Phßng GD §T NghÜa Hng Híng dÉn chÊm ng÷ V¨n 6 PHÒNG GD ĐT HUYỆN NGHĨA HƯNG HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ HỌC SINH KHÁ – GIỎI NĂM HỌC 2015– 2016 MÔN NGỮ VĂN 7 HƯỚNG DẪN CHẤM I Hướng dẫn chung Giáo viên cần nắm v[.]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT
HUYỆN NGHĨA HƯNG
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ HỌC SINH KHÁ – GIỎI
NĂM HỌC: 2015– 2016 MÔN: NGỮ VĂN 7
HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của đề bài và hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng, sáng tạo và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối
đa Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn một vài lỗi nhỏ
II Đáp án và thang điểm Tổng điểm cho cả bài thi 20 điểm
Yêu cầu nội dung, hình thức và phân bố điểm thành phần như sau:
PHẦN I: Trắc nghiệm khách quan (2,0 điểm)
- Yêu cầu:
Học sinh viết lại chữ cái đầu câu trả lời đúng (trong các câu trả lời sau mỗi câu hỏi) Mỗi câu đúng được 0,5 điểm, trả lời sai hoặc thừa thì không cho điểm.
- Đáp án:
PHẦN II: Tự luận (18,0 điểm)
Câu 1
(4,0 điểm)
* Học sinh chỉ ra được các biện pháp tu từ:
- Biện pháp so sánh, điệp ngữ:
- Hình ảnh so sánh: Tiếng suối như tiếng hát có tác dụng khắc họa âm thanh tiếng suối trong đêm khuya, gợi không gian tĩnh lặng; cách so sánh hiện đại mà độc đáo khiến cảnh rừng khuya không lạnh lẽo mà trở nên có sức sống và ấm áp tình người
- Điệp từ lồng với các hình ảnh: trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa gợi cảnh đẹp thơ mộng, huyền ảo Không chỉ tái hiện một đêm trăng rất sáng mà còn diễn tả rất sinh động sự quấn quýt, hòa hợp giữa cây và hoa tạo nên một bức tranh có đường nét, hình khối, tầng bậc…
- Điệp ngữ chưa ngủ mở ra hai trạng thái cảm xúc trong tâm hồn Bác: rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên và thao thức
0,5 đ 1,0 đ
1,0 đ
0,5 đ
Trang 2vì lo nghĩ việc nước
=> Bằng các biện pháp tu từ, bài thơ giúp người đọc cảm nhận được bức tranh thiên nhiên đẹp, giàu chất họa, chất nhạc và
ấm áp tình người Đồng thời ta còn rung động trước vẻ đẹp tâm hồn của Bác: sự hòa quyện giữa tình yêu thiên nhiên và lòng yêu nước, phong thái ung dung, lạc quan của Người
1,0 đ
Câu 2
(6,0 điểm)
* Học sinh trả lời được:
a) Đoạn văn trên được trích trong văn bản: "Tinh thần yêu nước của nhân dân ta"
- Tác giả: Hồ Chí Minh b) Yêu cầu cảm nhận được:
- Đoạn văn nói về tinh thần yêu nước của nhân dân trong văn
bản nghị luận về Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Hồ
Chí Minh
- Đoạn văn đã sử dụng phép lập luận chứng minh, cách lập luận rất rõ ràng giàu sức thuyết phục:
+ Câu mở đoạn nêu luận điểm: Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước để giới thiệu tinh thần
yêu nước của nhân dân ta ngày nay đồng thời còn có sự so sánh đối chiếu với tinh thần yêu nước của nhân dân ta ngày trước để bày tỏ thái độ ngợi ca, trân trọng
+ Các câu 2,3,4 liệt kê một loạt dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể, toàn diện để chứng minh làm sáng tỏ tinh thần yêu nước của
nhân dân ta ngày nay nêu ra ở câu nêu luận điểm: các cụ già
… các cháu thiếu niên nhi đồng; các kiều bào … đồng bào vùng bị tạm chiếm; nhân dân miền ngược … miền xuôi;
những chiến sĩ ngoài mặt trận … các công chức ở hậu phương; những phụ nữ … bà mẹ; nam nữ công nhân và nông dân … những đồng bào điền chủ …
Cùng với những dẫn chứng tác giả trình bày chi tiết, tỉ mỉ những hành động, biểu hiện của tấm lòng yêu nước của những
con người này: Ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc, … nhịn đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, … nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, … khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, … săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình, … thi đua tăng gia sản xuất, … không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, … quyên đất ruộng cho chính phủ…
