tổng hợp phân tích các tác phẩm văn học 12 thi đh

Việc học văn chưa bao giờ là dễ, đặc biệt là đối với những bạn ôn thi khối tự nhiên, khô khan và không hề hứng thứ với môn học này. Tài liệu này sẽ giúp ích cho các em rất nhiều trong kì thi đh, cũng như cảm nhận hết về cái hay của tác phẩm

Bi quyet Chinh ph1:f.c mon Ngft van Tran Thu:y Dtwng

TUYEN NGON DOC Ll.\P - Ho Cht Minh

Tac gici: Chu tjch Ho Chi Minh 1<1 m9t vj lanh tv "taiba, ki~t xuat'; cua dan t<)c

Vi~t Nam cling nhu tren the gioi Ben C(;lnh d6, Nguoi con dUQC biet den voi tu each

h\ mqt nha viin, nhd tho, nha chinh lu4.n mau m1;(c Trang sv nghi~p sang tac, Nguoi

de l(;li vo so nhfrng tac pham c6 gia trj a nhieu the lo(;li nhu truy~n, ey, thd ca, van

chinh lu~n, Trang d6 ban "Tuyen ngon Dqc 14-p" la mqt cing 1?iin chinh lu4.n mau m1;(c

ctay tam huyet, mqt ngh~ thu4-t 14-p lu4.n b4-c thay trong ljch sit viin hQc dan t<)c

Tac phdm: Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" h\ m9t van ki~n c6 gia trt Itch sfr to Ion:

La lai tuyen bo xoa bo che hq thl;Cc dan, phong kien; khdng djnh quyen t1:( chit va vj the

binh ddng cita dan tqc ta tren toan the gioi; La moe son ljch sit m<l ra ki nguyen dqc

14-p, tl;t do tren dat nuoc ta Dong thai, con la lai tuyen th~ cho quyet tam chien aau,

quyet tam gift vung nen dqc 14-p tV do cua nhan dan Vi~t Nam

Lai dan: Muon hieu va danh gia dung cac bai van, bai tho cua Chu ttch Ho Chi

Minh, tnroc het phai nam vfrng quan diem sang tac cua Nguoi Doi voi Ho Chi Minh,

mQi van ban viet ra deu la nhfrng hanh vi chinh trt tn,rc tiep De nhfrng bai viet cua

minh d?t hi~u qua chinh trt cao nhat, truoc khi cam but, bao gio N guoi cling tV d;)t

ra cau hoi: Viet cho ai ( doi tUQng)? Viet de lam gi (mvc dich)? Sau d6 moi quyet dtnh,

viet cai gi (n9i dung) va viet the nao (hinh thuc) Nhu v~y c6 nghia la vi~c xac djnh doi

tUqng va mt_LC dich CUa van ban chinh ld van de then chot nhat trong cac sang tac cita

Bac Khong nam vfrng dieu d6, khong the hieu dUQC chinh xac va day du tac pham

cua Nguoi tu n9i dung den hinh thuc

Nam dUQC quan diem sang tac cua Bac chua dude cam nh~n chieu sau trong cau

chfr, con can phdi hieu dij,c diem ve the loc# moi tcic pham cua Nguoi, ttr van chinh

lu~n hay van tham mi, tho tuyen truyen hay tho khang chien N goai ra con phai biet

phong each viet cua Nguai, net noi b4-t trong phong each viin xuoi cua Ho Chi Minh ld

gicin dj, trong sang, ngan gQn, sue tich

TUYEN NGON DOC Ll.\P - Ho Cht Minh

Tac gici: Chu tjch Ho Chi Minh 1<1 m9t vj lanh tv "taiba, ki~t xuat'; cua dan t<)c

Vi~t Nam cling nhu tren the gioi Ben C(;lnh d6, Nguoi con dUQC biet den voi tu each h\ mqt nha viin, nhd tho, nha chinh lu4.n mau m1;(c Trang sv nghi~p sang tac, Nguoi

de l(;li vo so nhfrng tac pham c6 gia trj a nhieu the lo(;li nhu truy~n, ey, thd ca, van chinh lu~n, Trang d6 ban "Tuyen ngon Dqc 14-p" la mqt cing 1?iin chinh lu4.n mau m1;(c ctay tam huyet, mqt ngh~ thu4-t 14-p lu4.n b4-c thay trong ljch sit viin hQc dan t<)c

Tac phdm: Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" h\ m9t van ki~n c6 gia trt Itch sfr to Ion:

La lai tuyen bo xoa bo che hq thl;Cc dan, phong kien; khdng djnh quyen t1:( chit va vj the binh ddng cita dan tqc ta tren toan the gioi; La moe son ljch sit m<l ra ki nguyen dqc 14-p, tl;t do tren dat nuoc ta Dong thai, con la lai tuyen th~ cho quyet tam chien aau, quyet tam gift vung nen dqc 14-p tV do cua nhan dan Vi~t Nam

Lai dan: Muon hieu va danh gia dung cac bai van, bai tho cua Chu ttch Ho Chi Minh, tnroc het phai nam vfrng quan diem sang tac cua Nguoi Doi voi Ho Chi Minh, mQi van ban viet ra deu la nhfrng hanh vi chinh trt tn,rc tiep De nhfrng bai viet cua minh d?t hi~u qua chinh trt cao nhat, truoc khi cam but, bao gio N guoi cling tV d;)t

ra cau hoi: Viet cho ai ( doi tUQng)? Viet de lam gi (mvc dich)? Sau d6 moi quyet dtnh,

viet cai gi (n9i dung) va viet the nao (hinh thuc) Nhu v~y c6 nghia la vi~c xac djnh doi

tUqng va mt_LC dich CUa van ban chinh ld van de then chot nhat trong cac sang tac cita Bac Khong nam vfrng dieu d6, khong the hieu dUQC chinh xac va day du tac pham

cua Nguoi tu n9i dung den hinh thuc

Nam dUQC quan diem sang tac cua Bac chua dude cam nh~n chieu sau trong cau chfr, con can phdi hieu dij,c diem ve the loc# moi tcic pham cua Nguoi, ttr van chinh lu~n hay van tham mi, tho tuyen truyen hay tho khang chien N goai ra con phai biet

phong each viet cua Nguai, net noi b4-t trong phong each viin xuoi cua Ho Chi Minh ld

gicin dj, trong sang, ngan gQn, sue tich

-

Trang156-Bi quyet Chinh phtJ-c mon Ngi! van

Hoan cdnh ra doi:

