CHƯƠNG II BẢN CHẤT VÀ QUY LUẬT PHÁT TRIỂN CỦA QHSDĐ Slide bài giảng Quy hoạch Sử dụng đất

Quy hoạch Tổng thể kinh tế xã hội: là luận chứngphát triển KTXH, tổ chức không gian các hoạt độngKTXH hợp lý theo ngành và lãnh thổ để thực hiện mụctiêu phát triển KTXH.Quy hoạch ngành: luận chứng lựa chọn phương ánphát triển và phân bố ngành hợp lý trên phạm vi cảnước và vùng lãnh thổ. QH ngành gồm: QH phát triểnhệ thống đô thị, QHSDQH các ngành Kết cấu hạ tầng, QH nông nghiệp,QH công nghiệp, quy hoạch các nhành kinh tế kỹ thuậtquan trọng,…Quy hoạch xây dựng: tổ chức không gian, hệ thốngcông trình KT hạ tầng đô thị (cụ thể QH vùng lãnh thổ,QH ngành).Quy hoạch cụ thể: Lựa chọn địa điểm bố trí cáccông trình và tổ chức không gian tổng thể trên một lãnhthổ xác định trong từng thời kỳ; là bước cụ thể hóa QHlãnh thổ, QH ngành..

BẢN CHẤT VÀ QUY LUẬT PHÁT TRIỂN

CỦA QHSDĐ

2.1 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI QHSDĐ

2.1.1 Khái niệm về QHSDĐ

các loại quy hoạch

Quy hoạch Tổng thể kinh tế xã hội: là luận chứng

phát triển KT-XH, tổ chức không gian các hoạt độngKT-XH hợp lý theo ngành và lãnh thổ để thực hiện mụctiêu phát triển KT-XH

Quy hoạch ngành: luận chứng lựa chọn phương án

phát triển và phân bố ngành hợp lý trên phạm vi cả

nước và vùng lãnh thổ QH ngành gồm: QH phát triển

hệ thống đô thị, QHSD

QH các ngành Kết cấu hạ tầng, QH nông nghiệp,

QH công nghiệp, quy hoạch các nhành kinh tế kỹ thuậtquan trọng,…

Quy hoạch xây dựng: tổ chức không gian, hệ thống

công trình KT hạ tầng đô thị (cụ thể QH vùng lãnh thổ,

QH ngành)

Quy hoạch cụ thể: Lựa chọn địa điểm bố trí các

công trình và tổ chức không gian tổng thể trên một lãnhthổ xác định trong từng thời kỳ; là bước cụ thể hóa QHlãnh thổ, QH ngành

Vai trò của công tác QH

 Nền Kinh tế của quốc gia tồn tại như một hệ thống, chủ

nhân điều khiển là Nhà nước (thông qua quy hoạch và

chính sách).

 Nguồn lực cho phát triển có giới hạn, sự huy động và

phân bổ nguồn lực đòi hỏi phải có sự can thiệp và quản lý của Nhà nước (thông qua quy hoạch và chính sách).

 Sự chênh lệch về trình độ phát triển và mức sống dân cư

giữa các vùng đòi hỏi phải có sự điều tiết và quản lý của Nhà nước

 (thông qua quy hoạch và chính sách).

Quy hoạch là bước tiếp theo sau bước xác định chiến

lược phát triển kinh tế xã họi

Khái niệm của QHSDĐ

 Các căn cứ lập QH còn thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn;

 Trình độ người lập và cả người thẩm định, phê duyệt còn hạn chế;

 Phương pháp lập quy hoạch chậm đổi mới:

 Xây dựng QH chỉ căn cứ vào chỉ tiêu kế hoạch từ cấp trên giao, còn duy ý chí, áp đặt.

 Dự báo các tác động từ bên ngoài còn hạn chế.

 Tính pháp lý của quy hoạch không cao:

 Quá trình thực hiện chưa bám sát vào quy hoạch

 Người dân ít tuân thủ theo quy hoạch

Khái niệm của QHSDĐ

 Theo Dent (1988; 1993) QHSDĐĐ như là phương tiện gi úp cho lãnh đạo quyết định sử dụng đất đai như thế nào thông qua việc đánh giá c ó hệ thống cho việc chọn mẫu hình trong sử dụng đất đai, mà trong sự chọn lựa này sẽ đáp ứng với những mục tiêu riêng biệt, và từ đó hình thành nên chính sách

v à chương trình cho sử dụng đất đai.

