Tiẻu luận cao học, tư tưởng hồ chí minh về các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ

MỞ ĐẦU Thân thế và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với giai đoạn lịch sử vẻ vang nhất của chủ nghĩa Việt Nam và với thời kỳ đấu tranh sôi nổi nhất của cách mạng thế giới, Hồ Chủ tịch là vị[.]

MỞ ĐẦU

Thân thế và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với giaiđoạn lịch sử vẻ vang nhất của chủ nghĩa Việt Nam và với thời kỳ đấu tranhsôi nổi nhất của cách mạng thế giới, Hồ Chủ tịch là vị anh hùng dân tộc vĩđại nhất, lãnh tụ vô vùng kính yêu của giai cấp công nhân, nhân dân và dântộc Việt Nam Người là một trong những nhà lãnh đạo xuất sắc nhất củaphong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một trong những nhà hoạt độnglỗi lạc nhất của phong trào giải phóng dân tộc

Trong những năm gần đây, khi mà đời sống chính trị xã hội thế giới

có nhiều biến động lớn nhưng Việt Nam vẫn vững bước trên con đường chủnghĩa xã hội mà Đảng, Hồ Chí Minh đã lựa chọn Đúng là "thế giới đổi thaynhưng tư tưởng Hồ Chí Minh còn sống mãi" Thực tiễn đổi mới đất nước vìmục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh càng chứng minhtính chân thực, khách quan trong đánh giá của Giăng cu tuya về những cốnghiến của Hồ Chí Minh: "Trên thế hiện nay không có lãnh tụ nào đối với nhândân mình vừa là người phát sinh, vừa là người bảo vệ, vừa là nguồn gốc, vừa

là phương hướng, vừa là tư tưởng, vừa là thực hành, vừa là dân tộc, vừa làcách mạng các chân lý lớn của thời đại được diễn đạt trong những lời nóigiản dị và hàm súc Những cống hiến của Người không chỉ với tư cách mộtanh hùng giải phóng dân tộc, nguồn khởi xướng lãnh đạo phong trào giaiphóng dân tộc thành công mà còn là những đóng góp đầy tính sáng tạo trongxác định mục tiêu cụ thể thiết thực và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ởViệt Nam

Trong nghiên cứu di sản lý luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh, kinh tế làmột lĩnh vực ít được đề cập đến Thế mà chính ở đây, Hồ Chí Minh đã cónhững ý tưởng quan niệm độc đáo, những định hướng và giải pháp mang giátrị phương pháp luận cần khai thác, vận dụng vào xây dựng và hoàn thànhnền kinh tế nhiều thành phần

Vì vậy việc nghiên cứu học tập tư tưởng Hồ Chí Minh càng khẳngđịnh rõ những cống hiến thật to lớn, sáng suốt toàn diện của Người đối vớicách mạng Việt Nam Những tư tưởng lý luận và phương pháp luận vô cùngquan trọng trong sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa ởnước ta, nó góp phần to lớn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiệpcách mạng vẻ vang của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta lựa chọn Đó cũng

là những lý do chính mà em đã chọn đề tài: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về các

hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ" làm đề tài

tiểu luận của mình

Ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội dung được chia làm 3 mụcMặc dù bản thân rất cố gắng song đây là một vấn đề lớn và còn rấtmới mẻ, phức tạp, hơn nữa kiến thức có hạn nên tiểu luận còn nhiều thiếusót, rất mong nhận được ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để lần sauviết tốt hơn

Em xin chân thành cám ơn!

