Hướng dẫn thực hiện LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ

Hướng dẫn thực hiện LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT

KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

Hướng dẫn thực hiện

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ

PHÒNG ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC KHOA KINH TẾ - QTKD

HÀ NỘI - 2013

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU VÀ NHIỆM VỤ CỦA LÀM LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ

1.1 Mục đích

Luận văn thạc sĩ là nội dung cuối cùng trong chương trình đào tạo thạc sĩ nói chung và thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Kinh tế tại Trường Đại học Mỏ- Địa chất nói riêng Việc thực hiện luận văn của học viên nhằm đạt được những mục tiêu chính sau đây:

- Giúp cho học viên tổng hợp lại những kiến thức đã học trong quá trình học các học phần thuộc chương trình đào tạo;

- Giúp cho học viên có cơ sở để phát triển tư duy và năng lực nghiên cứu vào giải quyết một nhiệm vụ cụ thể trong lĩnh vực quản lý kinh tế tại đơn vị (tổ chức/doanh nghiệp) là đối tượng nghiên cứu của luận văn;

- Giúp cho học viên có điều kiện nghiên cứu chuyên sâu về một trong số những vấn đề chuyên môn mà bản thân quan tâm, hoặc là những vấn đề thời sự đặt ra cần giải quyết

- Là căn cứ để Nhà trường cho phép bảo vệ, đánh giá, công nhận trình độ và cấp bằng Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Kinh tế cho học viên

1.2 Yêu cầu đối với luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành quản lý kinh tế

Nói chung, luận văn cần đảm bảo thực hiện đúng các quy định về điều kiện, nội dung, hình thức, thời gian thực hiện và bảo vệ theo Quy chế đào tạo trình độ thạc sĩ của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, cũng như các quy định cụ thể của Trường Đại học Mỏ- Địa chất Những yêu cầu cụ thể và quan trọng nhất bao gồm:

- Đảm bảo chất lượng nội dung chuyên môn Bản luận văn tốt nghiệp phải có tên gọi

và nội dung theo chuyên môn của chuyên ngành đào tạo, có chất lượng chuyên môn đáp ứng yêu cầu tương xứng với trình độ đào tạo thạc sĩ Quản lý Kinh tế; Luận văn phải đảm bảo cả chất lượng khoa học (có ý nghĩa khoa học) và chất lượng ứng dụng thực tế (có ý nghĩa thực tiễn);

- Luận văn, cùng với quá trình bảo vệ của học viên, phải thể hiện được trình độ khoa học của tác giả, bao gồm trình độ chung của chuyên ngành đào tạo, cũng như trình độ chuyên sâu về lĩnh vực theo tên gọi của luận văn mà tác giả đã chọn;

- Luận văn phải là một công trình độc lập do học viên là tác giả nghiên cứu Đề tài và nội dung của luận văn không được trùng lặp với các công trình, luận văn, luận án đã được công bố, bảo vệ trước đó Yêu cầu này đòi hỏi học viên phải có Lời cam đoan và phải chịu trách nhiệm cá nhân trước Nhà trường về lời cam đoan đó;

- Đảm bảo phù hợp với quy định về hình thức trình bày, về kết cấu, cũng như phải có

một dung lượng cần thiết để thể hiện được nội dung và những kiến thức khoa học cần phải chứng minh;

- Đảm bảo trình tự thực hiện và thời gian hoàn thành và bảo vệ theo quy định và cụ thể theo kế hoạch triển khai do Phòng Đào tạo Sau đại học và Khoa Kinh tế- Quản trị kinh doanh đề ra

1.3 Nhiệm vụ của học viên trong quá trình làm luận văn thạc sĩ

Học viên trong quá trình làm luận văn có những nhiệm vụ sau:

- Chọn và trình phê duyệt đề tài, đề cương nghiên cứu;

