được sáng tỏ về mặt lý luận thì hoạt động cụ thể sẽ đi vào trong lúngtúng Thậm chí có thể rơi vào bế tắc, khi đó có thể hoang man mất phương hướng.Chính vì vai trò, tầm quan trọng lớn của lý luận, do vậy xây dựng Đảng Tư tưởngnày được C Mác và Ph.Ăngghen sớm đề cập trong những tác phẩm như: Gia đìnhthần thánh; Hệ tư tưởng Đức; Tuyên ngôn của Đảng cộng sản; Những người cộngsản Các – hai – nơ – xten… Ngay trong tác phẩm Hệ tư tưởng Đức (1845 – 1846),sau khi nghiên cứu, tổng kết lịch sử tư tưởng nhân loại, C Mác và Ph.Ăngghen chỉ

ra rằng: “trong mọi thời đại, những tư tưởng của giai cấp thống trị là những tưtưởng thống trị Điều đó có ý nghĩa là giai cấp nào là lực lượng vật chất thống trị

trong xã hội thì cũng là lực lượng tinh thần thống trị trong xã hội Giai cấp nào chiphối những tư liệu sản xuất vật chất thì cũng chi phối luôn cả những tư liệu sảnxuất tinh thần” (14, tr.66) Chân lý này hơn hai năm sau đã được khẳng định lạitrong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản: “Những tư tưởng thống trị của một thời đạibao giờ cũng chỉ là những tư tưởng của giai cấp thống trị” (1, tr.625) Cũng trongtác phẩm Hệ tư tưởng Đức, C Mác và Ph.Ăngghen còn vạch ra nguyên lý bất hủ,

đó là: “Mỗi giai cấp mới thay thế cho giai cấp thống trị trước mình, muốn thực hiệnđược mục đích của mình … phải gắn cho những tư tưởng của bản thân mình mộthình thức phổ biến, phải biểu hiện những tư tưởng đó thành những tư tưởng duynhất hợp lý, duy nhất có giá trị phổ biến” (4, tr 68, 69)

Trong khi tuyên truyền, quảng bá để xác lập hệ tư tưởng khoa học – cáchmạng của Đảng cộng sản, C Mác và Ph.Ăngghen cũng rất chú trọng lý giải mộtcách khoa học về chủ nghĩa cộng sản trong phong trào công nhân Trong tác phẩm

“Hệ tư tưởng Đức”, hai ông đã viết: “Đối với chúng ta, chủ nghĩa cộng sản khôngphải là một trạng thái phải sáng tạo ra, không phải là một lý tưởng mà thực hiệnphải theo khuôn Chúng ta gọi chủ nghĩa cộng sản là một phong trào hiện thực, nóxóa bỏ thực trạng này” (4, tr.51); và, “chủ nghĩa cộng sản khác với tất cả các phongtrào trước kia ở chổ nó đảo lộn cơ sở của mọi quan hệ sản xuất và giao tiếp trướckia” (4, tr 101) Trong tác phẩm “Những người cộng sản và Các – hai – nơ – xten,Ăngghen cũng đã viết: “Chủ nghĩa cộng sản không phải là một học thuyết mà làmột cuộc vận động Nó xuất phát không lấy thứ triết học này nọ, mà lấy toàn bộquá trình lịch sử trước đây và đặc biệt là những kết quả thực tế trước mắt tại cácnước văn minh làm tiền đề của họ Chủ nghĩa cộng sản nảy sinh ra từ nền đại côngnghiệp và là những hậu quả của đại công nghiệp…từ sự hình thành giai cấp vô sản

và sự tích tụ của tư bản sinh ra Chủ nghĩa cộng sản, ở mức độ nó là lý luận, là sựbiểu hiện lý luận của lập trường của giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh đó và sựkhái quát lý luận về những điều kiện giải phóng giai cấp vô sản” (5, tr.398, 399)

