Tiểu luận cao học, tư tưởng hồ chí minh về đảng cầm quyền và sự quán triệt của đảng ta

A MỞ ĐẦU I Lý do chọn đề tài " Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ đậm đà Ta bên người tỏa sáng trong ta Ta bỗng lớn ở bên người một chút " Bác Hồ với cuộc đời 79 mùa xuân là cuộc đời[.]

là linh hồn, là ngọn cờ chói lọi lãnh đạo toàn Đảng, toàn quân và toàn dân tađoàn kết một lòng, chiến đấu anh dũng, viết lên những trang sử vẻ vang nhấtcủa Tổ quốc ta" Người chính là "một biểu tượng kiệt xuất của cả một dântộc" Cuộc đời, sự nghiệp, đạo đức, tác phong của Người đã tạo nên một "tưtưởng sống", một tư tưởng chiến đấu hết sức cao đẹp và thiêng liêng, hết sứckhoa học nhưng cũng không kém phần giản dị, gần gũi Tuy đã về cõi vĩnhhằng, đi gặp các "cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác",nhưng Người đã để lại một di sản tinh thần vô cùng quý báu cho Đảng ta vàcho dân tộc ta Đó là tư tưởng Hồ chí Minh - tư tưởng "soi đường cho cuộcđấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng

và của dân tộc ta", cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng vàkim chỉ nam cho mọi hành động Trong đó tư tưởng về xây dựng Đảng trongcương vị lãnh đạo là một trong những lĩnh vực quan trọng

Là người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minhthường xuyên quan tâm đặc biệt đến việc xây dựng Đảng ta trở thành Đảnglãnh đạo chính quyền thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, xâydựng Đảng ta thành Đảng cầm quyền của giai cấp công nhân, đại diện cho lợiích của toàn xã hội, của cả dân tộc, có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng

Việt Nam đi đến thắng lợi trọn vẹn, triệt để Cách mạng tháng Tám thànhcông, chính quyền về tay nhân dân, Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền lãnhđạo cách mạng - một vấn đề then chốt đưa cách mạng Việt Nam đi đến thắnglợi cuối cùng.

Đảng ta trên cương vị là một Đảng cầm quyền, chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: "Đảng ta đại biểu cho lợi ích chung của giai cấp công nhân, củatoàn thể nông dân lao động chứ không phải mưu cầu lợi ích riêng cho mộtnhóm người nào, của cá nhân nào” Để xứng đáng là Đảng cầm quyền, Ngườiluôn luôn yêu cầu phải xây dựng Đảng ta thành "một Đảng to lớn, mạnh mẽ,chắc chắn, trong sạch, cách mạng triệt để"

Tình hình thế giới những năm gần đây đầy biến động và phức tạp, nhất

là sự sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đầu thập kỷ

90 của thế kỷ XX đã làm cho không ít người hoang mang, dao động Niềm tinvào vai trò lãnh đạo và tính tiên phong của Đảng Cộng sản bị suy giảm Cácthế lực thù địch nhân cơ hội này tìm cách tấn công nhằm tiêu diệt và xóa bỏvai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản ở một số nước còn lại - trong đó có ViệtNam - cùng với các cuộc xung đột vũ trang, khủng bố… Bên cạnh đó, dùchúng ta bước đầu thu được những thành tựu hết sức quan trọng nhưng nhữngmặt trái của cơ chế thị trường cũng gây ra nhiều trở ngại đối với tiến trìnhcách mạng Việt Nam Đất nước ta đang đứng trước thời cơ, thách thức và cảnhững nguy cơ thì việc đổi mới và chỉnh đốn Đảng ta là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp cáchmạng của Đảng ta và nhân dân ta Vì vậy, việc quán triệt và vận dụng Tưtưởng Hồ Chí Minh vào công tác xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng ta trởthành Đảng cầm quyền là việc làm cực kỳ quan trọng, thường xuyên, cấp thiết.Đảng ta nhất định có những năng lực và uy tín lãnh đạo nhân dân ta vượt quađược mọi thử thách, tranh thủ được thời cơ, đẩy lùi được nguy cơ, đưa đấtnước ta bước vào thời kỳ phát triển mới trên bước đường tiến lên dân giàu

nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, theo định hướng xã hội chủnghĩa.

Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầmquyền với tầm quan trọng, ý nghĩa của nó để rút ra những bài học kinh nghiệmcho sự vận dụng, quán triệt của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay, em chọn đề

tài: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền và sự quán triệt của Đảng

ta" làm bài tiểu luận cho môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng

sản nhằm nâng cao nhận thức cho bản thân, đồng thời góp phần công sức của

mình vào việc nghiên cứu vấn đề nói trên

II Tình hình nghiên cứu

Hồ Chí Minh đã để lại một di sản tư tưởng lý luận to lớn trên nhiều lĩnhvực khác nhau và chính nó đã trở thành một tư liệu phong phú nhiều mặt choviệc nghiên cứu học tập của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta Trên thế giới

đã có nhiều nhà khoa học và nhiều tổ chức nghiên cứu về Hồ Chí Minh với tưcách là một nhà yêu nước, một danh nhân văn hóa, một anh hùng giải phóngdân tộc

Đại hội lần thứ VII của Đảng (6/1991) đã khẳng định: "Đảng lấy chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉnam cho mọi hành động" Nước ta đã có chương trình Khoa học - Công nghệcấp Nhà nước, mang mã số KX 02.06 nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh doviện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh quản lý.Chương trình này đã có nhiều đề tài nghiên cứu trên các lĩnh vực khác nhaunhư: Tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam; về vấn đềdân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; về cách mạng xã hội chủ nghĩa ởViệt Nam; về Nhà nước kiểu mới, Nhà nước của dân, do dân, vì dân; về chiếnlược đoàn kết và đặc biệt là về xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng lãnh đạochính quyền…

Chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước đã có một số sản phẩmkhoa học được xuất bản và đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng ở

nước ta Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được nghiên cứu nghiêm túc trên các lĩnhvực và ngày càng được vận dụng vào cuộc sống.

Nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và Tư tưởng về Đảng với

tư cách Đảng cầm quyền nói riêng là công việc khó khăn, hệ trọng, đòi hỏi sựđóng góp trí tuệ, công sức của nhiều người, thậm chí nhiều thế hệ, nó có ýnghĩa đối với mọi giai đoạn cách mạng nước ta, trong quá khứ, trong hiện tại

và trong cả tương lai

III Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

1 Mục đích nghiên cứu

Đáp ứng yêu cầu của môn Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, môn Tưtưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản nói riêng cũng như nhu cầu muốn tìmhiểu về Đảng ta từ khi thành lập, trải qua các giai đoạn cách mạng đến ngàyhôm nay

Hiểu đúng và sâu sắc về Đảng trong cương vị Đảng lãnh đạo nước ta,

về sự vận dụng, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền củaĐảng ta trong thời đại ngay nay

Qua việc nghiên cứu để đúc kết kinh nghiệm quý báu, không chỉ kiếnthức phục vụ cho môn học, cho chuyên ngành mà còn phương pháp tập dượtnghiên cứu, cách tiếp cận lịch sử, cách giảng dạy…

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phải nghiên cứu cả về chiều rộng và chiều sâu vấn đề, nhận thức sâu sắc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền; những vấn đề đặt ra trong côngcuộc đổi mới đối với Đảng trong cương vị lãnh đạo; sự vận dụng và quán triệtcủa Đảng về Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền trong giai đoạn hiệnnay, để từ đó khái quát, đánh giá, làm rõ và nổi bật được đề tài cũng như hoànthành được mục đích đã nêu trên

IV Phạm vi và phương pháp nghiên cứu.

1 Phạm vi nghiên cứu

Trong phạm vi cho phép của đề tài, bài tiểu luận chỉ đề cập đến Tưtưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền Có thể nghiên cứu dựa trên nhữngkiến thức trong những bài giảng trên lớp, sách báo tạp chí, trong các Văn kiệnĐảng, trong Hồ Chí Minh Toàn tập, Hồ Chí Minh Tuyển tập, sách báo nướcngoài… nhằm làm sáng tỏ Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền và sựquán triệt của Đảng ta trong thời đại mới.

2 Phương pháp nghiên cứu

Lấy chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử và Tưtưởng Hồ Chí Minh làm cơ sở phương phấp luận nghiên cứu đề tài Ngoài racòn sử dụng phương pháp lịch sử và lôgic, phân tích và tổng hợp, quy nạp vàdiễn dịch…

V Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, bài tiểu luận được chia làm 2 chương:Chương I: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

Chương II: Đảng vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyềntrong giai đoạn hiện nay

B NỘI DUNG

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CẦM QUYỀN

1 Khái niệm Đảng cầm quyền.

Đảng cầm quyền là một khái niệm khoa học chính trị có nội dung xácđịnh rõ một Đảng chính trị đại diện cho một giai cấp đang nắm giữ chínhquyền, quản lý đất nước, điều hành mọi hoạt động của xã hội phù hợp lợi íchcủa giai cấp mình

Thuật ngữ "Đảng cầm quyền", "Đảng chấp chính" thực ra đã xuất hiện

từ rất sớm để chỉ vai trò, vị thế của một Đảng chính trị khi đã có chính quyền.Trong các nước tư bản, các Đảng tư sản đã công khai tuyên bố cầm quyền vàthực sự nắm chính quyền chấp chính Khái niệm "Đảng cầm quyền" ra đờikhông chỉ cần thiết đối với chế độ đa nguyên đa đảng mà còn cần thiết với chế

độ một Đảng như ở nước ta và một số nước tư bản khác

"Đảng cầm quyền" đánh dấu sự chuyển biến giai đoạn cách mạng củanước ta từ cách mạng dân tộc dân chủ sang cách mạng xã hội chủ nghĩa

"Đảng cầm quyền" tức là chính quyền thuộc về nhân dân và chính quyền chịu

sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân lao động do Đảng đại biểu đã có một công cụquyền lực mạnh mẽ là Nhà nước trong tay để trấn áp kẻ thù và tổ chức xây

dựng xã hội mới Thông qua sự cầm quyền mà Đảng thực hiện sự lãnh đạo củamình đối với toàn xã hội Nếu như chính quyền của các cấp có sai sót thì trong

đó có lỗi của Đảng, nếu như kinh tế không phát triển, nhân dân đói khổ thìĐảng có lỗi Điều đó có nghĩa là mọi thành công hay thất bại trong công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc đều gắn với trách nhiệm của Đảng, chứ khôngphải khi thành công thì quy công cho Đảng, còn khi thất bại thì đổ lỗi chokhách quan

Đảng cầm quyền có ý nghĩa là Đảng chi phối, điều khiển, sử dụng đượcchính quyền Với ý nghĩa đó, có thể nói rằng chính quyền trở thành công cụcủa giai cấp công nhân do Đảng đại biểu Song đây là công cụ đặc biệt, Đảngkhông thể tùy tiện can thiệp thô bạo vào công việc của Nhà nước Nhờ công

cụ này và thông qua công cụ này, Đảng mới thực hiện được sự lãnh đạo củamình đối với toàn xã hội Đảng lãnh đạo xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược,các định hướng về chính sách bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, kiểmtra, bằng hành động gương mẫu của Đảng viên, bằng việc giới thiệu nhữngĐảng viên tham gia vào những cương vị lãnh đạo của Bộ máy Nhà nước Đểcầm quyền được thì bản thân Đảng phải có quyền lực do dân giao phó