NỘI DUNG

1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế

a Chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa nhân văn trong truyền thống văn hoá Việt Nam

Tư tưởng kinh tế Hồ Chí Minh là một bộ phận hữu cơ của tư tưởngchính trị Hồ Chí Minh lý trưởng chính trị của Hồ Chí Minh là "nước đượcđộc lập, dân được tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng đượchọc hành" Đó là sự thống nhất giữa độc lập về chính trị với phồn vinh vềkinh tế Lý tưởng đó của Hồ Chí Minh có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa yêunước, chủ nghĩa nhân văn trong truyền thống văn hoá Việt Nam; từ nhữngtấm gương yêu nước, thương dân của các bậc minh quân trong lịch sử dântộc được thể hiện qua đường lối an dân, trị quốc của họ, đẩy mạnh sản xuất,phát triển kinh tế, chăm lo đời sống của nhân dân

Kế thừa truyền thống đó, Hồ Chí Minh cung nói "Dân dĩ thực vithiên vì vậy chính sách của Đảng và Chính phủ là phải hết sức chăm nomdến đời sống của nhân dân "(1)(1)

b Ảnh hưởng của tư tưởng phương Đông

Hồ Chí Minh xuất thân trong gia đình Nho học, từ thuở thiếu thời đãđược hấp thụ sâu sắc một nền học vấn Quốc học và Hán học nên tư tưởng

Hồ Chí Minh cũng được hình thành trên nền tảng tư tưởng phương Đông,chủ yếu của Phật giáo và Nho giáo với hai nhà hiền triết, Khổng Tử vàMạnh Tử

Khổng Tử với tư tưởng muốn quốc gia ổn định phải làm cho dân giàu

có lên, dân có giàu nước mới mạnh Bên cạnh đó tư tưởng Nho giáo tuy ítban trực tiếp đến kinh tế chủ yếu bàn về mối quan hệ giữa con người với chế

độ, giữa con người với con người nên tự nhiên cũng bao gồm trong đó mốiquan hệ giữa con người với đời sống, với kinh tế ví dụ như mối quan hệ giữa

(1)(1) Hồ Chí Minh, toàn tập, T.7, tr.52

nghĩa và lợi tác động đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về các hìnhthức sở hữu, các thành phần kinh tế thể hiện ở vấn đề công bằng trong phânphối "không sợ thiếu chỉ sợ không công bằng, không sợ nghèo chỉ sợ lòngdân không yên".v.v

c Từ phê phán chế độ kinh tế của chủ nghĩa thực dân

Hồ Chí Minh đã tố cáo chế độ chiếm đoạt ruộng đất của nông dân.Chính quyền thực dân đã "đem nộp phần đất đai thuộc địa cho Công xoóc xi

om của những bon tư bản cá mập" để thủ tiêu quyền chiếm hữu công cộng

và thay thế bằng chiếm hữu tư nhân Sự bóc lột về kinh tế được chúng thựchiện thông qua các chế độ thuế khoá nặng nề; chế độ ăn cắp được hợp pháphoá của bọn quan cai trị bọn chủ đồn điền Có thể xem đây là sự bổ sungcho những trang viết của C.Mác về những thủ đoạn đẫm máu mà bọn thựcdân, tư bản vẫn dùng để thực hiện tích luỹ ban đầu nay được diễn lại tàn bạohơn ở những thời kỳ đế quốc chủ nghĩa Từ đó ảnh hưởng đến Hồ Chí Minhqua những luận điểm sẽ được áp dụng sau khi đất nước giành được tự do,độc lập

e Từ sự tiếp nhận chính sách kinh tế mới của Lênin

Trong quá trình đi tìm đường cứu nước của mình, Hồ Chí Minh đếnchủ nghĩa Mác- Lênin tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc mình

Đặc biệt là sự vận dụng chính sách kinh tế mới của Lênin trong thời

kỳ quá độ mà ở đây Lênin chỉ rõ: nền kinh tế trong thời kỳ đó xét về toàn bộ

là nền kinh tế quá độ với sự tồn tại của 5 thành phần kinh tế chứ chưa phải lànền kinh tế xã hội chủ nghĩa; việc cải tạo các thành phần kinh tế tư bản tưnhân và sản xuất nhỏ phải làm dần dần, từng bước chứ không thể xoá bỏngay một lúc bằng mệnh lệnh hành chính được Hồ Chí Minh đã tận mắtchứng kiến sức sống của chính sách kinh tế mới của Lênin và đã tiếp thunhững luận điểm mới mẻ về con đường quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở mộtnước mà tiểu nông còn phổ biến Sau khi về Quảng Châu, trong bài giảng tạicác lớp huấn luyện chính trị, Người đã bàn đến kinh tế hợp tác xã, vai trò,

lợi ích về các hình thức tổ chức của hợp tác xã có thể và cần thành lập ởnông thôn.