Và, trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản một lần nữa C Mác và Ph.Ăngghen lại

khẳng định: Những quan điểm lý luận của những người cộng sản về chủ nghĩa cộngsản “tuyệt nhiên không dựa trên những ý niệm, những nguyên lý do một nhà cảicách thế giới nào phát minh hay phát hiện ra Những nguyên lý ấy chỉ là biểu hiệnkhái quát của những quan hệ thực tại của một cuộc đấu tranh giai cấp hiện có, củamột sự vận động lịch sử đang diễn ra trước mắt chúng ta” (1, tr.614, 615) C Mác

và Ph.Ăngghen còn chỉ rõ: “Nhưng để giành được thắng lợi cuối cùng, tự do sẽ phải làm nhiều hơn tất thảy; phải khai sáng cho bản thân mình về những lợi ích của giai cấp mình, phải chiếm lĩnh càng nhanh càng tốt vị trí độc lập của Đảng mình và không một phút giây nào để người phái dân chủ tiểu tư sản dùng những luận điệu bịp bợm đẩy mình đi chệch con đường tổ chức độc lập của Đảng của giai cấp vô sản Khẩu hiệu chiến đấu của họ phải là “ Cách mạng không ngừng” (C.

Mác và Ph.Ăngghen tuyển tập, T2 Nxb CTQG 2004, trang 185 – 198 – Đoạn tríchtrong tác phẩm: Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương gửi Liên đoàn nhữngngười cộng sản)

Để bảo vệ hệ tư tưởng khoa học – cách mạng của Đảng cộng sản, trong suốtquá trình xây dựng và tuyên truyền quan điểm lý luận của Đảng, C Mác vàPh.Ăngghen cũng luôn đấu tranh phê phán các trào lưu tư tưởng phản động như:Chủ nghĩa xã hội chân chính (Đức), Chủ nghĩa xã hội bảo thủ, chủ nghĩa cơ hội,chủ nghĩa bè phái…Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, C Mác và Ph.Ăngghen

đã khẳng định: “Những người phát sinh ra những hệ tư tưởng ấy thực ra đều khôngnhận rõ sự đối kháng giữa các giai cấp, cũng như thấy rõ tác dụng của những yếu tốphá hoại nằm ngay trong bản thân xã hội thống trị Song, những người đó lạikhông nhận thấy, ở phía giai cấp vô sản, một tính chủ động lịch sử nào, một cuộcvận động chính trị nào của bản thân giai cấp vô sản cả Ví sự đối kháng giữa cácgiai cấp phát triển song song với công nghiệp Cho nên họ càng không thấy nhữngđiều kiện cần thiết cho sự giải phóng của giai cấp vô sản và cứ đi tìm một chủnghĩa xã hội, những quy luật xã hội nhằm mục đích tạo ra những điều kiện ấy”.Như vậy, C Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng: “Họ đã lấy tài ba cá nhân của họ

để thay thế cho hoạt động xã hội; lấy những điều kiện tư tưởng thay cho nhữngđiều kiện lịch sử của sự giải phóng; đem một tổ chức xã hội do bản thân họ hoàntoàn, thay thế cho sự tổ chức một cách tuần tự và tự phát giai cấp vô sản thành giaicấp Đối với họ tương lai của thế giới sẽ được giải quyết bằng cách tuyên truyềnmọi hành động chính trị và nhất là mọi hành động cách mạng; họ tìm cách đạt mụcđích của họ bằng phương pháp hóa bình và thử mở một con đường đi tới kinh phúc

âm xã hội mới” (1, tr.640 – 641) Từ sự vạch trần những quan điểm mơ hồ của chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản không tưởng như vậy, C Mác và Ph.Ăngghen

đã kết luận: “chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản không tưởng - phê phán làtheo tỷ lệ nghịch với sự phát triển của lịch sử” Đấu tranh giai cấp ngày càng gaygắt và càng có hình thức xác định thì cái ý định ảo tưởng với đấu tranh giai cấp ấy,cái thái độ đối lập một cách ảo tưởng với đấu tranh giai cấp ấy, càng mất hết mọigiá trị thực tiễn, mọi căn cứ lý luận của chúng (1, tr 642), C Mác và Ph.Ăngghenkhông chỉ tích cực đấu tranh phê phán, chống lại các trào lưu tư tưởng, quan điểmphản động ngoài Đảng, trong nhiều tác phẩm mà hai ông còn thể hiện tinh thầnkiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại phản động, chủ nghĩa vô chínhphủ và chủ nghĩa bè phái trong Đảng Trong đó, tiêu biểu là cuộc đấu tranh khai trừ

