LỜI CAM ĐOAN Chúng em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng chúng em Bài tiểu luận chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong tiểu.LỜI CAM ĐOANChúng em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng chúng em. Bài tiểu luận chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong tiểu luận đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.Hà Nội, ngày…. Tháng…... Năm 2020 MỤC LỤCLỜI CAM ĐOAN1MỤC LỤC2PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU41.Lý do chọn đề tài42.Mục đích nghiên cứu53.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu54.Kết cấu cấu đề tài5PHẦN II: NỘI DUNG6CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ LƯỢNG VÀ CHẤT, SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI61.1.Lý luận về lượng và chất61.1.1.Lý luận về chất61.1.2.Lý luận về lượng81.2.Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất91.2.1.Mối quan hệ giữa lượng và chất91.2.2.Độ, điểm nút và bước nhảy101.2.3.Quy luật sự thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất và ngược lại………………………………………………………………111.2.4.Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật chuyển hóa về sự thay đổi của lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại12CHƯƠNG II: LIÊN HỆ VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG ĐẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI ĐỐI VỚI SINH VIÊN HIỆN NAY142.1. Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng trong quá trình tích lũy kiến thức của sinh viên hiện nay142.2. Những hạn chế và thiếu xót còn tồn tại152.3. Giải pháp khắc phục các thiếu xót và hạn chế162.3.1. Có định hướng cụ thể162.2.2. Có động cơ rõ ràng162.2.3. Có phương pháp học tập, làm việc hiệu quả17PHẦN III: KẾT LUẬN19TÀI LIỆU THAM KHẢO20 PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU1.Lý do chọn đề tàiBước sang thế kỷ XXI, với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ cùng với sự bùng nổ thông tin, lượng tri thức của nhân loại phát minh ngày càng nhiều, kiến thức của các lĩnh vực có liên quan mật thiết với nhau. Đồng thời do yêu cầu của xã hội, do nhu cầu thực tế đang đòi hỏi con người phải giải quyết rất nhiều tình huống trong cuộc sống. Do đó, để đáp ứng được nhu cầu của xã hội mỗi cá thể cần phải ngày ngày lĩnh hội những kiến thức mới của nhân loại vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt nhiều lĩnh vực nhằm tăng tính cạnh tranh của bản thân. Quy luật “Sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại” là một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, nó cho biết phương thức của sự vận động, phát triển. Là sinh viên trường ĐH Bách Khoa Hà Nội, em nhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc tích lũy kinh nhiệm, kiến thức hiểu biết của bản thân nhằm tăng giá trị của bản thân mình. Vì trong mọi lĩnh vực của tự nhiên, xã hội hay tư duy tất yếu phải có sự thay đổi về lượng mới có thể dẫn đến sự thay đổi về chất. Cũng giống chú chim sẻ tích cực kiếm sợi rơm xây tổ, chúng em muốn cho lựa chọn đề tài “ Vận dụng quy luật những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại đối với quá trình học tập của sinh viên hiện nay” làm đề tài nghiên cứu để có cái nhìn sâu và rộng đồng thời tích lũy được nhiều kiến thức hơn. Với thay đổi về lượng kiến thức được lĩnh hội thông qua đề tài này, tất yếu góp phần làm thay đổi về chất trong mỗi chúng em.2.Mục đích nghiên cứuVận dụng kiến thức được học trên lớp và kiến thức tìm hiểu thêm, làm rõ kiến thức về: Lý luận về lượng và chất, quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất? nhận biết được dấu hiệu về chất của sự vật, cách thức biến đổi nhanh chóng của chất và khi chất mới ra đời lại hình thành một lượng mới phù hợp. Trên cơ sở đó, tự liên hệ bản thân trong