Giới thiệu về hệ thống lưu trữ năng lượngL ưu trữ năng lượng điện đề cập đến quá trình chuyển đổi năng lượng điện từ mạng lưới điện thành một dạng năng lượng lưu trữ được và có thể chu
Trang 1Đề tài: Hệ thống lưu trữ năng lượng-ESS
Bài tập lớn
Nhóm phụ trách: Nhóm 3
Trang 2Giới thiệu về hệ thống lưu trữ năng lượng
L ưu trữ năng lượng điện đề cập đến quá trình chuyển đổi năng
lượng điện từ mạng lưới điện thành một dạng năng lượng lưu trữ
được và có thể chuyển đổi trở lại năng lượng điện khi cần
L ưu trữ năng lượng điện có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh
vực như phát điện, mạng lưới phân phối và truyền tải, nguồn năng
lượng phân tán, năng lượng tái tạo.
Trang 3Lịch sử của lưu trữ năng lượng điện
Các bộ acquy axit chì Thủy điện tích năng
Các hệ thống lưu trữ năng lượng khác
2005 - nay
Đầu tư vào PHS đã giảm xuống vì vấn đề môi trường Thay vào đó đã xuất hiện nhiều kiểu hệ thống lưu trữ khác như: khí nén, pin, pin nhiên
liệu, banh đà, hệ thống lưu trữ năng lượng
nhiệt
Trang 4Tính cấp bách của hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS)
• ESS là nhu cầu cấp thiết trong sản xuất điện
thông thường, đóng vai trò quan trọng trong
thiết kế nhà máy phát điện.
• ESS được coi là một công nghệ cấp thiết đối
với hệ thống sử dụng nguồn năng lượng
phân tán(DER), đảm bảo cung cấp nguồn
điện liên tục trong hệ thống này.
• ESS còn là hệ thống cần thiết để bù đắp tính
gián đoạn và không kiểm soát được của các
hệ thống phát điện dựa trên năng lượng tái
tạo.
Trang 5Một số hệ thống lưu trữ năng
lượng
Trang 6Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Thủy điện tích năng (PHS)
Cấu tạo cơ bản
- Thủy điện tích năng(PHS) là hệ thống lưu trữ
năng lượng quy mô lớn được thực hiện rộng rãi
nhất
- M ột hệ thống như vậy thường bao gồm:
(1) Hai bể chứa nằm ở các độ cao khác nhau
(2) Một bộ phận để bơm nước lên độ cao (để lưu
trữ điện năng dưới dạng thế năng trong giờ
thấp điểm).
(3) Một tua bin để tạo ra điện với nước quay trở
lại độ cao thấp (chuyển đổi thế năng thành điện
trong giờ cao điểm).
Trang 7Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Thủy điện tích năng (PHS)
Ưu, nhược điểm
• Lượng lưu trữ lớn, thời gian lưu trữ
dài
• Lấy lại được 71-85% năng lượng điện
được sử dụng để bơm nước lên hồ chứa trên cao
• Vốn chi phí trên một đơn vị năng
lượng tương đối thấp
• Điều kiện địa lý để thiết kế hai hồ chứa lớn và
một hoặc 2 đập.
• Thời gian xây dựng dài ~ 10 năm.
• Chi phí cao: hàng trăm đến hàng nghìn triệu
đô la, cho các vấn đề xây dựng và môi trường.
Trang 8Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Thủy điện tích năng
Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái, Ninh Thuận
Trang 9Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Lưu trữ năng lượng bằng khí nén (CAES)
Hệ thống A-CAES của công ty Hydrostor ở Goderich, Ontario
Trang 10Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Lưu trữ năng lượng bằng khí nén (CAES)
Hệ thống A-CAES của công ty Hydrostor ở Goderich, Ontario
Cấu tạo và cơ chế hoạt động
• Khoang chứa để lưu trữ khí nén
• Thiết bị điều khiển và phụ trợ: bộ
phận lưu trữ nhiên liệu và bộ trao đổi nhiệt
Trang 11Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Lưu trữ năng lượng bằng khí nén (CAES)
Ưu và nhược điểm
• Có thời gian lưu trữ dài.
• Chi phí vốn thấp và hiệu quả cao.
• Hiệu quả lưu trữ nằm trong khoảng
• CAES có yêu cầu cần đốt cháy nhiên liệu hóa thạch và phát thải ô nhiễm môi trường.