- Đi thực tế tại đơn vị là địa chỉ nghiên cứu để tìm hiểu thực tế và thu thập tài liệu

về đối tượng nghiên cứu;

- Thực hiện viết luận văn theo tên gọi và đề cương được duyệt;

- Thực hiện các quy định của Nhà trường về tiến độ, kết cấu nội dung, hình thức trình bày của luận văn và các quy định khác về tổ chức quá trình học tập

- Bảo vệ luận văn trong thời hạn quy định

II TRÌNH TỰ THỰC HIỆN LUẬN VĂN THẠC SĨ

Quá trình viết và bảo vệ luận văn được thực hiện theo trình tự sau đây:

STT Các bước thực hiện Thời gian Nội dung công việc

1

Đăng ký đề tài luận văn

tốt nghiệp và cán bộ

hướng dẫn, lập đề

cương nghiên cứu LV

Trong học kỳ học các môn cuối cùng, hạn chót

là ngay sau khi hoàn thành các môn học

Lớp tổng hợp đăng ký của học viên và gửi đăng

ký cho VP Khoa KT-QTKD

2

Xét duyệt và giao đề tài

tốt nghiệp cấp Khoa,

dự kiến phân công cán

bộ hướng dẫn

Theo kế hoạch do Khoa thông báo

Khoa tổ chức các Hội đồng nghiệm thu tên và

đề cương luận văn

3 Xét duyệt và giao đề tàitốt nghiệp cấp Trường Sau khi có đề nghị của Khoa KT-QTKD

Phòng ĐT Sau ĐH xét duyệt và công bố bằng các Quyết định của Nhà trường

4 Hoàn thiện đề cương nghiên cứu

Sau khi đề tài đã được duyệt chính thức và phân công người hướng dẫn

Học viên làm việc cụ thể với giáo viên hướng dẫn

để hoàn chỉnh đề cương

5 Thu thập và xử lý số liệu làm luận văn

Trong thời gian khoảng 1 tháng của giai đoạn tốt nghiệp, sau khi đã được giao đề tài N/C

Học viên liên hệ, đến nghiên cứu tại đơn vị (tổ chức/ doanh nghiệp), thu thập tài liệu theo yêu cầu của luận văn

6 Viết luận văn 5 tháng sau khi thu thập tài liệu

Học viên thực hiện dưới

sự hướng dẫn của giáo viên

a Giai đoạn 1 Khoảng 3 tháng

Hoàn thành phần đầu của luận văn (ít nhất là 2 chương) Khoa KT-QTKD tiến hành kiểm tra tiến độ thực hiện

b Giai đoạn 2 Khoảng 2 tháng

Học viên hoàn thành luận văn Giáo viên hướng dẫn

và học viên báo cáo kết quả hoàn thành cho Khoa

7 Bảo vệ luận văn

a Xét điều kiện bảo vệ

Sau khi hoàn thành viết

LV, trước hạn chót theo quy định của Trường, được phản biện (kết quả thuận)

Khoa KT-QTKD làm các thủ tục gửi Phòng ĐT SĐH xét và ra Quyết định cho học viên bảo vệ, Quyết định thành lập các Hội đồng bảo vệ

b Tổ chức bảo vệ

Sau khi có Quyết định của Nhà trường và thông qua kế hoạch với Phòng SĐH

Khoa KT-QTKD tổ chức theo chỉ đạo của Phòng

ĐT SĐH

III BẢN ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ

3.1 Mục đích của việc lập đề cương luận văn

Đề cương luận văn thạc sĩ được học viên lập để thông qua Hội đồng đào tạo Khoa Kinh tế- QTKD trước khi được Nhà trường duyệt chính thức và giao nhiệm vụ làm luận văn tốt nghiệp Bản đề cương được lập theo mẫu quy định với mục đích:

- Khẳng định tên đề tài nghiên cứu, đồng thời khẳng định tính độc lập, không trùng lặp của đề tài nghiên cứu với các luận văn, luận án đã bảo vệ trước đó;