Như vậy, khái niệm "Đảng cầm quyền" có nội dung rộng hơn "Đảnglãnh đạo chính quyền" Có thể một Đảng nào đó thực tế đã lãnh đạo chínhquyền, định hướng cho việc xây dựng và hoạt động của chính quyền nhưngchưa trở thành Đảng cầm quyền Đảng cầm quyền lãnh đạo, điều khiển hoạtđộng của chính quyền một cách trực tiếp và toàn diện bằng nhiều phươngthức, trong đó bao hàm phương thức là Đảng viên của Đảng trực tiếp tham gia

Bộ máy quyền lực Nhà nước và có vai trò quyết định đối với bộ máy đó Tiêuchí tối thiểu của một Đảng cầm quyền là phải đảm bảo nắm chắc một đa sốcần thiết trong cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đồng thời là cơ quan lậppháp duy nhất, đó là quốc hội, đa số này có thể bao gồm Đảng viên và nhữngngười ngoài Đảng ủng hộ đường lối của Đảng, được nhân dân tín nhiệm Đối

với những cơ quan quyền lực Nhà nước cũng phải đảm bảo "người của Đảng"

có ảnh hưởng quyết định

Lênin không phải là người đầu tiên đưa ra khái niệm "Đảng cầmquyền", song Lênin là người đầu tiên nêu rõ khái niệm "Đảng cầm quyền"

Trong một loạt tác phẩm: Làm gì?; Một bước tiến, hai bước lùi; Hai sách lược

của Đảng dân chủ - xã hội trong cách mạng dân chủ, một mặt Lênin đã tỏ rõ

thái độ không khoan nhượng trước "Chủ nghĩa kinh tế", mặt khác đã luậnchứng về vai trò "không thể có một lý luận nào ngoài chủ nghĩa Mác cả" đốivới Đảng cách mạng và đối với phong trào cách mạng Người viết: "không thể

có một Đảng xã hội chủ nghĩa vững mạnh, nếu không có lý luận cách mạng đểđoàn kết những người xã hội chủ nghĩa lại, để họ rút ra từ trong lý luận đó tất

cả những tín điều của họ và đem áp dụng những tín điều đó vào những phươngpháp tranh đấu và phương pháp hành động của họ"(1)(1) và "không có lý luận

cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng… chỉ Đảng nào được

một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến

sĩ tiền phong"(2)(2)

Sau cách mạng tháng Mười Nga 1917, Đảng Bônsêvích Nga và sau đó

là Đảng Cộng sản Liên Xô đã trở thành Đảng cầm quyền Dưới sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản cầm quyền do Lênin đứng đầu, nhân dân Xô Viết đã giànhthắng lợi vĩ đại trước sự can thiệp của chủ nghĩa đế quốc và cuộc nội chiếnphản cách mạng của bọn bạch vệ, bảo vệ thắng lợi thành quả cách mạng vàthực hiện thắng lợi công cuộc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới - xã hội

xã hội chủ nghĩa - đầu tiên trên thế giới Cùng với quá trình lãnh đạo cáchmạng, Lênin có nhiều đóng góp cả về lý luận và thực tiễn cho công cuộc xâydựng Đảng Cộng sản cầm quyền Với Lênin, khái niệm "Đảng cầm quyền"được Người nêu ra lần đầu tiên trong Báo cáo Chính trị của Ban chấp hànhtrung ương Đảng Cộng sản (b) Nga ngày 27-3-1992 Từ đó trở đi, trong văn

(1)(1) Lênin Toàn tập, tập 4, Nxb Matxcơva, 1972, tr 232

(2)(2) Lênin Toàn tập, tập 6, Nxb Matxcơva, 1975, tr 30,32

kiện của Đảng Cộng sản Liên Xô, thuật ngữ Đảng cầm quyền, Đảng Cộng sảncầm quyền được sử dụng rộng rãi.

Là học trò xuất sắc của nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học, ngaykhi mới bắt đầu gặp chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã sớm ý thức đượcyêu cầu của cách mạng Việt Nam, phải tổ chức một Đảng cách mạng chânchính, vững mạnh Người cho rằng: "Đảng có vững, cách mạng mới thànhcông, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy"(1)(1) Vận dụng vàphát triển sáng tạo học thuyết về Đảng kiểu mới của chủ nghĩa Mác - Lêninvào thực tiễn Việt Nam vốn là một nước thuộc địa nửa phong kiến, có bề dàytruyền thống yêu nước, Hồ Chí Minh đã khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam

là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phongtrào yêu nước; là Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam và đồng thời là Đảngcủa dân tộc Việt Nam Sau thắng lợi của cách mạng tháng Tám 1945, Đảng

Cộng sản Việt Nam đã trở thành Đảng cầm quyền Trong "Di chúc", Người

khẳng định: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi Đảng viên là cán bộ phải

thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công

vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, xứng đáng là người lãnh đạo,người đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân" Dùng khái niệm này với sựcân nhắc đầy đủ, Hồ Chí Minh nhấn mạnh sự thay đổi về chất trong vai tròcủa Đảng, trong phương thức của Đảng, đặc biệt nhấn mạnh trọng trách củaĐảng trước vận mệnh của quốc gia, dân tộc, đời sống của nhân dân

Nói Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền là chỉ thời kỳ:

- Đảng đã giành được chính quyền;

- Đảng hoạt động công khai với tư cách là người lãnh đạo chính trị, địnhhướng mọi lĩnh vực của đời sống xã hội;

- Đảng có cả một hệ thống các tổ chức chính trị bao gồm Đảng, Nhànước và các đoàn thể quần chúng, trong đó Đảng là lực lượng lãnh đạo toàn

bộ hệ thống chính trị tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

(1)(1) Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, Hà Nội, 1995, tr 267-268.

- Nhiệm vụ chính trị của Đảng không phải là đánh đổ, phá hoại mà làxây dựng và xây dựng kinh tế trở thành nhiệm vụ hàng đầu, nhiệm vụ trọngtâm của Đảng.