 Fresco v à ctv., (1992), QHSDĐĐ như là dạng hình của quy hoạch vùng , trực tiếp cho thấy việc sử dụng tốt nhất về đất đai trên quan điểm chấp

nhận những mục tiêu, và những cơ hội về môi

trường, xã hội và những vấn đề hạn chế khác.

Khái niệm của QHSDĐ

 Khái niệm QHSDĐ: là hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và chính sách của Nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, khoa học, hợp lý có hiệu quả cao nhất thông qua việc phân bổ quỹ đất đai và tổ chức sử

dụng đất

 Tính đầy đủ: mọi loại đất đều được đưa vào sử dụng

 Tính hợp lý: các đặc điểm tính chất tụ nhiên, diện tích phù hợp với yêu cầu và mục đích sử dụng.

 Tính khoa học: áp dụng các thành tựu khoa học và các

biện pháp tiên tiến

 Tính hiệu quả: đáp ứng đồng bộ 3 lợi ích kinh tế-xã hội-môi trường

 Qui hoạch sử dụng đất đai là một hiện tượng kinh

tế - xã hội thể hiện đồng thời 3 tính chất:

 Kinh tế (bằng hiệu quả sử dụng đất).

 Kỹ thuật (c ác tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật: điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định,

xử lý số liệu ).

 Ph áp chế: (x ác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo sử dụng và

quản lý đất đai theo pháp luật).

Khái niệm của QHSDĐ

 “Quy hoạch sử dụng đất đai là sự đánh giá tiềm năng đất nước có hệ thống, tính thay đổi trong sử dụng đất đai và

những điều kiện kinh tế xã hội để chọn lọc và thực hiện các

sự chọn lựa sử dụng đất đai tốt nhất Đồng thời quy hoạch

sử dụng đất đai cũng là chọn lọc và đưa vào thực hành

những sử dụng đất đai đó mà nó phải phù hợp với yêu cầu cần thiết của con người về bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong tương lai”

 Do đó, trong quy hoạch cho thấy:

 - Những sự cần thiết phải thay đổi,

 - Những cần thiết cho việc cải thiện quản lý,

 - Những cần thiết cho kiểu sử dụng đất đai hoàn toàn khác nhau trong các trường hợp cụ thể khác nhau

Các đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

Tính lịch

sử xã hội

Thể hiện quan hệ giữa người với đất đai - yếu tố tựnhiên

Quan hệ giữa người với người

Là một bộ phận của phương thức sản xuất xã hội

Các đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

Các đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

Tính chính

sách

Thể hiện rất rõ đặc tính chính trị và chính sách xã hội Khi xây dựng phương án phải quán triệt các chính sách

và quy định có liên quan đến đất đai của Đảng và Nhà nước

Tuân thủ các quy định, các chỉ tiêu khống chế về dân số, đất đai và môi trường sinh thái

Tính khả

biến

Việc chỉnh sửa, bổ sung hoàn thiện quy hoạch và điều chỉnh biện pháp thực hiện là cần thiết

Quy hoạch sử dụng đất luôn là quy hoạch động “Quy

hoạch - thực hiện - quy hoạch lại hoặc chỉnh lý -Tiếp tục thực hiện ”

Hình 1.3 Tiến trình quy hoạch sử dụng đất

(Nguồn: Guideline for land use planning, FAO, 1993)

2.1.2 Phân loại QHSDĐ

2.1.2 Phân loại QHSDĐ

 Quy hoạch sử dụng đất theo lãnh thổ hành chính:

 Mục đích chung của quy hoạch sử dụng đất theo lãnh thổ hành chính bao gồm:

 Đáp ứng nhu cầu đất đai cho hiện tại và cho tương lai một cách tiết kiệm, khoa học hợp lý và có hiệu quả để phát triển ngành kinh tế quốc dân

 Cụ thể hóa một bước quy hoạch sử dụng đất của các ngành và các đơn vị hành chính cấp cao hơn

