Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước – Thực trạng và giải pháp
Trang 1Lời mở đầu
Trải qua một thời gian dài chiến tranh và sau đó là thời kỳ kinh tế quanliêu bao cấp nên so với sự phát triển của kinh tế khu vực cũng nh trên toàn thếgiới kinh tế nớc ta đã lâm vào tình trạng tụt hậu, nghèo nàn, trì trệ và bế tắc
Chính vì vậy, để khắc phục tình trạng trên, Đại hội Đảng VI đã nêu rõchủ trơng cần phải đổi mới đặc biệt là đổi mới nền kinh tế đa nớc ta bớc vàothời kỳ mới - thời kỳ nền kinh tế thị trờng có sự điều tiết của Nhà nớc
Sau hơn 10 năm đổi mới, tình hình kinh tế nớc ta đã có những bớcchuyển mình đáng kể, từ nền kinh tế kế hoạch hoá quan liêu bao cấp sang nềnkinh tế đa dạng hoá nhiều thành phần tạo nên bộ mặt mới cho kinh tế nớc nhà
Điều đó chứng tỏ đờng lối của Đảng đề ra là phù hợp với xu hớng phát triểnchung của kinh tế thế giới cũng nh hoàn cảnh riêng của nớc ta Nớc ta áp dụngcơ chế thị trờng theo định hớng XHCN nên sự điều tiết của Nhà nớc là rấtquan trọng để giữ cho “bánh xe kinh tế” lăn đúng hớng
Do đó, việc nghiên cứu “Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc – Thực Thực trạng và giải pháp” là hết sức quan trọng và cần thiết đối với mỗi sinh viên
theo học kinh tế Tuy nhiên, đây là một đề tài lớn và do trình độ có hạn nêntrong phạm vi bài viết em khó tránh khỏi những sai sót, kính mong thầy chỉbảo nhiều để em có thêm nhiều kiến thức về vấn đề này
Nội dung của tiểu luận bao gồm 3 phần:
Phần I: Đặt vấn đề
Phần II: Nội dung
Phần III: Kết luận
i Đặt vấn đề
1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài:
Nớc ta đang trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội nên sự tồn tạinhiều thành phần kinh tế là một tất yếu khách quan nhng sự vận động của nóphải theo định hớng XHCN Đấu tranh để giữ vững định hớng là một quá trìnhkhó khăn, phức tạp vì nền kinh tế nhiều thành phần mang trong nó khả năngphát triển theo hớng TBCN, khả năng này càng trở nên dễ thành hiện thực đối
Trang 2với nớc ta vì sản xuất nhỏ chiếm u thế trong khi các lực lợng thù địch sẵn sàngnhúng tay vào thúc đẩy nền kinh tế nớc ta phát triển theo con đờng TBCN.
Do đó, nền kinh tế nhiều thành phần theo định hớng XHCN phải là nềnkinh tế vận động theo hớng kinh tế Nhà nớc thực hiện tốt vai trò chủ đạo vàdẫn dắt sự hoạt động của các thành phần kinh tế khác theo định hớng XHCN
Kinh tế Nhà nớc đóng vai trò hết sức quan trọng vì nó nắm giữ hầu hếtcác ngành kinh tế then chốt nh: công nghiệp, an ninh quốc phòng, khoa họccông nghệ, xây dựng kết cấu hạ tầng của đất nớc Đồng thời, nó giữ vai tròquyết định trong việc bình ổn giá cả trên thị trờng, đảm bảo ổn định nền kinh
tế và đời sống nhân dân trong những hoàn cảnh khó khăn Kinh tế Nhà nớccòn đại diện cho tình hình kinh tế chung của một quốc gia, thể hiện bản chấtXHCN của Nhà nớc ta và là nền tảng cho nền kinh tế nhiều thành phần nênvai trò chủ đạo của nó trong nền kinh tế là không thể phủ nhận đợc
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài là vô cùng quan trọng và có ý nghĩa đốivới mỗi sinh viên chúng em hiện nay
2 ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài:
Nghiên cứu đề tài chỉ ra vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nớc trong nền kinh tế Điều đó có ý nghĩa rất quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế nớc ta cónhững thay đổi lớn nh hiện nay Các thành phần kinh tế cùng tồn tại, vừa cạnhtranh vừa hợp tác với nhau, cùng bình đẳng trớc pháp luật trong nền kinh tế thịtrờng Điều quan trọng là khai thác và sử dụng có hiệu quả sức mạnh tổng hợpcác thành phần kinh tế nhng phải đảm bảo đi đúng theo định hớng XHCN, tức