Trang 12Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Lưu trữ năng lượng bằng khí nén (CAES)
Nhà máy CAES đầu tiên ở Huntorf, Đức
• Đi vào hoạt động từ năm 1978
• Có thể tích chứa
~310.000 m3 được chuyển đổi từ các mỏ muối khai thác dung dịch dưới lòng đất 600m
• Có máy nén 60MW với
áp suất tối đa 10 Mpa
• Chu kỳ hằng ngày với
8 giờ sạc và tạo ra 290MW trong 2 giờ
Trang 13Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
Trang 14Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
• Khái quát về pin: Pin là hình thức lưu trữ điện lâu đời nhất, lưu trữ điện dưới
dạng năng lượng hóa học Pin bao gồm một hoặc nhiều tế bào điện hóa và mỗi
tế bào bao gồm chất điện phân lỏng, sệt hoặc rắn cùng với điện cực dương
(cực dương) và điện cực âm (cực âm) Trong quá trình tích điện, các phản ứng điện hóa xảy ra ở hai cực tạo ra dòng electron chạy qua mạch ngoài Các phản ứng có thể đảo ngược, cho phép sạc lại pin bằng cách đặt một điện áp bên
ngoài qua các điện cực
• Ưu điểm của pin:
• Cung cấp tinh đa dạng của nhiên
liệu
• Phản hồi rất nhanh với những
thay đổi về tải
• Khả năng lưu trữ điện nhỏ, chi
phí bảo trì cao, vòng đời ngắn
• Khả năng xả điện hạn chể
• Hầu hết các loại pin đều chứa
các vật liệu độc hại
Trang 15Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
Pin axit chì (acquy axit chì)
Giới thiệu, cấu tạo
Pin axit chì, được phát minh vào năm 1859, là thiết
bị điện hóa có thể sạc lại lâu đời nhất và được sử dụng
Trang 16Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Trang 17Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
Pin axit chì (acquy axit chì)
Phân loại: acquy cần bảo dưỡng yêu cầu châm nước thường xuyên, ắc quy không cần bảo dưỡng không cần châm thêm nước, sử dụng trong khởi động và ắc quy
có van điều chế
Ưu và nhược điểm của pin axit chì:
• Có chi phí trên 1 đơn vị năng lượng thấp
• Độ tin cậy và hiệu quả cao (70-90%)
• Là lựa chọn phổ biến cho một số ứng dụng về chất lượng điện, UPS
• Vòng đời ngắn (500-1000 chu kỳ sạc)
• Mật độ năng lượng thấp (30-50 Wh/kg)
Trang 18Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
Pin Lithium-ion
Cấu tạo và quá trình nạp xả của pin Li-ion
• Cực âm: là các oxit kim loại của Liti
như: LiCoO2, LiMO2, LiNiO2, …
• Cực dương: được làm bằng than chì
có cấu trúc phân lớp
• Chất điện phân: được tạo thành từ
các muối Liti (ví dụ LiPF6) hòa tan trong các muối hữu cơ
Trang 19Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Pin
Pin Lithium-ion
Ưu và nhược điểm của pin Li-ion:
• Mật độ năng lượng cao (có thể
đạt tới 1800Wh/kg)
• Tuổi thọ chu kỳ cao
• Hiệu suất của pin Li-ion gần như
100%
• Việc sản xuất pin li-ion với quy
mô lớn có chi phí cao (do các mạch bảo về quá tải bên trong)
→ giá thành cao.
Trang 20Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Hệ thống lưu trữ năng lượng bánh đà (Flywheel energy storage system)
Một hệ thống bánh đà lưu trữ năng lượng tại Paris, Pháp
Trang 21Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Hệ thống lưu trữ năng lượng bánh đà (FESS)
➢ Cấu tạo
Động cơ / máy phát, bánh đà, giá đỡ từ , hệ thống ngăn chứa,
hệ thống đk và chuyển đổi công suất
➢ Nguyên lí hoạt động
• Ở chế độ nạp nguồn điện xoay chiều đi qua bộ lọc tới bộ biến đổi
AC/DC chuyển thành dòng điện 1 chiều dẫn vào động cơ điện Động cơ
điện quay kéo theo bánh đà quay và tích trữ năng lượng dưới dạng động
năng Ở chế độ xả khi nguồn điện bị ngắt, bánh đà vẫn quay kéo theo
rotor của máy phát quay , dòng điện tạo ra đi qua bộ biến đổi DC/AC
chuyển thành dòng xoay chiều Dòng điện xoay chiều này qua bộ lọc
được cấp ngược lại lên lưới điện Tốc độ quay của bánh đà được cảm
biến ghi lại và truyền lên bộ điểu khiển chuyển đổi năng lượng để điểu
chỉnh tỉ lệ các thông số biến đổi AC/DC, DC/AC sao cho phù hợp
Hệ thống bánh đà
Trang 22Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Hệ thống tích trữ năng lượng sử dụng bánh đà (FESS)
➢ Ưu và nhược điểm của FESS:
• Tuổi thọ cao, có khả năng hoạt động
hàng trăm nghìn chu kỳ sạc-xả đầy
• Hiệu suất cao (90-95%)
• Thời gian cung cấp năng lượng của hệ
thống ngắn
• Hệ thống luôn phải chịu tác động cơ
học lớn và giới hạn công suất phát
Trang 23Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Hệ thống lưu trữ năng lượng bánh đà
➢ Ứng dụng
• Chủ yếu là sử dụng trong các ứng dụng cần công suất
cao/thời gian ngắn
• Cung cấp khả năng vượt qua các gián đoạn điện trong thời
gian ngắn hoặc để làm cầu nối chuyển dịch từ nguồn điện
này sang nguồn điện khác
• Hỗ trợ công suất phản kháng, dự trữ quay và điều chỉnh
điện áp cho các tải nhạy cảm với chất lượng điện như các
cơ sở truyền thông và trung tâm máy chủ máy tính
Trang 24Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Tụ điện
Trang 25Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Tụ điện
➢ Cấu tạo
Gồm 2 bản tụ được đặt cách điện với nhau bởi lớp điện môi(không khí, thủy tinh,…)
➢ Nguyên lí hoạt động
• Khi tụ được kết nối với nguồn điện, các electron
sẽ tích tụ trên một bên bản tụ, trong khi bản còn
lại sẽ giải phóng eletron, khi đó 2 bản tụ mang
điện áp trái dấu nhau tạo sự chênh lệch điện áp
giữa 2 bản từ đó lưu trữ năng lượng dưới dạng
năng lượng điện trường
Trang 26Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Tụ điện
• Được sạc nhanh hơn đáng kể, tuổithọ, hiệu suất cao hơn so với pin thông thường
• Mật độ năng lượng thấp
• Việc sử dụng các tụ điện lớn khôngkinh tế và thường cồng kềnh
Các vấn đề chính đối với tụ điện, là thời lượng xả ngắn và tiêu hao năng lượng cao do
tổn thất tự phóng điện Do đó, tương tự như bánh đà, tụ điện chủ yếu được sử dụng trong
các ứng dụng về chất lượng điện và bắc cầu, cũng như để thu hồi năng lượng trong các hệ
thống vận chuyển khối lượng lớn
Trang 27Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
So sánh các công nghệ lưu trữ năng lượng
Trang 28Một số hệ thống lưu trữ năng lượng
Kết Luận
• Bằng cách sử dụng ESS, những thách thức mà ngành điện phải đối mặt có thể được
giảm thiểu đáng kể Các công nghệ ESS cung cấp ba chức năng chính là quản lý nănglượng, cầu nối khi chuyển từ nguồn điện này sang nguồn điện khác và chất lượng điện,
độ tin cậy
• Mặc dù có nhiều hệ thống ESS khác nhau, nhưng không có hệ thống lưu trữ nào đáp
ứng được tất cả các yêu cầu cho một ESS lý tưởng - có tuổi thọ cao, chi phí thấp, mật
độ năng lượng cao và hiệu quả cao và thân thiện với môi trường
• Hiệu suất chu kỳ của bánh đà, tụ điện / siêu tụ điện, pin, PHS, CAES cao với hiệu suấtchu kỳ trên 60% TES và CES có hiệu suất thấp chủ yếu do tổn thất lớn trong quá trìnhchuyển đổi từ dòng xoay chiều sang dạng năng lượng lưu trữ
• PHS, CAES, pin được coi là có một số tác động tiêu cực đến môi trường do một hoặcnhiều nguyên nhân sau: sử dụng nguyên liệu hóa thạch, từ trường mạnh, ảnh hưởng mĩquan, và tàn tích độc hại