Tiểu luận học thuyết của lênin về tkqđ quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội

MỞ ĐẦU Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI là thể hiện trí tuệ của Đảng trên cơ sở tiếp tục vận dụng và phát triển học thuyết của chủ nghĩa Mác Lênin vào hoàn cảnh thực tiễn của Việt Nam. Những nội dung trong Nghị quyết Đại hội XI của Đảng một lần nữa khẳng định, cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh, học thuyết của chủ nghĩa Mác Lênin vẫn là nền tảng, là kim chỉ nam và là hệ tư tưởng của Đảng . Trung thành với học thuyết của chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng luôn tìm tòi phát triển bổ sung hoàn thiện trong thực tiễn, nhất là lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một phạm trù cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin về cách mạng xã hội chủ nghĩa. Đó là sự thống nhất giữa luận điểm của Mác Lênin về thời kỳ quá độ và hai giai đoạn của chủ nghĩa cộng sản và phát triển lý luận của Lênin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nước phát triển chưa cao. Việc nghiên cứu, tìm hiểu về những vấn đề này giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc đề ra chủ trương đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam. Trong nội dung tiểu luận này, từ các tác phẩm của Lênin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tác giả luận giải về các thời kỳ và tính chất khó khăn, lâu dài của thời kỳ quá độ, đồng thời liên hệ với thực tiễn Việt Nam. Do trình độ còn có nhiều hạn chế, do đó không tránh khỏi sai sót, tác giả mong nhận được những đóng góp của các thầy cô để tiểu luận được hoàn thiện hơn. Tác giả xin chân thành cảm ơn

MỞ ĐẦU

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI là thể hiện trí tuệ của Đảng trên cơ sở tiếptục vận dụng và phát triển học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnhthực tiễn của Việt Nam Những nội dung trong Nghị quyết Đại hội XI của Đảngmột lần nữa khẳng định, cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh, học thuyết của chủ nghĩaMác - Lênin vẫn là nền tảng, là kim chỉ nam và là hệ tư tưởng của Đảng

Trung thành với học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh, Đảng luôn tìm tòi phát triển bổ sung hoàn thiện trong thực tiễn, nhất là lýluận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội làmột phạm trù cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng xã hội chủ nghĩa

Đó là sự thống nhất giữa luận điểm của Mác - Lênin về thời kỳ quá độ và hai giaiđoạn của chủ nghĩa cộng sản và phát triển lý luận của Lênin về thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội từ một nước phát triển chưa cao Việc nghiên cứu, tìm hiểu vềnhững vấn đề này giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc đề ra chủ trươngđường lối phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam Trong nội dungtiểu luận này, từ các tác phẩm của Lênin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tácgiả luận giải về các thời kỳ và tính chất khó khăn, lâu dài của thời kỳ quá độ, đồngthời liên hệ với thực tiễn Việt Nam

Do trình độ còn có nhiều hạn chế, do đó không tránh khỏi sai sót, tác giảmong nhận được những đóng góp của các thầy cô để tiểu luận được hoàn thiện hơn.Tác giả xin chân thành cảm ơn!

NỘI DUNGI-

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về thời kì quá độ lên chủ nghĩa

xã hội

Lý luận về hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác cho thấy sự biến đổi của các

xã hội là quá trình lịch sử tự nhiên Vận dụng lý luận đó vào phân tích xã hội tưbản, tìm ra các quy luật vận động của nó, C.Mác và Ph.Ăngghen đều cho rằng,phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa có tính chất lịch sử và xã hội tư bản tất yếu

bị thay thế bằng xã hội mới - xã hội cộng sản chủ nghĩa

Đồng thời C.Mác và Ph.Ănghghen cũng dự báo trên những nét lớn về nhữngđặc trưng cơ bản của xã hội mới, đó là: có lực lượng sản xuất xã hội cao; chế độ sởhữu xã hội về tư liệu sản xuất được xác lập, chế độ người bóc lột người bị thủ tiêu;sản xuất nhằm thỏa mãn nhu cầu của mọi thành viên trong xã hội, nền sản xuấtđược tiến hành theo một kế hoạch thống nhất trên phạm vi toàn xã hội, sự phânphối sản phẩm bình đẳng; sự đối lập giữa thành thị và nông thôn, giữa lao động trí