 Làm căn cứ, cơ sở để các ngành cùng cấp và các đơn vị hành chính cấp dưới triển khai quy hoạch sử dụng đất của ngành và địa phương mình

 Làm cơ sở để lập kế hoạch 5 năm và hàng năm (căn cứ để giao đất, thu hồi đất theo thẩm quyền được quy định trong luật đất đai)

 Phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về đất đai

2.1.2 Phân loại QHSDĐ

QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRONG TỔNG

THỂ CÁC MỐI QUAN HỆ

Đo đạc

địa chính

Định giá đất

Thông tin, lưu trữ

MỐI QUAN HỆ CỦA QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

BTGPMB TĐC

Chuyển mục đích SDĐ

Đấu giá đất Giao đất

CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Quy hoạch tổng thể phát triển KT-

XH

Quy hoạch

sử dụng đất

Quy hoạch tổng thể phát triển ngành

Quy hoạch hệ thống du lịch

Quy hoạch hệ thống cơ sở hạ tầng

Khai thác,

sử dụng tài nguyên nước

Quy hoạch ngành

Cụ thể hoá chính sách, chiến lược phát triển trên mặt bằng đất đai

Vai trò phân bố

Quyết định mục đích SD

Cân đối chung

QUAN HỆ GIỮA QHSD ĐẤT VỚI QH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

QUAN HỆ GIỮA QHSDĐ VỚI QH ĐÔ THỊ

QUAN HỆ GIỮA QHSDĐ VỚICÁC NGÀNH (ĐẤT

CHUYEN DÙNG)

2.2 ĐỐI TƯƠNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU QHSDĐ 2.2.1 Đối tượng của QHSDĐ

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu QHSDĐ

PP kêt hợp định tính và định lượng

PP TỪ TRÊN XUỐNG VÀ TỪ DƯỚI LÊN

Phân tích xu thế

2.3 CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA QHSDĐ

 2.3.1 Chấp hành quyền sở hữu Nhà nước về đất đai

 2.3.2 Sử dụng đất tiết kiệm, bảo vệ đất và bảo vệ thiên

nhiên

 - Biện pháp kinh tế tổ chức

 - Biện pháp kỹ thuật canh tác;

 - Biện pháp trồng rừng cải tạo

 - Biện pháp kỹ thuật thủy lợi

 - Biện pháp khoa học

 2.3.3 Tổ chức phân bổ hợp lý quỹ đất cho các ngành

 2.3.4 Tạo ra những điều kiện tổ chức lãnh thổ hợp lý

 2.3.5 Phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã

hội của vùng lãnh thổ

2.4 QUY LUẬT PHÁT TRIỂN CủA QHSDĐ

 2.4.1 QHSDĐ là một bộ phận của phương thức sản xuất xã hội

 QHSDĐ tổ chức SDĐ như một tư liệu sản xuất và tham gia vào việc

điều chỉnh các mối quan hệ xẫ hội có lien quan đến quyền sở hữu và quyền sử dụng đất.

 Là một TLSX đất đai được quy hoạch (quy hoạch lại) để quá trình sản

xuất diễn ra hợp lý trên bề mặt đất:Đất đai được đo đạc, phân chia

thành Các khoảnh, thửa để sử dụng vào

 QHSDĐ lập ra một trật tự sử dụng đất nhất định phù hợp với một

mục đích sử dụng đất cụ thể Trong các tác động đó thể hiện mối quan

hệ của con người đối với đất Do đó QHSDĐ như một quy hoạch tiềm năng thiên nhiên và một tư liệu sản xuất thúc đẩy sản xuất phát triển.

 QHSDĐ được thực hiện thông qua những quan hệ đất đai nhất định

chính những quan hệ về sở hữu và sử dụng đất đã xác định thực chất kinh tế của QHSDĐ Nhờ có QHSDĐ mà các quan hệ đất đai hiện tại được được củng cố hoặc sẽ bị xóa bỏ.

 Việc quy hoạch lại những khu đất cụ thể chính là phương tiện để biến

các quan hệ xã hội có liên quan đến quyền sở hữu và quyền sử dụng đất trở thành hiện thực.