Sau này trong kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954) cũng như khimiền Bắc nước ta bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nhiều ýthức của Hồ Chí Minh về kinh tế cũng thể hiện sự vận dụng sáng tạo chínhsách kinh tế mới của Lênin và hoàn cảnh của Việt Nam

2 Quan niệm của Mác- Lênin bàn về sự tất yếu tồn tại các hình thức sở hữu các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ

Lịch sử phát triển của nền kinh tế thế giới cho thấy sự ra đời và pháttriển của các thành phần kinh tế bao giờ cũng gắn liền với các hình thức sởhữu tư liệu sản xuất chủ yếu cũng như các giai cấp nhất định trong xã hội.Chính vì vậy mà chủ nghĩa Mác- Lênin khẳng định: Các thành phần kinh tế

sẽ không còn tồn tại khi xã hội Cộng sản chủ nghĩa được thiết lập - một xãhội không còn chế độ tư hữu, chỉ dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sảnxuất và không còn giai cấp

Để tiến lên xã hội cộng sản chủ nghĩa, một chế độ xã hội tươi đẹp mànhân loại hằng mơ ước, loài người nhất thiết phải trải qua một thời kỳ xâydựng gian khổ, lâu dài gọi là thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủnghĩa cộng sản

Mác - Ăngghen khi nói về giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản (tức

là chủ nghĩa xã hội) Mác chỉ ra rằng: "Đó là một xã hội mà về phương diệnkinh tế, đạo đức trí tuệ, xã hội ấy mang nặng những dấu vết của xã hội cũ,

xã hội hoài thai ra nó"(1)(1)

Đặc biệt khi nói đến vấn đề sở hữu và thành phần kinh tế, trong Tuyênngôn Đảng Cộng sản Mác - Ăngghen đã chỉ rõ: "Mục đích cuối cùng củanhững người cộng sản không xóa bỏ chế độ tư hữu Các ông còn cho rằngxoá bỏ chế độ tư hữu là một đặc trưng của chủ nghĩa cộng sản nhưng khi nóiđến xoá bỏ chế độ tư hữu không phải là xoá bỏ mọi chế độ tư hữu một cách

(1)(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG Hà Nội, 1995, T.9, tr.47

chung chung mà là xoá bỏ tư hữu tư sản vì nó nô dịch lao động của vô sản.Việc xoá bỏ tư hữu tư sản phải dựa trên cơ sở lực lượng sản xuất phát triển,tức là phải có một chế độ công hữu mạnh hơn để thay thế nó.

Trong tác phẩm "Những nguyên lý chủ nghĩa cộng sản" Ph.Ăngghen

đã đưa ra câu hỏi "Liệu có thể xoá bỏ chế độ tư hữu ngay lập tức đượckhông?", ông đã khẳng định: "không, không thể được, cũng y như khôngthể làm cho lực lượng sản xuất hiện có tăng lên ngay lập tức đến mức cầnthiết để xây dựng một nền kinh tế công hữu Cho nên, cuộc cách mạng củagiai cấp vô sản đang có tất cả những triệu chứng là sắp nổ ra, sẽ chỉ có thểcải tạo xã hội hiện nay một cách dần dần và chỉ khi nào đã tạo nên được mộtkhối lượng tư liệu sản xuất cần thiết cho việc cải tạo đó thì đó mới thủ tiêuđược chế độ tư hữu"(1)(1)

Đến đầu thế kỷ XX, khi chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang giai đoạnchủ nghĩa đế quốc Lênin đã kế tục phát triển những quan điểm, tư tưởng củaMác -Ăngghen trong giai đoạn lịch sử mới và tìm ra quy luật phát triểnkhông đồng đều chủ nghĩa tư bản, Lênin cho rằng, các nước kể cả nhữngnước có nền kinh tế chậm phát triển sau khi đã hoàn thành cách mạng dântộc dân chủ nhân dân dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản và được sự giúp

đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa có thể "bỏ qua" giai đoạn phát triển tư bảnchủ nghĩa mà tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội Đồng thời Lênin cũng nêu lênnhững luận điểm "Tất cả các dân tộc đều đi lên chủ nghĩa xã hội nhưngkhông phải hoàn toàn một cách giống nhau, mỗi dân tộc hãy đưa đặc điểmcủa mình vào hình thức này hay hình thức khác, vào nhịp độ này hay nhịp

độ khác của việc cải tạo xã hội chủ nghĩa" Quá trình cải tạo và xây dựngchủ nghĩa xã hội là thời kỳ quá độ với đặc điểm cơ bản của thời kỳ quá độlên chủ nghĩa xã hội là nền kinh tế còn nhiều thành phần vì ở đây chưa có

(1)

tiền đề chủ nghĩa xã hội mà còn bao gồm những thành phần, những bộ phậncủa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội.

Từ đó Lênin đưa ra định nghĩa về thời kỳ quá độ như sau: " Danh từquá độ có nghĩa là gì? Vận dụng vào kinh tế có phải nó có nghĩa là trong chế

độ hiện nay có những thành phần, những bộ phận, những mảnh của cả chủnghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa xã hội không? Bất cứ ai cũng đều thừa nhận làcó"(1)(1)

Nói như vậy có nghĩa là trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hộichúng ta phải chấp nhận sự tồn tại các thành phần kinh tế tư bản chủ nghĩa,

sự tồn tại này là tất yếu ta không thể phá nhanh các thành phần kinh tế tưbản tư nhân để tiến lên chủ nghĩa xã hội

Với những bước đi cần thiết đó chính là những khâu trung gian,những hình thức quá độ của một nước nông nghiệp sản xuất nhỏ là chủyếu.Lênin từng nhấn mạnh:Trong một nước tiểu nông, trước hết các đồngchí phải bắc những chiếc cầu nhỏ vững chắc đi xuyên qua chủ nghĩa tư bảnNhà nước để tiến lên chủ nghĩa xã hội"(2)(2)

Người còn nói rõ hơn "chủ nghĩa tư bản độc quyền Nhà nước là sựchuẩn bị vật chất đày đủ nhất cho chủ nghĩa xã hội, là phòng chờ đi vào chủnghĩa xã hội, mà nấc thang lịch sử giữa nó (nấc thang đó) với nấc thangđược gọi là chủ nghĩa xã hội thì không có nấc thang nào ở giữa cả"(3)(3)

Do đó quá độ từ một xã hội tiến từ tư bản chủ nghĩa lên chủ nghĩa xãhội tất yếu phải phát huy vai trò tích cực của nền kinh tế nhiều thành phần

để nhằm tăng thêm sức sống và sự năng động của nền kinh tế đồng thời pháttriển lực lượng sản xuất Tuy nhiên trong quá trình phát triển quan hệ hànghoá tiền tệ và tự do buôn bán nhất định sẽ nảy sinh khuynh hướng đi theochế độ tư bản chủ nghĩa Vì vậy Nhà nước không những cần phải hướng dẫn,

(1)

(2)(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập Nxb CTQG, Hà Nội, T.41, tr.189

(3)(3) Hồ Chí Minh, Toàn tập Nxb CTQG, Hà Nội, T.43, tr.274

kiểm soát mà còn có cơ chế, chính sách điều tiết kinh tế cá thể và kinh tế tưbản tư nhân vào sự phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Đểlàm được điều đó, không thể không lợi dụng chủ nghĩa tư bản (nhất là hướng

nó vào con đường chủ nghĩa tư bản Nhà nước lam mắt xích trung gian giữanền tiểu sản xuất là chủ nghĩa xã hội làm phương tiện con đường phươngpháp để tăng lực lượng sản xuất