- Khẳng định những vấn đề chủ yếu liên quan đến đề tài như tính cấp thiết, mục tiêu nghiên cứu, nội dung nghiên cứu, dự kiến những kết quả đạt được v.v… nhằm khẳng định được mức độ thành công có thể đạt được, từ đó làm cơ sở để Hội đồng nghiệm thu thông qua và chính thức giao đề tài;

- Đề xuất được những nội dung chủ yếu của luận văn thông qua đề cương chi tiết của luận văn để khẳng định khả năng đáp ứng về tính khoa học và thực tiễn của nó, cũng như khả năng thực hiện của học viên;

- Đề xuất nguyện vọng nhận giáo viên hướng dẫn, từ đó làm cơ sở cho Khoa và Nhà trường quyết định phân công cán bộ hướng dẫn cho phù hợp với chuyên môn cũng như các điều kiện khác

Bản đề cương được học viên soạn và đóng quyển, trình bày và bảo vệ trước Hội đồng khoa học khoa Hội đồng KH khoa sẽ có thể chấp nhận, không chấp nhận hoặc yêu cầu chỉnh sửa bản đề cương trước khi trình Nhà trường phê duyệt (Mẫu trang bìa bản đề cương tại Phụ lục số 4 bản hướng dẫn này).

3.2 Nội dung của Bản đề cương nghiên cứu luận văn thạc sĩ

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Họ và tên học viên: ………

Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Mỏ địa chất Hà Nội

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.34.04.10

Đề tài: “………”

1 Tính cấp thiết của đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

7 Kết cấu của luận văn

8 Dự kiến kế hoạch thực hiện

9 Kiến nghị người hướng dẫn

10 Đề cương chi tiết luận văn

Sau đây là những yêu cầu cụ thể đối với các mục trong đề cương:

Đề tài (Tên đề tài)

Đề tài (Tên đề tài) được học viên đề xuất cần dựa trên những tiêu chí lựa chọn dưới đây:

- Không trùng lặp với các đề tài công trình, luận văn, luận án đã bảo vệ;

- Phù hợp với chuyên ngành Quản lý Kinh tế và mã số chuyên ngành;

- Ngắn gọn song đủ nghĩa, phản ánh đúng ý tưởng, nội dung, đối tượng nghiên cứu chính;

- Nội dung nghiên cứu gắn với công tác và phục vụ cho công tác của học viên;

- Vấn đề mà học viên có sự quan tâm, có thế mạnh về chuyên môn;

- Có khả năng thu thập số liệu tại đơn vị nghiên cứu;

- Vừa sức trong giới hạn về năng lực bản thân, thời gian và các điều kiện khác

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong mục này học viên phải chứng tỏ được sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài lựa chọn Tính cấp thiết có thể xuất phát từ những lý do sau đây và được học viên chỉ rõ:

- Vấn đề nghiên cứu đang có tính thời sự cao, cần được giải quyết;

- Vấn đề chưa được nghiên cứu hoặc chưa nghiên cứu sâu, hoặc được nghiên cứu dưới một góc độ khác, với một phương pháp khác và kỳ vọng sẽ cho một kết quả khác;

- Vấn đề mà qua nghiên cứu sơ bộ cho thấy tại đơn vị (tổ chức/ doanh nghiệp) làm đối tượng nghiên cứu có nhiều tồn tại cần khắc phục;

- Do tính chất công việc của học viên đòi hỏi, hoặc có thể là một nhiệm vụ mà đơn vị cử học viên đi học giao cho nghiên cứu để áp dụng vào thực tế

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu đề tài nói chung là xây dựng căn cứ khoa học cho những

nhận xét hay giải pháp trong quá trình giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Trong mục này học viên cần xác định rõ đích đến cuối cùng của việc nghiên cứu