thực tế cuộc sống đó là: có ý thức kiên trì trong học tập và rèn luyện,không coi thường việc nhỏ, tránh các biểu hiện nôn nóng trong cuộc sống.3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứuBài tiểu luận được nghiên cứu trong vòng 3 tuần, tập chung nghiên cứu về các khái niệm cũng như lý luận về các vấn đề liên quan đến lượng và chất, liên hệ bản thân và vận dụng khi đang ngồi trên ghế nhà trường. Khi mà chúng ta đang đứng trước thời cơ mới, nhân loại đang từng bước đi vào sử dụng tri thức cho phát triển và đang hình thành nền kinh tế dựa vào tri thức. Thì đây cũng chính là thời điểm chúng ta cần phải nỗ lực tích lũy về lượng để phát triển chất nhất.4.Kết cấu cấu đề tàiNgoài mục lục, phần mở đầu, kết luận, cũng như các phần phụ lục khác, kết cấu đề tài gồm các phần sau: NỘI DUNGCHƯƠNG I: Lý Luận Về Lượng Và Chất, Sự Thay Đổi Về Lượng Dẫn Đến Thay Đổi Về Chất VÀ Ngược LạiCHƯƠNG II: Liên Hệ Và Vận Dụng Quy Luật Những Sự Thay Đổi Về Lượng Dẫn Đến Thay Đổi Về Chất Và Ngược Lại Đối Với Sinh Viên Hiện Nay PHẦN II: NỘI DUNGCHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ LƯỢNG VÀ CHẤT, SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI1.1.Lý luận về lượng và chấtBất cứ một sự vật, hiện tượng nào cũng bao gồm mặt chất và mặt lượng. Hai mặt đó thống nhất hữu cơ với nhau trong sự vật, hiện tượng. Phép biện chứng duy vật ra đời đem lại quan điểm đúng đắn về khái niệm chất, lượng và quan hệ qua lại giữa chúng, từ đó khái quát thành quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại.1.1.1.Lý luận về chấtChất là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật nó chứ không phải là cái khác.
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa họccủa riêng chúng em Bài tiểu luận chưa được công bố trong bất kỳcông trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong tiểu luận đảmbảo tính chính xác, tin cậy và trung thực
Hà Nội, ngày… Tháng… Năm 2020
Trang 2
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN 1
MỤC LỤC 2
PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2.Mục đích nghiên cứu 5
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
4.Kết cấu cấu đề tài 5
PHẦN II: NỘI DUNG 6
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ LƯỢNG VÀ CHẤT, SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI 6
1.1 Lý luận về lượng và chất 6
1.1.1 Lý luận về chất 6
1.1.2 Lý luận về lượng 8
1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất 9
1.2.1 Mối quan hệ giữa lượng và chất 9
1.2.2 Độ, điểm nút và bước nhảy 10
1.2.3 Quy luật sự thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất và ngược lại ………
11 1.2.4 Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật chuyển hóa về sự thay đổi của lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại 12
CHƯƠNG II: LIÊN HỆ VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG ĐẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI ĐỐI VỚI SINH VIÊN HIỆN NAY 14
Trang 32.1 Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng trong quá trình tích lũy
kiến thức của sinh viên hiện nay 14
2.2 Những hạn chế và thiếu xót còn tồn tại 15
2.3 Giải pháp khắc phục các thiếu xót và hạn chế 16
2.3.1 Có định hướng cụ thể 16
2.2.2 Có động cơ rõ ràng 16
2.2.3 Có phương pháp học tập, làm việc hiệu quả 17
PHẦN III: KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 4PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bước sang thế kỷ XXI, với sự phát triển như vũ bão của khoa học vàcông nghệ cùng với sự bùng nổ thông tin, lượng tri thức của nhân loại phátminh ngày càng nhiều, kiến thức của các lĩnh vực có liên quan mật thiết vớinhau Đồng thời do yêu cầu của xã hội, do nhu cầu thực tế đang đòi hỏi conngười phải giải quyết rất nhiều tình huống trong cuộc sống Do đó, để đápứng được nhu cầu của xã hội mỗi cá thể cần phải ngày ngày lĩnh hội nhữngkiến thức mới của nhân loại vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt nhiều lĩnhvực nhằm tăng tính cạnh tranh của bản thân
