Chủ đề 1: Phân biệt các hình thức mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Title of Report Chủ đề 1 Phân biệt các hình thức mua bán và sáp nhập doanh nghiệp 1 Lời mở đầu Sáp nhập và mua lại công ty (tạm dịch từ mergers and acquisitions M&A) là những hoạt động kinh doanh và q[.]

1 Lời mở đầu

Sáp nhập và mua lại công ty (tạm dịch từ mergers and acquisitions - M&A) là những hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp không xa lạ ở các nền kinh tếphát triển trên thế giới Tại Việt Nam, cho đến nay, các phương tiện thông tin đại chúng và thậm chí cả một số văn bản pháp luật của Việt Nam sử dụng thuật ngữ

“sáp nhập và mua lại” để chỉ khái niệm M&A Tuy nhiên, khái niệm và các hoạt động thuộc M&A đa dạng hơn nhiều so với khái niệm “sáp nhập và mua lại” Trên thế giới, các hoạt động M&A đã trải qua nhiều thăng trầm Hơn 100 năm qua,Hoa Kỳ đã chứng kiến 5 chu kỳđỉnh cao của hoạt động sáp nhập công ty: đó là cácnăm 1895-1905, 1925-1929, 1965-1970, 1980-1985 và 1998-2000 Làn sóng M&Adiễn ra mạnh mẽ và song hành với những giai đoạn kinh tế tăng trưởng nóng Đó làthời điểm ban quản trị của các công ty liên tục hoạt động dưới sức ép cạnh tranh rấtlớn từ thị trường Khái niệm tăng trưởng lợi nhuận và mở rộng hoạt động thông quaM&A đồng nghĩa với sự tồn tại của công ty nói chung, cũng như địa vị của chính

họ ở các công ty này nói riêng

Bước vào thế kỷ XXI, nền kinh tế thế giới tiếp tục chứng kiến một làn sóng M&Amới, dưới những hình thức đa dạng và quy mô lớn chưa từng có Đợt sóng nàykhông chỉ bó hẹp trong phạm vi các nền kinh tế phát triển mà còn lan tỏa sáng cácnền kinh tế mới nổi và đang phát triển như Hàn Quốc, Singapore, Nga, Ấn Độ,Trung Quốc, Trung Đông Năm 2006, tổng giá trị M&A toàn cầu đạt mức cao kỷlục, 3460 tỷđô la Mỹ (USD) Có thể liệt kê một số vụ M&A nổi bật như Barclays -ABN Amro (87 tỷ USD), Thomson - Reuters (17,2 tỷ USD), HeidelbergCement AG– Hanson Plc (15,5 tỷ USD), Quỹ Cerberus - Chrysler (7,4 tỷ USD), NYS Corp -Euronext (9,96 tỷ USD), Blackstone - Hilton (26 tỷ USD) Theo kết quả khảo sát

73 công ty tại 11 nền kinh tế tiêu biểu, 44% số công ty được hỏi cho biết họ có ýđịnh thúc đẩy hoạt động M&A trong 2-3 năm tới

Tại Việt Nam, năm 2006 cả thị trường chứng khoán niêm yết và thị trường phi tậptrung đều “bùng nổ” Cơ hội thu hút vốn đầy tiềm năng từ thị trường chứng khoáncùng sự kiện Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư 2005 được thực hiện từ tháng7/2006 thực sự là một cú huých mạnh mẽ thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa các doanhnghiệp nhà nước và nỗ lực mở rộng kinh doanh của khu vực tư nhân, tạo nguồncung và cầu “hàng hóa - công ty” dồi dào cho các hoạt động tài chính, đầu tư Trênmột sân chơi phổ biến hơn và khuôn khổ pháp lý đã trở nên thuận lợi hơn, các

doanh nghiệp Việt Nam của tất cả các thành phần kinh tế nhanh chóng làm quen và

sử dụng M&A như một công cụ chiến lược để phát triển hay cơ cấu lại doanhnghiệp của mình, đối phó với sức nóng cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường.Luật Doanh nghiệp hiện nay đã tạo điều kiện pháp lý để các chủ thể kinh doanhtrong khu vực nhà nước, tư nhân và có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) cùng hoạtđộng dưới các hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợpdanh, và thực hiện những thủ tục quản trị công ty tương đối đồng nhất Các công tyđược quyền tự do chuyển nhượng phần vốn góp, cổ phần để thâu tóm quyền sở hữuhoặc tham gia quản lý công ty mục tiêu Phần vốn góp, cổ phần đã trở thành “hànghóa” có thể chuyển nhượng một cách tương đối tự do, đơn giản và hợp pháp