Ba –cu – nin ra khỏi Quốc tế I và những người theo chủ nghĩa Lát xan trong phongtrào công nhân Đức

Qua nghiên cứu ta thấy, vai trò của công tác tư tưởng, lý luận của C Mác vàPh.Ăngghen đặc biệt coi trọng không chỉ trong quá trình đấu tranh thành lập Đảng

mà còn có tính quyết định cho sự tồn tại và phát triển của Đảng cộng sản, cho việckhẳng định vai trò tiền phong lãnh đạo của Đảng trong suốt cuộc đấu tranh cáchmạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Theo quan điểm của C Mác vàPh.Ăngghen, để xây dựng Đảng về chính trị, Đảng phải gắn lý luận với phong tràocông nhân, phải đấu tranh chống lại mọi quan điểm phản động, mọi sự xuyên tạcbất kỳ từ phía nào và không ngừng phát triển lý luận Nếu không có lý luận đúngđắn, khoa học, Đảng không thể là người lãnh đạo, là người hướng dẫn cho quần

chúng trong cuộc đấu tranh giành thắng lợi cuối cùng, xây dựng xã hội mới – xãhội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Như vậy, việc trang bị lý luận chủnghĩa khoa học xã hội cho giai cấp công nhân là yếu tố quan trọng để nâng cao giácngộ cho họ và việc giáo dục chủ nghĩa xã hội khoa học cho đội ngũ đảng viên lànội dung đặc biệt quan trọng của việc xây dựng Đảng về tư tưởng.

Thứ ba, xây dựng Đảng về tổ chức

Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng không chỉ quan trọng và ở vị trí hàngđầu mà còn phải gắn liền với xây dựng Đảng về mặt tổ chức Tổ chức cũng là mộtcông việc rất quan trọng, mọi công việc nếu không có tổ chức thì hầu như khôngthể thành công Đối với Đảng của giai cấp công nhân tổ chức như thế nào là trongsạch, vững mạnh đã trở thành vấn đề quan trọng nhất và quyết định trong xây dựngĐảng

Đảng hoạt động theo nguyên tắc và hình thức nhất định, do đó C Mác vàPh.Ăngghen luôn luôn khẳng định vai trò to lớn, mang ý nghĩa quyết định của tổchức Đảng Hai ông cho rằng Đảng cộng sản là đội tiên phong có tổ chức của giaicấp công nhân, toàn bộ đời sống và hoạt động của Đảng được xây dựng trên cơ sở

lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học Do vậy, Đảng cộng sản phải được tổ chứcchặc chẽ và có kỷ luật bắt buộc dối với mọi đảng viên, phải có sự thống nhất chặtchẽ về mặt tư tưởng và tổ chức trong Đảng Vì vậy xây dựng Đảng cộng sản thànhmột đảng độc lập, thống nhất, có hệ thống tổ chức chặc chẽ và kỷ luật nghiêm minh

là một trong những nguyên tắc hết sức quan trọng được C Mác và Ph.Ăngghen đềcập trong nhiều tác phẩm từ cuối những năm 40 của thế kỷ XIX, ngay khi tổ chứcliên đoàn những người cộng sản vừa mới ra đời

Ngay trong “Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương gửi Liên đoànnhững người cộng sản” (3 – 1850), C Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra nguyên nhânkhiến liên đoàn bị suy yếu là do có những khu bộ, chi bộ tổ chức lỏng lẻo, bỏ lửng

và nhân dân cắt đứt mối liên hệ Ban Chấp hành Trung ương, do đó bị giai cấp tưsản lợi dụng Từ đó, C Mác và Ph.Ăngghen nhấn mạnh rằng: “Đảng công nhân