Quy luật “Sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại” làmột trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, nó cho biết phương thứccủa sự vận động, phát triển Là sinh viên trường ĐH Bách Khoa Hà Nội, emnhận thức rất rõ tầm quan trọng của việc tích lũy kinh nhiệm, kiến thức hiểubiết của bản thân nhằm tăng giá trị của bản thân mình Vì trong mọi lĩnh vựccủa tự nhiên, xã hội hay tư duy tất yếu phải có sự thay đổi về lượng mới cóthể dẫn đến sự thay đổi về chất Cũng giống chú chim sẻ tích cực kiếm sợi
rơm xây tổ, chúng em muốn cho lựa chọn đề tài “ Vận dụng quy luật những
sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại đối với quá trình học tập của sinh viên hiện nay” làm đề tài nghiên cứu để có cái nhìn
sâu và rộng đồng thời tích lũy được nhiều kiến thức hơn Với thay đổi vềlượng kiến thức được lĩnh hội thông qua đề tài này, tất yếu góp phần làm thayđổi về chất trong mỗi chúng em
Trang 52.Mục đích nghiên cứu
Vận dụng kiến thức được học trên lớp và kiến thức tìm hiểu thêm, làm rõ kiếnthức về: Lý luận về lượng và chất, quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và sựbiến đổi về chất? nhận biết được dấu hiệu về chất của sự vật, cách thức biếnđổi nhanh chóng của chất và khi chất mới ra đời lại hình thành một lượng mớiphù hợp Trên cơ sở đó, tự liên hệ bản thân trong thực tế cuộc sống đó là: có ýthức kiên trì trong học tập và rèn luyện,không coi thường việc nhỏ, tránh cácbiểu hiện nôn nóng trong cuộc sống
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Bài tiểu luận được nghiên cứu trong vòng 3 tuần, tập chung nghiên cứu
về các khái niệm cũng như lý luận về các vấn đề liên quan đến lượng và chất,liên hệ bản thân và vận dụng khi đang ngồi trên ghế nhà trường Khi màchúng ta đang đứng trước thời cơ mới, nhân loại đang từng bước đi vào sửdụng tri thức cho phát triển và đang hình thành nền kinh tế dựa vào tri thức.Thì đây cũng chính là thời điểm chúng ta cần phải nỗ lực tích lũy về lượng đểphát triển chất nhất
4.Kết cấu cấu đề tài
Ngoài mục lục, phần mở đầu, kết luận, cũng như các phần phụ lụckhác, kết cấu đề tài gồm các phần sau:
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ LƯỢNG VÀ CHẤT, SỰ THAY ĐỔI
VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI
1.1 Lý luận về lượng và chất
Bất cứ một sự vật, hiện tượng nào cũng bao gồm mặt chất và mặt lượng Haimặt đó thống nhất hữu cơ với nhau trong sự vật, hiện tượng Phép biện chứngduy vật ra đời đem lại quan điểm đúng đắn về khái niệm chất, lượng và quan
hệ qua lại giữa chúng, từ đó khái quát thành quy luật chuyển hóa từ những sựthay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại
1.1.1 Lý luận về chất
Chất là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn cócủa sự vật, là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật nóchứ không phải là cái khác
Mỗi sự vật, hiện tượng trong thế giới đều có những chất vốn có, làm nênchính chúng Nhờ đó chúng mới khác với các sự vật, hiện tượng khác, nhờ đó
mà con người mới có thể phân biệt sự vật, hiện tượng này với sự vật, hiệntượng khác Con người khác với động vật chính là nhờ những tính quy địnhvốn có của con người: có khả năng chế tạo và sử dụng công cụ lao động, cókhả năng tư duy
Thuộc tính là biểu hiện một khía cạnh nào đó về chất của một sựvậttrong mối quan hệ qua lại với sự vật khác, là những tính chất, những trạngthái, những yếu tố cấu thành nên sự vật, Đó là những cái vốn có của sự vật
từ khi sự vật được sinh ra hoặc được hình thành trong sự vận động và pháttriển của nó Tuy nhiên những thuộc tính vốn có của sự vật, hiện tượng chỉđược bộc lộ ra qua sự tác động qua lại với các sự vật, hiện tượng khác
