Tìm hiểu Blockchain là gì? Tại sao tương lai của loài người nằm ở Blockchain?
Trang 1Tìm hiểu Blockchain là gì? Tại sao tương lai của loài người nằm ở Blockchain?
Xem thêm bài viết tại đây
Công nghệ Blockchain, hay công nghệ chuỗi khối, là cụm từ bắt đầu xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông những năm trở lại đây Chúng ta nói
về cách mạng công nghệ 4.0, tương lai của loài người, và những thứ đó luôn có bóng dáng của Blockchain Vậy thực sự Blockchain là gì? Và có quá không khi nói nó sẽ là tương lai của thế giới chúng ta?
1 Tìm hiểu Blockchain là gì
“Lần đầu tiên, người dùng Internet có thể chuyển một tài sản được mã hóa sang người dùng Internet khác Trong công nghệ Blockchain, các giao dịch được đảm bảo an toàn và an ninh Mọi người đều có thể biết giao dịch đó diễn ra ở đâu với ai hay loại tài sản nào, nhưng không thay đổi được thông tin trên giao dịch Đây là một ứng dụng mang tính đột phá trong thời đại công nghệ mới.”
– Marc Andreessen
Thực vậy, công nghệ Blockchain thật sự khác biệt so với các loại công nghệ khác mà chúng ta đã biết, công nghệ serve-client (chủ – khách) Trong bài hướng dẫn này, chúng
ta sẽ lấy mô hình mạng chủ – khách của Wikipedia làm ví dụ để phân tích
Tại Wikipedia, người dùng có thể viết bài hay đóng góp ý kiến, không giới hạn số lượng, khu vực, dân tộc tôn giáo hay màu da của “tác giả” Mặc dù, Wikipedia có nhiều “tác giả”
từ khắp nơi trên thế giới nhưng không ai có quyền kiểm soát thông tin trên trang web này Tất cả dữ liệu sẽ được lưu trữ ở một “máy chủ” Còn đối với blockchain, người dùng có thể ghi dữ liệu (thông qua transaction) lên block, những thông tin này được lưu chung tại sổ cái Chiếc sổ cái của blockchain cho phép người tham gia hệ thống có thể dùng chung thông tin
Trang 2Tìm hiểu Blockchain là gì
Sổ cái của blockchain sử dụng mạng lưới peer-to-peer, có tính phân quyền Mọi người
đều có quyền ghi thông tin và sử dụng chúng Tính phân quyền của blockchain làm cho các thông tin transaction trong network rõ ràng và minh bạch hơn Trong khi đó, tính phân quyền của Wikipedia dựa trên World Wide Web sử dụng mạng
lưới khách – chủ (client- server network) Người dùng (client) với tài khoản đã đăng ký
trên Wikipedia có quyền viết mới hay chỉnh sửa nội dung bài viết Tuy nhiên, tất cả “bản
nháp” phải được lưu ở ‘siêu dữ liệu’ tại máy chủ, sau đó chúng phải được người quản lý
‘máy chủ’ duyệt trước khi ra phiên bản cập nhật cho người dùng Ngày nay, các tổ chức chính phủ, ngân hàng hay các công ty tài chính đều sử dụng cơ
sở dữ liệu tập trung, Wikipedia cũng vậy Bằng cách sử dụng cơ sở dữ liệu tập trung,
người quản lý máy chủ Wikipedia có thể quản lý các bản cập nhật, kết nối và bảo vệ hệ
thống chống lại những cuộc tấn công mạng Tuy nhiên, công cuộc bảo vệ an ninh này
thường mất rất nhiều chi phí Các thông tin càng quan trọng, ngân sách cho an ninh
thông tin càng cao Cơ sở dữ liệu phân tán chính là điểm khác biệt của blockchain Đây cũng chính là
đặc tính riêng biệt và quan trọng nhất của công nghệ Blockchain Trên Wikipedia, tất cả bản nháp sẽ được chỉnh sửa trên máy chủ, và tất cả người dùng