- Tinh hinh the gi&i: Chien tranh the gioi

thu hai ket thuc; Phat xit Nh~t dau hang

Dong minh Tu d6, bQn thlfc dan, de

quoc nap sau danh nghia quan Dong

minh hong xau xe Vi~t N am (Phia Bac la

quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de

quoc M1; phia Nam la quan d<)i Anh, nup

sau la linh vi en chinh cua Phap )

- Tinh hinh trong nu&c: Nhan dan ta

vung len gianh chinh quy~n Va tc;ti H<)i

ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam

1945), Dang ta nh~n d~nh: mau thuan gifra

Anh - Phap - Ml va Lien Xo c6 the khien

Anh - Ml se nhan nhUQng de Phap tro lc;ti

Dong Duong

- Th1;tc te: Thlfc dan Phap rao riet chuan

b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung

reu rao du lu~n quoc te: Phap c6 cong

khai h6a Dong Duong, day von la dat bao

hQ cua Phap b~ Nh~t chiem, nay Nh~t da

dau hang dong minh, Phap duong nhien

c6 quy~n tro lc;ti Dong Duong de thay the

quan d<)i Nh~t

- Nhin nh,Q,n tinh hinh: Ngay 26 thang 8

nam 1945, Chu t~ch Ho Chi Minh tu chien

khu Vi~t Bac tro v~ Ha N Qi Tc;ti can nha

so 48 pho Hang Ngang, Bac soc;tn ban

Tuyen ngon D¢c lap Ngay mung 2 thang

9 nam 1945, tc;ti quang truong Ba Dinh

!lch Slr, trtrOC hang Ch\].C Vc;tn dong bao,

Bac dQc ban Tuyen ngon khai sinh ra

nuoc Vi~t Nam Dan chu C<)ng hoa

Tran Thuy Duong

Sau hang nghin nam duoi che d~ phong kien tan ac, hang tram niim bi ap buc boc

l~t du:oi che d~ th1;tc dan Mila thu nam

1945, nhan dan ta da dong long dling len lam cu<)c khoi nghla each thang Tam nam do thanh cong thang lai, gianh

lc# nen d~c lij,p t1;! do cho dat nu&c

Song cu<)c hoi sinh cua dan t<)c dang b~

ke thu de dQa: "Chung toan tinh m¢t cu¢c

am muu gac l<;ti ach no l~ tren co 25 tri~u

dong baa , dung vo lvc thinh linh lqt do

chinh phil dan chit c¢ng hoa de dQ,t l<;ti

m¢t quan toan quyen nhu thua truac

Khong kheo lo, nuac ta dan ta co the bi trong l<;ti ach no l~" Boi sau chien tranh the gioi Ian thu hai ket thuc Phat xit Nh~t, ke dang chiem dong nuoc ta luc bay gio da dau hang Dong minh BQn thl)'c dan, de quoc am muu sau xe Vi~t

Nam (phia Bac la quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de quoc Ml da trvc san

o bien gioi de do quan vao Vi~t Nam, tien vao tu phia Nam la quan d<)i Anh, phia sau la linh vi en chinh cua Phap ) Nhu nhin thau muu do d6, tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Ddng ta

nh~n djnh: mau thuan giiia Anh Phap

-Mi va Lien Xo co the khien Anh - Mi se

nhan nhu:gng de PMp tro lt;ti Dong

Duang Va thlfc te Phap n1o riet chuan b~

cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu

rao du: l~n quoc te: Phtip co cong khai hoa Dong Duang, d8:y von la dat bdo h~

cua Phap bi Nhij,t chiem, na:y Nhij,t eta dau hdng dong minh, PMp duang nhien co qu:yen tro l«;ti Dong Duang de tha:y the

- Tinh hinh trong nu&c: Nhan dan ta vung len gianh chinh quy~n Va tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Dang ta nh~n d~nh: mau thuan gifra Anh - Phap - Ml va Lien Xo c6 the khien Anh - Ml se nhan nhUQng de Phap tro lc;ti Dong Duong

- Th1;tc te: Thlfc dan Phap rao riet chuan b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu rao du lu~n quoc te: Phap c6 cong khai h6a Dong Duong, day von la dat bao

hQ cua Phap b~ Nh~t chiem, nay Nh~t da dau hang dong minh, Phap duong nhien c6 quy~n tro lc;ti Dong Duong de thay the quan d<)i Nh~t

- Nhin nh,Q,n tinh hinh: Ngay 26 thang 8 nam 1945, Chu t~ch Ho Chi Minh tu chien khu Vi~t Bac tro v~ Ha N Qi Tc;ti can nha

so 48 pho Hang Ngang, Bac soc;tn ban

Tuyen ngon D¢c lap Ngay mung 2 thang

9 nam 1945, tc;ti quang truong Ba Dinh

!lch Slr, trtrOC hang Ch\].C Vc;tn dong bao, Bac dQc ban Tuyen ngon khai sinh ra

nuoc Vi~t Nam Dan chu C<)ng hoa

Tran Thuy Duong

Sau hang nghin nam duoi che d~ phong kien tan ac, hang tram niim bi ap buc boc

l~t du:oi che d~ th1;tc dan Mila thu nam

1945, nhan dan ta da dong long dling len lam cu<)c khoi nghla each thang Tam nam do thanh cong thang lai, gianh

lc# nen d~c lij,p t1;! do cho dat nu&c

Song cu<)c hoi sinh cua dan t<)c dang b~

ke thu de dQa: "Chung toan tinh m¢t cu¢c

am muu gac l<;ti ach no l~ tren co 25 tri~u

dong baa , dung vo lvc thinh linh lqt do

chinh phil dan chit c¢ng hoa de dQ,t l<;ti

m¢t quan toan quyen nhu thua truac Khong kheo lo, nuac ta dan ta co the bi trong l<;ti ach no l~" Boi sau chien tranh the gioi Ian thu hai ket thuc Phat xit Nh~t, ke dang chiem dong nuoc ta luc bay gio da dau hang Dong minh BQn thl)'c dan, de quoc am muu sau xe Vi~t Nam (phia Bac la quan d<)i Quoc dan dang, tay sai cua de quoc Ml da trvc san

o bien gioi de do quan vao Vi~t Nam, tien vao tu phia Nam la quan d<)i Anh, phia sau la linh vi en chinh cua Phap ) Nhu nhin thau muu do d6, tc;ti H<)i ngh~ toan quoc (ngay 15 thang 8 nam 1945), Ddng ta

nh~n djnh: mau thuan giiia Anh Phap

-Mi va Lien Xo co the khien Anh -Mi se

nhan nhu:gng de PMp tro lt;ti Dong

Duang Va thlfc te Phap n1o riet chuan b~ cho CUQC xam lUQC Ian thu hai, chung reu

rao du: l~n quoc te: Phtip co cong khai hoa Dong Duang, d8:y von la dat bdo h~

cua Phap bi Nhij,t chiem, na:y Nhij,t eta dau hdng dong minh, PMp duang nhien co qu:yen tro l«;ti Dong Duang de tha:y the

qudn d~i Nh,Q,t

-Trang

157-quyet Ngfr

M1;tc dich sang tcic:

- DQc truac qufic dan dong bao va tuyen

bfi vai the giai, dij,c bi~t la nhiing the h:tc

thu djch dang nham nhe nen d<)c l?p cua

dan t<)c ViGt Nam

- D~p tan lu~n di~u "ham ho, sang b4.y"

cua ke thu: Dong Duong la cua Phap, nay

Nh?t dau hang dong minh thi Dong

· Duong phai tra lq.i cho Phap

Thu:y

Nhu nhin thau tinh hinh tht.rc tU~n,

nga:y 26 thang 8 niim 1945, Chu tjch Ho Chi Minh tit chien khu Vi~t Bcic triJ u~ Ha NQi TQ.i can nhd sfi 48 phfi Hang Ngang,

Bcic soQ.n ban Tuyen ngon D9c lap De

dam bao tinh chinh xac va sv khach quan tuy~t doi, Bac da moi m<)t so nguoi den gop y va bo sung them Ngdy mung 2

thang 9 niim 1945, tQ.i qudng truong Ba Dinh lich sii, truac hdng ch1;tc VQ.n dong bao, Bcic dQc ban Tuyen ngon DQc l4-p khai sinh ra nuac Vi~t Nam Dan chu CQng hoa

Van kiGn lich si'r nay dUQC dQc tnroc quae dan dong bao, VOi m\'C dich khong

don thuan chi de khang djnh mel con la

cong b{$ vai the giai U~ n~n dQC l4.p, quy~n

dan tQc coo Vi~t Nam, d~c biGt la nhfrng l\fc luQng thu dich va co h<)i quae te dang mang da tam m<)t htn nfra no dtch dat nuoc ta N <)i dung cua ban Tuyen ngon

da d4-p tan lu4.n di~u "ham ho, sang b~y"

cua nhd cam quy~n PMp khi "dong dq_c"

tuyen bo: Dong Duong la thu<)c dta cua Phap, bi quan Nh?t xam chiem, nay Nh?t

da dau hang, v?y Dong Duong duong nhien phai thu<)c quyen "baa he)" cua

nguoi Phap

v nghia (gici tri) ban Tuyen ngon D9c l4-p c11a Chu tich Ho Chi Minh

y nghia (gici tri) dfii vai lich sii: y nghia (gici trj) dfii vai viin hQc:

- Ban "Tuyen ngon DQc l4.p" la m<)t van - Ban "Tuyen ngon DQc l~p" lei mQt ang

ki~n ljch si'r due ket nguy~n VQng sau xa vein yeu nuac lan cua thdi d~i Tac pham

cua dan t<)c ViGt Nam ve quyen d<)c l?p, khdng djnh mQ,nh me quy~n dQC ~p CUa

t\1' do, cling la ket qua tat yeu cua qua dan tQC, gan d<)c l?p dan tQC VOi quy~n

trinh dau tranh gan 100 nam cua dan t<)c sfing c11a con nguoi, neu cao truyen

ta de CO dUQC quyen thieng lieng do thong yeu nUOC, truyen thong nhan dq_o

cua con nguoi ViGt Nam

-

M1;tc dich sang tcic:

- DQc truac qufic dan dong bao va tuyen bfi vai the giai, dij,c bi~t la nhiing the h:tc thu djch dang nham nhe nen d<)c l?p cua

dan t<)c ViGt Nam

- D~p tan lu~n di~u "ham ho, sang b4.y"

cua ke thu: Dong Duong la cua Phap, nay

Nh?t dau hang dong minh thi Dong

· Duong phai tra lq.i cho Phap

Thu:y

Nhu nhin thau tinh hinh tht.rc tU~n,

nga:y 26 thang 8 niim 1945, Chu tjch Ho Chi Minh tit chien khu Vi~t Bcic triJ u~ Ha NQi TQ.i can nhd sfi 48 phfi Hang Ngang,

Bcic soQ.n ban Tuyen ngon D9c lap De

dam bao tinh chinh xac va sv khach quan tuy~t doi, Bac da moi m<)t so nguoi den gop y va bo sung them Ngdy mung 2

thang 9 niim 1945, tQ.i qudng truong Ba Dinh lich sii, truac hdng ch1;tc VQ.n dong bao, Bcic dQc ban Tuyen ngon DQc l4-p khai sinh ra nuac Vi~t Nam Dan chu CQng hoa

Van kiGn lich si'r nay dUQC dQc tnroc quae dan dong bao, VOi m\'C dich khong

don thuan chi de khang djnh mel con la

cong b{$ vai the giai U~ n~n dQC l4.p, quy~n

dan tQc coo Vi~t Nam, d~c biGt la nhfrng l\fc luQng thu dich va co h<)i quae te dang mang da tam m<)t htn nfra no dtch dat nuoc ta N <)i dung cua ban Tuyen ngon

da d4-p tan lu4.n di~u "ham ho, sang b~y"

cua nhd cam quy~n PMp khi "dong dq_c" tuyen bo: Dong Duong la thu<)c dta cua Phap, bi quan Nh?t xam chiem, nay Nh?t

da dau hang, v?y Dong Duong duong nhien phai thu<)c quyen "baa he)" cua nguoi Phap

v nghia (gici tri) ban Tuyen ngon D9c l4-p c11a Chu tich Ho Chi Minh

y nghia (gici tri) dfii vai lich sii: y nghia (gici trj) dfii vai viin hQc:

- Ban "Tuyen ngon DQc l4.p" la m<)t van - Ban "Tuyen ngon DQc l~p" lei mQt ang

ki~n ljch si'r due ket nguy~n VQng sau xa vein yeu nuac lan cua thdi d~i Tac pham cua dan t<)c ViGt Nam ve quyen d<)c l?p, khdng djnh mQ,nh me quy~n dQC ~p CUa

t\1' do, cling la ket qua tat yeu cua qua dan tQC, gan d<)c l?p dan tQC VOi quy~n trinh dau tranh gan 100 nam cua dan t<)c sfing c11a con nguoi, neu cao truyen

ta de CO dUQC quyen thieng lieng do thong yeu nUOC, truyen thong nhan dq_o

cua con nguoi ViGt Nam

-

Trang158-Bi quytt Chinh ph'l:tc mon Ngii min

- Ban Tuyen ngon da tuyen bo cham

dt1t che d9 thvc dan, phong kien o Vi~t

Nam va mo ra m<)t kl nguyen m6i cho

dan t<)c ta: Kl nguyen "dqc l~p - tv; do", kl

nguyen nhan dan lam chu dat nu6c

Tran Thity Duong

- Ban "Tuyen ngon Dqc l~p" ld mqt ang van chinh l~n mau m1;(C Dung lUQng tac pham ngan gQn, co dQng, gay an tUQng sau sac Ket cau tic pham mq.ch lq.c, ch~t

che; chtrng CU Cl) the, xac thl)'c; l~p lu~n

sac ben, gi<}u sue thuyet pht,Ic Ngon ngfr tac pham chinh xac, gQi cam, tac d<)ng mq.nh me vao tinh cam, nh~n thuc cua

nguoi nghe, nguoi dQc

BO Cl)C BAN TUYEN NGON DOC Ll}.P

Phan 1: Co sO' phap l)J cua bdn tuyen ngon

Ttr dau den "Dola nhilng le phai khong ai choi cai dUQc"

Phan 2: Ca sO' thv;c tien cua bdn tuyen ngon

Ttr "The 1na han 80 niim nay, bQn th\(c dan Phap " den " dan t{)c ay phiii aUQc t'l;l

do Dan t{)c do phai dUQC d{)c lQ,p"

Phan 3: Lai tuyen bo aqc l~p

"Vi nhilng le tren, chung toi, Chinh phil lam thai cua nuac Vi~t Nam Dan chu C{)ng

hoa, trj,nh trQng tuyen bo vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang t'l;l do va a{)c lQ,p, vas\( thQt aa thanh rn{)t nuac t\(

do, a{)c lQ,p Toan the dan t{)c Vi~t Nam quyet aem tat ca tinh than va l'l;lc lUQng, tinh

rru;tng vacua cai de giila vilng quyen tv do, a{)c lQ,p ay."

NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG

Phan 1: Ca sO' phap l)J de suy r9ng ra quyen dan tqc cua bdn Tuyen ngon

HBi dong bao ca nu6c,

"Tat ca ntQi nguoi aeu sinh ra co quyen binh dang TQ-o hoa cho hQ nhilng quyen

khong ai CO the xam phQ-m aUQc; trong nhilng quyen ay, CO quyen aUQC song, quyen t\(

do va quyen muu cau hQ-nh phuc"

Loi bat hu ay o trong ban Tuyen ngon D{)c lQ,p nam 1776 cua nu6c Mi Suy r<)ng ra,

Cali ay CO nghla la: tat Ca CaC dan tQC tren the gi6i d~u sinh ra binh dang, dan tQC

nao ciing c6 quy~n song, quy~n sung su6ng va quy~n tv do

Ban Tuyen ngon Nhan quyen va Dan quyen cua Cach mq.ng Phap nam 1791 cling n6i:

"Nguoi ta sinh ra t\( do va binh dang ve quyen lQi; va phai luon luon aUQC t\( do va

binh dang ve quyen lQi"

D6 la nhfrng le phai khong ai choi cai dUQC

-

Trang159-Bi quytt Chinh ph'l:tc mon Ngii min

- Ban Tuyen ngon da tuyen bo cham dt1t che d9 thvc dan, phong kien o Vi~t

Nam va mo ra m<)t kl nguyen m6i cho dan t<)c ta: Kl nguyen "dqc l~p - tv; do", kl nguyen nhan dan lam chu dat nu6c

Tran Thity Duong

- Ban "Tuyen ngon Dqc l~p" ld mqt ang van chinh l~n mau m1;(C Dung lUQng tac pham ngan gQn, co dQng, gay an tUQng sau sac Ket cau tic pham mq.ch lq.c, ch~t

che; chtrng CU Cl) the, xac thl)'c; l~p lu~n

sac ben, gi<}u sue thuyet pht,Ic Ngon ngfr tac pham chinh xac, gQi cam, tac d<)ng mq.nh me vao tinh cam, nh~n thuc cua nguoi nghe, nguoi dQc

BO Cl)C BAN TUYEN NGON DOC Ll}.P

Phan 1: Co sO' phap l)J cua bdn tuyen ngon

Ttr dau den "Dola nhilng le phai khong ai choi cai dUQc"

Phan 2: Ca sO' thv;c tien cua bdn tuyen ngon

Ttr "The 1na han 80 niim nay, bQn th\(c dan Phap " den " dan t{)c ay phiii aUQc t'l;l

do Dan t{)c do phai dUQC d{)c lQ,p"

Phan 3: Lai tuyen bo aqc l~p

"Vi nhilng le tren, chung toi, Chinh phil lam thai cua nuac Vi~t Nam Dan chu C{)ng hoa, trj,nh trQng tuyen bo vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang t'l;l do va a{)c lQ,p, vas\( thQt aa thanh rn{)t nuac t\(

do, a{)c lQ,p Toan the dan t{)c Vi~t Nam quyet aem tat ca tinh than va l'l;lc lUQng, tinh rru;tng vacua cai de giila vilng quyen tv do, a{)c lQ,p ay."

NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG

Phan 1: Ca sO' phap l)J de suy r9ng ra quyen dan tqc cua bdn Tuyen ngon

HBi dong bao ca nu6c,

"Tat ca ntQi nguoi aeu sinh ra co quyen binh dang TQ-o hoa cho hQ nhilng quyen khong ai CO the xam phQ-m aUQc; trong nhilng quyen ay, CO quyen aUQC song, quyen t\(

do va quyen muu cau hQ-nh phuc"

Loi bat hu ay o trong ban Tuyen ngon D{)c lQ,p nam 1776 cua nu6c Mi Suy r<)ng ra, Cali ay CO nghla la: tat Ca CaC dan tQC tren the gi6i d~u sinh ra binh dang, dan tQC nao ciing c6 quy~n song, quy~n sung su6ng va quy~n tv do

Ban Tuyen ngon Nhan quyen va Dan quyen cua Cach mq.ng Phap nam 1791 cling n6i:

"Nguoi ta sinh ra t\( do va binh dang ve quyen lQi; va phai luon luon aUQC t\( do va binh dang ve quyen lQi"

D6 la nhfrng le phai khong ai choi cai dUQC

-

Trang159-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii min Tran Thuy DuO'ng

Mo dau ban Tuyen ngon, Bac gQi: "Hi1i dBng bao eel nuac", hai tieng "dBng

bao" vang len lam lay d{>ng hang triGu trai tim muon dan ViGt Nam sv "lay d<)ng" ay,

den ngay hom nay van con v~n nguyen xuc cam ("Dong bao" la each gQi cua nguoi

ViGt N am, c6 y coi nhau nhu con chau cling m<)t to tien sinh ra, ru<)t th!t nhu anh

em cling cha cling m~) Ay v?y rna, dung tren cuong vi la Chu tjch nuoc - thay m~t

cho Chinh phu lam thai dQc ban Tuyen ngon D<)c l?p, Bac l<;li gQi nhan dan voi cai

ten th?t than m?t "Dong bao"! Lan dau tien trong ljch su, l<;li c6 vi quan vuong ton

trQng nguoi dan, nghi cho nguoi dan nhu Chu tjch H6 Chi Minh Cau hoi rat doi m(>c

m(tC, gian dj ay UUa the hi~n S'i! ton trQng, tinh yeu thUong Ua S'i! gdn gili UOi nhan

dan; vita the hi~n tinh nhan van cao eel cua m(>t nha van hoa ki~t xuiit, m(>t nhan each

lan het long ui dan, ui nuac N 6i den Nhan dan, trong Bac luon dau dau m<)t noi

ni~m Bac quan niGm rang: Tren doi nay khong co gi bang nhan dan, khOng co gi thay

the duqc dan nhan" Chinh vi v?y, suot doi Bac nguyGn "lam nguoi day tfJ trung thanh

cua nhan dan"

Co sa phap lj chinh nghia cua ban

Tuyen Ngon: Chu t!ch Ho Chi Minh

trich dan hai ban tuyen ngon d9c

l?p cua nuoc Phap va nuoc MI:

1 Beln Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi

(nam 1776): ((Tat ca ntQi ngu:oi sinh ra

deu co quyen binh dang Tt;to hoa dii

cho hQ nhii:ng quyen khong ai co the

xam phQ,m dU:QC Trong nhii:ng quyen

ay, CO quyen dUQC song, quyen sung

su6ng va quyen tv do"

2 Beln Tuyen ngon Nhan quy~n ua

Dan quy~n cua Phcip (1791) cung da

n6i: "Nguai ta sinh ra tv do binh

dang ve quyen [Qi va phiii [uon t'l;l do

binh dang ve quyen [Qi"

¢ ViGc trich dan duQc danh gia

cao, boi nhfmg loi bat hu trong

Tuyen ngon cua nuoc cua hQ da

dUQC ca the gioi cong nh?n vi tinh

nhan van va tien bQ cua n6 v~

quy~n lQi cua con nguoi Vi v?y, co

Trang phan mo dau - co so phap ly cua ban Tuyen ngon, Chu tjch H6 Chi Minh trich dan hai ban Tuyen ngon cua nuoc Phap va nuoc

MI de lay co so phap ly chinh nghia cho ban tuyen ngon nuoc Vi~t Nam Truoc tien h1 ban

Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi (niim 1776): "Tat

ca ntQi nguoi sinh ra deu co quyen binh dang

TQ,o hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co

the xant pht;tnt dU:QC Trong nhii:ng quyen ay, co

quyen aU:QC song, quyen sung SUOng Va quyen

tV do", sau la ban Tuyen ngon Nhdn quy~n ua Dan quy~n ciia Phap (nam 1791): "Ngu:ai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phai Luon tV do binh aang ve quyen LQi" Thong qua viGc trich dan d6, Bac khang djnh quy~n d<)c l?p, tV do cua dan t<)c ViGt N am la di tu chinh nhfmg loi le cua to tien nguoi Ml, nguai Phap d~t ra trong ban Tuyen ngon cua hQ - hai ban Tuyen ngon tung lam ve vang cho truy~n thong tu tuong, cung nhu van h6a cua nuoc Phap va nuoc MI, vi tinh nhan van va tien b<)

v~ quy~n lQi cua con nguoi, d~ cao con ngu<Ji,

va n6i v~ con ngu<Ji

-

Trang160-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii min Tran Thuy DuO'ng

Mo dau ban Tuyen ngon, Bac gQi: "Hi1i dBng bao eel nuac", hai tieng "dBng bao" vang len lam lay d{>ng hang triGu trai tim muon dan ViGt Nam sv "lay d<)ng" ay, den ngay hom nay van con v~n nguyen xuc cam ("Dong bao" la each gQi cua nguoi ViGt N am, c6 y coi nhau nhu con chau cling m<)t to tien sinh ra, ru<)t th!t nhu anh

em cling cha cling m~) Ay v?y rna, dung tren cuong vi la Chu tjch nuoc - thay m~t

cho Chinh phu lam thai dQc ban Tuyen ngon D<)c l?p, Bac l<;li gQi nhan dan voi cai ten th?t than m?t "Dong bao"! Lan dau tien trong ljch su, l<;li c6 vi quan vuong ton trQng nguoi dan, nghi cho nguoi dan nhu Chu tjch H6 Chi Minh Cau hoi rat doi m(>c m(tC, gian dj ay UUa the hi~n S'i! ton trQng, tinh yeu thUong Ua S'i! gdn gili UOi nhan dan; vita the hi~n tinh nhan van cao eel cua m(>t nha van hoa ki~t xuiit, m(>t nhan each lan het long ui dan, ui nuac N 6i den Nhan dan, trong Bac luon dau dau m<)t noi ni~m Bac quan niGm rang: Tren doi nay khong co gi bang nhan dan, khOng co gi thay the duqc dan nhan" Chinh vi v?y, suot doi Bac nguyGn "lam nguoi day tfJ trung thanh cua nhan dan"

Co sa phap lj chinh nghia cua ban Tuyen Ngon: Chu t!ch Ho Chi Minh trich dan hai ban tuyen ngon d9c l?p cua nuoc Phap va nuoc MI:

1 Beln Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi

(nam 1776): ((Tat ca ntQi ngu:oi sinh ra deu co quyen binh dang Tt;to hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co the xam phQ,m dU:QC Trong nhii:ng quyen

ay, CO quyen dUQC song, quyen sung su6ng va quyen tv do"

2 Beln Tuyen ngon Nhan quy~n ua Dan quy~n cua Phcip (1791) cung da n6i: "Nguai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phiii [uon t'l;l do

binh dang ve quyen [Qi"

¢ ViGc trich dan duQc danh gia cao, boi nhfmg loi bat hu trong Tuyen ngon cua nuoc cua hQ da dUQC ca the gioi cong nh?n vi tinh nhan van va tien bQ cua n6 v~

quy~n lQi cua con nguoi Vi v?y, co

Trang phan mo dau - co so phap ly cua ban Tuyen ngon, Chu tjch H6 Chi Minh trich dan hai ban Tuyen ngon cua nuoc Phap va nuoc

MI de lay co so phap ly chinh nghia cho ban tuyen ngon nuoc Vi~t Nam Truoc tien h1 ban

Tuyen ngon D(>c l~p cua Mi (niim 1776): "Tat

ca ntQi nguoi sinh ra deu co quyen binh dang TQ,o hoa dii cho hQ nhii:ng quyen khong ai co

the xant pht;tnt dU:QC Trong nhii:ng quyen ay, co

quyen aU:QC song, quyen sung SUOng Va quyen

tV do", sau la ban Tuyen ngon Nhdn quy~n ua Dan quy~n ciia Phap (nam 1791): "Ngu:ai ta sinh ra tv do binh dang ve quyen [Qi va phai Luon tV do binh aang ve quyen LQi" Thong qua viGc trich dan d6, Bac khang djnh quy~n d<)c l?p, tV do cua dan t<)c ViGt N am la di tu chinh nhfmg loi le cua to tien nguoi Ml, nguai Phap d~t ra trong ban Tuyen ngon cua hQ - hai ban Tuyen ngon tung lam ve vang cho truy~n thong tu tuong, cung nhu van h6a cua nuoc Phap va nuoc MI, vi tinh nhan van va tien b<) v~ quy~n lQi cua con nguoi, d~ cao con ngu<Ji,

va n6i v~ con ngu<Ji

-

Trang160-Bi quyet Chinh phtJ.c mon Ngii viin

so phap ly chinh nghia cho y~

quy~n dQC l~p cua dan tQC Vi~t

Nam cang them thuyet phl).C

ban

Trdn Thuy Duong

ehu tich Ho Chi Minh coi van hQc la mQt

thu vG khi lQi h~i phvng sv cho sv nghi~p each m~ng N guoi cho rang: nha van cling phai c6 tinh than xung phong nhu nguoi chien si ngoai m?t tr~n Moi cau chfr hi~n

- Y nghia clla vi~c dan

Tuyen ngon bat hu CUa nuoc

nuoc Mi:

va hfru len cling nhu m9t lo~i hinh vG khi m6i ra

+ Neu len nhiing nguyen li chung

ve quyen aU<JC t1:( do binh ddng CUa

con nguai de khang dinh l~p tuong

chinh nghia cua dan t9c; t~o vi the

binh dang gifra Vi~t Nam v6i cac

nu6c Ion tren the gi6i

+ Dua ra nhiing li le thuyet pht;tc

de chuan bi tien d~ cho l~p lu~n o

phan tiep theo, lam co so cho ca h~

thong l~p lu~n cua ban tuyen ngon

¢ each l~p lu~n nay vua co tinh

chien thu~t sac ben, vua kheo leo l(ti

u.ua kien quyet nhu m9t hinh thuc

kh6a mi~ng doi phuong

Kheo leo: Boi N guoi da ngQi ca

nhfrng tu tuong tien bQ, ngQi ca

chan ly va truy~n thong van h6a cua

Mi va Phap, ngQi ca nhfrng loi bai hu

trong chinh ban Tuyen ngon cua hQ

Kien quyet: Boi Nguoi da ngam canh

bao, vi~c Mi va Phap xam ltrQc Vi~t

Nam la di nguQc l~i v6i "nhilng loi

bat hu" trong ban tuyen ngon cua

minh, lam vay ban la co nhan d~o va

chinh nghia cua to tien nguoi Phap

va nguoi MI

doi V~y nen, van Bac si'r dvng tuy ngan gQn nhung loi le giau hinh tUQng, no "noi len aU<JC nhiing dieu lon bang nhiing chic nho" v a vi~c

trich dan hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap

va nu6c Mi cling khong nam ngoai quan diem d6 N6 vua la CC1 so phap ly chinh nghia cho quyen d(jc l~p cua dan t(jc Vi~t Nam them thuyet pht;tc; v'lla n~u len nhiing nguyen ly chung ve quyen dugc t¥ do binh acing cua con nguai each l~p lu~n nay c6 tinh chien thu~t sac ben, vlra kheo leo l~i vua kien quyet nhu m9t hinh thuc kh6a mi~ng doi phuong, lam

co so cho ca h~ thong l~p lu~n phia sau

N6i ban Tuyen ngon c6 each l~p lu~n "Kheo leo", boi Nguai dii nggi ca nhicng tu tuong tien

b(j, nhiing chcin ly va truyen thong van hoa cua hQ, dong thai to ra rat tran trQng nhfrng

danh ngon bat hu cua nguoi Phap, nguoi Mi, cua to tien hQ de l~i; "Kien quye~" vi qua do gian tiep nhiic nho hQ dung co phdn b(ji to tien

cua chinh minh, dung di ngugc f4i uoi "nhiing lai bat hu" dii neu, dung co lam vay ban len za

CO nhan if(tO CUa CUQC each ~ng vt ~i CUa nuoc Mi, nuoc Phap dii gay d¥ng, neu nhat

nhat tien quan xam ltrQC Vi~t Nam Cach lu~n l~p cua Bac, lam chung ta nga ra chien thu~t trong tranh lu~n, de bac bo lu~n diem cua doi

thu, khong c6 gi thu vi va thich dang hon la dung chinh li le cua doi thu, d6 chinh la thanh cong cua ngh~ thu~t "gQ,y 6ng aQ,p lung 6ng" Va vi~c dua ba ban tuyen ngon, ba nen

-

Trang161-Bi quyet Chinh phtJ.c mon Ngii viin

so phap ly chinh nghia cho y~

quy~n dQC l~p cua dan tQC Vi~t Nam cang them thuyet phl).C

ban

Trdn Thuy Duong

ehu tich Ho Chi Minh coi van hQc la mQt

thu vG khi lQi h~i phvng sv cho sv nghi~p each m~ng N guoi cho rang: nha van cling phai c6 tinh than xung phong nhu nguoi chien si ngoai m?t tr~n Moi cau chfr hi~n

- Y nghia clla vi~c dan Tuyen ngon bat hu CUa nuoc nuoc Mi:

va hfru len cling nhu m9t lo~i hinh vG khi m6i ra

+ Neu len nhiing nguyen li chung

ve quyen aU<JC t1:( do binh ddng CUa con nguai de khang dinh l~p tuong chinh nghia cua dan t9c; t~o vi the binh dang gifra Vi~t Nam v6i cac nu6c Ion tren the gi6i

+ Dua ra nhiing li le thuyet pht;tc

de chuan bi tien d~ cho l~p lu~n o phan tiep theo, lam co so cho ca h~

thong l~p lu~n cua ban tuyen ngon

¢ each l~p lu~n nay vua co tinh chien thu~t sac ben, vua kheo leo l(ti u.ua kien quyet nhu m9t hinh thuc

kh6a mi~ng doi phuong

Kheo leo: Boi N guoi da ngQi ca nhfrng tu tuong tien bQ, ngQi ca chan ly va truy~n thong van h6a cua

Mi va Phap, ngQi ca nhfrng loi bai hu trong chinh ban Tuyen ngon cua hQ

Kien quyet: Boi Nguoi da ngam canh

bao, vi~c Mi va Phap xam ltrQc Vi~t Nam la di nguQc l~i v6i "nhilng loi bat hu" trong ban tuyen ngon cua minh, lam vay ban la co nhan d~o va chinh nghia cua to tien nguoi Phap

va nguoi MI

doi V~y nen, van Bac si'r dvng tuy ngan gQn nhung loi le giau hinh tUQng, no "noi len aU<JC nhiing dieu lon bang nhiing chic nho" v a vi~c trich dan hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap

va nu6c Mi cling khong nam ngoai quan diem d6 N6 vua la CC1 so phap ly chinh nghia cho quyen d(jc l~p cua dan t(jc Vi~t Nam them thuyet pht;tc; v'lla n~u len nhiing nguyen ly chung ve quyen dugc t¥ do binh acing cua con nguai each l~p lu~n nay c6 tinh chien thu~t sac ben, vlra kheo leo l~i vua kien quyet nhu m9t hinh thuc kh6a mi~ng doi phuong, lam

co so cho ca h~ thong l~p lu~n phia sau N6i ban Tuyen ngon c6 each l~p lu~n "Kheo leo", boi Nguai dii nggi ca nhicng tu tuong tien

b(j, nhiing chcin ly va truyen thong van hoa cua hQ, dong thai to ra rat tran trQng nhfrng

danh ngon bat hu cua nguoi Phap, nguoi Mi, cua to tien hQ de l~i; "Kien quye~" vi qua do gian tiep nhiic nho hQ dung co phdn b(ji to tien cua chinh minh, dung di ngugc f4i uoi "nhiing lai bat hu" dii neu, dung co lam vay ban len za