là kinh tế Nhà nớc phải phát huy vai trò chủ đạo của mình.Muốn làm đợc nh vậy phải phát triển mạnh và tổ chức lại kinh tế Nhà nớc, đổi mới để vơn lên thực sự trở thành nền tảng cho kinh tế nớc nhà
Từ những hiểu biết đúng đắn về kinh tế Nhà nớc, các nhà hoạch địnhchính sách phải đa ra những biện pháp hợp lý và mang tính khả thi cao dể ápdụng vào thực tiễn đem lại hiệu quả cao cũng nh khắc phục đợc những khuyếttật của kinh tế thị trờng
3 giới hạn phạm vi:
Vì đây là một đề tài chứa đựng nhiều nội dung, bao hàm một khối lợngthông tin rộng lớn và còn nhiều vấn đề vẫn còn đang gây tranh cãi, hơn nữatrong điều kiện kiến thức còn nhiều hạn hẹp, kinh nghiệm bản thân cha có nên
Trang 3em chỉ có thể khái quát những vấn đề cơ bản của kinh tế Nhà n ớc, nhất là vaitrò chủ đạo của nó trong nền kinh tế thị trờng cũng nh xin đợc đa ra một sốgiải pháp thúc đẩy kinh tế Nhà nớc ngày càng phát triển và thực hiện tốt vaitrò của mình trong công cuộc đổi mới hiện nay.
II Nội dung A) Nền kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam:
1 Cơ sở khách quan của việc tồn tại nhiều thành phần kinh tế theo định hớng XHCN:
a) Tính tất yếu khách quan:
+ Khi bớc vào thời kỳ quá độ lên CNXH, ở nớc ta do trình độ phát triểncủa lực lợng sản xuất không đều nhau ở các ngành, các vùng nên đòi hỏiphải có quan hệ sản xuất phù hợp với nó
+ Thời kỳ quá độ lên CNXH ở nớc ta còn tồn tại những thành phần kinh
tế do lịch sử để lại nh kinh tế t bản t nhân, kinh tế cá thể, tiểu chủ Các thànhphần kinh tế này còn có cơ sở tồn tại và có lợi ích cho nền kinh tế
+ Do quá trình cải tạo XHCN làm nảy sinh những thành phần kinh tếmới nh kinh tế Nhà nớc, kinh tế tập thể và kinh tế t bản Nhà nớc
+ Do yêu cầu của việc phát triển nền kinh tế hàng hoá và sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi phải khai thác và phát huy sức mạnhtổng hợp của mọi nguồn lực của đất nớc, sử dụng có hiệu quả sức mạnh tổnghợp của các thành phần kinh tế
+ Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần là cách tốt nhất để giải quyếtvấn đề việc làm và thu nhập cho ngời lao động trong lúc nớc ta tuy có nguồnnhân lực dồi dào nhng số ngời cha có việc làm cũng khá lớn
Trang 4+ Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần là đặc trng cơ bản của nềnkinh tế quá độ, vừa là tất yếu, cần thiết vừa là phơng tiện để đạt mục đích củanền sản xuất xã hội Hơn nữa, nó tạo ra cơ sở để tự do sản xuất kinh doanh, tự
do kinh tế, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế
Trang 5b) Lợi ích của sự tồn tại nhiều thành phần kinh tế:
+ Nền kinh tế nhiều thành phần có nghĩa là tồn tại nhiều hình thức quan
hệ sản xuất phù hợp với tình trạng phát triển không đồng đều của lực lợng sảnxuất Đáp ứng yêu cầu của quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tínhchất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, sẽ thúc đẩy tăng trởng kinh tếnhanh
+ Cho phép khai thác và sử dụng có hiệu quả sức mạnh tổng hợp cácthành phần kinh tế trong nớc, tạo điều kiện khai thác sức mạnh về vốn, khoahọc công nghệ, lao động của mọi tầng lớp dân c và góp phần thay đổi về quanniệm việc làm trong xã hội
+ Tạo điều kiện thực hiện và mở rộng các hình thức kinh tế quá độ,trong đó đặc biệt chú ý đến kinh tế t bản Nhà nớc