Tóm lại, nói Đảng cầm quyền là nói thời kỳ Đảng đã nắm được chínhquyền và sử dụng chính quyền đó như một công cụ của giai cấp nhằm thựchiện thắng lợi mục tiêu chính trị của giai cấp

2 Nội dung Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền.

2.1 Đặc điểm của Đảng cầm quyền.

2.1.1 Đảng cầm quyền là Đảng chuyển sang làm nhiệm vụ mới

Để trở thành Đảng cầm quyền điều cốt yếu là Đảng phải lãnh đạo nhândân giành lấy chính quyền Trong tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác vàĂngghen viết: "Mục đích trước mắt của những người cộng sản cũng là mụcđích trước mắt của tất cả các Đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sảnthành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản phảigiành lấy chính quyền…", "Giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấychính quyền, phải tự xây dựng thành một giai cấp - dân tộc"(1)(1) Và Lênincũng từng nhấn mạnh: chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời, Người cũng đã đặt vấn đề quyềndân tộc tự quyết lên hàng đầu Do đó, phải xây dựng ở Việt Nam một Đảngchân chính cách mạng để lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập, tự do.Trong chương "Tư cách của Đảng chân chính cách mạng", trong "Đường káchmệnh", đầu tiên Người xác định: "Đảng không phải là một tổ chức để làmquan phát tài Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốcgiàu mạnh, đồng bào sung sướng"

Thực tiễn cách mạng Việt Nam từ 1930 đến 1975 đã chứng tỏ: ĐảngCộng sản Việt Nam đã làm tròn nhiệm vụ lãnh đạo nhân dân cả nước dấutranh giành và giữ chính quyền Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và ngàynay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là kết quả của cuộc đấu

(1)(1) C.Mác - Enghen: Tuyển tập, Tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội 1980, tr 558-565

tranh anh dũng, ngoan cường của toàn dân Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnhđạo.

Lãnh đạo nhân dân giành chính quyền, Đảng trở thành Đảng cầmquyền, nghĩa là Đảng lãnh đạo trong điều kiện nhân dân đã "tổ chức thành nhànước", nhà nước của dân, do dân, vì dân

Đảng cầm quyền không có nghĩa là Đảng thay đổi bản chất và chứcnăng Đảng vẫn là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân và dân tộcViệt Nam Điều kiện lịch sử mới đòi hỏi Đảng phải có sự thay đổi về nộidung, phương pháp và hình thức hoạt động Lãnh đạo toàn dân xây dựng vàbảo vệ vững chắc một đất nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập dânchủ và giàu mạnh Ngay sau khi giành được chính quyền (8/1945), Đảng ta từhoạt động bí mật đã trở thành Đảng cầm quyền Từ đó, Đảng lãnh đạo cáchmạng trong điều kiện có chính quyền nhân dân một cách trực tiếp toàn diện.Ngay cả khi trong tình trạng rối ren, phức tạp nhất của đất nước trong nhữngnăm 1945-1946, khi mới giành được chính quyền, nước Việt Nam dân chủcộng hòa non trẻ bị thù trong giặc ngoài uy hiếp nguy hiểm như "ngàn cân treosợi tóc", tuy phải tuyên bố tự giải tán nhưng thực chất là Đảng rút vào hoạtđộng bí mật và vẫn cầm quyền Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II, Đảng

ta đã công khai hoạt động với tư cách là Đảng cầm quyền, lãnh đạo cuộckháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa

xã hội, không hề buông lơi vai trò trách nhiệm lãnh đạo "đánh cho Mỹ cút,đánh cho Ngụy nhào" ở miền Nam và đã được nhân dân hết lòng tin cậy vàủng hộ

Mục đích lý tưởng cuối cùng của Đảng ta là tiếp tục hoàn thành cuộccách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổquốc và lãnh đạo nhân dân xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội mà họcthuyết Mác - Lênin đã chỉ ra, đó là xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh,

xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Như vậy, để trở thành Đảng cầm quyền điều trước tiên là Đảng phảigiành lấy chính quyền, lập bộ máy nhà nước và điều hành đất nước thông qua

bộ máy nhà nước Trở thành Đảng cầm quyền, Đảng phải chịu trách nhiệmtrước lịch sử về vận mệnh phát triển của dân tộc, về sự phát triển toàn diện của

xã hội, về sự phồn vinh của đất nước, về sự tự do, ấm no, hạnh phúc của nhândân Trước đây, khi chưa giành được chính quyền thì nhiệm vụ hàng đầu củaĐảng ta là nhiệm vụ quân sự Khi giành được chính quyền thì nhiệm vụ chủyếu của Đảng là phải xây dựng, bảo vệ và phát triển kinh tế Đây là một nhiệm

vụ vô cùng khó khăn, phức tạp, đòi hỏi phải có nghệ thuật và thời gian Lênin

đã chỉ rõ: "Sự xuất hiện một giai cấp mới trên vũ đài lịch sử, với tư cách làngười lãnh tụ và lãnh đạo xã hội, không bao giờ diễn ra mà lại không có mộtthời kỳ "tròng trành" hết sức dữ dội, một thời kỳ chấn động, đấu tranh và trấn

áp, đó là một mặt; mặt khác, không bao giờ diễn ra mà lại không có một thời

kỳ mò mẫm, thí nghiệm, do dự, ngả nghiêng trong việc lựa chọn nhữngphương pháp mới đáp ứng đúng với tình thế khách quan mới"

2.1.2 Đảng cầm quyền còn dân làm chủ

Chính quyền là công cụ của nhân dân Một trong những mục tiêu đấutranh của Đảng ta là làm cho "tất cả quyền lực của Nhà nước đều thuộc về taynhân dân", bao nhiêu quyền đều thộc về dân hết Và để đạt được mục tiêu ấy,Đảng phải trở thành Đảng cầm quyền Đảng phải nhận thức được vai trò,nhiệm vụ của Đảng cầm quyền như thế nào và phải "cầm quyền" như thế nào