- Kiểu câu “Từ … đến” tạo ra lối điệp kiểu câu, cùng với
điệp từ những, các và phép liệt kê rất tự nhiên, sinh động vừa đảm bảo tính toàn diện vừa giữ được mạch văn trôi chảy thông thoáng cuốn hút người đọc, người nghe Tác giả đã làm nổi bật tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong kháng chiến
0,5 đ 0,5 đ
0,5 đ
1,0 đ
1,0 đ
1,0 đ
1,0 đ
Trang 3rất đã dạng, phong phú ở các lứa tuổi, tầng lớp, giai cấp, nghề nghiệp, địa bàn, hành động, việc làm
+ Cuối đoạn văn khẳng định: Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi nồng nàn yêu nước Với cách lập luận chặt chẽ, tác giả ca ngợi tấm lòng
yêu nước nồng nàn của nhân dân ta từ đó kích thích động viên mọi người phát huy cao độ tinh thần yêu nước ấy trong cuộc kháng chiến chống Pháp
0,5 đ
Câu 3
(8,0 điểm)
a) Mở bài: Học sinh giới thiệu, dẫn dắt vấn đề cần chứng
minh:
- Trong cuộc sống, trong học tập nếu biết bền bỉ, kiên nhẫn thì
sẽ thành công
- Nhân dân ta đã đúc kết bài học nhân sinh đó bằng câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim”
0,5 đ
b) Thân bài: Chứng minh được tính đúng đắn của câu
tục ngữ:
- Giải thích khái quát câu tục ngữ: Mài sắt bằng phương pháp thủ công để thành chiếc kim phải mất rất nhiều công sức, thời gian, đòi hỏi sự khéo léo Câu tục ngữ khuyên nhủ chúng ta cần phải biết kiên trì nhẫn nại
- Chứng minh luận điểm: Con người cần phải có lòng kiên nhẫn, sáng tạo sẽ có thành công
- Đưa được những dẫn chứng:
+ Tấm gương Bác Hồ khi học ngoại ngữ, nhờ có lòng kiên trì Bác đã đọc thông, viết thạo nhiều ngoại ngữ
+ Tấm gương anh Nguyễn Ngọc Ký bị liệt cả hai tay, rèn luyện tập viết bằng chân sau này đã trở thành thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký
+ Những vận động viên khuyết tật do kiên trì tập luyện đã trở thành những vận động viên xuất sắc đạt giải cao: huy chương vàng, huy chương bạc trong các kì Đại hội TDTT dành cho người khuyết tật
=> Họ là những tấm gương tiêu biểu về lòng kiên trì, bền bỉ
Trong điều kiện hết sức khó khăn nhưng “có công”, có quyết tâm nên họ đã chiến thắng bản thân mình
- Học sinh lấy được dẫn chứng về những tấm gương kiên trì, nhẫn nại để có thành công ở ngay xung quanh chúng ta (người thực, việc thực)
+ Ngày nay, trong thực tế có nhiều anh (chị) học xong lớp 12
đi thi đại học không phải đã đỗ được ngay, có thể năm sau, năm sau nữa nhưng nhờ có lòng kiên trì nhẫn nại “dùi mài kinh sử” cuối cùng họ cũng thành công
1,0 đ
2,0 đ
1,0 đ
2,0 đ
Trang 4+ Nhiều nhà Bác học phải mày mò, sáng chế không biết bao nhiêu năm tháng mới tạo ra những phát minh như nhà Vật lí nổi tiếng Ê-đi-xơn đã phải thí nghiệm đến 1000 lần mới tìm được chất dùng làm dây tóc bóng đèn Trở thành tấm gương của các thiên tài
- Bày tỏ cảm nghĩ hoặc đánh giá, liên hệ của bản thân có dẫn
c) Kết bài: Khẳng định tính đúng đắn của câu tục ngữ:
- Đúng là “Có công mài sắt, có ngày nên kim” Trong cuộc sống, chúng ta có bền bỉ kiên nhẫn thì sẽ gặt hái được những thành công như mong đợi
0,5 đ
* Lưu ý với câu 3 phần II: Học sinh có thể có những cách trình bày khác nhau nhưng phải có kỹ năng viết văn nghị luận, diễn đạt trong sáng, bố cục chặt chẽ đảm bảo các ý trên vẫn cho điểm tối đa Khuyến khích những bài có tính sáng tạo, suy nghi sâu sắc, lập luận chặt chẽ, thuyết phục Giám khảo cần linh hoạt khi vân dụng đáp án.
Điểm trừ đối với câu 3 phần II: Nếu sai từ 8 đến 10 lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu trừ 0,5 điểm Sai trên 10 lỗi trừ 1,0 điểm.
* Lưu ý chung: Sau khi chấm điểm từng câu giám khảo nên cân nhắc để cho
điểm toàn bài một cách hợp lí, đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học sinh
+ Điểm của toàn bài là điểm của các câu cộng lại, cho điểm lẻ đến 0,25 không làm tròn