Trang 7VD : Khi cho muối vào nước ta thấy muối có tính tan, khi nếm muối có
vị ngọt Vậy tính tan, vị ngọt là thuộc tính của đường, chúng ta chỉ nhậnbiết được điều đó nếu chúng ta nếm hay khi vị giác của chúng ta tiếp xúc, tácđộng qua lại với chúng Tất cả những thuộc thính của muối là những cái vốn
có, nhưng chúng chỉ bộc lộ ra trong quan hệ của muối với nước hay trongquan hệ của muối với vị giác của con người
Đặc trưng khách quan nói trên quy định phương thức nhận thức củacon người đối với vật chất của sự vật Để nhận thức được những thuộc tính,chúng ta cần nhận thức nó trong mối quan hệ giữa các sự vật Trong mối quan
hệ cụ thể thường bộc lộ ra một thuộc tính (một khía cạnh về chất) của sự vật
Do vậy, để nhận thức được chất với tư cách là sự tổng hợp của tất cả cácthuộc tính vốn có của sự vật đó, chúng ta phải nhận thức sự vật trong tổng hoàcác mối quan hệ có thể có giữa sự vật đó với các sự vật khác
Mỗi sự vật có vô vàn thuộc tính, mỗi thuộc tính của sự vật lại có mộttổng hợp những đặc trưng về chất của mình, nên khiến cho mỗi thuộc tính lạitrở thành một chất Điều đó cũng có nghĩa, mỗi sự vật có vô vàn chất
Với tư cách là những khía cạnh của chất được bộc lộ ra trong các mốiquan hệ, các thuộc tính của sự vật cũng có vị trí khác nhau tạo thành nhữngthuộc tính cơ bản và những thuộc tính không cơ bản Nhưng thuộc tính của sựvật chỉ bộc lộ qua các mối quan hệ cụ thể với các sự vật khác Bởi vậy sựphân chia thành thuộc tính cơ bản và không cơ bản cũng chỉ mang tính chấttương đối Tổng hợp những thuộc tính cơ bản tạo thành chất cơ bản của sựvật Ở mỗi sự vật chỉ có một chất cơ bản, đó là tổng hợp những thuộc tính đặctrưng cho sự vật trong toàn bộ quá trình tồn tại của sự vật, đó là loại chất mà
sự tồn tại hay mất đi của nó quy định sự tồn tại hay mất đi của bản thân sựvật
Trang 8VD : Gang và thép đều cấu tạo chủ yếu bởi sắt, gang có tính giòn, dễ
vỡ còn thép thì dẻo hơn và có tính chịu lực cao Có thành phần chủ yếu là sắtgiống nhau nhưng gang và thép có ứng dụng khác nhau hoàn toàn Sự khácnhau đấy là do thành phần Cacbon trong 2 hợp kim trên
Chất của sự vật không chỉ thay đổi khi có sự thay đổi những yếu tố cấuthành mà nó còn phụ thuộc vào sự thay đổi phương thức liên kết giữa các yếu
tố đó Do vậy, để làm biến đổi chất của sự vật, chúng ta có thể cải tạo các yếu
tố cấu thành, hoặc biến đổi phương thức liên kết giữa các yếu tố đó
1.1.2 Lý luận về lượng
Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật vềmặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển cũngnhư các thuộc tính của sự vật Lượng là cái khách quan, vốn có của sự vật,quy định sự vật ấy là nó Lượng của sự vật không phụ thuộc vào ý chí, ý thứccủa con người
Lượng của sự vật biểu thị kích thước dài hay ngắn, số lượng nhiều hay ít, quy
mô lớn hay nhỏ, trình độ cao hay thấp, nhịp điệu nhanh hay chậm,… Trongthực tế lượng của sự vật thường được xác định bởi những đơn vị đo lượng cụthể như vận tốc của âm thanh là 343.2 m/s (1236 km/h), một phân tử muốibao gồm một nguyên tử Natri liên kết với một nguyên tử Clo,… bên cạnh đó
có những lượng chỉ có thể biểu thị dưới dạng trừu tượng và khái quát nhưtrình độ nhận thức tri của một người, ý thức trách nhiệm cao hay thấp của mộtcông dân, trong những trường hợp đó chúng ta chỉ có thể nhận thức đượclượng của sự vật bằng con đường trừu tượng và khái quát hoá
Có những lượng biểu thị yếu tố kết cấu bên trong của sự vật (số lượng nguyên
tử hợp thành nguyên tố hoá học, số lượng lĩnh vực cơ bản của đời sống xãhội) có những lượng vạch ra yếu tố quy định bên ngoài của sự vật (chiều dài,chiều rộng, chiều cao của sự vật)