để nhân dân làm chủ quyền lực Nhà nước, qua đó thực hiện "cách mạng là sựnghiệp của quần chúng ở trình độ cao hơn"

Trong "Đường Kách mệnh", Người viết: "Chúng ta đã hi sinh làm cáchmệnh thì nên làm cho đến nơi, nghĩa là làm xong cách mệnh rồi thì quyền giaocho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người, thế mới tránh khỏi

hi sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc"

Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng ta khôngthay đổi bản chất, không thay đổi mục đích lý tưởng của mình là giải phóng

nhân dân khỏi ách áp bức bóc lột, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc chonhân dân Khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng đứng trước vấn đề mới: làmthế nào để quyền lực không tha hóa Đảng, không làm biến chất đảng viên.Đây là một thử thách cực kỳ to lớn đòi hỏi Đảng phải phấn đấu rèn luyện, trởthành một Đảng trong sạch, vững mạnh Đảng phải đổi mới phương thức lãnhđạo theo hướng ngày càng gắn bó máu thịt với nhân dân.

Khi trở thành Đảng cầm quyền, đối tượng lãnh đạo của Đảng khôngthay đổi, quần chúng lao động bao giờ cũng là đối tượng của Đảng và Đảng cótrách nhiệm chăm lo đến mọi mặt đời sống của nhân dân Người chỉ rõ ý thứctrách nhiệm rất cụ thể của Đảng: nếu dân đói, dân rét, dân ốm đau bệnh tật làĐảng có lỗi, là không phù hợp với mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

Với Hồ Chí Minh, "độc lập, tự do, hạnh phúc" là bản chất của chủ nghĩa

xã hội Đó chính là điểm xuất phát để xây dựng Đảng ta xứng đáng với danhhiệu "Đảng cầm quyền"

2.1.3 Đảng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân

Đây là sự khác biệt cơ bản giữa Đảng Cộng sản cầm quyền với bất cứĐảng cầm quyền nào khác Người đã nhắc đi nhắc lại điều này trong suốt 24năm Trong "Di chúc", Người viết: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền… phảigiữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là ngườiđầy tớ thật trung thành của nhân dân"(1)(1) Với Hồ Chí Minh đây là mộtnguyên tắc lớn, không thể thay đổi, không thể khác được Khi được giao chứcquyền, mọi cán bộ nhân viên nhà nước chỉ là người đại diện cho nhân dân,phải "như người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận" Đảng là một bộ phậncủa nhân dân; phân biệt với bộ phận còn lại của xã hội ở tính cách mạng, tínhtiên phong, tính tổ chức của mình, là đội tiên phong của giai cấp, của dân tộc.Đảng là người bảo vệ kiên quyết nhất lợi ích của nhân dân Vì lẽ đó, Đảng làngười lãnh đạo, người đầy tớ trung thành với nhân dân Đó chính là danh hiệu

vẻ vang, cao quý nhưng mang đầy trọng trách

(1)(1) Hồ Chí Minh Toàn tập, Tâp 12, Nxb CTQG, Hà Nội, tr 492

Trong lịch sử, Đảng không chỉ dừng lại ở việc lãnh đạo cách mạng dântộc dân chủ nhân dân thành công, giành chính quyền không phải là mục đíchcuối cùng, không phải là cách mạng kết thúc Đó mới chỉ là bắt đầu với ýnghĩa là mới qua "cái cửa duy nhất dẫn vào xã hội mới" Ngay sau khi cáchmạng tháng Tám thành công, trong thư "Gửi ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh,huyện và làng", Hồ Chí Minh đã nói: "Ngày nay chúng ta đã xây dựng nênnước Việt Nam dân chủ cộng hòa Nhưng nếu nước độc lập mà dân khôngđược hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì"(1)(1) Do

đó, Đảng Cộng sản phải lãnh đạo thực hiện "cách mạng không ngừng", tiếptục tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội Cầnphải thấy rõ sự khác biệt giữa nhiệm vụ mới và nhiệm vụ cũ So với việc phá

bỏ chế độ cũ thì việc tổ chức xây dựng chế độ mới chế độ xã hội chủ nghĩa

-là một nhiệm vụ rất lâu dài, khó khăn, phức tạp; đặc biệt -là trong điều kiện đấtnước ta xuất phát điểm đi lên chủ nghĩa xã hội rất thấp Chính Người đã thấusuốt và khẳng định: "cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc biến đổikhó khăn nhất và sâu sắc nhất Chúng ta phải xây dựng xã hội hoàn toàn mớixưa nay chưa từng có trong lịch sử dân tộc ta Chúng ta phải thay đổi triệt đểnhững nếp sống, thói quen, ý nghĩ và thành kiến có gốc rễ sâu xa hàng ngànnăm… Chúng ta phải biến một đất nước dốt nát, cực khổ thành một nước vănhóa cao và đời sống tươi vui hạnh phúc"(2)(2) Vì vậy, trách nhiệm lịch sử củaĐảng cầm quyền không hề giảm nhẹ mà còn nặng nề hơn gấp bội

Chính vì trách nhiệm nặng nề đó, Hồ Chí Minh đã đưa ra nguyên tắcđối với một Đảng cầm quyền là phải tổ chức ra được một nhà nước thực sự làcông bộc của nhân dân, nhà nước ấy từ trung ương đến làng "đều là người đày

tớ của nhân dân, nghĩa là gánh vác việc chung cho dân" Nhà nước ấy phảibiết yêu dân, kính dân, thấy việc gì lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì hạicho dân phải hết sức tránh

(1)(1) Hồ Chí Minh: Sdd, Tập 4, tr 56

(2)(2) Hồ Chí Minh: Sdd, Tập 8, tr 493-494

Tóm lại, theo Hồ Chí Minh, Đảng không phải là một tổ chức để làmquan phát tài mà Đảng phải vừa là người lãnh đạo tài ba vừa là người đấy tớthật trung thành và tận tụy với nhân dân.