2.4 QUY LUẬT PHÁT TRIỂN CủA QHSDĐ

 2.4.2 QHSDĐ mang tính nhà nước

 QHSDĐ được tiến hành trên đất thuộc sở hữu của nhà nước và kết quả của nó chính là việc thiết là ranh giới giữa các chủ sử

dụng đất, chứ không phải là ranh giới giữa các chủ sở hữu đất

 QHSDĐ trước hết là theo yêu cầu của nhà nước chủ sở hữu

đất, sau đó mới là theo nhu cầu của các chủ sử dụng đất

 Các phương án QHSDĐ sau khi đượ cơ quan thẩm quyền phê duyệt có hiệu lực pháp lý, viêc thực hiện theo phương án

QHSDĐ đã được phê duyệt là bắt buộc đối với các chủ sử dụng đất

 QHSDĐ là công tác chỉ do các cơ quan chức năng của nhà nước thực hiện

 QHSDĐ và công tác khảo sát, thiết kế được thực hiện bằng kinh phí do nhà nước cấp

 Nhà nước không chỉ quản lý tài nguyên đất, không chỉ giao đất cho các chủ sử dụng đất, mà còn tổ chức sử dụng hợp lý và có hiệu quả cao nhất trong từng đơn vị sử dụng đất từng ngành và toàn quốc

2.4.3 QHSDĐ mang tính lịch sử

 Mục đích yêu cầu của QHSDĐ được xác định phụ thuộc vào mức độ của quá trình nhận thức của con người đối với các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể.

 Về nội dung, QHSDĐ giới hạn ở trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và mức độ hoàn thiện quan hệ sản xuất.

 Sự hoàn thiện của QHSDĐ gắn liền với mức độ trang bị

cơ sở vật chất, trình độ kỹ thuật canh tác, khả năng ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ mới, với trình độ

và năng lực sản xuất.

2.4.4 Nội dung và phương pháp QHSDĐ được hoàn thiện một

cách có hệ thống trên cơ sở khoa học và thực tiễn

triển kinh tế xã hội

công nghệ hiện đại:

2.5 CƠ SỞ VÀ CĂN CỨ PHÁP LÝ XÂY DỰNG QHSDĐ VÀ KẾ HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT (KHSD

Đ ) Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Luật đất đai năm 2003

Nghị định số 181/ 2004/NĐ-CP

Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT

Thông tư số

08/2007/TT-BTNMT

Quyết định số 22/2007/QĐ- BTNMT

Quyết định số 04/2005/QĐ-BTNMT

Thông tư số

06/2010/TT-BTNMT

Thông tư số 04/2006/TT-BTNMT

Đơn giá lập quy hoạch sử dụng đất các cấp

Quy trình lập quy hoạch sử dụng đất

Quy phạm thành lập bản đồ

Nghị định số 69/2009/NĐ-CP

Luật đất đai

năm 2003

(Mục 2,

Điều 21-30)

Niên hạn lập quy hoạch sử dụng đất

Nguyên tắc lập quy hoạch sử dụng đất Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất Nội dung quy hoạch sử dụng đất

Trách nhiệm lập quy hoạch sử dụng đất Thẩm quyền phê duyệt quy hoạch SDĐ Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất

Công bố quy hoạch sử dụng đất

Tổ chức thực hiện quy hoạch SDĐ

KHÁI QUÁT NỘI DUNG VĂN BẢN

Hướng dẫn trách nhiệm lập quy hoạch

sử dụng đất Hướng dẫn nội dung quy hoạch SDĐ

Hướng dẫn trình tự, thủ tục, hồ sơ quy hoạch, kế hoạch SDĐ các cấp

Tổ chức lấy ý kiến nhân dân về quy hoạch SDĐ

Hướng dẫn về công bố quy hoạch SDĐ

Hướng dẫn về điều chỉnh quy hoạch SDĐ

Hướng dẫn về quản lý quy hoạch SDĐ

Nội dung quy hoạch SDĐ cấp tỉnh Nội dung quy hoạch SDĐ cấp quốc gia

Nội dung quy hoạch SDĐ cấp huyện

Nội dung quy hoạch SDĐ cấp xã

Tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch SDĐ Nội dung quy hoạch SDĐ KKT,KCNC

Thẩm định quy hoạch, kế hoạch SDĐ