+ Tạo ra tiềm năng kinh tế nh tích luỹ vốn, tăng khối lợng hàng hoá đápứng nhu cầu trong nớc ngày càng cao và nhu cầu xuất khẩu Trên cơ sở đó màxây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ kết hợp với việc mở rộng các quan hệkinh tế quốc tế
c) Để xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần theo theo định hớng
Xã hội chủ nghĩa cần phải:
+ Phát triển mạnh và tổ chức nến kinh tế Nhà nớc, để kinh tế Nhà nớc
có đủ sức giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân và dẫn dắt sự hoạt
động của các thành phần kinh tế khác theo định hớng XHCN
+Từng bớc khắc phục sự trì trệ, phát huy tính năng động của các thànhphần kinh tế, hạn chế các mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế, tạo thànhmột hệ thống nhất để thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo định hớng mục tiêu
đã đề ra trong từng thời kỳ
+ Nhà nớc cần có chính sách và pháp luật nhất quán trong việc sử dụng
và phát triển các thành phần kinh tế, đảm bảo sự công bằng xã hội và tạo tự dokinh doanh đối với mọi thành phần kinh tế trong môi trờng vừa hợp tác vừacạnh tranh
+Tăng cờng năng lực và hiệu quả quản lý Nhà nớc đối với nền kinh tếthông qua các công cụ và chính sách kinh tế vĩ mô, khắc phục những khuyếttật của thị trờng
Trang 62) Cơ cấu và bản chất của các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam:
Thành phần kinh tế là khu vực kinh tế, kiểu quan hệ kinh tế dựa trênchế độ sở hữu về t liệu sản xuất Thành phần kinh tế tồn tại ở những hình thức,
tổ chức kinh tế nhất định Căn cứ vào loại hình quan hệ sản xuất mà trớc hết làtính chất sở hữu để xác định những tổ chức kinh tế ấy thuộc thành phần kinh
tế nào Tổ chức kinh tế là những đơn vị, tổ chức pháp nhân có thực mà ở đócác thành phần kinh tế đợc thể hiện
Sự phân định các thành phần kinh tế một cách cụ thể là cần thiết và có ýnghĩa quan trọng để đề ra những chính sách kinh tế- chính trị- xã hội thíchhợp đối với từng thành phần kinh tế trong quá trình xây dựng CNXH
Trong thời kỳ quá độ, nền kinh tế nớc ta có nhiều thành phần kinhtế.Đó là : kinh tế Nhà nớc, kinh tế hợp tác mà nòng cốt là hợp tác xã, kinh tế tbản Nhà nớc, kinh tế cá thể, kinh tế t bản t nhân
a) Kinh tế Nhà nớc:
+ Kinh tế Nhà nớc là thành phần kinh tế lấy sở hữu Nhà nớc về t liệu0sản xuất làm cơ sở kinh tế Nó bao gồm Doanh nghiệp Nhà nớc, các tổ chứckinh tế của Nhà nớc nh ngân sách, tài chính, ngân hàng, các tài sản thuộc sởhữu Nhà nớc nh đất đai, tài nguyên, nguồn dự trữ quốc gia , trong đó doanhnghiệp Nhà nớc là bộ phận nòng cốt
+ Kinh tế Nhà nớc tiến hành sản xuất kinh doanh theo nguyên tắcXHCN, thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo lao động vàhiệu quả sản xuất kinh doanh làm chủ yếu Nó ra đời trên cơ sở quốc hữu hoáXHCN và quá trình xây dựng mới các doanh nghiệp Nhà nớc
+ Kinh tế Nhà nớc rộng và mạnh hơn doanh nghiệp Nhà nớc Chúng tacần phân biệt đợc hai phạm trù này và nhận thức đầy đủ về vai trò của kinh tếNhà nớc, đó là một bớc phát triển về nhận thức thực tiễn nền kinh tế nớc tatrong quá trình đổi mới
+ Để từng bớc xây dựng quan hệ sản xuất XHCN, với trình độ phát triểnhiện nay và trong những năm tới của lực lợng sản xuất ở nớc ta, kinh tế Nhà n-
ớc chỉ có thể tập trung phát triển trong những ngành, lĩnh vực trọng yếu nh:kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hệ thống tài chính, ngân hàng, bảo hiểm,những cơ sở sản xuất và thơng mại, dịch vụ then chốt, một số doanh nghiệp
Trang 7thực hiện những nhiệm vụ có quan hệ đặc biệt đến quốc phòng - an ninh , vềquy mô nói chung thuộc loại vừa và lớn, công nghệ hiện đại, kinh doanh cóhiệu quả cao.