chỉ có thể thấy 1 kết quả được cập nhật duy nhất Đối với blockchain, mỗi node trong hệ
thống sẽ đi đến cùng một kết luận, mỗi bản ghi cập nhật là độc lập, với bản ghi phổ biến nhất sẽ trở thành bản ghi chính thức trên sổ cái
Trang 3Công nghệ Blockchain
Mỗi node có thể tạo bản ghi cập nhật và phát chúng vào hệ thống blockchain
Đây là điều khác biệt làm cho công nghệ blockchain cực kỳ hữu ích Nó là một cuộc cải cách trong việc ghi nhận và phân tán thông tin, loại trừ bên thứ 3 tin cậy, tạo điều kiện thuận lợi cho mối quan hệ kỹ thuật số
Tuy nhiên, blockchain không còn là một dạng công nghệ mới khi các ứng dụng của nó đều có thành tích đáng kể Công nghệ Blockchain là sự phối hợp của 3 nền tảng công nghệ (Internet, mật mã học private key – public key và giao thức tự vận hành) Chính công nghệ nền tảng này đã giúp cho ý tưởng Bitcoin của Satoshi Nakamoto thành
công
Ngày nay, công nghệ blockchain càng được vận dụng trong vô số lĩnh vực Ngay cả với cryptocurrency, blockchain và tính phân quyền được xem là mục tiêu để hướng phát triển Chẳng hạn như, trên thế giới đã có đủ nhiều sàn giao dịchtập trung tối ưu, hiệu quả, nhưng cộng đồng vẫn đồng lòng hướng đến tương lai là sàn giao dịch phi tập trung (DEX)
2 Sổ cái phân tán
Sổ cái , nền tảng của sổ tài khoản, cũng cổ xưa như chữ viết và tiền bạc
Trang 4Chất liệu của nó đã từng là đất sét, que gỗ (dễ gây cháy), đá, giấy papyrus và giấy ngày
nay Khi máy tính trở nên phổ biến vào những năm 80 và 90, các bản ghi giấy đã được
số hóa, thường bằng cách nhập liệu thủ công Những sổ cái số hóa đời đầu này mô phỏng việc biên mục và kế toán theo thông tin trên
giấy, và có thể nói rằng việc số hóa đã được áp dụng cho dịch vụ hậu cần của các văn
bản giấy hơn là tạo ra nó Các tổ chức sử dụng lưu trữ bằng giấy vẫn là xương sống
của xã hội chúng ta: tiền bạc, con dấu, chữ ký, hóa đơn, chứng từ và sử dụng sổ sách
kế toán kép Sổ cái phân tán là gì? Sức mạnh tính toán và đột phá trong công nghệ mật mã, đi cùng với việc khám phá và
sử dụng một số thuật toán mới và thú vị, đã cho phép tạo ra các sổ cái phân tán Ở dạng đơn giản nhất, một sổ cái phân tán là một cơ sở dữ liệu được tổ chức và cập
nhật một cách độc lập bởi từng cá nhân tham gia (hay node) trong một mạng lớn Sự phân phối này là độc nhất: các bản ghi không được truyền đến các node khác bởi cơ
quan trung tâm, mà thay vào đó là được xây dựng độc lập và tổ chức bởi từng node Nghĩa là, mỗi node trên mạng xử lý từng giao dịch, đưa ra kết luận của riêng mình và
sau đó bỏ phiếu cho những kết luận này để chắc chắn rằng đa số đồng thuận với kết
luận Khi đã đồng thuận, sổ cái phân tán sẽ được cập nhật, và tất cả các node đều lưu trữ
bản sao của sổ cái Cấu trúc này cho phép hệ thống ghi chép hoạt động linh hoạt vượt
xa cơ sở dữ liệu đơn giản ban đầu
Trang 5Việc phát minh ra sổ cái phân tán đại diện cho một cuộc cách mạng trong cách thức thu
nhận và truyền đạt thông tin Nó áp dụng cho cả dữ liệu tĩnh (thông tin đăng ký) và dữ
liệu động (thông tin giao dịch). Sổ cái phân tán cho phép người dùng vượt qua cơ sở