đề tài luận văn là gì Mục đích nghiên cứu rõ ràng là tiền đề cho việc xây dựng một kết cấu nội dung tốt và đảm bảo cho học viên hướng nghiên cứu thành công Mục đích nghiên cứu thường liên quan trực tiếp đến tên gọi của luận văn Mỗi luận văn có thể có một mục tiêu tổng quát và cũng có thể có những mục tiêu cụ thể riêng biệt Học viên cần tránh nhầm lẫn giữa mục đích nghiên cứu với việc liệt kê các nhiệm vụ hoặc nội dung nghiên cứu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: là tổng thể những khía cạnh có liên quan đến đề tài, được học viên lựa chọn phù hợp với chuyên ngành, hoàn cảnh nghiên cứu

Ví dụ với đề tài về “Nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh

doanh của công ty X trong giai đoạn Y” thì đối tượng nghiên cứu là các nhân tố ảnh

hưởng/ tác động đến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty X, các chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh

3.2 Phạm vi nghiên cứu là giới hạn không gian, thời gian và nội dung mà luận văn

đề cập Việc xác định rõ phạm vi nghiên cứu là để một mặt đảm bảo tính đầy đủ của nội dung luận văn, mặt khác tránh lan man làm mất tính tập trung vào những nhiệm vụ chủ yếu Khi viết mục này học viên cần làm rõ:

- Phạm vi về không gian, là địa chỉ (tổ chức, doanh nghiệp) mà tác giả lấy làm đối tượng thu thập số liệu cũng như ứng dụng các kết quả nghiên cứu;

- Phạm vi về thời gian, là khoảng thời gian mà tác giả thu thập số liệu cũng như ứng dụng các kết quả nghiên cứu;

- Phạm vi về vấn đề nghiên cứu, chỉ rõ giới hạn của những nội dung nghiên cứu

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Trong mục này học viên liệt kê những nhiệm vụ cụ thể phải giải quyết trong luận văn phù hợp với mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã được xác lập, nói cách khác, cần trả lời câu hỏi là để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu thì trong luận văn cần phải làm những gì Chẳng hạn đó là nghiên cứu hệ thống hóa lý luận áp dụng trong điều kiện cụ thể của đối tượng, đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu và xây dựng các giải pháp…

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong mục này học viên dự kiến các phương pháp sẽ được áp dụng để giải quyết các nhiệm vụ đặt ra cho luận văn Ngoài những phương pháp luận cơ bản như áp dụng các luận điểm khoa học của triết học biện chứng và chính trị kinh tế học…, cần chỉ rõ những phương pháp nghiệp vụ nào sẽ được áp dụng trong nội dung nào của luận văn Lựa chọn các phương pháp nghiệp vụ phụ thuộc vào tính chất của đề tài, của chuyên môn được đề cập Tránh nêu chung chung hoặc có nêu mà sau này trong luận văn không sử dụng

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: chỉ ra những đóng góp về mặt lý luận khoa học mà luận văn sau khi thực hiện có thể có Một luận văn có thể có ý nghĩa khoa học ở những mức độ và

khía cạnh khác nhau, song cơ bản học viên cũng phải chỉ ra được đóng góp vào sự hoàn thiện lý luận, hệ thống hóa lý luận về vấn đề nghiên cứu, và nghiên cứu ứng dụng lý luận

đó vào các điều kiện đặc thù của đối tượng áp dụng…

- Ý nghĩa thực tiễn: chỉ ra khả năng và triển vọng áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tế tại đơn vị là đối tượng nghiên cứu của luận văn, cũng như ý nghĩa thông tin tham khảo cho các đơn vị khác có điều kiện tương tự hoặc có liên quan

Học viên cần trình bày cụ thể, tránh nêu ý nghĩa một cách chung chung

7 Kết cấu của luận văn

Mục này cho biết thông tin về kết cấu nội dung cơ bản của luận văn, nhằm khẳng định tính phù hợp của kết cấu luận văn với tên gọi và tính chất chuyên môn của nó Học viên cần liệt kê những phần mục cơ bản của luận văn, trong đó nêu rõ tên của các chương

chính (Kết cấu và tên gọi các chương sẽ được nói đến ở mục IV của bản hướng dẫn này).