b) Kinh tế hợp tác mà nòng cốt là các hợp tác xã:
+ Kinh tế hợp tác mà nòng cốt là các hợp tác xã là thành phần kinh tế trong đó có sự liên kết tự nguyện giữa những ngời lao động nhằm kết hợp sức mạnh của từng thành viên với sức mạnh tập thể để giải quyết có hiệu quả hơn những vấn đề của sản xuất kinh doanh và đời sống
+ Hợp tác xã đợc tổ chức dựa trên cơ sở đóng góp cổ phần và sự thamgia lao động trực tiếp của xã viên, phân phối theo kết quả lao động và theo cổphần, mỗi xã viên có quyền nh nhau đối với công việc chung Hợp tác xã đợc
tổ chức theo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi, quản lý dân chủ
+Xuất phát từ thực tiễn nớc ta, kinh tế hợp tác xã sẽ tồn tại và phát triểndới nhiều hình thức đa dạng, từ thấp đến cao Chẳng hạn có những hợp tác xãtrở thành lĩnh vực hoạt động chính của các thành viên Có những hợp tác xãchỉ nhằm đáp ứng nhu cầu chung về một hay một số dịch vụ trong quá trìnhsản xuất hoặc chuyên sản xuất kinh doanh một loại sản phẩm nhất định, thànhviên tham gia chỉ đóng góp một phần vốn và lao động, hộ gia đình vẫn là đơn
vị kinh tế tự chủ Hợp tác xã có thể là kết quả liên kết theo chiều dọc, chiềungang hoặc hỗn hợp, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính và lĩnh vựckinh doanh Mỗi ngời lao động, mỗi hộ gia đình có thể tham gia đồng thời vàonhiều loại kinh tế hợp tác Hợp tác xã cũng có thể huy động cả vốn và lao
động bên ngoài bằng nhiều hình thức
+ Kinh tế hợp tác xã cũng nh kinh tế Nhà nớc là những thành phần kinh
tế trong đó ngời lao động làm chủ( ở những mức độ khác nhau) và sản xuất
đ-ợc tiến hành vì lợi ích của ngời lao động và toàn thể xã hội
c) Kinh tế t bản Nhà nớc:
+ Kinh tế t bản Nhà nớc là thành phần kinh tế bao gồm các hình thứchợp tác liên doanh giữa kinh tế Nhà nớc với t bản t nhân trong nớc và hợp tácliên doanh giữa kinh tế Nhà nớc với t bản nớc ngoài
+ Trong thời kỳ quá độ ở nớc ta, kinh tế t bản Nhà nớc có vai trò quantrọng trong việc động viên tiềm năng to lớn về vốn, công nghệ, khả năng tổ
Trang 8chức quản lý của các nhà t bản vì lợi ích của bản thân họ cũng nh của côngcuộc xây dựng và phát triển đất nớc Do vậy, sự phát triển thành phần kinh tếnày là một đòi hỏi khách quan.
+ ở nớc ta trớc đây, cũng đã áp dụng các hình thức t bản Nhà nớc.Song, với quan điểm cải tạo XHCN để xoá bỏ nhanh chóng thành phần kinh tế
t nhân t bản chủ nghĩa, nên các hình thức kinh tế t bản Nhà nớc chỉ tồn tạitrong một thời gian ngắn
+ Ngày nay, Đảng và Nhà nớc ta chủ trơng thực hiện một cách rộng rãi
và lâu dài các hình thức kinh tế t bản Nhà nớc để phát triển lực lợng sản xuấtphục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc xây dựng chủnghĩa xã hội Chủ trơng đó đã thu đợc nhiều thành tựu kinh tế quan trọng Chonên phải phát triển mạnh mẽ các hình thức kinh tế t bản Nhà nớc
d) Kinh tế cá thể, tiểu chủ:
+ Kinh tế cá thể là thành phần kinh tế t hữu nhỏ mà thu nhập hoàn toàndựa vào lao động và vốn của bản thân và gia đình Kinh tế tiểu chủ cũng làhình thức kinh tế t hữu nhng có thuê lao động, tuy nhiên thu nhập vẫn chủ yếudựa vào sức lao động và vốn của bản thân và gia đình