dữ liệu đơn giản và chuyển hướng năng lượng sang cách chúng ta sử dụng, nắm giữ
và trích xuất giá trị từ cơ sở dữ liệu – ít hơn trong việc duy trì cơ sở dữ liệu , nhưng
nhiều hơn trong việc quản lý hệ thống lưu trữ 3 Public Blockchain và Permissioned Blockchain Bitcoin là ứng dụng tham vọng nhất của Blockchain Bất cứ ai cũng có thể sử dụng
các khóa mã hóa của Bitcoin, bất cứ ai cũng có thể trở thành một node và tham gia vào
mạng lưới, và bất cứ ai cũng có thể trở thành một thợ đào để phục vụ cho mạng lưới và
tìm kiếm phần thưởng Các thợ đào có thể rời khỏi điểm node rồi quay lại nếu họ thấy
thích hay họ có thể kích hoạt một tài khoản đầy đủ trong mạng lưới hoạt động của
blockchain từ khi họ rời đi Public Blockchain và Permissioned Blockchain Về cơ bản, bất cứ ai cũng có thể đọc được chuỗi, bất kì ai cũng có thể thực hiện những
thay đổi hợp lý và có thể viết thêm một khối mới vào chuỗi (miễn là họ tuân thủ theo quy
tắc) Bitcoin có tính phân quyền và đặc điểm này cũng được mô tả như một bằng chứng
kiểm duyệt Blockchain Vì những lý do trên, Bitcoin được biết đến là một public blockchain Nhưng, đây không phải là cách duy nhất để xây dựng Blockchain Blockchain có thể được xây dựng bằng việc yêu cầu sự cho phép đọc thông tin trên
blockchain, điều đó giới hạn các đối tượng có thể giao dịch trên blockchain và thiết lập quyền truy cập mạng lưới
Trang 6Ví dụ, đồng cryptocurrency là Ripple hoạt động như một permissioned blockchain Công ty start-up này nắm quyền xác định ai có thể trở thành người xác nhận giao dịch trên mạng lưới Đến nay,Ripple đã có CGI, MIT và Microsoft đảm nhiệm vai trò này bên cạnh các node thuộc quyền sở hữu của chính Ripple được phân phối ở khắp nơi trên thế giới
Một nhà phát triển blockchain có thể tạo ra hệ thống dữ liệu có sẵn cho mọi người đọc, nhưng họ sẽ không có quyền cho phép bất cứ ai trở thành một điểm node, phục vụ an ninh mạng lưới, xác minh giao dịch hay khai thác Đó là một tình huống kết hợp được phản ánh trong nhiều cách khác nhau mà các nhà doanh nghiệp đang thử nghiệm với công nghệ
Với permissioned blockchain, điều này có thể hoặc không thể liên quan đến proof of work hoặc một số yêu cầu khác của hệ thống từ các node Ví dụ, khi các doanh nghiệp
sở hữu một private blockchain thì việc khai thác cho hệ thống không hiện hữu, các
thông tin nội bộ chỉ đơn thuần là truy xuất dữ liệu từ sổ cái
Trang 7Tìm hiểu Blockchain là gì? Tại sao tương lai của loài người nằm ở Blockchain?
4 Tóm tắt
Trang 8Blockchain là gì? Thông qua công nghệ Blockchain, người dùng có thể ghi dữ liệu giao dịch lên block, những thông tin này được lưu chung tại sổ cái Chiếc sổ cái của
Sổ cái phân tán của blockchain là cơ sở dữ liệu được tổ chức và cập nhật một cách độc lập bởi từng cá nhân tham gia (hay node) trong một mạng lớn Do đó, không ai có thể thay đổi dữ liệu trên sổ cái – vì không thể cùng lúc chỉnh sửa hàng nghìn, hàng triệu
chiếc sổ cái được lưu trữ bởi tất cả các node trên toàn thế giới
Public vs Permission Blockchain? Có nhiều cách xây dựng một blockchain
Trong khi đó, Ripple là một Permissioned Blockchain