8 Dự kiến kế hoạch thực hiện

Dựa trên chương trình đào tạo và kế hoạch cụ thể cho từng khóa học, học viên nêu

rõ dự kiến hoàn thành các nội dung trong giai đoạn làm luận văn tốt nghiệp, bắt đầu từ khi

lập đề cương đến khi bảo vệ luận văn, có xác định ngày tháng (tham khảo mục II- Trình tự

thực hiện luận văn).

9 Kiến nghị người hướng dẫn

Học viên được phép đề xuất người hướng dẫn khoa học dựa trên những thông tin sau:

- Giáo viên có tên trong danh sách do Khoa đề xuất và Nhà trường đã duyệt;

- Phù hợp về chuyên môn sâu của người hướng dẫn với đề tài lựa chọn;

- Thuận tiện cho việc hướng dẫn và được hướng dẫn;

- Các điều kiện khác theo quy định

Đề xuất của học viên là căn cứ quan trọng để Khoa và Nhà trường phân công người hướng dẫn Quyết định cuối cùng, ngoài đề xuất đó, còn phụ thuộc vào các quy định của Bộ, của Nhà trường và các điều kiện cụ thể khác

10 Đề cương chi tiết luận văn

Trong mục này học viên trình bày toàn bộ đề cương chi tiết (dự kiến) của luận văn, sao cho người đọc thấy được tổng thể nội dung của nó Đề cương giúp học viên thể hiện được những ý tưởng nghiên cứu của mình, đồng thời để chứng minh cho Hội đồng xét duyệt đề cương tính khả thi của đề tài và khả năng thực hiện của học viên, và quyết định

có duyệt đề tài đó cho học viên không, hoặc cần thay đổi, điều chỉnh gì cho phù hợp

Nội dung của đề cương chi tiết tập trung vào phần nội dung chính của luận văn là các chương chuyên môn Về hình thức, đề cương chi tiết được trình bày như một bản mục lục (chỉ chưa có đánh số trang), bao gồm tên các chương, tên các mục trong chương

Đề cương cần chi tiết đến các mục cấp 3 chữ số arap (ví dụ Chương 2 có 2.1 rồi chia ra 2.1.1) Trong đề cương không cần giải thích, lập luận Tác giả sẽ trình bày chúng trước Hội đồng xét duyệt đề tài

Hội đồng Khoa có thể góp ý và yêu cầu học viên chỉnh sửa đề cương trước khi trình Nhà trường xét duyệt giao đề tài chính thức

IV YÊU CẦU VỀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CÁC CHƯƠNG TRONG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Nội dung chính là các chương của một bản luận văn thạc sĩ có thể được kết cấu theo những dạng khác nhau tùy theo tính chất chuyên môn của đề tài cũng như phương pháp giải quyết đề tài mà học viên lựa chọn Những ý tưởng về kết cấu của luận văn do học viên đề xuất được chấp nhận nếu như vậy là phù hợp và tốt hơn cho việc giải quyết các nhiệm vụ đặt ra của luận văn

Nói chung có thể có các dạng kết cấu các chương của một bản luân văn như sau:

- Kết cấu 3 chương: Tổng quan, Thực trạng và giải pháp

- Kết cấu 4 chương: Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý thuyết, thực trạng và giải pháp

- Kết cấu theo trình tự: Khung lý thuyết, giới thiệu địa bàn và phương pháp nghiên cứu, thảo luận kết quả nghiên cứu, kết luận và kiến nghị