óc và chân tay bị xóa bỏ

Để xây dựng xã hội mới có những đặc trưng như trên cần phải qua hai giaiđoạn: giai đoạn thấp hay giai đoạn đầu và giai đoạn sau hay giai đoạn cao Sau nàyV.I.Lênin gọi giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội và giai đoạn sau là chủ nghĩa cộngsản C.Mác gọi giai đoạn đầu xã hội chủ nghĩa là thời kỳ quá độ chính trị lên giaiđoạn cao của xã hội cộng sản

Vận dụng học thuyết C.Mác vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ởLiên Xô trước đây, V.I.Lênin đã phát triển lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội

Nội dung cơ bản của lý luận đó là:

1) Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là tất yếu khách quan

 Bất cứ quốc gia nào đi lên chủ nghĩa xã hội đều phải trải qua, kể cả các nước

có nền kinh tế rất phát triển

Tất nhiên, đối với các nước có nền kinh tế phát triển, thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội có nhiều thuận lợi hơn, có thể diễn ra ngắn hơn so với các nước đi lênchủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa có nền kinh tế lạc hậu.

Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là thời kỳ cải biến cách mạng sâu sắc,triệt để, toàn diện từ xã hội cũ thành xã hội mới: chủ nghĩa xã hội Nó diễn ra từ khigiai cấp vô sản giành được chính quyền bắt tay vào xây dựng xã hội mới và kếtthúc khi xây dựng thành công những cơ sở của chủ nghĩa xã hội cả về lực lượngsản xuất, quan hệ sản xuất, cơ sở kinh tế và kiến trúc thượng tầng

Tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được quy định bởi đặcđiểm ra đời, phát triển của cách mạng vô sản và những đặc trưng kinh tế, xã hội củachủ nghĩa xã hội

2) Đặc điểm kinh tế cơ bản nhất của thời kỳ quá độ

 Sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần và tương ứng với nó có nhiều giaicấp, tầng lớp xã hội khác nhau nhưng vị trí, cơ cấu và tính chất của giai cấp trong

xã hội đã thay đỗi một cách sâu sắc

Sự tồn tại của cơ cấu kinh tế nhiều thành phần là khách quan và lâu dài, cólợi cho sự phát triển lực lượng sản xuất, tăng trưởng kinh tế Theo Lênin, mâuthuẫn của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xãhội  đã giành thắng lợi nhưng còn non yếu với chủ nghĩa tư bản đã bị đánh bạinhưng vẫn còn khả năng khôi phục Vì vậy, thời kỳ quá độ là thời kỳ diễn ra cuộcđấu tranh “ai thắng ai” giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản quyết liệt, quanh

co, khúc khuỷu và phức tạp

3) Khả năng quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa

Phân tích tính chất và đặc điểm của chủ nghĩa tư bản trong thới kỳ tự docạnh tranh, C.Mác và Ph.Ăngghen đã nêu ra khả năng quá độ lên chủ nghĩa cộngsản ở các nước lạc hậu khi cách mạng vô sản ở các nước Tây Âu giành được thắnglợi

Khi phân tích đặc điểm của chủ nghĩa tư bản trong thời kỳ độc quyền, pháttriển ra quy luật phát triển không đều về kinh tế và chính trị của chủ nghĩa tư bản,V.I.Lênin rút ra kết luận quan trọng về khả năng thắng lợi của chủ nghĩa xã hội ởmột số nước riêng lẻ chứ không thể thắng lợi cùng một lúc ở tất cả cả nước Khichủ nghĩa xã hội thắng lợi ở một nước, thì nhân loại bắt đầu bước vào thời đại mới

- thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Trong điều kiện

đó, các nước lạc hậu có thể quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủnghĩa Theo V.I.Lênin, điều kiện để một nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ quachế độ tư bản chủ nghĩa là:

Thứ nhất, điều kiện bên trong, có Đảng cộng sản lãnh đạo giành được chính

quyền và sử dụng chính quyền nhà nước công, nông, trí thức liên minh làm điềukiện tiên quyết để xây dựng chủ nghĩa xã hội