2.2 Nhiệm vụ của Đảng cầm quyền.

Đảng cầm quyền trong Tư tưởng Hồ Chí Minh có những nhiệm vụ sau:2.2.1 Đảng định ra đường lối, chiến lược, sách lược đúng

Đây chính là điều kiện quyết định để đưa cách mạng đến thành công vàtrở thành Đảng cầm quyền Để có đường lối, chiến lược, sách lược đúng đòihỏi:

- Biết xác định đâu là nhiệm vụ cơ bản lâu dài, đâu là nhiệm vụ và mụctiêu trước mắt

- Biết cách giải quyết đúng đắn, kịp thời mọi vấn đề thực tiễn cáchmạng đề ra trong quá trình vận động và phát triển của nó

- Biết định ra hình thức tổ chức thích hợp và cách thức vận động để thuhút đông đảo quần chúng nhân dân làm nhằm hiện thực hóa các quyết sáchchính trị Dựa vào quần chúng để tổ chức, kiểm soát việc thực hiện các quyếtsách đó trong thực tế

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, trong bất cứ một lĩnh vực nào, tất cả đều vìlợi ích của nhân dân Cái gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, cái gì có hạicho dân thì phải hết sức tránh Do đó, mọi lĩnh vực hoạt động đều ở trongchính trị, chính trị đó là phục vụ con người, phục vụ nhân dân Ở nước ta,giành độc lập dân tộc, mưu tự do hạnh phúc cho toàn dân là đặc trưng cơ bảnnhất của cuộc cách mạng chân chính do Đảng Cộng sản lãnh đạo Đó là sựnghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Nhữngcấp độ và phương tiện giải phóng trên đây có quan hệ chặt chẽ với nhau,nhưng không cùng giải quyết ngang nhau trong cùng một thời kỳ Bởi vậy,phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn, giữ được mối quan hệkhăng khít giữa chúng, biết kết hợp hài hòa giữa các nội dung đó để tạo nênsức mạnh giành thắng lợi từng bước tiến đến giành thắng lợi cuối cùng Chỉ có

như vậy mới được đại đa số nhân dân đồng tình ủng hộ, tự giác sáng tạo thựchiện làm cho các quyết sách của Đảng trở thành ý chí và nguyện vọng củanhân dân Vì thế, bản thân đường lối đúng đã là khởi nguyên của thắng lợi, là

cơ sở chắc chắn để tập hợp lực lượng, tư tưởng giành thắng lợi Thành côngcủa Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức phát huy lực lượng cách mạng vô tậncủa nhân dân, đã lãnh đạo nhân dân phấn đấu dưới lá cờ tất thắng của chủnghĩa Mác - Lênin Chính sách đúng và thực hiện có kết quả sẽ mạng lạinhững lợi ích chính đáng cho nhân dân, đáp ứng những nhu cầu, nguyện vọng,những đòi hỏi bức xúc của nhân dân Hồ Chí Minh cũng từng nhấn mạnh:

"Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa khôngngừng nâng cao đời sống nhân dân"(3)(3)

Một đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước chỉ có thể được coi làđúng đắn một khi nó phù hợp với ý chí, nguyện vọng và trình độ chung củanhân dân và thích ứng với một hình thức tổ chức quy tụ được đại đa số cáctầng lớp dân cư xung quanh Đảng và nhà nước Nó phải bảo đảm giữ vữngđược nguyên tắc "không một chút nào làm hại tới lợi ích của công nông",nhưng không vì thế mà quên quyền lợi của các tầng lớp, giai cấp khác Quyềnlợi chung của dân tộc phải được bảo vệ "Đảng ta chẳng những là kẻ bênh vực

và lãnh đạo giai cấp vô sản… mà cũng là kẻ bênh vực và lãnh đạo dân chúngnữa" Nó thực hiện được tính khả thi, đủ sức hiện thực hóa nó đem lại hiệuquả cao, có tính dự báo chỉ ra những phương hướng và bước đi trong tươnglai

Định ra được đường lối, chiến lược đúng, có khả năng tổ chức để thựchiện thắng lợi từng bước, tiến đến thắng lợi hoàn toàn trong từng thời kỳ lịch

sử cụ thể, dự báo đúng và định hướng cho sự phát triển tiếp theo là yêu cầu bắtbuộc đối với một Đảng chân chính cách mạng là điều kiện và tiền đề bảo đảmcho uy tín chính trị, giữ vững vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng

2.2.2 Đảng lãnh đạo xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân

(3)(3) Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, Hà Nội 1999, tr 39

Để cầm quyền và tồn tại, sau khi giành được chính quyền, vấn đề thenchốt có ý nghĩa quyết định là xây dựng chính quyền nhân dân, công cụ sắcbén, thiết yếu để tổ chức xây dựng xã hội mới và bảo vệ thành quả cách mạng.Điều này đã trở thành quy luật đối với tất cả các Đảng muốn trở thành Đảngcầm quyền Nhưng bản chất và vai trò của chính quyền được lập ra còn tùythuộc vào tính chất của mỗi cuộc cách mạng.

Cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp vô sản lãnh đạo như ở nước ta

và một số nước khác thì sau khi lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chínhquyền, Đảng trở thành Đảng cầm quyền và công việc đầu tiên của Đảng là xâydựng chính quyền nhà nước mới của dân, do dân và vì dân Hồ Chí Minh từngnói: nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều nhân dân, bao nhiêu quyềnhạn đều của nhân dân, chính quyền từ xã đến chính phủ trung ương do dân cửnên Nói tóm lại quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân

Nhà nước của dân nghĩa là "bao nhiêu quyền hạn đều là của nhân dân".Những người ở trong bộ máy nhà nước, bộ máy quyền lực, dù ở cấp nào cũngđều là "đầy tớ của dân", đều do dân cử ra một cách trực tiếp hay gián tiếp đểđại biểu cho dân mà thực thi quyền lực Dân có quyền giám sát, bãi miễnngười trong bộ máy nhà nước do mình bầu ra mà không làm tròn trách nhiệmđại biểu quyền lực cho dân

Nhà nước do dân nghĩa là dân bầu ra người đại diện cho mình để cầmquyền, đồng thời dân có quyền kiểm soát, giám sát người mình bầu ra và bãimiễn khi họ không làm tròn sự ủy thác, đại diện Có thể nói, nhà nước muốnđiều hành, quản lý xã hội có hiệu lực, hiệu quả, nhất định phải dựa vào dân

Hồ Chí Minh đã từng dạy rằng: "Đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi chodân… chính phủ chỉ giúp kế hoạch, cổ động"(4)(4) chứ không phải bao cấp, làmthay dân để dân ỷ lại, chờ đợi

Nhà nước vì dân là nhà nước phải coi việc đưa lại quyền lợi chính đángcho nhân dân là mục tiêu hoạt động của mình, đồng thời nhà nước đó phải thật

sự trong sạch Dân là chủ thì mọi hoạt động của nhà nước đều phải hướng tới

(4)(4) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội 1995, tr 698

phục vụ nhân dân chứ không phải để đè đầu cưỡi cổ nhân dân Một nhà nước

vì dân đòi hỏi phải là nhà nước trong sạch, phải luôn luôn chống lại tiêu cực từtrong bộ máy của mình

Như vậy, để có một nhà nước đúng nghĩa là của dân, do dân, vì dân,Đảng phải chăm lo xây dựng và hoàn thiện nhà nước theo mục tiêu: việc gì lợicho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại cho dân ta phải hết sức tránh Có thểnói, sự lãnh đạo của Đảng đảm bảo nhà nước ta là công cụ phục vụ lợi ích củanhân dân, thực hiện nhân dân làm chủ Bác Hồ xem dân chủ là bản chất củachế độ ta, của nhà nước ta "Nhà nước ta phát huy dân chủ đến mức cao độ, đó

là do tính chất nhà nước ta là nhà nước của nhân dân Có phát huy dân chủ đếncao độ thì mới động viện được tất cả lực lượng của nhân dân đưa cách mạngtiến lên"(5)(5) Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, coi trọng xây nền nhân dân làhai mặt không tách rời nhau của cùng một vấn đề, muốn xây dựng nền nhândân phải có sự lãnh đạo của Đảng, phải củng cố nền nhân dân thật bền vững.2.2.3 Đảng phải gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Đảng là một tổ chức tựnguyện, đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng quần chúng khỏi ách áp bức và bóclột, quần chúng cần có Đảng với tư cách là người lãnh đạo họ trong cuộc tranhđấu ấy Đảng cần sự đồng tình ủng hộ của quần chúng để biến mọi chủ trương,đường lối thành hiện thực

Thực tiễn lịch sử đã cho thấy, nhờ biết dựa vào sức mạnh của quầnchúng mà Đảng ta đã làm nên thắng lợi hết sức vẻ vang, mang lại độc lập tự

do cho dân tộc Đó là sự thành công của cách mạng tháng Tám năm 1945, đãđập tan xiềng xích nô lệ của chế độ thực dân, phong kiến giành độc lập chodân tộc, lập nên một nhà nước mới: nhà nước của dân, do dân và vì dân Đảng

ta từ chỗ hoạt động bất hợp pháp đã trở thành Đảng cầm quyền, công khailãnh đạo phong trào cách mạng Chính vì xác định rõ vai trò, sức mạnh củaquần chúng nên ngay sau khi giành được chính quyền, Đảng ta không ngừngphát huy mối quan hệ máu thịt với nhân dân và lo cho dân từ nơi ăn chốn ở

(5)(5) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 8, Nxb Sự thật, Hà Nội 1989, t566

đến những điều kiện sinh hoạt hàng ngày Như Hồ Chí Minh từng nói: Lo chodân từ tương cà, mắm muối… tức là trong điều kiện Đảng cầm quyền, nhiệm

vụ chính của Đảng là lãnh đạo nhân dân xây dựng và phát triển kinh tế xã hội,không ngừng chăm lo, cải thiện đời sống của nhân dân Có như vậy, Đảng mớiphát huy được sức mạnh tổng hợp của nhân dân trong quá trình xây dựng chế

độ mới, chế độ Xã hội chủ nghĩa

Xây dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp hoàn toàn mới mẻ và khó khăn,

sự nghiệp đó chỉ có thể thành công nếu Đảng tổ chức và phát huy tính sáng tạocủa cách mạng và quần chúng Trong bất cứ một việc gì của Đảng và nhànước dù lớn hay nhỏ, mọi quyết định đều xuất phát từ tâm tư nguyện vọngchính đáng của quần chúng nhân dân Có như vậy Đảng mới tồn tại và pháttriển

Khi Đảng Bônsơvích Nga đã có chính quyền, Lênin thường nhấn mạnhrằng: sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ mối quan hệ mật thiết với quần chúng,

từ sự đồng tình và ủng hộ nhiệt tình của quần chúng đối với Đảng Thiếu điềukiện đó không những không thể xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, màcòn có thể dẫn đến mất chính quyền Kinh nghiệm ở một số nước Đông Âu vàLiên Xô (cũ) đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX đã chứng minh điều đó

Một điểm nổi bật nữa là khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng có nhiềuđiều kiện mới, công cụ mới cho việc tăng cường mối liên hệ giữa Đảng vàquần chúng Đồng thời trong Đảng cũng nảy sinh nhiều bệnh tật mới như quanliêu, mệnh lệnh, một số cán bộ đảng viên rơi vào tình trạng thoái hóa biếnchất, xa rời quần chúng Để khắc phục tình trạng trên từ thực tiễn cách mạngViệt Nam, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng ta đã khẳng định:

"Trong điều kiện lãnh đạo chính quyền, Đảng đặc biệt coi trọng đổi mới côngtác quần chúng của Đảng theo quan điểm: "cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; sức mạnh của Đảng là ở sự gắn

bó mật thiết với nhân dân Quan liêu, mệnh lệnh, xa rời nhân dân, làm suy yếu

sức mạnh của Đảng, của cách mạng sẽ đưa đến những tổn thất không lườngđược đối với vận mệnh của đất nước"(6)(6).