+ Kinh tế cá thể, tiểu chủ đang có vị trí rất quan trọng trong nhiềungành, nghề ở nông thôn và thành thị, có điều kiện phát huy nhanh và tiềmnăng về vốn, sức lao động, tay nghề của từng gia đình, từng ngời lao động Do
đó, việc mở rộng sản xuất kinh doanh của kinh tế cá thể, tiểu chủ không bịhạn chế
+ Hiện nay, các thành phần kinh tế này phần lớn hoạt động dới hìnhthức hộ gia đình, đang là một bộ phận đông đảo, có tiềm năng to lớn, có vị tríquan trọng lâu dài Đối với nớc ta, cần phát triển mạnh mẽ thành phần kinh tếnày để vừa góp phần tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội vừa giải quyếtnhiều việc làm cho xã hội- một vấn đề bức bách hiện nay của đời sống kinhtế- xã hội nớc ta Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng, kinh tế cá thể, tiểu chủ dù cốgắng đến bao nhiêu cũng không thể loại bỏ đợc những hạn ché vốn có nh tính
tự phát, manh mún, hạn chế tiến bộ kỹ thuật Do đó, cần hớng dẫn kinh tế cáthể, tiểu chủ, vì lợi ích thiết thân và nhu cầu phát triển của sản xuất, từng bớc
đi vào làm ăn hợp tác một cách tự nguyện, hoặc làm vệ tinh cho các doanhnhgiệp Nhà nớc hay hợp tác xã
Trang 9+ Cho nên, chính sách của Đảng và Nhà nớc ta là khuyến khích các nhà
t bản t nhân bỏ vốn đầu t phát triển sản xuất, đặc biệt trong những ngành, lĩnhvực không chi phối một cách quyết định đời sống kinh tế xã hội, mà luật phápkhông cấm Nhà nớc bảo hộ quyền sở hữu và lợi ích hợp pháp của họ, xoá bỏ
định kiến và tạo thuận lợi cho các thành phần kinh tế này về tín dụng, khoahọc- công nghệ, đào tạo cán bộ cũng nh tiếp thị
+ Khuyến khích các thành phần kinh tế t bản t nhân phát triển nhất thiếtphải đi đôi với tăng cờng quản lý, hớng dẫn làm ăn đúng pháp luật, có lợi choquốc kế dân sinh, khuyến khích đi vào con đờng kinh tế t bản Nhà nớc dớinhiều hình thức khác nhau
3) Mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế Nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo định hớng XHCN:
a) Mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế:
+ Các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ lên CNXH có mối quan
hệ và tác động qua lại lẫn nhau, hoạt động đan xen vào nhau trong cơ cấu kinh
tế quốc dân Vai trò của mỗi thành phần kinh tế, tỷ lệ giữa các thành phầnkinh tế phụ thuộc vào trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, hiệu quả sảnxuất kinh doanh và sự đóng góp của chúng vào sự phát triển của nền kinh tế
+ Mỗi thành phần kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu nhất định về tliệu sản xuất Các hình thức sở hữu về t liệu sản xuất tuy có sự độc lập tơng
đối và có bản chất riêng, nhng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, không có
sự ngăn cách và có thể hỗn hợp, đan kết với nhau(cùng một chủ sở hữu có thểtham gia nhiều quan hệ sở hữu, cùng một đối tợng sở hữu có nhiều quan hệ sởhữu), hình thành các tổ chức kinh doanh đa dạng Trong nền kinh tế quốc dânthống nhất do Nhà nớc hớng dẫn, điều tiết, kiểm soát, cùng với việc kinh tế
Trang 10Nhà nớc nắm giữ các vị trí kinh tế then chốt, các chủ thể sản xuất kinh doanhthuộc các thành phần kinh tế vừa hợp tác với nhau, bổ sung cho nhau vừa cạnhtranh với nhau, bình đẳng trớc pháp luật.
+ Đại diện cho mỗi thành phần kinh tế là giai cấp hoặc tầng lớp xã hộinhất định mà tổng hợp toàn bộ thành cơ cấu xã hội- giai cấp Trong cơ cấu xãhội- giai cấp ấy, mỗi giai cấp, mỗi tầng lớp xã hội, các chủ thể sản xuất kinhdoanh thuộc các thành phần kinh tế đều có những lợi ích kinh tế riêng, vừathống nhất, vừa mâu thuẫn với nhau Hơn thế nữa, nền kinh tế hàng hoá nhiềuthành phần vận động, phát triển theo các quy luật kinh tế thị trờng( quy luậtgiá trị, quy luật cung cầu, cạnh tranh ) đồng thời chịu sự điều tiết của Nhà n-
ớc theo định hớng XHCN
+ Các thành phần kinh tế ấy đều nằm trong tổng thể nền kinh tế quốcdân, có mối liên hệ tơng tác và mâu thuẫn với nhau Tính thống nhất biểu hiện
ở chỗ, mỗi thành phần kinh tế là một bộ phận của nền kinh tế xã hội phục vụ
sự nghiệp xây dựng CNXH, các thành phần kinh tế nằm trong hệ thống phâncông xã hội có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau về sản xuất và tiêu dùng Sựthống nhất đó không phải tự nhiên có mà phải qua hợp tác và đấu tranh, đấutranh để hợp tác tốt hơn Các thành phần kinh tế mang bản chất kinh tế vàquan hệ kinh tế khác nhau, giữa chúng có mâu thuẫn Có thể phân thành hailoại mâu thuẫn :
- Mâu thuẫn giữa các thành phần kinh tế: mâu thuẫn này thể hiện mộtbên là kinh tế Nhà nớc, kinh tế tập thể và kinh tế t bản Nhà nớc với một bên làtính tự phát của kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế t bản t nhân , mâu thuẫngiữa công hữu với t hữu, giữa CNXH với CNTB
- Mâu thuẫn giữa các doanh nghiệp trong một thành phần kinh tế bắtnguồn từ sự mất cân đối, vi phạm hợp đồng, quan hệ về thanh toán, chiếmdụng vốn, thị trờng của nhau
Các loại mâu thuẫn này diễn biến phức tạp, tồn tại và tác động lẫn nhautrong suốt thời kỳ quá độ Giải quyết đúng đắn các mâu thuẫn này có tác dụnglàm tăng thêm tính thống nhất giữa các thành phần kinh tế, củng cố, tăng cờngvai trò kinh tế Nhà nớc Không thể giải quyết những mâu thuẫn này một cáchchủ quan, không thể bằng biện pháp hành chính đơn thuần xoá bỏ các thànhphần kinh tế dựa trên chế độ t hữu mà phải bằng cách tạo điều kiện cho cácthành phần kinh tế ấy phát triển mạnh có lợi cho quốc kế dân sinh, hớng các
Trang 11thành phần kinh tế t nhân đi vào con đờng chủ nghĩa t bản Nhà nớc thông quahiệp tác, liên kết, liên doanh dới nhiều hình thức và mức độ khác nhau
b) Nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo định hớng XHCN:
+ Nền kinh tế nhiều thành phần theo định hớng XHCN là một nền kinh
tế vận động theo hớng kinh tế Nhà nớc thực hiện tốt vai trò chủ đạo và cùngvới kinh tế hợp tác xã dần trở thành nền tảng
+ Để đảm bảo định hớng XHCN, trong quá trình sử dụng các thànhphần kinh tế cần quán triệt những quan điểm cơ bản sau:
- Lấy việc giải phóng lực lợng sản xuất, động viên tối đa mọi nguồn lựcbên trong và bên ngoài cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nâng cao hiệu quảkinh tế và xã hội, cải thiện đời sống nhân dân làm mục tiêu hàng đầu trongviệc khuyến khích phát triển các thành phần kinh tế và hình thức tổ chức sảnxuất kinh doanh
- Chủ động đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nớc,kinh tế hợp tác, làm cho kinh tế Nhà nớc đóng vai trò chủ đạo, cùng với kinh
tế hợp tác dần thành nền tảng Tạo điều kiện để các nhà kinh doanh t nhân yêntâm đầu t kinh doanh lâu dài áp dụng linh hoạt và sáng tạo các hình thứckinh tế t bản Nhà nớc
- Xác lập, củng cố và nâng cao địa vị làm chủ của ngời lao động trongnền sản xuất xã hội, thực hiện công bằng xã hội ngày càng một tốt hơn
- Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao
động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu, đồng thời phân phối dựa trên mức đónggóp các nguồn lực khác vào kết quả sản xuất kinh doanh và phân phối thôngqua phúc lợi xã hội Thừa nhận sự tồn tại lâu dài của các hình thức thuê mớnlao động nhng không để biến thành quan hệ thống trị Phân phối và phân phốilại hợp lý nhằm khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xoá đói giảmnghèo, không để diễn ra sự chênh lệch quá đáng về mức sống và trình độ pháttriển giữa các vùng, các tầng lớp dân c, tránh sự phân hoá xã hội
- Tăng cờng hiệu lực quản lý vĩ mô của Nhà nớc, phát huy tích cực
đồng thời ngăn ngừa , hạn chế những tác động tiêu cực của cơ chế thị trờng,bảo đảm sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trớc pháp luật của mọi doanhnghiệp cá nhân , không phân biệt thành phần kinh tế