Thứ hai, điều kiện bên ngoài, có sự giúp đỡ của giai cấp vô sản của các nước

tiên tiến đã giành thắng lợi trong cách mạng vô sản

Các nước lạc hậu có khả năng quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tưbản chủ nghĩa nhưng không phải là quá độ trực tiếp, mà phải qua con đường giántiếp với một loạt những bước quá độ thích hợp, thông qua “chính sách kinh tế mới”.Chính sách kinh tế mới là con đường quá độ gián tiếp lên chủ nghĩa xã hội, được ápdụng ở Liên Xô từ mùa xụân 1921 thay cho “chính sách cộng sản thời chiến” được

áp dụng trong nhửng năm nội chiến và can thiệp vũ trang của chủ nghĩa đế quốc

Nội dung cơ bản của “chính sách kinh tế mới” bao gồm :

  - Dùng thuế lương thực thay cho trưng thu lương thực thừa trong chính sáchcộng sản thời chiến

  - Thiết lập quan hệ hàng hóa tiền tệ, phát triển thị trường, thương nghiệp thay cho “Chính sách cộng sản thời chiến”

  - Sử dụng nhiều thành phần kinh tế, các hình thức kinh tế quá độ, khuyếnkhích phát triển kinh tế cá thể, kinh tế tư bản tư nhân thay cho sự thủ tiêu kinhdoanh tư nhân trong “chính sách cộng sản thời chiến”, sử dụng củ nghĩa tư bản nhà

nước, chuyển các xí nghiệp nhà nước sang chế độ hạch toán kinh tế, chủ trươngphát triển qua hệ kinh tế với các nước phương Tây để tránh thủ vốn, kỹ thuật

“Chính sách kinh tế” mới có ý nghĩa to lớn Về thực tiễn, nhờ có chính sách

đó nước Nga Xôviết đã làm khôi phục nhanh chóng nền kinh tế sau chiến tranh,khắc phục được khủng hoảng kinh tế và chính trị Về lý luận, nó phát triển nhậnthức sâu sắc về chủ nghĩa xã hội, về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Như vậy có thể khẳng định, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là thời kỳ cảibiến cách mạng sâu sắc toàn bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm thực hiện sựchuyển biến từ xã hội cũ sang xã hội mới - xã hội chủ nghĩa

 Giai cấp công nhân và chính đảng của nó muốn xây dựng thành công chủ

nghĩa xã hội với tư cách là một chế độ ưu việt, tốt đẹp hơn chủ nghĩa tư bản thì tấtyếu phải trải qua thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Bởi vì:

- Chủ nghĩa xã hội với tư cách là một chế độ xã hội không thể ra đời tự pháttrong lòng chế độ tư bản chủ nghĩa hay các xã hội tiền tư bản chủ nghĩa Các xã hộitrước chỉ chuẩn bị những điều kiện vật chất để giai cấp công nhân thực hiện bướcquá độ lên chủ nghĩa xã hội, còn bản thân công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉđược thực hiện khi có cơ sở vật chất - kỹ thuật cũng như với kiến trúc thượng tầng

về chính trị, tư tưởng, văn hóa tương ứng

- Sau khi giành được chính quyền, giai cấp công nhân cũng không thể đem

áp dụng ngay tức khắc những nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa xã hội Bởi vì, nhữngnguyên tắc xây dựng và bản chất của chủ nghĩa xã hội khác với các xã hội trước;giai cấp thống trị cũ mới bị đánh bại về chính trị nhưng chưa bị tiêu diệt hoàn toàn;nhiều tàn dư của xã hội cũ còn in vết trong xã hội mới Do đó cần có thời gian đểtiến hành cải tạo những tàn dư của xã hội cũ, từng bước xây dựng các nhân tố mới.Trong bài “Chào mừng công nhân Hunggari”, V.I Lênin khẳng định: “mục đích

đó, người ta không thể đạt ngay tức khắc được, muốn thế, cần phải có một thời kỳquá độ khá lâu dài từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, vì cải tổ sản xuất làviệc khó khăn, vì cần có một thời gian mới thực hiện được những thay đổi căn bản

trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, và vì phải trải qua một cuộc đấu tranh quyết liệt,lâu dài mới có thể thắng được sức mạnh to lớn của thói quản lý theo kiểu tiểu tưsản và tư sản”.

Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội có hai kiểu: quá độ trực tiếp và quá độgián tiếp:

    * Quá độ trực tiếp từ các nước tư bản chủ nghĩa phát triển lên chủ nghĩa xãhội

    * Quá độ gián tiếp từ các nước tiền tư bản chủ nghĩa hay các nước tư bảntrung  bình lên chủ nghĩa xã hội

Ở nước ta từ khi bước vào thời kỳ đổi mới, những quan điểm kinh tế củaĐảng ta đã thể hiện sự nhận thức và vận dụng “chính sách kinh tế mới” củaV.I.Lênin phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của thời kỳ quá độ ở nước ta

II- Tính tất yếu của thời kì quá độ lên CNXH, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa ở Việt Nam

1 Thời kỳ quá độ

Thời kì quá độ là thời kỳ mà xã hội cũ chuyển sang một xã hội mới - xã hội

xã hội chủ nghĩa, về mặt kinh tế đây là thời kì bao gồm những mảng, những phần,những bộ phận của chủ nghĩa tư bản (CNTB) và chủ nghĩa xã hội (CNXH) xen kẽnhau, tác động nhau, lồng vào nhau Nghĩa đây là thời kỳ tồn tại nhiều hình thức sởhữu về tư liệu sản xuất Do đó tồn tại nhiều thành phần kinh tế, cả thành phần kinh

tế TBCN, thành phần kinh tế XHCN, thành phần kinh tế sản xuất hàng hóa nhỏ.Cùng tồn tại vừa hợp tác thống nhất với nhau nhưng vừa cạnh tranh gay gắt vớinhau

Thời kỳ quá độ này bắt đầu từ khi giai cấp vô sản giành lại chính quyền vàkết thúc khi xây dựng xong cơ bản cơ sở vật chất kĩ thuật của CNXH, cả về mặt lựclượng sản xuất lẫn quan hệ sản xuất cả cơ sở kinh tế lẫn kiến trúc thượng tầng cảtồn tại xã hội và ý thức xã hội

Trong thời kì quá độ này chia làm nhiều bước quá độ nhỏ, bao nhiêu bướctùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng bước Nhưng các bước càng lạc hậu đi lênCNXH thì thời kì quá độ càng kéo dài và càng chia làm nhiều bước quá độ nhỏ (hếtsức phức tạp và giằng co nhau).

2 Tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Là một yếu tố khách quan đối với mọi nước đi lên CNXH đây là do đặc điểmcủa sự ra đời phương thức vô sản cách mạng và đặc điểm của cuộc cách mạng vôsản quyết định (Cuộc cách mạng vô sản khác với các cuộc cách mạng khác là khigiành được cách mạng chỉ là bước đầu, chủ yếu là tham gia vào công cuộc xâydựng và đổi mới đất nước)

Quá độ lên CNXH ở Việt Nam là phù hợp với quy luật phát triển biện chứngcủa lịch sử Lênin đã chỉ rõ: “Tất cả các dân tộc đều sẽ đi lên CNXH Đó là điềukhông tránh khỏi Sự quá độ đó còn phù hợp với xu hướng chung của thời đại ngàynay - Thời đại mà nói chung chủ yếu là sự quá độ từ CNTB lên CNXH”

Nước ta quá độ lên CNXH không qua chế độ TBCN là sự lựa chọn có tínhlịch sử phù hợp với điều kiện Đặc điểm tính theo đất nước phù hợp với nguyệnvọng của nhân dân

Lịch sử đã chứng minh: Từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta đến năm

1930 các phong trào cứu nước của nhân dân ta theo ý thức hệ phong kiến, tiểu tưsản, tư sản đều bị thất bại Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã lãnh đạodân tộc ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác và đi đến thắng lợi hoàn toàn Sựkhảo nghiệm đó của lịch sử dân tộc đã khẳng định: Muốn cứu nước và giải phóngdân tộc thì chỉ có thể là con đường cách mạng vô sản

- Từ năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã giương cao ngọn cờ Độclập dân tộc và CNXH Dưới ngọn cờ ấy, Đảng đã đoàn kết được cả dân tộc, pháthuy cao độ truyền thống bất khuất của dân tộc, lãnh đạo nhân dân ta ròng rã suốtgần nửa thế kỷ đấu tranh giành độc lập thống nhất Tổ quốc

Cách mạng nước ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Đảng có cơ sở xãhội vững chắc trong nhân dân Đây là nhân tố bên trong quyết định con đường quá

độ lên CNXH ở nước ta

Các thế lực phản động tay sai cho đế quốc thực dân ở nước ta sai lầm vềđường lối, non kém về tổ chức Không có chỗ đứng trong nhân dân Do đó nhândân ta quyết không đi theo con đường của chúng

Như vậy: Điều kiện lịch sử và những tiền đề nói trên khẳng định quá độ lênCNXH ở nước ta là một tất yếu lịch sử, là sự lựa chọn duy nhất đúng Tuy nhiênmuốn có CNXH trở thành hiện thực Chúng ta còn phải trải qua nhiều gian nan thửthách Hiện nay CNXH hiện thực thế giới đang lâm vào khủng hoảng, tuy nhiênĐảng và nhân dân ta vẫn bình tĩnh, cân nhắc và khẳng định con đường CNXH đãchọn là duy nhất đúng đắn

3 Các loại hình quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Theo chủ nghĩa Mác - Lênin thì thời kỳ quá độ lên CNXH là một tất yếukhách quan đối với mọi nước đi lên CNXH nhưng do đặc điểm của các nước khácnhau thì cách thức, hình thức thời kỳ quá độ cũng khác nhau, đối với các nước đãtrải qua giai đoạn phát triển TBCN mà lên CNXH thì đây gọi là thời kỳ quá độ từCNTB lên CNXH Loại hình này phản ánh quy luật phát triển tuần tự của lịch sử

Còn đối với các nước kinh tế lạc hậu như Việt Nam thì cũng có thể quá độtiến thẳng lên CNXH không cần trải qua giai đoạn phát triển TBCN Đây gọi là quá

độ lên CNXH bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN Loại hình này phản ánh quy luậtphát triển nhảy vọt của TBCN

Song đối với loại hình này cần phải có đầy đủ những điều kiện khách quan

và chủ quan:

- Điều kiện khách quan: Là phải có sự giúp đỡ của giai cấp vô sản ở cácnước tiên tiến Xây dựng CNXH đặc biệt là sự giúp đỡ về vốn, công nghệ, kinhnghiệm quản lý

- Điều kiện chủ quan:

+ Giai cấp vô sản đó phải giành được chính quyền.

+ Phải có Đảng mácxít - lêninnít lãnh đạo

+ Phải xây dựng được khối đoàn kết liên minh công - nông vững chắc

4 Quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

a Ở Việt Nam lựa chọn con đường quá độ tiến thẳng lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN đó là con đường hợp lý, đúng đắn đối với Việt Nam Do những lý

do sau đây:

- Sự lựa chọn này phù hợp với xu thế của thời đại, phù hợp với nguyện vọngcủa đông đảo quần chúng nhân dân lao động ở nước ta, phù hợp với nhu cầu vươnlên làm chủ xã hội Vì chỉ có CNXH mới thực sự có một chế độ dân chủ công bằng,tiến bộ xã hội

- Nhân dân ta đã tiến hành hai cuộc kháng chiến chống đế quốc xâm lược(Pháp - Mĩ) tiêu tốn nhiều nguồn lực cả về vật chất và tinh thần Về thực chất haicuộc kháng chiến đó chính là chống TBCN Khi hòa bình chúng ta không thể quaylại phát triển nền kinh tế nước ta theo con đường TBCN hơn nữa nền kinh tế tư bản

từ khi ra đời đã thể hiện bản chất bóc lột

- Trên thế giới đã có nhiều nước phát triển theo con đường TBCN nhưng kếtquả chỉ có một số ít nước có nền kinh tế phát triển Còn lại theo nhận xét củaKissingger (một nhà tư bản tài chính) thì Châu Phi đói, Châu Á nghèo, Châu MĩLatinh nợ nần chồng chất

b Khả năng quá độ tiến thẳng lên CNXH bỏ qua TBCN

Việt Nam có khả năng tiến thẳng lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN vì chúng

ta có được những điều kiện khách quan và chủ quan của con đường quá độ tiếnthẳng lên CNXH mà bỏ qua chế độ TBCN mà Lênin đã đưa ra