Trên thực tế, trong một vài năm gần đây, chính các tổng công ty 91 (các tổng công

ty lớn thuộc sở hữu nhà nước) là những công ty tiên phong thực hiện những hoạtđộng quản trị công ty liên quan đến sắp xếp, chuyển nhượng cổ phần, phần vốn gópcủa công ty trong quá trình cổ phần hóa, sắp xếp, giao, bán khoán công ty nhà nước

để hình thành các tập đoàn theo mô hình công ty mẹ - con mới Còn khu vực tưnhân trong nước và khu vực doanh nghiệp có vốn ĐTNN, nhu cầu và hoạt độngM&A cũng bắt đầu manh nha, ngày càng rõ nét và công khai minh bạch hơn

Ngoài hai Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư, hoạt động M&A của Việt Nam cònđược điều chỉnh bởi Luật Cạnh tranh năm 2004 Như vậy, có thể thấy hoạt độngM&A đã có được nền tảng pháp lý cơ bản và tương đối đầy đủ, tuy rằng còn phảiđược bổ sung và hoàn thiện rất nhiều trong quá trình phát triển của mình Xétvềđịnh chế quản lý nhà nước, Cục Quản lý cạnh tranh thuộc Bộ Thương mại đãđược thành lập vào năm 2004, trong đó việc giám sát cạnh tranh, chống độc quyền

và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nói chung và hoạt động M&A nói riêng là mộttrong các chức năng chính của cơ quan này

Tuy nhiên, thị trường M&A của Việt Nam mới chỉ có chưa đầy 10 năm để làm quenvới các khái niệm quản trị công ty theo các thông lệ phố biến của quốc tế (từ saunăm 2000, thông qua việc thực thi Luật Doanh nghiệp 1999) Do đó, các khái niệm

về góp vốn, chuyển nhượng phần vốn góp, mua bán, sáp nhập, chia tách, giải thểcông ty, và các vấn đề kỹ thuật như chuyển nhượng cổ phần, thanh toán, xử lýquyền lợi cổ đông, thuế, nợ, thương hiệu, thực hiện quyền chủ sở hữu trong quản trịcông ty nhìn tổng thể vẫn còn rất mới mẻ đối với các doanh nghiệp cổ phần hóa và

tư nhân Nghiên cứu và giới thiệu các khái niệm và kinh nghiệm thực tiễn quốc tế

về M&A vào Việt Nam có ý nghĩa cấp thiết nhằm góp phần tăng cường khả năng

cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước, thích ứng với những đổi thay nhanhchóng từ áp lực hội nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đặt ra Vì vậy , mụcđích của bài viết này là nhằm làm rõ một số khái niệm liên quan đến hoạt độngM&A và phân tích thực tiễn hoạt động M&A ở Việt Nam.

1. Khái niệm mua lại , sáp nhập và hợp nhất doanh nghiệp

Trong quản trị công ty có hai điểm mấu chốt nhất là quyền sở hữu và người quản lýthì quyền sở hữu vẫn mang ý nghĩa trọng tâm hơn cả Mặc dù xu hướng quản trịhiện đại tách biệt quyền sở hữu và quản lý, nhưng thực chất quyền sở hữu có ýnghĩa quyết định trong việc bầu Hội đồng quản trị và qua đó lựa chọn người quản

lý, đồng thời quyết định chiến lược phát triển, phương án phân chia lợi nhuận và xử

lý tài sản của công ty Các khái niệm thâu tóm hay mua lại (acquisition), sáp nhập

và hợp nhất (merger và consolidation) đều xoay quanh mối tương quan này

Pháp luật về M&A ở Việt Nam được quy định chủ yếu ở 3 Luật gồm:  

1 Luật Cạnh tranh (2004) Theo Luật này thì M&A được nhìn dưới góc độ là

tập trung kinh tế  

2 Luật Doanh nghiệp (2005), M&A được nhìn dưới góc độ là một cách thức

để tái cơ cấu, tái cấu trúc DN. 