Dưới đây sẽ đưa ra những định hướng cơ bản cho trường hợp luận văn gồm 3 chương chính Lưu ý rằng chúng chỉ nhằm giúp học viên định hướng, chứ không có tính bắt buộc cứng nhắc và không loại trừ những kết cấu khác có thể có do các học viên và giáo viên hướng dẫn đưa ra

Chương1

Nội dung của chương này là thực hiện tổng quan, phân tích, bình luận về những vấn đề lý thuyết và thực tiễn, tổng quan các tài liệu phản ánh các kết quả nghiên cứu đã được công bố trong, ngoài nước xoay quanh các khía cạnh lý luận và thực tiễn của đề tài

Yêu cầu của chương này là:

- Chọn lọc và hệ thống hóa những nội dung cơ bản nhất là chỗ dựa về lý luận và thực tiễn để giải quyết các nhiệm vụ ở chương 2 và 3 Với yêu cầu này tránh trình bày những nội dung không phục vụ cho mục đích nghiên cứu của luận văn, đồng thời cần thể hiện được quan điềm cá nhân về vấn đề nghiên cứu

- Phát hiện những vấn đề có liên quan đến đề tài chưa được bàn luận, hay bàn luận chưa đầy đủ để khẳng định lại sự lựa chọn đề tài của học viên là có ý nghĩa cần thiết

về lý luận và thực tiễn

Tên chương và nội dung của chương xuất phát từ yêu cầu tổng quan về vấn đề nghiên cứu Ví dụ tên chương có thể là: “Tổng quan về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong các doanh nghiệp công nghiệp mỏ ở Việt Nam”

Trong trường hợp tổng quát, chương này thường có thể được kết cấu thành 3 phần chính, được đánh mục như sau:

1.1 Tổng quan lý luận về … (vấn đề nghiên cứu)

Trong mục này học viên hệ thống hóa những vấn đề cơ bản liên quan đến lý luận thuộc lĩnh vực chuyên môn của đề tài Cần có sự chọn lọc những vấn đề cốt lõi và liên quan trực tiếp đến đề tài, cũng như những vấn đề còn chưa được sáng tỏ, tránh trình bày toàn bộ vấn đề một cách dàn trải không cần thiết

1.2 Tổng quan thực tiễn về … (vấn đề nghiên cứu)

Trong mục này học viên phải trình bày được những nét tổng quát thực tế về vấn đề nghiên cứu trên bình diện rộng cả về phạm vi thời gian và không gian Mục đích là để thấy được toàn cảnh tình hình thực tế của vấn đề là đối tượng của luận văn diễn ra trong nền kinh tế trong nước hoặc rộng hơn là ngoài nước Qua nghiên cứu như vậy sẽ khẳng định thêm sự cần thiết phải nghiên cứu sâu vào đối tượng lựa chọn, cũng như xác định phạm vi giải quyết đề tài một cách có trọng điểm

1.3 Tổng quan các nghiên cứu về… (vấn đề nghiên cứu)

Trong mục này học viên phải trình bày được tổng quan về các công trình nghiên cứu đã được thực hiện về vấn đề nghiên cứu của đề tài

Mức độ phạm vi tổng quan theo thời gian (từ khi nào đến nay) và không gian (trong nước, ngoài nước…) được học viên lựa chọn phù hợp với tính chất chuyên môn của đề tài và tính cấp thiết, thời sự của nó

Học viên cũng có thể tiếp cận tổng quan theo một cách khác, đó là kết hợp tổng quan các công trình nghiên cứu vào ngay trong các mục tổng quan lý luận và tổng quan thực tiễn Khi đó nội dung của Chương 1 sẽ chỉ gồm 2 mục chính là:

1.1 Tổng quan lý luận về … (vấn đề nghiên cứu)

1.2 Tổng quan thực tiễn về … (vấn đề nghiên cứu)

Chọn cách tiếp cận nào trong 2 cách trên học viên phải nêu rõ và thực hiện đúng, tránh trường hợp bỏ sót việc tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài.