Khóa Luận Tốt Nghiệp Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Mee Group

Trước một số thực trạng về hoạt động kinh doanh của công ty, nhận thấy công ty hiện tại chưa xây dựng bộ văn hóa kinh doanh trong doanh nghiệp, điều nay phần nào đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của công ty. Vì vậy, em lựa chọn đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty MEE Group” để làm khóa luận tốt nghiệp.

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

CỦA CÔNG TY MEE GROUP

Lớp: K54A3

Mã sinh viên: 18D100129

Hà Nội, Năm 2021

TÓM LƯỢC

Công ty TNHH Mee Group đã có thời gian hoạt động hơn 4 năm trong lĩnh vực dược mỹ phẩm trên địa bàn Hà Nội - nơi được đánh giá là thị trường năng động, tiềm năng Qua thời gian thực tập tại công ty, em đã có cơ hội được học hỏi, nắm bắt tình hình hoạt động, kinh doanh của công ty cũng như trải nhiệm văn hóa và môi trường làm việc tại công ty Trước một số thực trạng về hoạt động kinh doanh của công ty, nhận thấy công ty hiện tại chưa xây dựng bộ văn hóa kinh doanh trong doanh nghiệp, điều nay phần nào đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của công ty Vì

vậy, em lựa chọn đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty MEE Group”

để làm khóa luận tốt nghiệp

Sau khi hoàn thành quá trình nghiên cứu, hoàn thành khóa luận,em đã nắm được

cơ bản tầm quan trọng của việc phát triển văn hóa doanh nghiệp của các doanh nghiệp nói chung và của Công ty TNHH Mee Group nói riêng Dựa trên tình hình thực tế của công ty, cùng với những lý thuyết chuyên môn, chuyên ngành đã học và sự hướng dẫn của Giảng viên, kết quả đạt được của bài khoá luận gồm:

Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp Bao gồm: các

khái niệm, các yếu tố cấu thành, các công cụ đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng phát triển văn hóa của doanh nghiệp

Thứ hai, sử dụng các phương pháp nghiên cứu để phân tích và đánh giá thực

trạng văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Mee Group , đưa ra những thành tựu đạt được, những hạn chế và nguyên nhân

Thứ ba, dựa trên cơ sở lý luận đã được hệ thống cùng với những đánh giá khách

quan về thực trạng của Công ty TNHH Mee Group, đề xuất và kiến nghị để nâng cao

và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty

Các kết quả trên đảm bảo tính khoa học, khách quan và trung thực

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian thực tập và làm khóa luận tốt nghiệp với đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Mee Group” em đã nhận được rất nhiều sự tận tình giúp đỡ

Trước tiên, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Phạm Trung Tiến đã tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện giúp đỡ em trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài khóa luận này Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Quản trị kinh doanh trường Đại học Thương Mại đã tận tình truyền đạt kiến thức, dạy bảo để

em có thể hoàn thành khóa luận

Đặc biệt, em xin cảm ơn các cán bộ quản lý, nhân viên làm việc tại Công ty TNHH Mee Group đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em trong thời gian thực tập và nghiên cứu tại quý cơ quan

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài khóa luận tốt nghiệp,vì vẫn còn thiếu kinh nghiệm thực tế, thời gian có hạn nên em không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong các thầy, cô giáo có những ý kiến đóng góp để đề tài được hoàn thiện và đạt kết quả tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 24 tháng 12 năm 2021

Sinh viên thục hiện

Chúc Đại Dương

MỤC LỤC

TÓM LƯỢC i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG BIỂU SƠ ĐỒ v

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài 2

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Kết cấu đề tài 6

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 7

1.1 Một số khái niệm cơ bản 7

1.1.1 Khái niệm về văn hóa 7

1.1.2 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp 8

1.1.3 Vai trò của văn hoá doanh nghiệp 9

1.2 Các nội dung lý luận về văn hoá doanh nghiệp 11

1.2.1 Đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp 11

1.2.2 Cấu trúc giá trị của văn hoá doanh nghiệp 12

1.2.3 Các mô hình văn hoá doanh nghiệp 13

1.2.4 Tác động của VHDN đến sự phát triển của doanh nghiệp 14

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng văn hoá doanh nghiệp 16

1.4 Các công cụ đánh giá văn hoá doanh nghiệp 17

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 19

2.1 Giới thiệu khái quát về doanh nghiệp 19

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp 19

2.1.2 Lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp 19

2.1.3 Cơ cấu tổ chức 20

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong giai đoạn từ năm 2018-2020 21

2.2 Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại MEE Group 22

2.2.1: Các nhân tố cấu thành nên văn hóa Công ty TNHH MEE Group 22 2.2.2 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường tới việc phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH MEE Group 25 2.2.3: Thực trạng công ty Error! Bookmark not defined

2.3: Kết luận về thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH MEE Group 33

2.3.1: Những thành tựu đã đạt được 33 2.3.1: Những mặt hạn chế 35

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY MEE GROUP 38 3.1 Phương hướng hoạt động của Công ty MEE Group từ nay đến năm 2025 38 3.2: Quan điểm giải quyết vấn đề phát triển văn hóa doanh nghiệp tại MEE Group 40 3.3: Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp của MEE Group 40

DANH MỤC BẢNG BIỂU SƠ ĐỒ

Bảng 2.1.4: Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH MEE Group 21

Hình 1.1: Sơ đồ các cấp độ giá trị văn hoá doanh nghiệp 12Hình 1.2: Ví dụ minh hoạ bộ thang đo CHMA 18Hình 2.1: Sơ đồ Cơ cấu tổ chức của công ty TNHH Mee Group ( Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự) 20

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Toàn cầu hóa và xu thế hội nhập được nhận thức là xu thế phát triển của toàn thế giới hiện nay và mọi tổ chức muốn phát triền một cách bền vững đều hướng tới xu thế này Trong thời đại mà hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay buộc các quốc gia nói chung và các doanh nghiệp nói riêng phải tìm cho mình cách thức hội nhập đảm bảo đúng đắn hiệu quả Đã có rất nhiều các cuốn sách, cuộc nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng một trong những những yếu tổ hàng đầu giúp thúc đẩy sự hội nhập và tạo ra sự thành công của doanh nghiệp chính là văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ những giá trị tinh thần mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình sản xuất kinh doanh, tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của nhân viên cũng như sự phát triển của doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp đều có những nét dị biết khác nhau về nhân lực, cơ cấu tổ chức, quan điểm, mục tiêu, tiềm lực tài chính, ngành nghề lĩnh vực kinh doanh,… Những nét riêng nét đặc biệt đó tạo cho doanh nghiệp một văn hóa riêng, giúp phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác Việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sẽ giúp tác động đến sự thành công trong kinh doanh, đôi khi quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

Việt Nam hiện nay, khái niệm về văn hóa doanh nghiệp đã không còn mới mẻ và dần nhận được rất nhiều sự quan tâm từ các tổ chức, doanh nghiệp Tuy nhiên sự nhận thức về văn hóa doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thật sự nhất quán và đúng đắn, chưa thấy được vai trò và tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp nên nhiều doanh nghiệp vẫn còn coi nhẹ việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp Các doanh nghiệp đa phần vẫn là các doanh nghiệp nhỏ và vừa hạn chế nhiều ở nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực có trình độ, công nghệ- cơ sở vật chán còn nghèo nàn chưa theo kịp thời đại, đặc biệt là tâm lý kinh doanh theo kiểu chộp- giật dẫn tới công tác xây dựng, tổ chức, kiểm soát và phát triển văn hóa doanh nghiệp ở các công ty còn nhiều hạn chế Nhưng thuận theo quy luật kinh tế, dòng vận động của thị trường, để tồn tài và phát triển buộc doanh nghiệp phải có một nền tàng văn hóa doanh nghiệp bền vững, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo lên sự thành công cho doanh nghiệp

Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề này, trong quá trình thực tập, khảo sát và tìm hiểu cá nhân em nhận thấy Công ty MEE Group hiện chưa có bộ văn hóa doanh nghiệp hoàn chỉnh Điều này chắc chắn sẽ ảnh hướng đến sự phát triển của công ty

trong tương lai, chính vì vậy em đã lựa chọn đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp

của Công ty MEE Group” làm đề tài nghiên của mình

Đôi nét về Công ty TNHH MEE Group:

Tên công ty: Công ty TNHH Mee Group

Tên giao dịch:

Mã số kinh doanh: 0107778949 Ngày cấp: 28/03/2017

Người đại diện : Bà: Nguyễn Thị Chà My Chức vụ: Tổng Giám đốc Trụ sở chính : Số 33, lôTT03, ngõ 4, phố Hàm Nghi, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Thời gian đầu, công ty tập trung vào mảng bán đại lý, phân phối hệ thống, vào đầu năm 2021, công ty mới đẩy mạnh vào mảng bán lẻ Sự thành công của công ty được thể hiện bởi sự tin tưởng của khách hàng qua các đánh giá, trải nhiệm sản phẩm

mà khách hàng ghi lại trên các trang thương mại điện tử và cả qua những phản hồi trực tiếp với công ty

Hi vọng một sẽ góp một phần nào đó trong việc tìm kiếm giải pháp và khắc phục vấn đề này để giúp MEE Group phát triển hơn nữa trong tương lai

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài

Trong quá trình thực tập và hoàn thiện đề tài “ Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty MEE Group” em có tham khảo một số đề tại khóa luận bao gồm :

- Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH

Kim May Organ Việt Nam”- tác giả:Trần Lê Hoàng Luận văn này cung cấp khá đầy

đủ lý luận về sự phát triển các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình, chỉ ra biểu hiện

của các giá trị điển hình cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp Luận văn đưa ra một số cách giải quyết như: Nâng cao nhận thức về văn hóa doanh nghiệp, giá trị văn hóa điển hình và vai trò của việc phát triển các giá trị văn hóa điển hình với doanh nghiệp; Hoàn thiện quy trình để phát triển các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình; Cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho việc xây dựng và phát triển các giá trị văn hóa doanh nghiệp điển hình trong công ty; Nên tập trung đầu tư, phát triển vào một số giá trị văn hóa điển hình của doanh nghiệp như: Văn hóa ứng xử, thương hiệu, các lễ nghi

và hoạt động tập thể, các giá trị cố lõi của doanh nghiệp

- Luận văn: “Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH giải phám phần

mềm CMC” – Tác giả: Dương Việt Dũng Luận văn chỉ ra 5 mặt tồn tại cần khắc phục

của công ty như: Do công ty mới thành lập chưa có nhiều sự đầu tư về thời gian và tiền bạc vào xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp; Một số thành viên còn làm việc cầm chừng, ngại phấn đấu gây ảnh hưởng tới không khí làm việc chung; Văn hóa ứng

xử, hành vi giao tiếp của một số nhân viên còn nhiều yếu kém, công tác truyền đạt thông tin giữa các phòng ban còn kém; Sự đầu tư cơ sở vật chất kĩ thuật cho quá trình xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp chưa đồng bộ; Quá trình xây dựng và

phát triển văn hóa doanh nghiệp chưa thực sự đồng bộ và toàn diện

Phát triển văn hóa doanh nghiệp là một vấn đề mới nhưng nhận được rất nhiều nhà quản trị quan tâm, nghiên cứu Hiện nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến đề tài này Các công trình nghiên cứu tương đối kỹ lưỡng giúp nhận thức rõ được thực trạng việc phát triển văn hóa doanh nghiệp tại các doanh nghiệp đó, cũng như đã tìm ra giải pháp giải quyết của vấn đề nhằm giải quyết và khắc phục bộ văn hóa trong doanh nghiệp

Hiện tại, đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mee

Group” là đề tài mới chưa được nghiên cứu Do vậy việc nghiên cứu đề tài này rất có

ý nghĩa đối với doanh nghiệp

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu:

Trên cơ sở hệ thống hóa những lý luận về văn hóa doanh nghiệp và nghiên cứu tìm hiểu công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mee Group

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Thứ nhất, nghiên cứu một số lý thuyết về văn hóa doanh nghiệp trên nhiều khía

canh, nhiều góc độ khác nhau, làm rõ khái niệm về văn hóa doanh nghiệp một cách hệ thống, các vai trò và giá trị của văn hóa doanh nghiệp đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như sự tồn tại và phát triển của Công ty

Thứ hai, đánh giá thực trạng công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công

ty các mặt như: các vấn đề còn tồn tại, những mặt mạnh, mặt yếu thông qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu, điều tra, khảo sát, phân tích, tổng hợp

Thứ ba, đề xuất các giải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty

TNHH MEE Group

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mee Group

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về không gian: Khóa luận nghiên đề tài phát triển văn hóa doanh nghiệp

tại Công ty TNHH MEE Group

Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu quá trình phát triển văn hóa doanh nghiệp tại

Công ty TNHH MEE Group trong 3 năm từ năm 2018-2021

Phạm vi về nội dung nghiên cứu: Đề tại nghiên cứu lý luận về văn hóa, văn hóa

kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, thực trạng công tác phát triển văn hóa doanh nghiệp và các giải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Mee Group

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu do người khác thu thập, sử dụng cho các mục đích có thể là khác với mục đích nghiên cứu của chúng ta Dữ liệu thứ cấp có thể là dữ liệu chưa xử lý (còn gọi là dữ liệu thô) hoặc dữ liệu đã xử lý Dữ liệu thứ cấp không phải

do người nghiên cứu trực tiếp thu thập Nhằm mục đích điều tra, nghiên cứu cho việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện đề tài em tiến hành thu thập các thông tin từ:

Nguồn nội bộ: thu thập thông tin nhưng hoạt động, sự kiện, bài viết của công ty

liên quan đên văn hóa và các chương trình thường niên của MEE Group

Nguồn bên ngoài: Luận văn, khóa luận; Các phương tiện truyền thông, sách, tạp

chí học thuật chuyên ngành…

Phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp

Tiến hành xử lý những dữ liệu thứ cấp bằng : Phương pháp phân tích thống kê và Phương pháp so sánh

Phương pháp phân tích thống kê là phương pháp thống kê các dữ liệu thứ cấp thu

thập được và tiến hành phân tích, đưa ra các nhận định cụ thể nhất về xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH MEE Group trong thời gian qua

Phương pháp so sánh là phương pháp sử dụng các thông tin sơ cấp và thông tin

thứ cấp đã thu thập được so sánh chúng với nhau để từ đó rút ra các kết luận thông qua chênh lệch của các số liệu, thông tin Dựa vào những chênh lệch này để đánh giá các thông tin và đưa ra các nhận định về việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp

của Công ty TNHH MEE Group trong thời gian tới

5.2 Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu sơ cấp

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Dữ liệu sơ cấp là dữ liệu không có sẵn, chưa qua xử lý Để thu thập được dữ liệu

sơ cấp của công ty, thực hiện phương pháp phỏng vấn chuyên gia

Phỏng vấn chuyên gia

Đối tượng: ban lãnh đạo

Bà Nguyễn Thị Chà My – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Mee Group

Ông Nguyễn Trung Sơn – Phó giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Mee Group Ông Nguyễn Tất Xuân Cường - Trưởng phòng Marketing Công ty TNHH Mee Group

- Thời gian phỏng vấn: 9h – 10h ngày 18 /11/2021

- Địa điểm phỏng vấn: Công ty TNHH Mee Group - Nhà số 2A, 5, khu nhà ở Tổng công ty vật tư nông nghiệp,đường, Phường Dịch Vọng Hậu, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Nội dung phỏng vấn: Phỏng vấn chuyên sâu về tình hình kinh doanh hiện tại của công ty Xoay quanh các câu hỏi liên quan đến thực trạng phát triển văn hóa kinh doanh tại doanh nghiệp? Những vấn đề mà công ty đang gặp phải trong quá trình phát

triển văn hóa doanh nghiêp? Nhận định về tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp tại MEE Group? Định hướng trong tương lai về phát triển văn hóa doanh nghiệp?

- Cách thức tiến hành: Hẹn lịch phỏng vấn với các chuyên gia vào 9h – 10h ngày 18/11/2021 với cả 3 chuyên gia tại phòng họp của công ty Tiến hành phỏng vấn cả 2 chuyên gia với nội dung các câu hỏi được đính kèm tại phụ lục , đồng thời tiến hành ghi chép các ý chính các câu trả lời của 3 chuyên gia

Mục đích: Cuộc điều tra phỏng vấn là thu thập thông tin có liên quan đến năng lực cạnh tranh của công ty từ đó đưa ra được những giải pháp nhằm khắc phục những vấn đề còn tồn tại cũng như phát phát trienr văn hóa doanh nghiệp tại công ty

Đối tượng: Ban lãnh đạo, cán bộ cấp cao của công ty

5.2.2 Phương pháp phân tích dữ liệu sơ cấp

Phương pháp tổng hợp: Căn cứ vào các kết quả thu thập được từ phỏng vấn, tiến

hành tổng hợp kết quả điều tra, đưa vào khóa luận

6 Kết cấu đề tài

Ngoài danh mục bảng biểu, sơ đồ hình vẽ, danh mục tài liệu tham khảo, Kết cấu chính đề tài khóa luận gồm 3 chương:

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Mee Group

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị để phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Công ty TNHH Mee Group

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm về văn hóa

Văn hoá gắn liền với sự ra đời loài người, văn hoá bắt đầu khi xã hội loài người bắt đầu Trải qua quá trình phát triển của nhân loại, khái niệm văn hoá càng được bổ sung thêm những nội dung mới Bản chất văn hoá rất phức tạp, rộng lớn và đa dạng, tuỳ theo cách tiếp cận khác nhau mà có những khái niệm khác nhau về văn hoá Ngay

từ năm 1952, hai nhà nhân loại học Mỹ là Alfred Kroeber và Clyde Kluckhohn đã từng thống kê có tới 164 định nghĩa khác nhau về văn hóa trong các công trình nổi tiếng thế giới Văn hóa được đề cập đến trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu như dân tộc học, nhân loại học, dân gian học, địa văn hóa học, văn hóa học, xã hội học, và trong mỗi lĩnh vực nghiên cứu đó định nghĩa về văn hóa cũng khác nhau

Theo tiếp cận về quan niệm và cách hiểu:

- Hiểu theo nghĩa hẹp: Văn hoá được giới hạn theo chiều sâu, chiều rộng, thời gian, không gian và chủ thể Theo chiều sâu, văn hoá được hiểu là những giá trị tinh hoa mang giá trị tinh thần (nếp sống văn hoá, văn hoá nghệ thuật,…) Theo chiều rộng, văn hoá được dùng để chỉ theo các lĩnh vực (văn hoá ẩm thực, văn hoá kinh doanh,…)

- Hiểu theo nghĩa rộng: Khái niệm văn hoá được cho là đầu tiên được đưa ra vào

năm 1874, trong công trình Văn hoá nguyên thuỷ, nhà nhân chủng học Tylor đưa ra định nghĩa: “ Văn hóa doanh nghiệp là một tổng thể phức tạp bao gồm các kiến thức,

tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật lệ, phong tục và toàn bộ những kỹ năng, thói quen mà con người đạt được với tư cách là thành viên của một xã hội”

- Vào năm 1943, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra định nghĩa: “Vì lẽ sinh tồn cũng như vì mục đích cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn hoá, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương tiện, phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời sống và đòi hỏi của sinh tồn” Theo khái niệm

của Chủ tịch Hồ Chí Minh văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những gì do con người sáng tạo ra và phát minh ra

Theo định nghĩa về văn hoá của UNESCO: “Văn hoá là tổng thể sống động các

hoạt động sáng tạo của các cá nhân và các cộng đồng trong quá khứ, hiện tại, qua các thế kỷ hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống

và cách thể hiện, đó là những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc.” Theo

định nghĩa của UNESCO, ta thấy văn hoá gồm tất cả những gì con người kiến tạo nên, văn hoá chính là nét khác biệt về chất và tinh thần giữa các dân tộc

Theo giáo sư Trần Ngọc Thêm: “ Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật

chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”

Thông qua các quan điểm về văn hóa, có thể tổng hợp và khái quát lại như sau: Văn hóa được coi là các giá trị về vật chất và tinh thân được con người sáng tạo ra trong quá trình lao động, thông qua sự chi phối của môi trường xung quanh và tính cách Văn hóa được hình thành và ảnh hưởng tới tình cảm, suy nghĩ và hành vi của con người

1.1.2 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp

Giống như khái niệm văn hoá, khái niệm văn hoá doanh nghiệp cũng rất đa dạng, phong phú và phức tạp Hiện nay văn hóa doanh nghiệp được tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, từ đó xuất hiện nhiều khái niệm khác nhau, thông qua việc tìm hiểu các khái niệm này ta có thể hiểu về văn hóa doanh nghiệp một cách toàn diện nhất:

Một khái niệm về văn hoá doanh nghiệp được chấp nhận rộng rãi trên thế giới là

của nhà nghiên cứu E Schein, 2010 đưa ra: “Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các

quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh” Theo khái niệm

này, những đặc điểm và thành tố cấu thành lên văn hóa doanh nghiệp đã được nêu ra tương đối đầy đủ, tuy nhiên văn hóa doanh nghiệp là tất cả các giá trị văn hóa được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nên khái niệm này vẫn chưa đề cập đầy đủ đến khía cạnh này

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO): “Văn hóa doanh nghiệp là sự trộn lẫn

đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử

và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết”

Theo Đỗ Thị Phi Hoài: "Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống các ý nghĩa, giá

trị, niềm tin chủ đạo, cách nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên

trong doanh nghiệp cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của từng thành viên trong hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó"

Mặc dù có rất nhiều khái niệm khác nhau về văn hóa doanh nghiệp nhưng thông qua một số cách hiểu trên ta có thể rút ra một khái niệm khái quát về văn hóa doanh nghiệp như sau:

“ Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn hóa được gây dựng nên trong

suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp; Là một hệ thống những ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên trong doanh nghiệp đồng thuận áp dụng theo và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng tới tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của các thành viên”

1.1.3 Vai trò của văn hoá doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò và vị trí quan trọng trong sự phát triển của mỗi doanh nghiệp Trong bất kỳ doanh nghiệp nào để có thể đạt được những bước tiến bền vững và phát triển lâu dài cũng đều cần có vắn hóa doanh nghiệp

• Văn hoá doanh nghiệp là nền tảng cho sự phát triển của doanh nghiệp

Văn hoá doanh nghiệp là động lực, mục tiêu phát triển của doanh nghiệp Trong tất cả mọi mặt đời sống xã hội, văn hoá là yếu tố then chốt quyết định hành vi, ứng xử, nhận thức của một người Trong doanh nghiệp cũng vậy, một doanh nghiệp có văn hoá doanh nghiệp mạnh sẽ điều khiển hành vi, suy nghĩ của các thành viên theo hướng tích cực, đặc biệt tạo động lực làm việc cống hiến mạnh mẽ cho doanh nghiệp Chính vì vậy, văn hoá doanh nghiệp mạnh là một mục tiêu phát triển quan trọng của các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trên thị trường

Văn hoá doanh nghiệp tạo ra sự gắn kết giữa các thành viên trong doanh nghiệp Doanh nghiệp là một tập hợp các cá nhân riêng lẻ mang nhiều đặc điểm riêng biệt, mong muốn, mục đích, thói quen, nhận thức,… của mỗi thành viên là khác nhau Vậy

để có thể chung hoà những đặc điểm khác nhau của từng thành viên để họ cùng hướng

về một mục tiêu chung của doanh nghiệp thì cần phải có một đặc điểm chung giằng buộc tự nguyện, thoải mái các thành viên thành một khối thống nhất, đó chính là văn hoá doanh nghiệp Văn hoá doanh nghiệp bản thân là những giá trị, quan niệm, nhận thức của doanh nghiệp được các thành viên chấp nhận, chia sẻ và tích luỹ theo thời gian để hình thành nên văn hoá hoanh nghiệp Chính vì vậy, văn hoá doanh nghiệp

mạnh là văn hoá tạo ra được sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên trong doanh nghiệp Và khi đó, các thành viên sẽ hợp tác, hỗ trợ lần nhau để hoàn thành mục tiêu chung của tổ chức

• Văn hoá doanh nghiệp hỗ trợ quá trình hoạch định các quyết định

Văn hoá doanh nghiệp điều khiển hành vi của các thành viên trong doanh nghiệp theo hướng những quan điểm, giá trị, nhận thức đã được chấp nhận, chia sẽ, chọn lọc

và tích luỹ qua thời gian Vì vậy, trong công tác hoạch định cần phải quan tâm, chú ý đến các vấn đề văn hoá doanh nghiệp, giúp góp phần đưa ra các quyết định đúng đắn, phù hợp với các giá trị văn hoá đã được thiết lập Bởi vì, các giá trị văn hoá thường rất khó thể thay đổi, vì văn hoá là kết quả của cả quá trình dài tích luỹ, ăn sâu vào nhận thức con người, việc thay đổi điều đó là rất khó khăn Hơn nữa, văn hoá doanh nghiệp

là tiểu văn hoá của nền văn hoá xã hội, văn hoá doanh nghiệp phải phù hợp với văn hoá xã hội, nếu không sẽ bị đào thải khỏi xã hội Như vậy, việc thay đổi văn hoá trong một sớm một chiều là không khả thi mà cần cả quá trình dài hạn mang tính cách mạng

• Văn hoá doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Con người là chủ thể của mọi hoạt động trong doanh nghiệp, vì vậy con người quyết định mọi thứ của doanh nghiệp như: công nghệ, quy trình sản xuất, vốn, thương hiệu, uy tín, trí tuệ, khả năng thích ứng,… tất cả những thứ này đều góp phần tạo thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, và qua đó doanh nghiệp tồn tại và phát triển Trong khi đó, con người là đối tượng tác động của văn hoá, văn hoá quyết định hành

vi của con người Trong doanh nghiệp có văn hoá mạnh, lợi ích của các thành viên hoà hợp với lợi ích của công ty, họ có động lực làm việc to lớn, họ công hiến tận lực làm việc, nâng cao năng suất lao động, sáng tạo, cải tiến khoa học kỹ thuậ, họ làm mọi thứ

vì phát triển doanh nghiệp Như vậy, văn hoá doanh nghiệp mạnh là con người doanh nghiệp mạnh, nghĩa là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng trở nên mạnh mẽ

Văn hóa doanh nghiệp tạo ra sức hút cho doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp là hình ảnh phản ánh chân thực nhất về một doanh nghiệp, qua văn hóa doanh nghiệp ta có thể cảm nhận hoạt động của doanh nghiệp đó mạnh hay yếu, là sự khác biết mà doanh nghiệp khác không có Thông qua hình ảnh về một môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, đội ngũ nhân viên nhiệt huyết tận tâm sẽ giúp thu hút nguồn nhân lực và các đối tác tiềm năng đến với doanh nghiệp Hay đối với khách hàng thì chính thái độ phục vụ ân cần, chu đáo, nhiệt tình và sáng tạo sẽ

đem lại cho khách hàng cảm giác hài lòng và hứa hẹn sợ quay lại lần sau Chính vì vậy, doanh nghiệp muốn có được nhiều khách hàng trung thành, các hợp đồng kinh tế,

cơ hội liên doanh liên kết đối với các đối tác tốt hay không thì cẩn phải có một môi trường văn hóa doanh nghiệp tốt mới có thể tạo được lòng tin với khách hàng và các đối tác kinh doanh

1.2 Các nội dung lý luận về văn hoá doanh nghiệp

1.2.1 Đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp

(1) Văn hóa doanh nghiệp liên quan đến nhận thức Các cá nhân trong tổ chức cảm nhận được văn hoá doanh nghiệp thông qua tất cả mọi thứ thuộc về doanh nghiệp Những yếu tố đó được thể hiện thông qua những biểu hiện khác nhau: Có những thứ là biểu hiện bên ngoài rất dễ dàng cảm nhận, nhưng có những thứ là giá trị nền tảng ẩn sâu bên trong phải trải qua quá trình mới có thể cảm nhận được Dần dần qua thời gian tất cả những thứ đó hình thành trong các thành viên những nhận thức về văn hoá doanh nghiệp

(2) Văn hóa doanh nghiệp có tính thực chứng Văn hóa doanh nghiệp đề cập đến cách thức các thành viên nhận thức về tổ chức, có nghĩa là chúng mô tả chứ không đánh giá hệ thống các ý nghĩa và giá trị của tổ chức” Một doanh nghiệp tốt sẽ đi kèm với một văn hóa tốt, điều đó sẽ được thể hiện thông qua tinh thân làm việc, hiệu suất làm việc của nhân viên hoặc thậm chí được thể hiện chính những nhân viên bên trong doanh nghiệp đó

(3) Văn hóa doanh nghiệp có đặc điểm thống nhất hành vi giao tiếp, ứng xử của tất cả mọi người trong cùng một tổ chức Chính sự thống nhất được hành vi ứng xử của mọi người đối với mọi hoạt động bên trong và ngoài doanh nghiệp đã đem lại hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp

(4) Văn hóa doanh nghiệp có tính cá biệt Mỗi doanh nghiệp có những đặc điểm kinh doanh, điều kiện hoạt động, quy mô, mục tiêu khác nhau và được điều hành bởi đội ngũ có quan điểm, nhận thức, giá trị, niềm tin và triết lý kinh doanh khác nhau Nhờ vậy, văn hoá doanh nghiệp tạo ra điểm thù, bản sắc riêng biệt của mỗi doanh nghiệp, giúp phân biệt doanh nghiệp này và doanh nghiệp khác Từ đó, không có một chuẩn mực nào để đánh giá văn hoá doanh nghiệp này là đúng hay sai, mà chỉ có văn hoá doanh nghiệp phù hợp hay không

(5) Văn hóa doanh nghiệp không phải có được trong ngày một ngày hai mà là qua cả một quá trình xây dựng và tích luỹ, quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp không có điểm đầu và điểm cuối mà văn hóa doanh nghiệp phải được xây dựng trải qua một thời gian dài biến đổi, cải tiến, chắt lọc và tích luỹ để phù hợp với xu hướng của môi trường kinh doanh

1.2.2 Cấu trúc giá trị của văn hoá doanh nghiệp

Theo Edgar H.Shein, văn hoá doanh nghiệp có thể chia thành 2 cấp độ khác nhau được minh hoạ qua hình 1 sau:

Hình 1.1: Sơ đồ các cấp độ giá trị văn hoá doanh nghiệp

Nguồn: …

• Cấp độ thứ nhất: Các quá trình và cấu trúc hữu hình Đó là những biểu trưng trực quan giúp con người dễ dàng nhìn, nghe và sờ thấy các giá trị, triết lý cần được tôn trọng, bao gồm: Kiến trúc, công nghệ, sản phẩm, Cơ cấu tổ chức, hình ảnh, logo, biểu tượng, khẩu hiện, ngôn ngữ, trang phục, câu chuyện, mẫu mã sản phẩm, thái độ ứng xử, các văn bản quy định… Đây là cấp độ văn hoá dễ nhận biết nhất, dễ cảm nhận nhất, có thể thấy ngay trong lần tiếp xúc đầu tiên Cấp độ văn hoá này dễ thay đổi và thệ hiện không đầy đủ và sâu sắc văn hoá doanh nghiệp, thậm chí có quan điểm cho rằng cấp độ này chỉ phản ánh khoảng 13%-20% giá trị văn hoá doanh nghiệp

• Cấp độ thứ hai: Những giá trị được tuyên bố và quan niệm chung (1) Những giá trị được tuyên bố, bao gồm: Chiến lược, mục tiêu, chiến lý, tầm nhìn, sứ mệnh, giá

Những quá trình

và cấu trúc

Những giá trị được chấp nhận

Những giá trị nền tảng

- Các quy định, nguyên tác, điều lệ,…

- Những quan niệm chung: Tình cảm, quan niệm, niềm tin, suy nghĩ mang tính vô thức, mặc nhiên được công nhận

trị cốt lõi, Đây là kim chỉ nam cho hoạt động của toàn bộ thành viên trong doanh nghiệp và được công bố rộng rãi ra công chúng để mọi thành viên thực hiện, chia sẽ và xây dựng Chúng thực hiện chức năng hướng dẫn cho các nhân viên trong doanh nghiệp cách thức đối phó với các tình huống cơ bản và rèn luyện cách ứng xử cho các nhân viên mới (2) Những giá trị nền tảng (quan niệm chung) bao gồm: Niềm tin, nhận thức, suy nghĩ, tình cảm có tính vô thức, mặc nhiên được công nhận trong doanh nghiệp Đây là những quan niệm chung tồn tại lâu dài, ăn sâu bám rễ vào tâm trí và điều khiển hành vi của tất cả các thành viên Để hình thành được các quan niệm chung này, doanh nghiệp phải trả qua quá trình hoạt động lâu dài, trải qua sự va chạm và xử

lý các tình huống thực tiễn, tích luỹ kinh nghiệm Chính vì vậy rất khó bị thay đổi Khi doanh nghiệp đã hình thành cho mình được quan niệm chung, tức là các thành viên trong doanh nghiệp cùng nhau chia sẻ và hành động theo quan niệm chung đó, họ rất khó chấp nhận những hành vi đi ước lại với quan niệm chung

1.2.3 Các mô hình văn hoá doanh nghiệp

Văn hoá và văn hoá doanh nghiệp là một phạm trù rất phức tạp, đa dạng và biến đổi liên tục Có rất nhiều các mô hình văn hoá doanh nghiệp được sáng tạo ra phù hợp với từng thời đại và tuỳ thuộc vào góc phân tích khác nhau Ở bài nghiên cứu này, ta

sử dụng mô hình của hai Giáo sư Đại học Michigan là Kim Cameron và Robert Quinn

Mô hình này được nhiều chuyên gia đánh giá là khá cơ bản nhưng khái quát đầy đủ đặc điểm chung của các doanh nghiệp hiện nay

Mô hình này gồm 4 loại hình văn hoá doanh nghiệp:

(1) Văn hoá gia đình: Môi trường làm việc thân thiện, người lãnh đạo gần gũi, quan tâm nhân viên Nhân viên trong tổ chức gắn bó với nhau bằng tình cảm, truyền thống công ty Các quyết định được đưa ra dựa trên cơ sở sự đồng thuận, đóng góp của mọi cộng sự Nhân viên làm việc với sự hài lòng, thoải mái tạo ra động lực làm việc, các thành viên thúc đẩy, hỗ trợ nhau hoàn thành công việc vì mục tiêu chung của công ty (2) Văn hoá thứ bậc: Là môi trường làm việc có cấu trúc và tổ chức quy củ, sử dụng quy định, nguyên tắc, điều lệ làm công cụ dẫn dắt và định hướng Văn hoá thứ bậc tạo ra sự trơn tru, thông suốt trong vận hành, ổn định và hiệu quả trong dài hạn Các quyết định được lãnh đạo quyết định, nhân viên bị kiểm soát chặt chẽ, ít được trao quyền

(3) Văn hoá thị trường: Là văn hoá định hướng doanh nghiệp dựa trên kết quả cuối cùng Văn hoá này tạo ra môi trường cạnh tranh cao, mọi nhân sự đều cố gắng cống hiến đạt mục tiêu để được công nhận, đề bạt Với văn hoá thị trường, sự thay đổi diễn ra nhanh chóng, mục tiêu công việc luôn được nâng cao Các thành viên trong môi trường này phải không ngừng cố gắng, học tập liên tục để không bị tụt hậu và đạt được mục tiêu cao hơn từng ngày

(4) Văn hoá sáng tạo: Các công ty theo văn hoá này có đặc điểm chúng là khuyến khích sự tự do sáng tạo Các doanh nghiệp này hoạt động linh hoạt, thay đổi liên tục sản phẩm, dịch vụ mới và là người tiên phong trong lĩnh vực của đang hoạt động Động lực làm việc của mô hình văn hoá sáng tạo là cam kết làm việc bằng thoả mãn đam mê sáng tạo của từng cá nhân, mọi người được thoả sức sáng tạo, đổi mới và phá cách Văn hoá này phù hợp với các công ty công nghệ đòi hỏi phải đổi mới sáng tạo liên tục để đáp ứng nhu cầu thay đổi liên tục của khách hàng

Thực tế, không có doanh nghiệp nào lại chỉ áp dụng một mô hình văn hoá doanh nghiệp phải là sự hoà trộn giữa nhiều mô hình khác nhau phù hợp với thời kỳ, địa điểm và đặc điểm của từng phòng ban

1.2.4 Tác động của VHDN đến sự phát triển của doanh nghiệp

Như đã nói, văn hóa doanh nghiệp đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp Tuy nhiên sẽ luôn có những tác động và tiêu cực của văn hóa doanh nghiệp đến sự phát triển của doanh nghiệp

a) Tác động tích cực của văn hoá doanh nghiệp

- Văn hoá doanh nghiệp tạo ra bản sắc riêng của doanh nghiệp Văn hoá doanh nghiệp gồm nhiều bộ phần cấu thành: Triết lý kinh doanh, phong tục, lễ nghi, thói quen, đào tạo, truyền thuyết,… Tất cả đều tạo nên phong cách riêng của doanh nghiệp; điều này giúp phân biệt các doanh nghiệp với nhau Phong cách riêng gấn ấn tượng rất mạnh đối với người ngoài và là niềm tự hào đối với thành viên doanh nghiệp

- Văn hoá doanh nghiệp khích lệ quá trình đổi mới, sáng tạo Môi trường văn hoá ngự trị mạnh mẽ sẽ nảy sinh sự tự lập đích thực ở mức độ cao, nghĩa là các cá nhân được khuyến khích để tách biệt đưa ra ý kiến, sáng kiến, sự khích lệ này phát huy tính năng động sáng tạo của mọi thành viên

- Văn hoá doanh nghiệp tạo nên lực hướng tâm chung cho doanh nghiệp Văn hoá tốt sẽ giúp doanh nghiệp thu hút được nhân tài, giữ chân được nhân tài, củng cố lòng trung thành của nhân viên Vì người lao động không chỉ làm việc vì tiền mà vì mục đích khác nữa Nhân viên chỉ trung thành khi học cảm thấy được bảo đảm về kinh

tế, có hứng thú khi làm việc, cảm nhận được không khí làm việc thân thiện, có khả năng tự khẳng định mình để thăng tiến Văn hoá doanh nghiệp tốt sẽ tạo sự gắn kết và thống nhất ý chí, định hướng kiểm soát thái độ, hành vi Từ những điều đó, văn hoá doanh nghiệp làm tăng năng suất làm việc, đảm bảo chất lượng, từ đó làm tăng năng lực cạnh tranh

b) Tác động tiêu cực của văn hoá doanh nghiệp

Nền văn hoá doanh nghiệp kém, tiêu cực thường thuộc hai loại: (1) Không có tập hợp niềm tin nhất quán, hoặc (2) Có mục tiêu rõ ràng, nhất quán nhưng chỉ ở mức lượng hoá mà không có mục tiêu định tính Văn hoá doanh nghiệp tiêu cực là doanh nghiệp có nền quản lý cứng nhắc theo kiểu hợp đồng, độc đoán, chuyên quyền và bộ máy quan liêu Điều đó gây ra không khí làm việc thụ động, sợ hãi, làm kìm hãm sự sáng tạo, khiến họ có thái độ thờ ơ hoặc chống đối lãnh đạo Các doanh nghiệp như thế này không có ý định tạo mối liên hệ nào đó giữa các nhân viên trong và ngoài quan hệ công việc, các thành viên luôn có ý định tìm cơ hội để ra đi bất cứ lúc nào Một điều không thể phủ nhận rằng, nếu những giá trị và niềm tin của doanh nghiệp mang tính tiêu cực thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đối với con người ở doanh nghiệp đó

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng văn hoá doanh nghiệp

a) Nền văn hóa dân tộc

Văn hóa dân tộc ảnh hưởng trực tiếp tới nếp suy nghĩ, lời nói và hành động của mọi thành viên trong doanh nghiệp Mỗi cá nhân thuộc giới tính, văn hóa, dân tộc… với các bản sắc văn hóa khác nhau hình thành cho họ các nền tảng suy nghĩ, học hỏi và phản ứng khác nhau Khi tập hợp chung lại trong tổ chức, những nét nhân cách này sẽ được tổng hợp tạo nên một phần văn hóa doanh nghiệp

Vì vậy, văn hóa ở mỗi nước, mỗi vùng miền sẽ có những đặc trưng khác nhau tùy thuộc vào sự phát triển, trình độ và lịch sử của khu vực đó Các giá trị văn hóa này ảnh hưởng doanh nghiệp thường xem xét trên 4 yếu tố ảnh hưởng đến văn hoá doanh nghiệp:

- Sự đối lập giữa chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể

- Sự phân cấp quyền lực

- Sự đối lập giữa nam quyền và nữ quyền

- Tính cẩn trọng

b) Ảnh hưởng của người lãnh đạo

Người lãnh đạo có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, họ được

ví như những người chèo lái cho doanh nghiệp tiến bước ra thị trường rộng lớn đầy cạnh tranh và thử thách Họ là người quyết định cuối cùng cho các vấn đề quan trọng mang tính chiến lược, và cũng là người góp phần không nhỏ trong quá trình hình thành

và phát triển văn hóa doanh nghiệp Có thể nói, nhân cách của người đứng đầu doanh nghiệp sẽ quyết định chất lượng văn hoá doanh nghiệp

c) Đặc điểm ngành nghề kinh doanh

Mỗi một ngành nghề kinh doanh đều có một môi trường kinh doanh khác nhau, điều đó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp Dựa vào đặc thù của mỗi ngành nghề mà hình thành những nét đặc trưng của văn hóa doanh nghiệp, từ đó tạo ra bản sắc riêng cho một khối ngành kinh doanh Ví

dụ trong lĩnh vực kinh doanh đồ ăn nhanh thì hầu hết các doanh nghiệp sẽ chọn các màu chủ đạo là màu đỏ vì nó khơi gợi sự thèm ăn và nhanh no của khách hàng

d) Nhận thức và sự học hỏi các giá trị văn hóa doanh nghiệp khác

Trong thời buổi hội nhập, việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp cũng chịu tác động không nhỏ của các doanh nghiệp trong và ngoài ngành, trong nước cũng

như nước ngoài Sự giao thoa về văn hóa với xu hướng toàn cầu hóa các doanh nghiệp cần tích cực xây dựng cho mình một nền văn hóa mở, có sự kế thừa văn hóa dân tộc và không ngừng học hỏi, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại , tăng cường sự giao thoa về văn hóa nhằm giúp doanh nghiệp mau chóng thích nghi trong môi trường kinh doanh luôn biến động, kích thích sáng tạo và đổi mới các giá trị văn hóa kinh doanh của dân tộc Bản thân doanh nghiệp phải biết cập nhật, học hỏi, chọn lọc tiếp thu phương châm hoạt động, kinh doanh mới tiến bộ, phù hợp

e) Ngành nghề kinh doanh

Các ngành nghề kinh doanh khác nhau sẽ có văn hoá khác nhau Văn hoá ngành nghề cũng xác định mối quan hệ giữa các phòng ban khác nhau trong công ty Đặc biệt, đối với các công ty liên doanh, các đối tác mang đến công ty nhiều văn hoá khác nhau Điều này làm khó khăn trong quản lý, ở việc xác lập một phòng cách quản lý dung hoà các bên đối tác

f) Lịch sử hình thành doanh nghiệp

Đây là một trong các yếu tố cốt lõi có vai trò quyết định tới việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp, là nền tảng cho sự hình thành và phát triển văn hóa doanh nghiệp Lịch sử hình thành của doanh nghiệp là một quá trình lâu dài của sự nỗ lực xây dựng và vun đắp cho doanh nghiệp, là niềm tự hào cho các nhân viên trong doanh nghiệp Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp có lịch sử phát triển lâu đời và

bề dày truyền thống thương khó thay đổi về tổ chức hơn là các doanh nghiệp mới, non trẻ, chưa định hình rõ phong cách hay đặc trưng văn hóa Những truyền thống, tập quán, nhân tố văn hóa đã định hình và xuất hiện trong lịch sử vừa là chỗ dựa, những cũng có thể trở thành những rào cản tâm lý không dễ vượt qua trong xây dựng và phat triển những đặc trưng văn hóa mới

1.4 Các công cụ đánh giá văn hoá doanh nghiệp

Trên thế giới có khá nhiều các công cụ, phương pháp đánh giá văn hoá tổ chức của một doanh nghiệp, tổ chức Văn hoá doanh nghiệp rất phức tạp và đa dạng nên có nhiều cách tiếp cận khác nhau để nghiên cứu ra các công cụ đánh giá văn hoá doanh nghiệp khác nhau Điển hình các công cụ nổi bật được nhiều chuyên gia và các doanh nghiệp đánh giá cao là: Công cụ đánh giá văn hoá doanh nghiệp OCAI do các giáo sư Kim Cameron và Quinn phát triển, Bộ thang đo CHMA được xây dựng bởi tiến sĩ

Trịnh Quốc Trị và các cộng sự (2013), Công cụ đánh giá văn hóa doanh nghiệp Denison (1990) được phát triển bởi giáo sư Daniel Denison nổi tiếng ở Mỹ,…

Tuy nhiên, với môi trường kinh doanh, đặc điểm văn hoá ở Việt Nam, một công

cụ được coi là phù hợp, đơn giản và dễ sử dụng nhất được nhiều doanh nghiệp Việt dùng là công cụ Bộ thang đo CHMA của TS Trịnh Quốc Trị và cộng sự phát triển năm 2013

Sở dĩ Bộ thang đo CHMA của TS Trịnh Quốc Trị được các doanh nghiệp Việt

sử dụng nhiều là bởi vì đây là công cụ được cụ thể hoá, phù hợp hoá từ công cụ OCAI Công cụ này cho biết doanh nghiệp hiện đang thuộc kiểu văn hoá doanh nghiệp nào và kiểu văn hoá doanh nghiệp mà người lao động muốn doanh nghiệp trở thành trong tương lai là gì Công cụ này cũng chia văn hoá doanh nghiệp thành bốn kiểu: (1) Văn hoá gia đình (C), (2) Văn hoá cấp bậc (H), (3) Văn hoá thị trường (M), (4) Văn hoá sáng tạo (A) Ví dụ minh học như trong hình x.x

Hình 1.2: Ví dụ minh hoạ bộ thang đo CHMA

Nguồn: Trịnh Quốc Trị (2013)

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG

VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Giới thiệu khái quát về doanh nghiệp

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp

Tên công ty: Công ty TNHH Mee Group

Tên giao dịch:

Mã số kinh doanh: 0107778949 Ngày cấp: 28/03/2017

Người đại diện : Bà: Nguyễn Thị Chà My Chức vụ: Tổng Giám đốc Trụ sở chính : Số 33, lôTT03, ngõ 4, phố Hàm Nghi, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Thời gian đầu, công ty tập trung vào mảng bán đại lý, phân phối hệ thống, vào đầu năm 2021, công ty mới đẩy mạnh vào mảng bán lẻ Sự thành công của công ty được thể hiện bởi sự tin tưởng của khách hàng qua các đánh giá, trải nhiệm sản phẩm

mà khách hàng ghi lại trên các trang thương mại điện tử và cả qua những phản hồi trực tiếp với công ty

2.1.2 Lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp

Công ty TNHH Mee Group hiện đang kinh doanh trong lĩnh vực dược mỹ phẩm với các sản phẩm dưỡng da, chăm sóc cơ thể Công ty tập trung nghiên cứu các sản phẩm với chiết xuất thiên nhiên, mong muốn mang lại cho khách hàng những sản phẩm Việt chất lượng cao với tầm nhìn chiến lược trở thành thương hiệu mỹ phẩm nội địa hàng đầu

Lĩnh vực kinh doanh: Dược mỹ phẩm

Ngành nghề chính: Dược mỹ phẩm

2.1.3 Cơ cấu tổ chức

Hình 2.1: Sơ đồ Cơ cấu tổ chức của công ty TNHH Mee Group ( Nguồn: Phòng

Hành chính nhân sự)

Vai trò, chức năng của các vị trí, phòng ban trong công ty:

- Hội đồng thành viên: Đây là phòng ban cao nhất trong công ty, quyết định các vấn đề quan trọng trong công ty về chiến lược kinh doanh, tăng giảm vốn điều lệ… thông qua báo cáo tài chính hàng năm

- Ban Giám đốc: Đại diện là chị Nguyễn Thị Chà My, lãnh đạo và điều hành mọi hoạt động của công ty Trực tiếp chỉ đạo mọi hoạt động của các bộ phận, phòng ban

- Phòng kinh doanh: Tìm kiếm khách hàng, tư vấn sản phẩm , bán hàng Đảm bảo cung cấp cho khách hàng những dịch vụ, sản phẩm tốt nhất Quản lý bán hàng trên các sàn thương mại điện tử Kết hợp với phòng Marketing đưa ra các chính sách quảng

bá sản phẩm đạo đáo, nhằm thu hút data, khách hàng

- Phòng Marketing: Xây dựng, triển khai các chính sách nhằm xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm , hình ảnh của công ty tiếp cận tối đa tệp khách hàng Xây dựng các chương trình khuyến mãi, ưu đãi nhằm tăng doanh thu

- Phòng Sản xuất: Chịu trách nhiệm khâu sản xuất sản phẩm Nghiên cứu, phát triển sản phẩm Làm việc trực tiếp với Nhà máy để giải quyết các vấn đề về nguyên vật liệu, quy trình sản xuất, yêu cầu về sản phẩm , đôn đốc Nhà máy sản xuất đúng tiến

độ