- Điều kiện khách quan: Chúng ta quá độ đi lên CNXH trong điều kiện cuộccách mạng công nghiệp hiện đại trên thế giới đang phát triển hết sức mạnh mẽ làmcho lực lượng sản xuất mang tính quốc tế hóa ngày càng cao và sự phụ thuộc lẫnnhau giữa các quốc gia trong quá trình phát triển ngày càng lớn Do đó các nước

phải mở rộng kinh tế với bên ngoài đó là xu thế tất yếu của thời đại trong quá trình

đó cho phép chúng ta có thể tranh thủ tận dụng được những thế mạnh từ bên ngoài,đặc biệt là vốn, công nghệ tiên tiến hiện đại, kinh nghiệm quản lý, mở rộng thịtrường

- Điều kiện chủ quan:

+ Giai cấp vô sản đó phải giành được chính quyền

+ Phải có Đảng, Mácxít - Lêninnít lãnh đạo

+ Phải xây dựng được khối đoàn kết liên minh công - nông vững chắc

Kết luận: Chúng ta có khả năng tiến thẳng lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN

c Nhận thức về quá độ bỏ qua TBCN ở Việt Nam

Bỏ qua chế độ TBCN ở nước ta không phải là đốt cháy giai đoạn bỏ qua sựphát triển lực lượng sản xuất TBCN, không phải là xóa bỏ kinh tế tư nhân nhưtrước đây chúng ta đã thực hiện mà bỏ qua sự thống trị của quan hệ sản xuất TBCN

sự thống trị của kinh tế tư bản tư nhân, sự thống trị của kiến trúc thượng tầngTBCN trong nền kinh tế xã hội

- Bỏ qua ở đây về thực chất chính là rút ngắn một cách đáng kể quá trình đilên CNXH ở nước ta, đưa nền kinh tế nước ta tiến nhanh lên sản xuất lớn XHCN

- Bỏ qua ở đây là chúng ta phải biết tiếp thu, tranh thủ, tận dụng những thànhtựu của nhân loại dưới TBCN, đặc biệt là vốn, công nghệ hiện đại để phát triểnnhanh nền kinh tế trong nước

- Bỏ qua ở đây là chúng ta phải biết phát huy, khai thác có hiệu quả mọi tiềmnăng kinh tế trong nước để phát triển nhanh nền kinh tế Thông qua những hìnhthức tổ chức kinh tế, quá độ trung gian, thích hợp với mọi nguồn lực

d Những nhiệm vụ chủ yếu của thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam

- Phát triển nhanh mạnh lực lượng sản xuất, nhằm xây dựng cơ sở vật chất kĩthuật của CNXH, muốn vậy phải phát triển cả lực lượng sản xuất và sức lao độngđặc biệt là sức lao động (nhân tố con người) phải thực hiện Công nghiệp hóa

(CNH), hiện đại hóa (HĐH) nền kinh tế quốc dân, phải phát triển nhanh nền kinh tếhàng hóa nhiều thành phần ở nước ta.

- Xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất theo định hướng XHCN

- Kinh tế nhà nước thực hiện tốt vai trò chủ đạo

- Kinh tế hợp tác xã bao gồm hợp tác xã sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ côngnghiệp, dịch vụ Kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể trở thành nền tảng của nềnkinh tế quốc dân

- Kinh tế tư bản nhà nước dưới các hình thức khác nhau tồn tại phổ biến

- Kinh tế cá thể tiểu chủ

- Kinh tế tư bản chiếm tỷ trọng đáng kể

- Chủ động hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế

- Phát triển kinh tế, cải thiện đời sống của nhân dân, thực hiện tiến bộ côngbằng xã hội

- Đảng khẳng định lấy Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làmnền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động Xây dựng hệ thống chính trịXHCN

- Xây dựng nhà nước là của dân do dân và vì dân

- Mọi người sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật

- Phát triển nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

- Thực hiện dân chủ XHCN Phát huy khả năng sáng tạo, tính tích cực chủđộng của mọi cá nhân

5 Quá trình hình thành phát triển con đường đi lên CNXH

Vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin vềthời kỳ quá độ lên CNXH vào điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam, Đảng ta đã đề

ra mục tiêu tổng quát, phương hướng và bước đi thích hợp nhằm thực hiện sự quá

độ lên CNXH ở nước ta qua các Đại Hội và tập trung nhất trong “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ” do Đại hội VI thông qua và được cụ thể hóa

trong các Nghị quyết Trung ương khóa VI và khóa VII