Năng lực tư duy sáng tạo trong thời đại ngày nay

Trước tiên, ta hăy nói về năng lực tư duy trong triết học. Triết học chỉ có thể ra đời khi năng lực tư duy trừu tượng của con người đạt đến tŕnh độ phát triển nhất định cho phép khái quát nh

Năng lực tư duy sáng tạo trong thời đại nøày nay

Trước tiên, ta hăy nói về năng lực tư duy trong triết học Triết học chỉ có thể ra đời khi năng lực tư duy trừu tượng của con người đạt đến tính độ phát triển nhất định cho phép khái quát những hiểu biết riêng lẻ, rời rạc thành một hệ thống những quan điểm và quan niệm chung về thế giới

Do đó, nói đến lịch sử triết học không thể không đề cập tới vẫn đề năng lực tư duy của con người, von la điều kiện ra đời của triết học, song do tác động trở lại, triết học cũng là khoa học về những quy luật chung nhất của tư duy

Vào thời cô đại, Aristotle là người đâu tiên biến tư duy thành đối tượng

nghiên cứu của triết học Ông cho rằng tư duy cũng có những nguyên tắc tồn tại độc lập và con người chứng minh phái theo đúng quy tắc ấy Bởi vậy, ông đă xây dựng phương pháp quy nạp và phương pháp diễn dịch,

đă tm ta nguyên lư của sự chứng minh tam đoạn luận và phân loại 10 phạm trù nhằm mở rộng cá hnh thức và nội dung của tư duy

Đên thê ký 17, Décertes cũng đã có câu nói nôi tiếng về tâm quan trọng

cua nang luc tu duy đối với sự tồn tại của con người trong vũ trụ: “lôi

tư duy, vậy tôi tôn tại” Nguyên lư cơ bản đó của ông mang ư nghĩa tiến

bộ trong lịch sử, bởi nó khắng định được răng mọi khoa học chân chính đều phải xuất phát từ “sự nghi ngờ, nghi ngờ ở đây không phải là hoài

nghi chủ nghĩa, “mà là sự nghi ngờ về phương pháp luận, nghi ngờ để đạt đến sự tin tưởng”, có nghĩa là tư duy

Và đại biểu xuất sức của nên triết học cô điển Đức thế kỷ 18, Heghen cũng cho rằng, quá tính nhận thức thê giới là quá tính con người xây dựng nên những khái niệm, tức là con người đã tư duy

Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay, khi nhận thức của con người đã đạt đến một tính độ cao hơn, th năng lực tư duy không cn giữ nguyên nghĩa

ma da trở thành năng lực tư duy sáng tạo Bởi lẽ, người ta không chỉ tư duy để có những khái niệm về thế giới, mà cn sáng tạo nhằm thay đỗi

thế giới làm cho thế giới ngày càng tốt đẹp hơn Với sinh viên nói riêng,

năng lực tư duy sáng tạo đã trở thành một trong những điều kiện cần thiết để đem lại cho họ một công việc hứa hẹn khi ra trường hay xa hơn nữa là một chỗ đứng vững chắc trong xă hội và trên thế giới Do đó, ngay từ khi cn ngồi trên ghế giảng đường đại học, sinh viên đă phải tự chuẩn bị và tạo dựng cho mnh năng lực tư duy sáng tạo, coi nó như là hành trang dé bước vào đời Tuy nhiên, năng lực tư duy sáng tạo của

sinh viên mỗi nước trên thê giới thê hiện rât khác nhau Xin lây dẫn chứng là 2 cường quốc kinh tế Mỹ và Nhật Bản

Ở Mỹ, nơi Ïng say mê sáng tao da được coi như kim chỉ nam của moi thành công, sinh viên luôn phải tự tm cách nghiên cứu hay giải quyết lay moi van dé ma hoc tap dat ra Chang han nhu ky thi tuyén dac biét vao trường đại học Oxford (Mỹ) Giáo sư chỉ cầm một tờ báo đọc sau khi đă yêu câu cậu thí sinh hăy làm điều g đó làm ông bất ngờ nhất, nhằm đo

chỉ sô IQ của anh ta Sau vài giây suy nghĩ, anh bèn châm lửa đốt tờ báo

và rồi ung dung bước vào trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ

Ví dụ trên đây luôn coI là ví dụ tiêu biểu nhất cho việc dé cao năng lực

tư duy sáng tạo của sinh viên Mỹ Nói lên sự thông minh, can đám dé đạt đến thành công trong cuộc sống Tuy nhiên, ví dụ này cũng chỉ rơ tính bột phát trong sức sáng tạo của sinh viên Mỹ, nên đôi khi đây nó đến chỗ phản tác dụng như: tinh thần tự giác trong học tập của sinh viên chưa cao, có những sinh viên quá kiêu hănh về sự thông minh của mnh

đê rôi cuôi cùng năng lực tư duy sáng tạo suy giảm

Trái với Mỹ, phương pháp tạo dựng năng lực tư duy sáng tạo cho sinh

viên ở Nhật lại khác hắn Sinh viên chỉ sáng tạo sau khi tư duy đă chín muôi Nói cách khác, sinh viên Nhật phải tích lũy một khối lượng kiến

thức cân thiết trước khi có thể có những sáng tạo một cách đúng nghĩa

Tuy nhiên, trên thực tế, khi bước vào quá tính sáng tạo theo kiểu ngẫu hứng như sinh viên Mỹ, năng lực tư duy sáng tạo của họ rất bị hạn chế

và họ buộc phải tuân theo những điều thuộc về nguyên tắc và vốn là truyện thông của đât nước mặt trời mọc

Cựu sinh viên Việt Nam th sao? Không thê phủ nhận đây là tầng lớp nng cốt trong những chiến lược phát triển của xă hội chúng ta Đó là những thanh niên thông minh, can đảm, dám đương đầu với mọi thử thách của cuộc sống, và đặc biệt là có năng lực tư duy sáng tạo không thua kém bạn bè trên thế giới Nhưng điều đáng quư là năng lực tư duy sáng tạo của sinh viên Việt Nam luôn được thể hiện ở những đóng góp về tri thức

và sức lực v sự độc lập của Tô quôc hay sự phôn vinh của đât nước

Vào thời chiến, khi đất nước bị đề quốc phương Tây đô hộ, th sinh viên

đă đóng góp công lớn vào sứ mệnh lịch sử giành lại độc lập cho đất nước, có những sáng tạo đáng kể nhằm thúc đây nhanh quá tính kháng chiến thăng lợi Một cách trực tiếp, sinh vién da tm ra những cải tiễn vũ khí, hay có những nghiên cứu về việc ngắm bắn máy bay địch và việc vận chuyển lương thực, đạn dược đến căn cứ cách mạng đúng hẹn và an toàn Hay một cách gián tiếp, các sinh viên đă đem lời ca tiếng hát làm dịu đi các chiến trường nóng bỏng đạn bom trong phong trào “tiếng hát

at tiêng bom” Những đóng góp ây của sinh viên trên mọi mặt của đời

sống kháng chiến chính là kết quả của năng lực tư duy sáng tạo được thể

hiện rất phù hợp

Vào thời bnh, khi đất nước đang ngày một phát triển về mọi mặt kinh tế-

văn hoá — xă hội, sinh viên cũng luôn là tầng lớp có năng lực tư duy sáng tạo đáng khích lệ Họ đă thể hiện tri thức tuyệt vời của bản thân trong các cuộc thi quốc tế, đem lại vinh quang cho đất nước Họ cũng có những công tính nghiên cứu được đánh giá cao và trở thành lực lượng tr1 thức chủ lực của 1 Việt Nam “hoá rồng” trong tương lai

Tuy nhiên, để có thể đem hết tài năng sáng tạo của mnh phục vụ tổ quốc ngày mai, sinh viên cân phải làm những g ngày hôm nay, nếu năng lực

tư duy sáng tạo được coI như là điều kiện quyết định mọi sự thành bại của xã hội, công ty, xí nghiệp và các cá nhân? Dưới đây, xin giới thiệu

10 cách kích thích sự sáng tạo, khả năng ứng biến và năng lực quan sát:

1 Tin tưởng mnh có sức sang tao: Tro lực lớn nhất đối với việc kích thích sức sáng tạo là tự cho mnh không có sức sáng tạo Sở dĩ nhiều người có quan niệm này là do cha mẹ, thầy giáo sai lầm đỗ cho Họ cho răng sức sáng tạo là cái ø không thể với tới được, đối với các nhà phát minh họ kính nhi viễn chi Kỳ thức th khả năng sáng tạo không có g than bí cá Thật ra đó cũng chỉ là liên tưởng bnh thường mà thôi

2 Lập tức nắm lấy linh cảm: khi ư thức đă ở vào trạng thái ngủ hoặc chm đắm ở những công việc khác th tiềm thức vẫn tiếp tục hoạt động

Chính trong lúc này linh cảm xuất hiện, cho nên nếu tiện th cạnh giường

nên có giây bút và máy ghi âm, để khi nào linh cảm chợt đến th ghi ngay lại Làm như vậy, kết quả đạt được hơn hắn là cứ cô gắng kéo đài suy nghĩ gây nên sự mệt nhọc, thiếu ngủ

3 Không thoả măn với hiện trạng: Bang Ing với hiện trạng th không thể

nào bật ra sức sáng tạo được, cần phải thoát khỏi nếp nghĩ cũ kỹ, thay đôi nhịp đi bnh thường

Hay làm như cách vẽ tranh, ghi vẫn đề lên trang giấy Vẽ tranh có liên quan đến hoạt động bán cầu não phải, nó có thể tạo nên hnh ảnh, quan niệm và trực giác Viết chữ có liên quan đến bán cầu trái phụ trách tri thức, chữ số logic Theo dng tư tưởng cứ để cho ngọn bút vẽ vung lên,

sẽ ra cái vẫn đề anh suy nghĩ, từ nhiều góc độ miêu tả nó, sau đó não sẽ điều khiển biến thành một bức tranh sinh động Dan dan sau khi tao thành thói quen dùng thị giác và tri giác xử lư vẫn đề, bạn sẽ ngạc nhiên phát hiện ra răng linh cảm sáng tạo cũng dễ thôi

4 Thay đôi hoàn cảnh mới: Việc thay đôi hoàn cảnh mới có quan hệ mật

thiết với sức sang tạo Do vậy, thỉnh thoảng bạn nên đi bách bộ trong công viên hoặc trên bãi biên đê kích thích sức sáng tạo Cuôi tuân lê vê

sông vài ngày ở nông thôn cũng làm nảy sinh những ư tưởng mới mẻ

5 Suy nghĩ nhiều phương án: Những nhà quản lư giàu sức sáng tạo luôn nói: “Phương pháp này hay đây, nhưng thử nghĩ xem cn có phương pháp nào tôt hơn nữa không”

Muôn tm được nhiêu cách giải quyết th phải dựa vào sự suy nghĩ, hê gặp vân đê g khó, cần phải ghi ngay lại và việt ra những sự việc liên quan và cách giải quyêt mà mnh nghĩ ra được, sau đó tm hỏi những người mà mnh cho là có thể góp cho những ư kiến hay

6 Đặt mnh vào lĩnh vực mới: Bằng mọi cách đặt mnh vào lĩnh vực mới

hoặc bắt mnh phải từ bỏ hoạt động cũ kỹ chây lười th có thể bật ra sức

sáng tạo Hoạt động tốt nhất là rèn luyện, đánh thức bán cầu não bnh thường ít khi sử dụng đến Như vậy mới nảy sinh ra những sáng kiến

than ky

7 Thường xuyên tự hỏi mnh: như vậy, bạn có thê khang định hay sửa chữa, hoặc hoàn toàn vứt bỏ nếp nghĩ cũ Bất kế sử dụng phương pháp hỏi nào, bạn đều có thê mở ra cánh cửa của sự sáng tạo

8 Tin tưởng là mnh có thể thực hiện được: Tư tưởng này có thể làm cho

anh giải thoát được áp lực, tạo nên sự xuất hiện tư duy mới, bởi thoải

mái tiêp nhận mnh, tin vào môi phương pháp mà mnh lam, dan dan sé bật ra lời giải đáp

9 Hnh thành nhóm nghiên cứu: Từ 5 đến 8 người nên tập hợp nhau lại

cùng nghiên cứu một vấn đề, mỗi người có thể tuỳ ư đưa ra những phương án giải quyết khác nhau

Điều quan trọng là lúc đầu không nên phê bnh, tranh căi ø cả, ư kiến của bất kỳ người nào, dù là kỳ quái đi chăng nữa cũng được đối xử bnh dang, lam cho méi nguol đều được tự do thoải mái không e ngại, ra sức

phát huy trí tưởng tượng của mnh Khi đă nêu ra hết, nhóm mới ghi lại

đưa ra thảo luận Đề tiết kiệm thời gian, trước khi tranh luận mỗi người nên đọc lại bản ghi chép trước đã Phương pháp thú vị và hữu hiệu này

có thê động viên nhiêu bộ óc cùng nghĩ ra cách giải quyết

10 Biến suy nghĩ thành hành động: Tất cả những suy nghĩ đều phái được kiểm nghiệm trong thực tế, có thể mới biết suy nghĩ sáng tạo nào là đúng Cân phải thử xem điểm nào dùng được, điểm nào không dùng duoc Khang dinh kha năng sáng tạo của mnh, rồi đưa vào thực tiễn làm như vậy bạn có thể trở thnàh thiên tài đầy sáng tạo