Lý luận tuần hoàn và chu chuyển của tư bản ý nghĩa đối với thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước ta hiện nay

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN 2 1 1 Lý luận về tư bản 2 1 1 1 Khái niệm tư bản 2 1 1 2 Công thức chung của Tư bản 2 1 1 3 Tư bản cố định và tư b. MỤC LỤCMỞ ĐẦU1NỘI DUNG2I. MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN21.1. Lý luận về tư bản21.1.1. Khái niệm tư bản21.1.2. Công thức chung của Tư bản21.1.3. Tư bản cố định và tư bản lưu động31.2. Tuần hoàn của tư bản41.2.1. Giai đoạn thứ nhất51.2.2. Giai đoạn thứ hai51.2.3. Giai đoạn thứ ba61.3. Chu chuyển của tư bản81.3.1. Thời gian chu chuyển của tư bản81.3.2. Tốc độ chu chuyển của tư bản9II. THỰC TRẠNG TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM102.1. Ý nghĩa của việc nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản đối với hoạt động sản xuất kinh doanh102.1.1. Tác dụng nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản102.1.2. Nhân tố và biện pháp nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản112.2. Thực trạng tuần hoàn và chu chuyển tư bản tại Việt Nam hiện nay122.2.1. Một số thành tựu đạt được122.2.2. Những hạn chế trong tuần hoàn và chu chuyển tư bản tại Việt Nam hiện nay15III. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TƯ BẢN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỌNG SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI163.1. Đối với Thị trường chứng khoán163.2. Đối với thị trường tiền tệ17KẾT LUẬN18TÀI LIỆU THAM KHẢO19  MỞ ĐẦUSản xuất tư bản chủ nghĩa là sự thống nhất biện chứng giữa quá trình sản xuất và quá trình lưu thông, giữa quá trình tạo ra giá trị thặng dư và quá trình thực hiện giá trị thặng dư. Vì vậy, sau khi đã nghiên cứu các quá trình khác, cần nghiên cứu quá trình lưu thông để xác định rõ hơn nữa vị trí của lưu thông và tác dụng tích cực của nó đối với sản xuất cũng như đối với nền kinh tế góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh, mạnh đưa đất nước ra khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu để nhân dân ta được no, ấm hơn và thoả mãn các nhu cầu khác cao hơn.Phát triển kinh tế là một yêu cầu đòi hỏi cho mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Nhưng một nền kinh tế phát triển nhanh hay chậm lại phụ thuộc vào những chính sách cụ thể của từng quốc gia và các bộ, ngành ở quốc gia đó. Vì mục tiêu “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh” Đảng và Nhà nước cùng các bộ, ngành đã nỗ lực cố gắng đưa ra các chính sách đúng đắn và các biện pháp giải quyết phù hợp để đưa nền kinh tế nước ta phát triển nhanh, mạnh.Do đó, qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài “ Lý luận tuần hoàn và chu chuyển của tư bản. Ý nghĩa đối với thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước ta hiện nay” để có cái nhìn sâu và rộng hơn. NỘI DUNGI. MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN1.1. Lý luận về tư bản1.1.1. Khái niệm tư bản Tư bản hay vốn trong kinh tế học là khái niệm để chỉ những vật thể có giá trị, có khả năng đo lường được sự giàu có của người sở hữu chúng. Tư bản là sở hữu về vật chất thuộc về cá nhân hay tạo ra bởi xã hội. Tuy nhiên tư bản có nhiều định nghĩa khác nhau dưới khía cạnh kinh tế, xã hội, hay triết học.Tư bản ở dạng hàng hóa có được nhờ mua bằng tiền hoặc tư bản vốn. Trong lĩnh vực tài chính và kế toán, khi đề cập đến tư bản là nói đến nguồn lực tài chính, đặc biệt là để bắt đầu hoặc duy trì một công việc kinh doanh, đôi khi còn được gọi là Dòng tiền hay Dòng luân chuyển vốn.1.1.2. Công thức chung của Tư bảnTư bản là giá trị mang lại giá trị thặng dư. Mục đích lưu thông tư bản là sự lớn lên của giá trị, là giá trị thặng dư, nên sự vận động của tư bản là không có giới hạn, vì sự lớn lên của giá trị là không có giới hạn. C.Mác gọi công thức T H T là công thức chung của tư bản, vì sự vận động của mọi tư bản đều biểu hiện trong lưu thông dưới dạng khái quát đó, dù đó là tư bản thương nghiệp, tư bản công nghiệp hay tư bản cho vay. Điều này rất dễ dàng nhận thấy trong thực tiễn, bởi vì hình thức vận động của tư bản thương nghiệp là mua vào để bán ra đắt hơn, rất thích hợp với công thức trên. Tư bản công nghiệp vận động phức tạp hơn, nhưng dù sao cũng không thể tránh khỏi những giai đoạn T H và H – T’. Còn sự vận động của tư bản cho vay để lấy lãi chẳng qua chỉ là công thức trên được rút ngắn lại T – T’.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN 2

1.1 Lý luận về tư bản 2

1.1.1 Khái niệm tư bản 2

1.1.2 Công thức chung của Tư bản 2

1.1.3 Tư bản cố định và tư bản lưu động 3

1.2 Tuần hoàn của tư bản 4

1.2.1 Giai đoạn thứ nhất 5

1.2.2 Giai đoạn thứ hai 5

1.2.3 Giai đoạn thứ ba 6

1.3 Chu chuyển của tư bản 8

1.3.1 Thời gian chu chuyển của tư bản 8

1.3.2 Tốc độ chu chuyển của tư bản 9

II THỰC TRẠNG TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM 10

2.1 Ý nghĩa của việc nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản đối với hoạt động sản xuất kinh doanh 10

2.1.1 Tác dụng nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản 10

2.1.2 Nhân tố và biện pháp nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản 11

2.2 Thực trạng tuần hoàn và chu chuyển tư bản tại Việt Nam hiện nay 12

2.2.2 Những hạn chế trong tuần hoàn và chu chuyển tư bản tại Việt

Nam hiện nay 15

III GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TƯ BẢN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỌNG SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI 16

3.1 Đối với Thị trường chứng khoán 16

3.2 Đối với thị trường tiền tệ 17

KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

MỞ ĐẦU

Sản xuất tư bản chủ nghĩa là sự thống nhất biện chứng giữa quá trìnhsản xuất và quá trình lưu thông, giữa quá trình tạo ra giá trị thặng dư và quátrình thực hiện giá trị thặng dư Vì vậy, sau khi đã nghiên cứu các quá trìnhkhác, cần nghiên cứu quá trình lưu thông để xác định rõ hơn nữa vị trí của lưuthông và tác dụng tích cực của nó đối với sản xuất cũng như đối với nền kinh

tế góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh, mạnh đưa đất nước ra khỏitình trạng nghèo nàn, lạc hậu để nhân dân ta được no, ấm hơn và thoả mãncác nhu cầu khác cao hơn

Phát triển kinh tế là một yêu cầu đòi hỏi cho mỗi quốc gia, mỗi dân tộc.Nhưng một nền kinh tế phát triển nhanh hay chậm lại phụ thuộc vào nhữngchính sách cụ thể của từng quốc gia và các bộ, ngành ở quốc gia đó Vì mụctiêu “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh” Đảng và Nhà nướccùng các bộ, ngành đã nỗ lực cố gắng đưa ra các chính sách đúng đắn và cácbiện pháp giải quyết phù hợp để đưa nền kinh tế nước ta phát triển nhanh,mạnh

Do đó, qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã chọn nghiên cứu đề

tài “ Lý luận tuần hoàn và chu chuyển của tư bản Ý nghĩa đối với thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước ta hiện nay” để có cái nhìn sâu

và rộng hơn

NỘI DUNG

I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN

1.1 Lý luận về tư bản

1.1.1 Khái niệm tư bản

Tư bản hay vốn trong kinh tế học là khái niệm để chỉ những vật thể cógiá trị, có khả năng đo lường được sự giàu có của người sở hữu chúng Tưbản là sở hữu về vật chất thuộc về cá nhân hay tạo ra bởi xã hội Tuy nhiên tưbản có nhiều định nghĩa khác nhau dưới khía cạnh kinh tế, xã hội, hay triếthọc

Tư bản ở dạng hàng hóa có được nhờ mua bằng tiền hoặc tư bản vốn.Trong lĩnh vực tài chính và kế toán, khi đề cập đến tư bản là nói đến nguồnlực tài chính, đặc biệt là để bắt đầu hoặc duy trì một công việc kinh doanh,đôi khi còn được gọi là Dòng tiền hay Dòng luân chuyển vốn

1.1.2 Công thức chung của Tư bản

Tư bản là giá trị mang lại giá trị thặng dư Mục đích lưu thông tư bản là

sự lớn lên của giá trị, là giá trị thặng dư, nên sự vận động của tư bản là không

có giới hạn, vì sự lớn lên của giá trị là không có giới hạn C.Mác gọi côngthức T - H - T là công thức chung của tư bản, vì sự vận động của mọi tư bảnđều biểu hiện trong lưu thông dưới dạng khái quát đó, dù đó là tư bản thươngnghiệp, tư bản công nghiệp hay tư bản cho vay Điều này rất dễ dàng nhậnthấy trong thực tiễn, bởi vì hình thức vận động của tư bản thương nghiệp làmua vào để bán ra đắt hơn, rất thích hợp với công thức trên Tư bản côngnghiệp vận động phức tạp hơn, nhưng dù sao cũng không thể tránh khỏinhững giai đoạn T - H và H – T’ Còn sự vận động của tư bản cho vay để lấylãi chẳng qua chỉ là công thức trên được rút ngắn lại T – T’

C.Mác chỉ rõ "Vậy T - H - T' thực sự là công thức chung của tư bản,đúng như nó trực tiếp thể hiện ra trong lĩnh vực lưu thông".

1.1.3 Tư bản cố định và tư bản lưu động

Trong quá trình sản xuất, các bộ phận khác nhau của tư bản chu chuyểnkhông giống nhau Căn cứ vào phương thức chu chuyển của từng bộ phận,Mác chia tư bản sản xuất thành tư bản cố định và tư bản lưu động

a) Tư bản cố định

Tư bản cố định là bộ phận tư bản sản xuất tồn tại dưới dạng máy móc,thiết bị nhà xưởng về hiện vật tham gia vào toàn bộ quá trình sản xuất,nhưng giá trị của nó bị khấu hao từng phần và được chuyển dần vào sản phẩmmới được sản xuất ra

Trong quá trình sử dụng tư bản cố định bị hao mòn dần và có hai hìnhthức hao mòn:

Hao mòn hữu hình: hao mòn về vật chất, hao mòn về cơ học có thểnhận thấy Hao mòn hữu hình do quá trình sử dụng và sự tác động của tựnhiên làm cho các bộ phận của tư bản cố định dần dần hao mòn đi tới chỗhỏng và phải được thay thế

Hao mòn vô hình: hao mòn thuần túy về mặt giá trị do sự phát triển củakhoa học công nghệ dẫn đến máy móc bị mất giá trong khi vẫn đang sử dụng

Để tránh hao mòn vô hình, các nhà tư bản tìm cách kéo dại ngày laođộng, tăng cường độ lao động, tăng ca kíp làm việc,… nhằm tận dụng côngsuất của máy móc trong thời gian càng ngắn càng tốt

Tăng tốc độ chu chuyển của tư bản cố định là một biện pháp quan trọng

để tăng quỹ khấu hao tài sản cố định, làm cho lượng tư bản sử dụng tăng lên,tránh được thiệt hại hao mòn hữu hình do tự nhiên phá hủy và hao mòn vôhình gây ra Nhờ đó mà có điều kiện đổi mới thiết bị nhanh

b) Tư bản lưu động

Tư bản lưu động là bộ phận tư bản tồn tại dưới dạng nguyên liệu, nhiênliệu, vật liệu phụ, sức lao động,… giá trị của nó lưu thông toàn bộ cùng vớisản phẩm và được hoàn lại toàn bộ cho các nhà tư bản sau mỗi quá trình sảnxuất

Chu chuyển chung

Chu chuyển chung là con số chu chuyển tư bản của các bộ phận cuả tưbản Chu chuyển chung có liên quan đến chu chuyển cuả tổng tư bản ứngtrước.Chu chuyển chung nhanh hay chậm phụ thuộc tốc độ chu chuyển của tưbản cố định và tư bản lưu động

T = GCĐK +GLĐ

Trong đó: GCĐ = Giá trị tư bản cố định / Số năm sử dụng

Glđ = Giá trị tư bản lưu động X Số vòng (lần) chu chuyển của nótrong năm

1.2 Tuần hoàn của tư bản

Tuần hoàn của tư bản là một khái niệm trong kinh tế chính trị Lenin chỉ sự vận động của tư bản trải qua các giai đoạn, lần lượt mang nhữnghình thái khác nhau, thực hiện các chức năng rồi trở về hình thái ban đầu vớigiá trị không những được bảo tồn mà còn tăng lên Tuần hoàn của tư bản chỉ

Marx-có thể tiến hành bình thường trong điều kiện các giai đoạn khác nhau của nó

không ngừng được chuyển tiếp Mặt khác, tư bản phải nằm lại ở mỗi giaiđoạn tuần hoàn trong một thời gian nhất định Vì vậy, sự vận động tuần hoàncủa tư bản là sự vận động liên tục không ngừng đồng thời là sự vận động đứtquãng không ngừng.

Tư bản công nghiệp (với nghĩa là tư bản trong các ngành sản xuất vậtchất) trong quá trình tuần hoàn đều vận động qua ba giai đoạn, tồn tại dưới bahình thức và thực hiện ba chức năng:

1.2.2 Giai đoạn thứ hai

Nhà tư bản tiêu dùng những hàng hóa đã mua, tức là tiến hành sản xuất.Trong quá trình sản xuất, công nhân hao phí sức lao động, tạo ra giá trị mới,còn nguyên liệu được chế biến, máy móc hao mòn thì giá trị của chúng đượcbảo tồn và chuyển dịch vào sản phẩm mới Quá trình sản xuất kết thúc, laođộng của công nhân làm thuê đã tạo ra những hàng hóa mới mà giá trị của nólớn hơn giá trị các yếu tố sản xuất mà nhà tư bản đã mua lúc ban đầu, vì trong

đó có giá trị thặng dư do công nhân tạo ra

Sự vận động của tư bản ở giai đoạn này biểu thị như sau:

Trong công thức này H’ chỉ tư bản dưới hình thái hàng hóa mà giá trịcủa nó bằng giá trị của tư bản đã hao phí để sản xuất ra nó cộng với giá trịthặng dư.

Kết thúc của giai đoạn thứ hai: tư bản sản xuất chuyển hóa thành tư bảnhàng hóa

1.2.3 Giai đoạn thứ ba

Nhà tư bản trở lại thị trường với tư cách là người bán hàng Hàng hóacủa nhà tư bản được chuyển hóa thành tiền Công thức vận động của tư bản ởgiai đoạn thứ ba biểu thị như sau:

H’ – T’

Kết thúc giai đoạn ba, tư bản hàng hóa chuyển hóa thành tư bản tiền tệ.Đến đây mục đích của nhà tư bản đã được thực hiện, tư bản quay trở lại hìnhthái ban đầu trong tay chủ của nó, nhưng với số lượng lớn hơn trước

Số tiền bán hàng hóa đó, nhà tư bản lại đem dùng vào việc mua tư liệusản xuất và sức lao động cần thiết để tiếp tục sản xuất và toàn bộ quá trìnhtrên được lặp lại

Tổng hợp quá trình vận động của tư bản công nghiệp trong cả ba giaiđoạn ta có sơ đồ sau đây:

Trong sơ đồ này, với tư cách là một giá trị, tư bản đã trải qua một chuỗibiến hoá hình thái có quan hệ với nhau, quy định lẫn nhau Trong các giaiđoạn đó, có hai giai đoạn thuộc lĩnh vực lưu thông và một giai đoạn thuộclĩnh vực sản xuất.

Tuần hoàn của tư bản là sự vận động của tư bản trải qua ba giai đoạn,lần lượt mang ba hình thái, thực hiện ba chức năng rồi trở về hình thái banđầu với giá trị không chỉ được bảo tồn mà còn tăng lên

Tuần hoàn của tư bản chỉ có thể tiến hành bình thường trong điều kiệncác giai đoạn khác nhau của nó không ngừng được chuyển tiếp Mặt khác, tưbản phải nằm lại ở mỗi giai đoạn tuần hoàn trong một thời gian nhất định Vìvậy, sự vận động tuần hoàn của tư bản là sự vận động liên tục không ngừng;đồng thời là sự vận động đứt quãng không ngừng

Phù hợp với ba giai đoạn tuần hoàn của tư bản có ba hình thái của tưbản công nghiệp: tư bản tiền tệ, tư bản sản xuất và tư bản hàng hóa

Để tái sản xuất diễn ra một cách bình thường thì tư bản xã hội cũng nhưtừng tư bản cá biệt đều tồn tại cùng một lúc dưới cả ba hình thái Tái sản xuấtcủa mọi doanh nghiệp tư bản chủ nghĩa trong cùng một lúc đều gồm có: tưbản tiền tệ chi ra để mua tư liệu sản xuất và sức lao động; tư bản sản xuấtdưới hình thái tư liệu sản xuất và sức lao động đang hoạt động; tư bản hànghóa sắp đưa ra bán Đồng thời, trong lúc một bộ phận của tư bản là tư bản tiền

tệ đang biến thành tư bản sản xuất, thì một bộ phận khác là tư bản sản xuấtđang biến thành tư bản hàng hóa và bộ phận thứ ba là tư bản hàng hóa đangbiến thành tư bản tiền tệ Mỗi bộ phận ấy đều lần lượt mang lấy và trút bỏ mộttrong ba hình thái đó

Ba hình thái của tư bản không phải là ba loại tư bản khác nhau, mà là

ba hình thái của một tư bản công nghiệp biểu hiện trong quá trình vận độngcủa nó Song cũng trong quá trình vận động ấy đã chứa đựng khả năng tách

rời của ba hình thái tư bản Trong quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản,khả năng tách rời đó đã làm xuất hiện tư bản thương nghiệp và tư bản chovay, hình thành các tập đoàn khác nhau trong giai cấp tư bản: chủ côngnghiệp, nhà buôn, chủ ngân hàng… chia nhau giá trị thặng dư.

1.3 Chu chuyển của tư bản

Chu chuyển của tư bản là sự tuần hoàn của tư bản nếu xét nó là mộtquá trình định kỳ đổi mới, và lặp đi lặp lại không ngừng Chu chuyển của tưbản nói lên tốc độ vận động của tư bản cá biệt

1.3.1 Thời gian chu chuyển của tư bản

Thời gian tư bản thực hiện được một vòng tuần hoàn gọi là thời gianchu chuyển của tư bản

Thời gian chu chuyển của tư bản bao gồm thời gian sản xuất và thờigian lưu thông

Thời gian sản xuất là thời gian tư bản nằm ở trong lĩnh vực sản xuất.Thời gian sản xuất bao gồm: thời gian lao động, thời gian gián đoạn lao động

và thời gian dự trữ sản xuất Thời gian sản xuất của tư bản dài hay ngắn là dotác động của các nhân tố sau:

 Tính chất của ngành sản xuất, như ngành đóng tàu thời gian sảnxuất nhất định phải dài hơn ngành dệt vải; dệt thảm trơn thời gian ngắn hơndệt thảm trang trí hoa văn

 Quy mô hoặc chất lượng các sản phẩm, như xây dựng một xínghiệp mất thời gian dài hơn xây dựng một nhà ở thông thường

 Thời gian vật sản xuất chịu tác động của quá trình tự nhiên dàihay ngắn

 Năng suất lao động

 Dự trữ sản xuất đủ hay thiếu

– v.v

Thời gian lưu thông là thời gian tư bản nằm trong lĩnh vực lưu thông.Trong thời gian lưu thông, tư bản không làm chức năng sản xuất, do đó khôngsản xuất ra hàng hóa, cũng không sản xuất ra giá trị thặng dư Thời gian lưuthông gồm có thời gian mua và thời gian bán hàng hóa Thời gian lưu thôngdài hay ngắn là do các nhân tố sau đây quy định: thị trường xa hay gần, tìnhhình thị trường xấu hay tốt, trình độ phát triển của ngành giao thông vận tải…

Thời gian chu chuyển của tư bản càng ngắn thì càng tạo điều kiện chogiá trị thặng dư được sản xuất ra nhiều hơn, tư bản càng lớn nhanh hơn

1.3.2 Tốc độ chu chuyển của tư bản

Các tư bản khác nhau hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau thì sốlần chu chuyển trong một đơn vị thời gian (một năm) không giống nhau, nóicách khác, tốc độ chu chuyển của chúng khác nhau

Tốc độ chu chuyển của tư bản đo bằng số lần (vòng) chu chuyển của tưbản trong một năm

Ta có công thức tính tốc độ chu chuyển của tư bản như sau:

n = (TGn / TGa)Trong đó:

 n: Số lần chu chuyển của tư bản trong 1 năm

 TGn: Thời gian trong năm

 TGa: Thời gian chu chuyển của một tư bản nhất định

Như vậy, tốc độ chu chuyển của tư bản tỉ lệ nghịch với thời gian chuchuyển của tư bản Muốn tăng tốc độ chu chuyển của tư bản phải giảm thờigian sản xuất và thời gian lưu thông của nó

Lực lượng sản xuất phát triển, kỹ thuật tiến bộ, những tiến bộ về mặt tổ

vào sản xuất, phương tiện vận tải và bưu điện phát triển, tổ chức mậu dịchđược cải tiến… cho phép rút ngắn thời gian chu chuyển của tư bản, do đó,tăng tốc độ chu chuyển của tư bản

II THỰC TRẠNG TUẦN HOÀN VÀ CHU CHUYỂN TƯ BẢN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM

2.1 Ý nghĩa của việc nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản đối với hoạt động sản xuất kinh doanh

2.1.1 Tác dụng nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản

Tăng tốc độ chu chuyển tư bản hay rút ngắn thời gian chu chuyển tưbản có tác dụng to lớn đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động của tư bản

Trước hết, nâng cao tốc độ chu chuyển của tư bản cố định sẽ tiết kiệmđược chi phí bảo quản, sửa chữa tài sản cố định; giảm được hao mòn hữu hình

và hao mòn vô hình, cho phép đổi mới nhanh máy móc, thiết bị; có thể sửdụng quỹ khấu hao làm quỹ dự trữ sản xuất để mở rộng sản xuất mà khôngcần có tư bản phụ thêm

Thứ hai, nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản lưu động sẽ cho phép tiếtkiệm tư bản ứng trước khi quy mô sản xuất như cũ hay có thể mở rộng sảnxuất mà không cần có tư bản phụ thêm

Thứ ba, đối với tư bản khả biến, việc nâng cao tốc độ chu chuyển tưbản có ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm tăng thêm tỷ suất giá trị thặng dư vàkhối lượng giá trị thặng dư hàng năm

Ta gọi tỷ suất giá trị thặng dư hàng năm (M') là tỷ lệ tính bằng phầntrăm giữa khối lượng giá trị thặng dư hàng năm (M) với tư bản khả biến ứngtrước (V)

Trong đó m là giá trị thặng dư tạo ra trong 1 vòng chu chuyển; (m/v) =m' là tỷ suất giá trị thặng dư thực tế, n là số vòng chu chuyển trong năm.

2.1.2 Nhân tố và biện pháp nâng cao tốc độ chu chuyển tư bản

Từ công thức tốc độ chu chuyển tư bản cho thấy thời gian chu chuyển

tư bản phụ thuộc vào độ dài hay ngắn của thời gian sản xuất và thời gian lưuthông Nói cách khác, phụ thuộc vào những biện pháp phát huy các nhân tốthuận lợi và hạn chế nhân tố không thuận lợi ảnh hưởng đến thời gian sảnxuất và thời gian lưu thông của 1 vòng chu chuyển tư bản

Thời gian sản xuất dài hay ngắn ngoài sự phụ thuộc vào đặc điểm củatừng ngành sản xuất khác nhau, còn phụ thuộc vào trình độ tiến bộ khoa học -công nghệ và sự ứng dụng vào quá trình sản xuất, phụ thuộc vào trình độ tổchức phân công lao động và trình độ dịch vụ các yếu tố gắn với đầu vào củasản xuất Những tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiệnđại và của nền kinh tế thị trường hiện đại cho phép sử dụng những thành tựu

kỹ thuật và công nghệ sản xuất mới, cho phép tổ chức sản xuất và dịch vụ sảnxuất một cách khoa học , từ đó đã rút ngắn đáng kể thời kỳ gián đoạn laođộng, thời kỳ dự trữ sản xuất, để tăng thời kỳ lao động và do đó làm tăng hiệuquả hoạt động của tư bản

Thời gian lưu thông dài, ngắn phụ thuộc vào nhiều nhân tố như: tìnhhình thị trường (cung - cầu và giá cả ); khoảng cách từ sản xuất đến thịtrường; trình độ phát triển của giao thông vận tải Mặc dù, sự tồn tại thờigian lưu thông là tất yếu và có vai trò rất quan trọng đối với thời gian sảnxuất, song rút ngắn thời gian lưu thông sẽ làm cho tư bản nằm trong lĩnh vựclưu thông giảm xuống, tăng lượng tư bản đầu tư cho sản xuất, tạo ra nhiều giátrị và giá trị thặng dư hơn, nên làm tăng hiệu quả hoạt động của tư bản

Tóm lại, do chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố, nên thời gian chuchuyển của các tư bản diễn ra khác nhau Để nâng cao hiệu quả sử dụng tư