Trang 9Sự phân biệt chất và lượng của sự vật chỉ mang tính tương đối Điều này phụthuộc vào từng mối quan hệ cụ thể xác định Có những tính quy định trongmối quan hệ này là chất của sự vật, song trong mối quan hệ khác lại biểu thịlượng của sự vật và ngược lại Chẳng hạn số sinh viên học giỏi nhất định củamột lớp sẽ nói lên chất lượng học tập của lớp đó Điều này cũng có nghĩa là
dù số lượng cụ thể quy định thuần tuý về lượng, song số lượng ấy cũng cótính quy định về chất của sự vật
1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất
1.2.1 Mối quan hệ giữa lượng và chất
Bất kỳ sự vật hiện tượng nào cũng là sự thống nhất giữa mặt chất vàmặt lượng Chúng tác động qua lại lẫn nhau Trong sự vật, quy định về lượngkhông bao giờ tồn tại nếu không có tính quy định về chất và ngược lại Sựthay đổi về lượng và về chất của sự vật diễn ra cùng với sự vận động và pháttriển của sự vật Nhưng sự thay đổi đó có quan hệ chặt chẽ với nhau chứkhông tách rời nhau Sự thay đổi về lượng của sự vật có ảnh hưởng sự thayđổi về chất của sự vật và ngược lại, sự thay đổi về chất của sự vật tương ứngvới thay đổi về lượng của nó Sự thay đổi về lượng có thể làm thay đổi ngaylập tức về chất của sự vật
Mặt khác, có thể trong một giới hạn nhất định khi lượng của sự vật thay đổi,nhưng chất của sự vật chưa thay đổi cơ bản Chẳng hạn khi ta nung một thỏithép đặc biệt ở trong lò, nhiệt độ của lò nung có thể lên tới hàng trăm độ,thậm chí có thể lên tới hàng ngàn độ, song thỏi thép vẫn ở trạng thái rắn chứchưa chuyển sang trạng thái lỏng Khi lượng của sự vật được tích luỹ vượtquá giới hạn nhất định gọi là độ, thì chất cũ sẽ mất đi, chất mới sẽ thay thếchất cũ Chất mới ấy tương ứng với lượng mới tích luỹ được
Trang 101.2.2 Độ, điểm nút và bước nhảy
*Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ khoảng giới hạn trong đó sựthay đổi về lượng của sự vật chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật ấy
Độ là mối liên hệ giữa lượng và chất của sự vật ở đó thể hiện sự thống nhấtgiữa lượng và chất của sự vật, trong đó sự vật vẫn còn là nó chứ chưa biếnthành cái khác Dưới áp suất bình thường của không khí, sự tăng hoặc sựgiảm của nhiệt độ trong khoảng từ 0 C đến 1000 C, nước nguyên chất vẫn ởtrạng thái lỏng Nếu nhiệt độ của nước giảm xuống dưới 00 nước ở thể lỏngchuyển thành thể rắn và nếu tăng nhiệt độ từ 1000 C trở lên, nước nguyênchất thể lỏng chuyển dần sang trạng thái hơi Nước nguyên chất cũng thayđổi về chất Tại điểm giới hạn như 00 C và 1000 C ở thí dụ trên gọi là điểmnút Tại điểm đó sự thay đổi về lượng cũng đã đủ làm thay đổi về chất của sựvật
*Điểm nút là phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó sự thayđổi về lượng đã đủ làm thay đổi về chất của sự vật.Sự vật tích luỹ đủ về lượngtại điểm nút sẽ làm cho chất mới của nó ra đời Lượng mới và chất mới của sựvật thống nhất với nhau tạo nên độ mới và điểm nút mới của sự vật ấy Quátrình đó liên tiếp diễn ra trong sự vật và vì thế sự vật luôn phát triển chừngnào nó còn tồn tại
Chất của sự vật thay đổi do lượng của nó thay đổi trước đó gây ra gọi là bướcnhảy Vậy bước nhảy là phạm trù triết học dùng để chỉ sự chuyển hoá về chấtcủa sự vật do sự thay đổi về lượng của sự vật trước đó gây nên
*Bước nhảy là sự kết thúc một giai đoạn phát triển của sự vật và làđiểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới.Nói là sự gián đoạn trong quátrình vận động và phát triển liên tục của sự vật.Có thể nói, trong quá trìnhphát triển của sự vật, sự gián đoạn là tiền đề cho sự liên tục và sự liên tục là
sự kế tiếp của hàng loạt sự gián đoạn
Trang 11Như vậy sự phát triển của bất cứ của sự vật nào cũng bắt đầu từ sự tích luỹ vềlượng trong độ nhất định cho tới điểm nút để thực hiện bước nhảy về chất.Song điểm nút của quá trình ấy không cố định mà có thể có những thay đổi dotác động của những điều kiện khách quan và chủ quan quy định Chẳng hạnthời gian để hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hoá ở mỗi nước là khácnhau.Có những nước mất 150 năm, có những nước mất 60 năm nhưng cũng
có những nước chỉ mất 15 năm
Chất mới của sự vật chỉ có thể xuất hiện khi sự thay đổi về lượng của nó đạttới điểm nút Chất mới của sự vật ra đời sẽ tác động trở lại lượng đã thay đổicủa sự vật Chất mới ấy có thể làm thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịpđiệu của sự vận động và phát triển của sự vật
Vd: Khi sinh viên vượt qua điểm nút là kỳ thiTHPT, tức là thực hiện bướcnhảy, sinh viên sẽ được nhận bằng tốt nghiệp Trình độ văn hoá của sinh viên
đã cao hơn trước và sẽ tạo điều kiện để thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ trithức, giúp họ tiến lên trình độ cao hơn Cũng giống như vậy khi nước ở trạngthái lỏng sang trạng thái hơi thì vận tốc của các phân tử nước tăng hơn, thểtích của nước ở trạng thái hơi sẽ lớn hơn thể tích của nó ở trạng thái lỏng vớicùng một khối lượng tính chất hoà tan một số chất tan của nó cũng sẽ khácđi, v v
1.2.3 Quy luật sự thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất và ngược lại
Từ những sự phân tích ở trên có thể rút ra nội dung của quy luật chuyển hoá
từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lạinhư sau: Sự phát triển của mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội cũngnhư sự phát triển nhận thức trong tư duy con người đều đi từ sự thay đổi dần
về lượng khi vượt qua giới hạn về độ tới điểm nút thì gây ra sự thay đổi cơbản về chất, làm cho sự vật, hiện tượng phát triển cao hơn hoặc thay thế bằng
sự vật , hiện tượng khác Sở dĩ như vậy là vì chất và lượng là hai mặt thốngnhất hữu cơ nhưng cũng mang trong mình tính mâu thuẫn vốn có trong sự vật
Trang 12Lượng thì thường xuyên biến đổi còn chất có xu thế ổn định Do đó, lượngphát triển tới một mức nào đó thì mâu thuẫn với chất cũ, yêu cầu tất yếu làphải thay đổi chất cũ, mở ra một độ mới cho sự phát triển của lượng Sựchuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất,diễn ra một cách phổ biến trong tự nhiên, xã hội và tư duy.
Quy luật này còn diễn ra theo chiều ngược lại, tức là không chỉ thay đổi vềlượng dẫn đến thay đổi về chất mà sau khi chất mới ra đời, do sự biến đổi vềlượng trước đó gây nên thì nó lại quay trở lại, tác động đến sự biến đổi củalượng mới Ảnh hưởng của chất mới đến lượng thể hiện ở quy mô, mức độ,nhịp điệu phát triển mới Nội dung của quy luật được phát biểu như sau: Mọi
sự vật đều là sự thống nhất giữa lượng và chất, sự thay đổi dần dần về lượngtrong khuôn khổ của độ tới điểm nút sẽ dẫn đến sự thay đổi về chât của sự vậtthông qua bước nhảy; chất mới ra đời tác động trở lại sự thay đổi của lượngmới Quá trình tác động đó diễn ra liên tục làm cho sự vật không ngừng pháttriển, biến đổi.
1.2.4 Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật chuyển hóa về sự thay đổi
của lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại
Bởi bất kì sự vật hiện tượng nào cũng có hai phương diện chất và lượng tồntại trong tính quy định, tác động biện chứng và chuyển hóa lẫn nhau Do đótrong nhận thức và thực tiễn chúng ta cần phải coi trọng cả hai loại chỉ tiêutrên, tạo nên sự nhận thức toàn diện về sự vật, hiện tượng Do những sự thayđổi về lượng của sự vật hiện tượng có khả năng tất yếu chuyển hóa thànhnhững thay đổi về chất và ngược lại, cho nên trong hoạt động nhận thức vàthực tiễn, tùy theo mục đích hoàn cảnh cụ thể, cần từng bước tích lũy vềlượng để có thể làm thay đổi về chất Bên cạnh đó có thể phát huy tác độngcủa chất mới theo hướng làm thay đổi về lượng của sự vật, hiện tượng Vì sựthay đổi về lượng chỉ có thể dẫn tới những biến đổi về chất của sự vật hiệntượng với điều kiện lượng phải được tích lũy tới giới hạn điểm nút, vì lẽ đó