Người khẳng định "chỉ có dùng những cái mà chủ nghĩa tư bản để lạithì mới có thể xây dựng được chủ nghĩa cộng sản, những cái để lại đó quả làxấu thật nhưng không có cái gì khác nữa" Hơn nữa về lịch sử phải thừanhận sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển cao hơn hẳn sản xuất nhỏ một thờiđại vì trong điều kiện hoàn cảnh của nước Nga lúc bấy giờ khi chính quyền

Xô Viết vừa mới được thành lập, Lênin chỉ ra các thực thể kinh tế trong xãhội lúc bấy giờ

Theo Lênin, trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội còn tồn tại 5thành phần kinh tế:

- Kinh tế nông dân kiểu gia trưởng nghĩa là một phần lớn có tính chất

tự nhiên

- Kinh tế sản xuất hàng hoá nhỏ (trong đó bao gồm đại đa số nông dânbán lúa mỳ)

- Kinh tế tư bản tư nhân

- Kinh tế tư bản Nhà nước

- Kinh tế xã hội chủ nghĩa

Với 5 hình thức sở hữu chính

Năm thành phần kinh tế này tồn tại một cách khách quan, lâu dài vàtạo nên một cơ cấu thống nhất, là tiền đề điều kiện cho nhau Thấy được sựsắp xếp các thành phần kinh tế của Lênin là có chủ đích và hàm chứa ýnghĩa phương pháp luận thứ tự phản ánh trình độ sản xuất, các hình thức vậnđộng của chế độ sở hữu trong tiến trình lịch sử từ thấp đến cao, thể hiện mức

độ gần gũi của các thành phần kinh tế với thành phần kinh tế xã hội chủnghĩa.

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ

Những quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về nền kinh tế xã hội chủnghĩa, sự tồn tại các hình thức sở hữu, tác thành phần kinh tế là những cơ sở

lý luận và là "cẩm nang thời kỳ" để Hồ Chí Minh vận dụng một cách sángtạo vào điều kiện thực tế ở Việt Nam

Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ tính tất yếu của nền kinh tế thành phầntrong thời kỳ quá độ để xây dựng nền kinh tế trong thời kỳ kháng chốngchống Pháp, để bảo đảm cơ sở vật chất kỹ thuật trước hết là lương thực thựcphẩm cho cuộc kháng chiến trường kỳ Hồ Chí Minh đã xác định nước taphải phát triển 6 thành phần kinh tế khác nhau Đó là:

- Kinh tế địa chủ phong kiến bóc lột địa tô

- Kinh tế quốc doanh có tính chất chủ nghĩa xã hội

- Kinh tế hợp tác xã tiêu thụ và hợp tác xã cung cấp, các hội đổi côngnông thôn có tính chất nửa xã hội chủ nghĩa

- Kinh tế cá nhân của nông dân và của thủ công nghệ

- Kinh tế tư bản tư nhân

- Kinh tế tư bản quốc gia(1)(1)

Hồ Chí Minh không những chỉ ra 6 thành phần kinh tế mà còn nói ra

xu hướng phát triển của các thành phần kinh tế đó

+ Đối với kinh tế địa chủ phong kiến bóc lột địa tô là thành phần kinh

tế đã lỗi thời nhưng để thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, thu hút số

(1)

địa chủ vừa và nhỏ theo cách mạng, ủng hộ kháng chiến Hồ Chí Minh.chủtrương chỉ thực hiện chế độ giảm tô, giảm tức nhằm hạn chế đến sự bóc lột

và tạo điều kiện cho thành phần kinh tế này đóng góp cho cuộc kháng chiến

Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng thành phần kinh tế quốc doanh có tínhchất chủ nghĩa xã hội, tồn tại ở các cơ sở sản xuất kinh doanh của Nhà nước,

là thành phần kinh tế có thể đáp ứng được những yêu cầu to lớn và quantrọng của toàn xã hội, đáp ứng kịp thời những yêu cầu và ngày càng tăng củacuộc kháng chiến

Với thành phần kinh tế tư bản tư nhân là thành phần kinh tế của giaicấp tư sản dân tộc mặc dù giai cấp tư sản có bóc lột công nhân nhưng đồngthời họ cũng góp phần vào xây dựng kinh tế, góp công góp của vào cuộckháng chiến

Ngay từ đầu năm 1947 khi trả lời một nhà báo nước ngoài Hồ ChíMinh đã chỉ ra rằng: "Chúng tôi không chủ trương giai cấp tranh đấu và một

lẽ tầng lớp tư sản Việt Nam đã bị kinh tế thực dân đè nán không cất đầu lênđược khiến cho kinh tế Việt Nam đã bị tiêu diệt, dân cùng tài vận, trái lạichúng ta chủ trương làm cho tư sản Việt Nam phát triển"(1)(1)

Chủ trương phát triển thành phần kinh tế tư bản tư nhân ở và tư bảnNhà nước ở nước ta là nhất quán Người khẳng định: "Chính phủ cần phảigiúp họ phát triển nhưng họ phải phục tùng sự lãnh đạo của kinh tế quốc gia,phải hợp với lợi ích đại đa số nhân dân"(2)(2)

Trong tác phẩm "Thưởng thức chính trị" Hồ Chí Minh đã nói rõ bảnchất của giai cấp tư sản và thái độ của Chính phủ Nhà tư bản thì không khỏibóc lột, nhưng Chính phủ ngăn cấm họ bóc lột công nhân quá tay Chính phủphải bảo vệ quyền lơi của giai cấp công nhân Điều đó nói lên sự khách nhau

cơ bản giữa nhà tư bản trong xã hội tư bản chủ nghĩa với nhà tư bản trongchế độ dân chủ mới Dưới sự lãnh đạo của Đảng và giai cấp công nhân, nhân

(1)(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập Nxb CTQG, Hà Nội, T.5, tr.169

(2)(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập Nxb CTQG, Hà Nội, T.7

dân đánh đổi đế quốc và phong kiến trên nền tảng công nhân liên minh, nhândân lao động làm chủ nước nhà xây dựng nền dân chủ chuyên chính và trongchế độ dân chủ mới Hồ Chí Minh chỉ ra rằng chúng ta có 5 thành phần kinh

tế trong thời kỳ quá độ

A Kinh tế quốc doanh (thuộc chủ nghĩa xã hội, vì nó là của chung củanhân dân)

B Các hợp tác xã (nó là của chủ nghĩa xã hội và sẽ tiến đến chủ nghĩa

xã hội)

C Kinh tế của cá nhân, nông dân và thủ công nghệ (có thể tiến dầnvào hợp tác xã là của chủ nghĩa xã hội),

D Kinh tế tư bản của tư nhân

E Kinh tế tư bản Nhà nước (như Nhà nước hùn vốn với tư bản tưnhân để kinh doanh)

Trong năm loại ấy, loạiA là kinh tế lãnh dạo và phát triển mau hơn cảcho nên kinh tế nước ta sẽ phát triển theo hướng chủ nghĩa xã hội chứ khôngtheo hướng chủ nghĩa tư bản(1)(1)

Từ đó Hồ Chí Minh đã nói đến biện pháp cách thức thực hiện đối vớitừng thành phần kinh tế

+ Kinh tế quốc doanh gồm các cơ sở sản xuất kinh doanh của Nhànước là của chúng của nhân dân tiếp tục phục vụ lợi ích của xã hội Đây làthành phần kinh tế mới ra đời trong chế độ dân chủ mới, chỉ có nó với đápứng được những yêu cầu to lớn và quan trọng của toàn xã hội, của cuộckháng chiến của dân tộc Vì vậy mà Đảng và Nhà nước cần quan tâm pháttriển kinh tế quốc doanh, làm kinh tế quốc doanh thực sự đóng vai trò là nềntảng và sức lãnh đạo của kinh tế dân chủ mới Cho nên chúng ta phải ra sứcphát triển nó và nhân dân ta phải ủng hộ nó

Kinh tế hợp tác xã theo Hồ Chí Minh đã có tính chất nửa xã hội chủnghĩa ở đó "nhân dân góp nhau để mua những thứ mình cần dùng hoặc để

(1)(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, T.9