3 Luật Đầu Tư (2005), M&A là một phương thức đầu tư  

Thâu tóm hay mua lại (acquisition) là việc một doanh nghiệp mua toàn bộ hoặc

một phần tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối toàn bộ hoặc mộtngành nghề của doanh nghiệp bị mua lại (theo điều 17 , Luật Cạnh Tranh 2004)Khái niệm có thể hiểu là việc một công ty tìm cách nắm giữ quyền kiểm soát đốivới một công ty khác thông qua thâu tóm toàn bộ hoặc một tỷ lệ số lượng cổ phầnhoặc tài sản của công ty mục tiêu đủ để có thể khống chế toàn bộ các quyết định củacông ty đó Tỷ lệ này có thể khác nhau theo quy định cụ thể trong Luật Công ty củatừng nước Ví dụ ở Việt Nam tỷ lệ này là 75%, trong trường hợp Điều lệ công tymục tiêu quy định mức thấp hơn (tối thiểu là 65%) thì áp dụng mức đó Sau khi kếtthúc chuyển nhượng, công ty bị mua lại sẽ chấm dứt hoạt động đối với phần bị mualại , công ty mua lại được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm vềcác khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của phầncông ty bị mua lại Thương hiệu của công ty bị mua lại nếu được đánh giá là vẫncòn giá trị để duy trì thị phần sản phẩm thì có thể được giữ lại như một thương hiệuđộc lập (trường hợp BP mua Castrol), hoặc được gộp lại thành một thương hiệuchung, như trường hợp Daimler-Chrysler, hoặc Exxon-Mobil

Sáp nhập (mergers) là việc một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản,

quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác (theo

điều 17 , Luật Cạnh Tranh 2004) Hiểu một cách đơn giản thì đây là sự sáp nhậpchung công ty này vào một công ty khác, theo đó công ty bị sáp nhập (acquiredfirm) sẽ ngừng tồn tại như một thực thể riêng biệt , nhập chung tài sản và nợ của nóvào công ty sáp nhập (acquiring firm), trong khi công ty sáp nhập vẫn giữ lại tên và

sự tồn tại của nó

Ví dụ về sáp nhập doanh nghiệp: Hà Tiên 1 - Hà Tiên 2

Phương án sáp nhập Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 và Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 2 được thông qua tại Đại hội cổ đông bất thường ngày 29/12/2009, với sự đồng thuận từ 144 cổ đông Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 Đây là giaodịch hợp nhất giữa hai doanh nghiệp có quy mô lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam cho đến nay.Sau khi sáp nhập, Hà Tiên trở thành doanh nghiệp xi măng lớn nhất Việt Nam niêm yết trên sàn HSX với mức vốn hóa gần 2.800 tỉ đồng

Hợp nhất (consolidation) là việc hai hoặc nhiều doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài

sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình để hình thành một doanh nghiệp mới (theo điều 17 , Luật Cạnh Tranh 2004) Khái niệm để chỉ hai hoặc một số công

ty cùng thỏa thuận chia sẻ tài sản, thị phần, thương hiệu với nhau để hình thành mộtcông ty hoàn toàn mới, với tên gọi mới (có thể gộp tên của hai công ty cũ) trong khi

đó chấm dứt sự tồn tại của các công ty cũ

Ví dụ: Minh họa về hợp nhất công ty

Ví dụ điển hình về sự hợp nhất công ty ở Việt Nam trong những năm gần đây làtrường hợp công ty Tài Chính Sài Gòn (SFC) và Ngân hàng thương mại cổ phần ĐàNẵng hợp nhất hình thành nên ngân hàng Việt Á Trước khi hợp nhất, cả hai công tyTài Chính Sài Gòn và Ngân hàng thương mại cổ phần Đằ Nẵng đều tồn tại độc lập.Sau khi hợp nhất , cả hai đều không tồn tại độc lập nữa mà trở thành một phần củathực thể mới , đó là Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Á

Về mặt bản chất khái niệm và hệ quả pháp lý, hợp nhất và mua lại, sáp nhập là khácbiệt; tuy nhiên nếu xét về tác động thực tế đối với quản trị công ty thì ranh giới phânbiệt giữa chúng nhiều khi lại rất mong manh.  Chẳng hạn trong trường hợp việc thâutóm (mua lại) 100% công ty mục tiêu được thực hiện thông qua phương thức hoánđổi cổ phiếu (stock swap) thì vụ mua lại đó không có gì khác so với một vụ hợpnhất Tuy nhiên các hình thức M&A vẫn có một số điểm khác biệt, xét theo một sốkhía cạnh sau :

- Hình thức thực hiện: trường hợp hợp nhất doanh nghiệp thì các doanh nghiệp

được hợp nhất sẽ cùng mang toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ cũng như lợi ích hợppháp của mình, góp chung lại với nhau trên tinh thần tự nguyện Trong khi đó thì ởsáp nhập và mua lại, chỉ có các doanh nghiệp bị sáp nhập hoặc bị mua lại phải mangtài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình gộp chung với tài sản vốn cócủa doanh nghiệp sáp nhập hoặc mua lại Còn tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi íchhợp pháp trước khi giao dịch của doanh nghiệp sáp nhập hoặc mua lại sẽ không bịtác động

Điểm khác nhau giữa mua lại và sáp nhập là không rõ ràng Đối với sáp nhập thìtoàn bộ tài sản của doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ được gộp chung với tài sản củadoanh nghiệp sáp nhập Còn đối với mua lại thì không nhất thiết toàn bộ mà đôi khichỉ là 1 bộ phận tài sản của doanh nghiệp bị mua lại phải gộp chung với tài sản củadoanh nghiệp mua lại Điều này phụ thuộc vào quy mô của thương vụ mua lại Mộtthương vụ mua bán cũng có thể được gọi là sáp nhập khi cả hai bên đồng thuận liênkết cùng nhau vì lợi ích cho cả hai công ty Nhưng khi bên bị mua không khôngmuốn bị thâu tóm thì sẽ được coi là một thương vụ mua bán Một thương vụ đượccoi là mua bán hay sáp nhập hoàn nhìn nhận của ban giám đốc, nhân viên và cổđông của công ty.Tuy nhiên, trên thực tế, một công ty mua một công ty khác vàtrong thỏa thuận đàm phán sẽ cho phép công ty bị mua tuyên bố với bên ngoài rằng,hoạt động này là “Sáp nhập toàn phụ thuộc vào việc nó được diễn ra một cách thânthiện giữa hai bên hay hay bị ép buộc thâu tóm nhau Mặt khác, nó còn là cáchtruyền tải thông tin ra bên ngoài cũng như sự ngang bằng” cho dù về bản chất làhoạt động Mua bán

-Hệ quả pháp lý: sau khi tiến hành các giao dịch trên thì hệ quả pháp lý mà mỗi

hình thức giao dịch để lại đối với các doanh nghiệp là không giống nhau

Đối với giao dịch hợp nhất thì sau khi đăng ký kinh doanh, các công ty bị hợp nhấtchấm dứt tồn tại; công ty hợp nhất được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịutrách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụtài sản khác của các công ty bị hợp nhất

Còn đối với giao dịch sáp nhập thì sau khi đăng ký kinh doanh, công ty bị sáp nhậpchấm dứt tồn tại; công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp,chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụtài sản khác của công ty bị sáp nhập

Trong khi đó 1 giao dịch mua lại thì sau khi hợp đồng có hiệu lực, công ty bị mualại sẽ chấm dứt hoạt động đối với phần bị mua lại , công ty mua lại được hưởng cácquyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợpđồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của phần công ty bị mua lại.

Ta có thể hình dung đơn giản 3 hoạt động giao dịch này qua sơ đồ đơn giản sau:

+ Mua lại:

DN A + DN B →DN B’ + (DN A’)

DN A có thể chấm dứt tồn tại hoặc vẫn tiếp tục tồn tại, phụ thuộc vào quy mô của thương vụ mua bán

Trong đó: DN A là DN bị mua lại; DN B là DN mua lại

- Quyền quyết định và kiểm soát doanh nghiệp: sau khi giao dịch hợp nhất hoàn

thành: Các doanh nghiệp tham gia hợp nhất cùng có quyền quyết định trong Hộiđồng quản trị mới tuỳ thuộc theo tỷ lệ vốn góp của mỗi bên Thông qua hợp đồng

và điều lệ Công ty hợp nhất, thì các thành viên, các cổ đông của công ty bị hợp nhất

sẽ tiến hành bầu ban lãnh công ty hợp nhất Cùng nhau định ra đường lối hoạt độngcho công ty mới này

Còn đối với giao dich sáp nhập hoặc mua lại thì sau khi giao dịch được hoàn thành:công ty bị sáp nhập hoặc mua lại sẽ chấm dứt tồn tại Cổ đông của các doanh nghiệp

bị sáp nhập và mua lại sẽ không có quyền quyết định cũng như kiểm soát đối vớidoanh nghiệp sáp nhập hoặc mua lại (trừ khi có các thoả thuận kèm theo trong hợpđồng sáp nhập và mua lại) Doanh nghiệp sáp nhập và mua lại sẽ vẫn do ban lãnhđạo cũ điều hành và quản lý

- Một vấn đề khác cũng cần được làm rõ : đó là sự phân biệt giữa thâu tóm công ty

( acquisition) và giành quyền kiểm soát công ty (takeover) Thực tế cho thấy thường

có sự bối rối hay nhập nhằng giữa hai khái niệm này Nói chung giành quyền kiểm

soát công ty là phạm trù rông hơn, trong khi thâu tóm công ty chỉ là một trongnhững hình thức giành quyền kiểm soát công ty Ngoài thâu tóm công ty ra , còn cóhai hình thức khác có thể mang lại sự kiểm soát công ty Hình sau đây minh họa cho

sự phân biệt giữa các hình thức đó

Giành quyền kiểm soát có thể thực hiện thông qua một trong ba hình thức : thâutóm công ty, giành quyền đại diện và giao dịch tư hữu hóa

Giành quyền đại diện (proxy contest) xảy ra khi một nhóm cổ đông nào đó nỗ lực

để giành chỗ trong hội đồng quản trị thông qua việc nắm phiếu bầu Bằng cách này

họ có thể chi phối và kiểm soát công ty theo ý chí của họ khi bỏ phiếu quyết địnhnhững vấn đề liên quan đến quản trị công ty

Giao dịch tư hữu hóa (going-private transaction) xảy ra khi tất cả cổ phần của công

ty đại chúng bị mua bởi một nhóm nhỏ các nhà đầu tư Nhóm nhỏ này thường baogồm những thành viên sáng lập và một số nhà đầu tư bên ngoài Sau đó cổ phiểuđược rút xuống không còn được niêm yết trên thị trường chứng khoán nữa

Tóm lại , qua một số phân tích ở trên có thể thấy hợp nhất đòi hỏi mức độ hợp tác

rất cao giữa các công ty tham gia hợp nhất Việc chia sẻ sở hữu, quyền lực và lợi íchmột cách đồng đều và lâu dài luôn khó khăn và cá biệt Điều này giải thích tại saohình thức sáp nhập hay mua lại phố biến hơn rất nhiều so với hợp nhất Khi có nhucầu liên kết, các công ty có cùng chung lợi ích có nhiều sự lựa chọn các hình thứckhác như lập một liên doanh mới tồn tại độc lập, hợp đồng hợp tác kinh doanh, hoặc

ký kết các thỏa thuận liên minh hẹp (alliance) mà không ảnh hưởng đến nền tảngquản trị của công ty hiện tại Suy cho cùng, dù thâu tóm hay hợp nhất công ty, banquản trị nào cũng phải đối mặt với câu hỏi mấu chốt là: liệu thực thể mới sau sáp

Giành quyền đại diện(proxy contest)

Giao dịch tư hữu hóa(going-private transaction)

Sáp nhập hay hợp nhất(mergers or

consolidation)

Thâu tóm tài sản(acquisition of assets)Thâu tóm cổ phiếu(acquisition of stock)

nhập hoặc hợp nhất có mạnh hơn hai thực thể cũ đứng riêng rẽ? Công ty thực hiệnthâu tóm bao giờ cũng luôn chủ động và nắm chắc được câu trả lời cho câu hỏi ởtrên hơn công ty thực hiện hợp nhất (chỉ đảm bảo được 50%), do đó hợp nhất luônkém phổ biến hơn rất nhiều.

 Một hình thức khác mà các công ty có thể chọn lựa là thương thảo với nhau để tổchức cùng sáp nhập thông qua trao đổi cổ phần và chia sẻ thương hiệu Ban quản trịcông ty có ưu thế hơn sẽ nắm quyền quyết định trong khi đối tác của công ty còn lạivẫn có tiếng nói có trọng lượng của mình, công ty lớn chỉ phải làm thủ tục đổi tên(gộp chung thương hiệu) và các báo cáo tài chính hợp nhất mà không phải đăng kýlại công ty mới, văn hóa công ty và cơ cấu tổ chức vẫn hoạt động một cách độc lậpnhư mô hình công ty mẹ - công ty con Do đó, nhìn bề ngoài là sáp nhập, nhưng bêntrong thực chất lại là hợp nhất Đây là hình thức phổ biến nhất trong làn sóng M&Ahiện nay Bằng hình thức này, các công ty vẫn đạt được mục tiêu liên kết nguồn lực,giảm thiểu cạnh tranh, chia sẻ thị trường, thương hiệu mà không làm thay đổi cơcấu cổ đông, giá trị công ty, sự linh hoạt và quyền chủ động trong điều hành, trongkhi tránh được chi phí chuyển nhượng đắt đỏ

Sau khi phân tich có thể phân biệt tóm tắt như sau:

Một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa

vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác

Hai hoặc nhiều doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa

vụ và lợi ích hợp pháp của mình để hình thành một doanh nghiệp mới

không có doanh nghiệp mới xuất hiện

B sáp nhập vào A

A còn tồn tại

B không còn tồn tại

không có doanh nghiệp mới xuất hiện

A hợp nhất với B

cả A và B đều không còn tồn tại doanh nghiệp mớixuất hiện

Chi phí Ngoài các chi phí liên

quan khác thì công ty A phải bỏ tiền ra dể mua công ty B theo giá thỏa thuận

Các chi phí liên quan đến việc sáp nhập có thể do cả

2 bên cùng chịu

Các chi phí liên quan đến việc hợp nhất có thể do cả 2bên cùng chịu

tỷ lệ vốn góp của mỗi bên

3 Hoạt động mua bán sáp nhập doanh nghiệp trên thế giới

Tổng giá trị của những vụ sáp nhập, mua lại doanh nghiệp (M&A) trên thế giới nămngoái lên tới 3.460 tỷ USD Giới phân tích dự đoán, cơn sốt M&A sẽ còn tiếp diễn trong năm nay và những năm tới

Theo giới phân tích, các vụ M&A từ năm ngoái tới nay không chỉ đáng chú ý ở con

số mà còn lập kỷ lục ở quy mô giá trị hợp đồng

Mở đầu năm nay là cuộc sáp nhập trị giá 39,5 tỷ USD giữa đại gia thép của PhápArcelor và đối thủ Mittal Steel hồi tháng 1 Đến tháng 2, thế giới lại được phenchoáng khi tập đoàn Endesa của Tây Ban Nha nhận được lời đề nghị mua hấp dẫncủa tập đoàn năng lượng Đức E.ON với giá 66 tỷ USD

Song, con số trên vẫn chưa phải là lớn bởi đến tháng 3, đại gia viễn thông của Mỹ AT&T đã đồng ý mua lại đối thủ BellSouth với giá lên tới 83,4 tỷ USD

Hãng Reuters đã sáp nhập với Thomson - Mộttrong những ví dụ điển hình về M&A Ảnh:

Trong khoảng thời gian đó, các vụ mua bán, sáp nhập doanh nghiệp diễn ra mạnh

mẽ ở hầu hết các lĩnh vực, từ bán lẻ, ngân hàng, cho tới truyền thông

Theo ông Thành có nhiều nhân tố thúc đẩy các doanh nghiệp sẵn sàng thực hiện các

vụ M&A Thứ nhất, các công ty muốn sáp nhập với doanh nghiệp khác để làm bànđạp chinh phục thị trường mới Chẳng hạn cách đây hai năm, hãng sản xuất trangphục thể thao Adidas của Đức đã quyết định mua lại đối thủ Reebok của Mỹ với giá3,1 tỷ euro (3,8 tỷ USD) nhằm mở rộng sang thị trường Mỹ và cạnh tranh với Nike.Ngoài ra theo ông Thành, các doanh nghiệp cũng thông qua việc sáp nhập để tăngquy mô và giảm chi phí kinh doanh nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trên thịtrường Vụ sáp nhập gần đây nhất giữa hai hãng truyền thông nổi tiếng thế giớiThomson và Reuters là ví dụ điển hình Hai đại gia này hy vọng sẽ hình thành mộthãng cung cấp tin tức tài chính lớn nhất thế giới nhằm cạnh tranh với đối thủ truyềnkiếp Bloomberg Giới phân tích cho rằng, với tên gọi mới Thomson-Reuters, haibên sẽ hỗ trợ lẫn nhau để tăng danh tiếng chung và giảm chi phí hoạt động của cảtập đoàn khoảng 500 triệu USD trong vòng 3 năm tới

Theo ông Trần Duy Hưng, Giám đốc Công ty First Asia Limited, có những trườnghợp, doanh nghiệp đang làm ăn rất phát đạt và có tên tuổi vẫn sẵn sàng chịu đểdoanh nghiệp khác mua lại Ông Hưng cho rằng, điều này là hoàn toàn bình thườngbởi trên thế giới người ta quan niệm "cái gì cũng có thể bán miễn là giá mua hấpdẫn".

Mới đây, Công ty chứng khoán Dow Jones, chủ sở hữu tờ Wall Street Journal, cho

biết họ đã chấp thuận lời đề nghị để Công ty News của tỷ phú Rupert Murdoch mualại quyền sở hữu với giá 5 tỷ USD Tuy vụ mua bán này vẫn chưa hoàn tất, song vớicái giá hấp dẫn 60 USD/cổ phiếu mà News đưa ra, nhiều ý kiến cho rằng DowJones khó mà cưỡng lại được

M&A sẽ tiếp tục bùng nổ

Theo số liệu thống kê của hãng thông tin Dealogic, khoảng 45% các doanh nghiệptrên thế giới đang có ý định tiến hành các thương vụ mua bán sáp nhập xuyên quốcgia trong năm nay để tiếp tục tăng trưởng và mở rộng hoạt động kinh doanh

Đặc biệt tại khu vực châu Á, sáp nhập, mua lại doanh nghiệp cũng đang dần trởthành một trào lưu thời thượng, nhất là ở Nhật Bản 70% lãnh đạo các doanh nghiệphàng đầu nước này cho biết họ sẵn sàng sáp nhập với doanh nghiệp khác

* Arcelor và Severstal sáp nhập

Tập đoàn sản xuất thép lừng danh châu Âu cuối tuần qua tuyên bố sáp nhập với hãng Severstal của tỷ phú Nga Alexey Mordashov Đây là tin buồn với tỷ phú Ấn

Độ Lakshmi, sau bao công chào mời để mua lại Arcelor mà không thành

Quá trình sáp nhập giữa Arcelor và Severstal sẽ hoàn tất trước cuối tháng 7 và cho ra đời hãng sản xuất thép lớn nhất thế giới Công ty mới vẫn mang tên Arcelor, với doanh thu dự kiến là 46 tỷ euro

Các cổ đông hiện hữu của Arcelor sẽ sở hữu 68% cổ phần trong tập đoàn mới, giá trị mỗi cổ phần là 44 euro, cao hơn so với mức 35,62 euro mà hãng Mittal của tỷ phú Lakshmi gợi ý

Theo thoả thuận, Mordashov sẽ góp toàn bộ cổ phần của mình trong Severstal cũng như trong tập đoàn thép Italy Lucchini để đổi lại quyền sở hữu cổ phần trong Arcelor Đồng thời, để được nắm tới 32% cổ phần trong tập đoàn mới, Mordashov sẽ phải chi thêm khoảng 1,25 tỷ euro tiền mặt

Vụ sáp nhập Arcelor -

Severstal cho ra đời nhà

sản xuất thép lớn nhất thế

giới (Ảnh: AFP)

Chủ tịch đương thời của Arcelor Joseph Kinsch và giám đốc điều hành Guy Dolle

sẽ tiếp tục giữ những chức vụ tương tự tại tập đoàn sau khi sáp nhập CònMordashov cũng nắm một cương vị quan trọng trong ban điều hành tập đoàn mới và

có quyền đề cử 6 trong tổng số 18 vị trí giám đốc

Tỷ phủ 41 tuổi Mordashov cho biết có quan hệ khá thân thiết với điện Kremlin.Giới phân tích cũng cho rằng chắc chắn Mordashov đã được sự hậu thuẫn của chínhphủ Nga trong thương vụ làm ăn với Arcelor

Hôn phối giữa Arcelor và Mordashov khiến ông chủ của tập đoàn thép MittalLakshimi đứng ngồi không yên Mittal liên tục nhận được sự ghẻ lạnh của Arcelor

kể từ khi đề nghị mua lại tập đoàn này vào tháng 1 năm nay Ấy vậy mà đầu tuầntrước, ban lãnh đạo Arcelor bỗng dưng tuyên bố sẽ cân nhắc kỹ mức giá 25,8 tỷeuro (khoảng 33 tỷ USD) mà vị tỷ phú Ấn Độ chào mua

Không chịu khuất phục, Mittal tuyên bố sẽ phá vỡ lương duyên giữa Arcelor với Severstal và cho biết sẽ chia sẻ thêm nhiều quyền lực cho Alexey Mordashov nếu Mittal chen chân được vào thương vụ này

* Thomson mua lại Reuters

Ngày 15/5, đại gia dữ liệu Canada Thomson đồng ý mua lại hãng tin Reuters với giá 8,7 tỷ bảng Anh (17,2 tỷ đôla) Thương vụ này sẽ hình thành một hãng cung cấptin tức tài chính lớn nhất thế giới

Hãng mới có tên Thomson-Reuters Corp sẽ qua mặt đối thủBloomberg trong lĩnh vực cung cấp tin tức và dữ liệu về chứng khoán, tiền tệ và trái phiếu cho các ngân hàng, giới thương gia và các công ty môi giới Theo các thống kê, Bloomberg chiếm 33% thị phần trong lĩnh vực cung cấp dữ liệu tài chính, Reteurs chiếm 23% và Thomson chiếm 11%.Thomson đồng ý bỏ ra 352,5 cent tiền mặt cộng với 0,16 cổ phiếu của Thomson để mua lại một cổ phiếu của Reuters Trước đó, cổ phiếu của Reuters tăng 25% do có những đồn đoán về vụ mua bán này

Chủ tịch Reuters Tom Glocer năm nay 47 tuổi sẽ điều hành hãng mới Ông hy vọng

sẽ giảm được chi phí hoạt động của cả tập đoàn khoảng 500 triệu USD trong vòng 3năm tới Vụ sáp nhập khiến nhiều người lao động trong hai hãng lo lắng sẽ có đợt cắt giảm nhân công lớn nhất từ trước đến nay

Trụ sở Reuters tại

London

Ảnh: AP.