2.2.4 Đảng phải phòng chống thoái hóa biến chất của một số cán bộ Đảngviên

Hồ Chí Minh xem đạo đức cách mạng là một bộ phận hợp thành của "tưcách của Đảng chân chính cách mạng" và đối với mỗi đảng viên thì đó là mộtvấn đề thuộc về "tính Đảng" không thể thiếu Người nghiêm khắc đòi hỏinhững ai hoạt động cứu nước đều phải có đạo dức cách mạng

Đặt ra yêu cầu cao về đạo dức cách mạng đối với đảng viên, Hồ ChíMinh không bao giờ cho rằng bất cứ ai hôm qua còn là một người bìnhthường, hôm nay đã trở thành đảng viên cộng sản, thậm chí người lãnh đạocủa Đảng bỗng chốc trở nên toàn bích, là "đã biến thành thánh ngay" Ngườicũng không bao giờ nghĩ rằng người đảng viên, người cán bộ không bao giờ bịảnh hưởng bởi bất cứ tác động nào của những hoàn cảnh khách quan, của môitrường mà họ đang lao động, chiến đấu mà mưu sinh Ngược lại, Hồ Chí Minhquan niệm "Đảng cũng ở trong xã hội" Vì vậy, Người đòi hỏi mọi đảng viênphải luôn luôn tự giáo dục rèn luyện mình Việc giáo dục rèn luyện ấy cần căn

cứ vào: 1, Yêu cầu chung của nền đạo dức xã hội mà thực tiễn cuộc sốngđang đòi hỏi; 2, Yêu cầu về vai trò của một Đảng tiên phong chính trị, mộtĐảng cầm quyền trong từng giai đoạn cách mạng cụ thể mà Đảng phải đápứng

Hồ Chí Minh từng nói: thắng lợi của cuộc kháng chiến đánh hai đế quốc

to là Pháp và Mỹ "mới chỉ là bước đầu trên đường đi muôn dặm Chúng taphải tiến lên, cách mạng phải tiến lên nữa" Nhưng để tiến lên nhân dân cầnphải có đội ngũ những người cán bộ, đảng viên thực sự là những người cáchmạng, "cần có người cách mạng là vì còn có kẻ địch chống lại cách mạng"

Theo Hồ Chí Minh, luôn luôn có ba loại kẻ địch tấn công hàng ngày,hàng giờ hòng khuất phục những người cộng sản, dẫn đến hậu quả là làm tha

(6)(6) ĐCSVN: Báo cáo xây dựng Đảng và điều lệ Sửa đổi Đảng của BCHTƯ (khóa VI) tại Đại hội VII, Nxb Sự thật, Hà Nội 1991, tr 20.

hóa biến chất, làm cho họ đánh mất mình đê rồi họ mất nhân dân Đó là:

1, Sự tiến công không ngừng của kẻ địch từ bên ngoài, từ nhiều phái, bằngnhiều cách hòng làm lung lạc ý chí của những người cộng sản, làm cho họhoang mang, dao động, lý tưởng niềm tin phai nhạt;

2, Thói quen và tập quán lạc hậu, đây là "kẻ địch" ẩn náu trong mỗi đảng viên.Đảng là con đẻ của nhân dân, sinh ra trong một đất nước có những đặc điểmkinh tế xã hội với những thói quen và tập quán tốt xấu đan xen nhau, chế ướcnhau.Trong mỗi đảng viên đều có hai mặt đó, ở những mức độ khác nhau.Những thói quen và tập quán xấu tồn tại trong đội ngũ đảng viên, nếu khôngđược "cải tạo nó một cách rất cẩn thận, rất chịu khó, rất lâu dài" thì bước vàothời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội nó sẽ biến thành một lực lượng có sức ỳ,níu kéo, thậm chí phá hoại sự nghiệp cách mạng;

3, Chủ nghĩa cá nhân - căn bệnh dễ nảy sinh nhất khi Đảng trở thành Đảngcầm quyền Trong Đảng, trong đội ngũ cán bộ viên chức nhà nước, một sốngười lợi dụng quyền lực để mưu lợi ích cho riêng mình Mặt khác, khi đã cóquyền lực trong tay bệnh "kiêu ngạo cộng sản" cùng với sự thiếu hiểu biết vềnhiều mặt đã gây ra sự bất cập trước nhiệm vụ được giao; thậm chí còn gây trởngại cho việc hoàn thành các nhiệm vụ của Đảng Nếu bệnh "kiêu ngạo cộngsản" cùng với sự dốt nát và các bệnh hoạn của chủ nghĩa cá nhân hoành hànhthì người đảng viên sẽ từ chỗ "đánh mất mình" biến thành người tha hóa vềđạo đức vừa phạm tội ác với nhân dân Trong "Nâng cao đạo đức cách mạng,quét sạch chủ nghĩa cá nhân", Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "cũng do cá nhân chủnghĩa mà mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức, tính kỷ luật, kém tinh thần tráchnhiệm, không chấp hành đúng đường lối chính sách của Đảng và của nhànước, làm hại đến lợi ích của cách mạng, của nhân dân"(6)(6)

Vì vậy, yêu cầu đầu tiên của đạo đức người đảng viên cộng sản mà HồChí Minh nêu ra là ý chí cách mạng, là lòng trung thành với Tổ quốc, với dân

thât, Hà Nôi 1985, tr 8.