CO nhan if(tO CUa CUQC each ~ng vt ~i CUa nuoc Mi, nuoc Phap dii gay d¥ng, neu nhat

nhat tien quan xam ltrQC Vi~t Nam Cach lu~n l~p cua Bac, lam chung ta nga ra chien thu~t trong tranh lu~n, de bac bo lu~n diem cua doi thu, khong c6 gi thu vi va thich dang hon la dung chinh li le cua doi thu, d6 chinh la thanh cong cua ngh~ thu~t "gQ,y 6ng aQ,p lung 6ng" Va vi~c dua ba ban tuyen ngon, ba nen

-

Trang161-Bi qu:yet Chinh ph1;1c mon Ngfr viin

¢ Tu d6, Nguai dii dQ,t n~n

dQC l4-p cua dan tQC Vi~t Nam,

ngang hang ubi n~n d9c l4-p ciia

Phap ud Mi Nguoi khang dinh voi

ffiQt tu the day tv hao cua m9t dan

t9c "co quy~n s6ng, quy~n sung

sttbng va quy~n t'l;t do"

Tran Thu:y Dtt<1ng

d9c I~p thu9c ba dan t9c My - Phap -Vi~t Ia ngang hang nhati ngay phan rna dau, con c6 dt;tng y sau xa, nhac ffiQi nguoi hieu ro bon vi the cua ffiQt nuoc nho, ngheo nhung biet doan ket, phat buy cao dQ tri tu~ va long quyet tam cua minh, c6 the lam nen m9t CUQC each ffi(;lng vl d(;li vao b~c nhat the gioi

Neu nhu ban tuyen ngon cua hai nuoc My

¢ Day chinh ld S'l;t thUa ki va va Phap chi don thuan de c~p den con nguoi

phat huy cac ban Tuyen ngon trude nhu ffiQt sv tat yeu cua t(;lO h6a thi Chu tich

cua dan t9c: ban Tuyen ngon thu Ho Chi Minh bang tri tu~ man ti~p va sv trai

nhat cua Ly Thuc1ng Ki~t: "Song nui nghi~m thVc te qua CUQC each m(;lng Vi~t

nu:ac Nam vua Nant if' (Nant quae Nam da phat trien mQt each sang t(;lo gia tri

son ha) va ban tuyen ngon dQe l~p cot loi Ve quyen dan tQC va quy~n COn ngu<Ji

thit hai cua Nguyen Triii: "Til Tri~u Day la hai van de c6 moi quan h~ bi~n chling,

Dinh Ly Tran baa dai gdy nen a()c tac d9ng qua l?i Ian nhau C6 d9c l~p dan tQC

lQ,p" (Binh Ngo aq,i cao) thi moi c6 quyen con nguoi; ngUQc l(;li, khi

quyen con ngu<Ji dUQC coi trQng va phat buy

- Vi~c trieh dan hai ban tuyen ngon

ella nube Phcip ud nubc Mi ld m9t l~p

luQ.n sang t.Q,o:

thi d9c l~p cua m9t dan t9c m6i thvc chat, moi c6 y nghia th~t sv Nguoi tung khang dinh, nen d9c l~p, tV do rna nhan dan Vi~t

Nam gianh l?i dUQC "la hoa, ld qud cua bao nhieu mau dii do ua bao nhieu hy UQng gang site ud tin tuong CU.a hon 20 tri~u nhan dan

Vi~t Nam" Kin dao bon, ban "Tuyen ngon"

cua Bac duong nhu muon gQi l?i niem tV hao

Ve SV thtra ke va phat buy hai ban tuyen ngon truoc cua dan tQC ta: Tuyen ngon thu nhat cua Ly Thuong Ki~t: "Song nui ntebc Nam uua

Nam o" (Narn qu6c son ha) va ban tuyen ngon d9c l~p thu hai cua Nguyen Trai: "Tu Tri~u

:Dinh Ly Tran bao dai gay n~n · d{jc l4-p" (Binh

Ngo dq,i cao )

Vi~c trich dan hai ban tuyen ngon cua nUde Phap va nUde MI neu chi nhin nh~n (j phuong di~n "n9i dung ud mt;te dich" thi c6 le chung ta th~t thieu s6t khi chua nhin nh~n o

Tran Thu:y Dtt<1ng

d9c I~p thu9c ba dan t9c My - Phap -Vi~t Ia ngang hang nhati ngay phan rna dau, con c6 dt;tng y sau xa, nhac ffiQi nguoi hieu ro bon vi the cua ffiQt nuoc nho, ngheo nhung biet doan ket, phat buy cao dQ tri tu~ va long quyet tam cua minh, c6 the lam nen m9t CUQC each ffi(;lng vl d(;li vao b~c nhat the gioi Neu nhu ban tuyen ngon cua hai nuoc My

¢ Day chinh ld S'l;t thUa ki va va Phap chi don thuan de c~p den con nguoi

phat huy cac ban Tuyen ngon trude nhu ffiQt sv tat yeu cua t(;lO h6a thi Chu tich

cua dan t9c: ban Tuyen ngon thu Ho Chi Minh bang tri tu~ man ti~p va sv trai

nhat cua Ly Thuc1ng Ki~t: "Song nui nghi~m thVc te qua CUQC each m(;lng Vi~t

nu:ac Nam vua Nant if' (Nant quae Nam da phat trien mQt each sang t(;lo gia tri

son ha) va ban tuyen ngon dQe l~p cot loi Ve quyen dan tQC va quy~n COn ngu<Ji

thit hai cua Nguyen Triii: "Til Tri~u Day la hai van de c6 moi quan h~ bi~n chling,

Dinh Ly Tran baa dai gdy nen a()c tac d9ng qua l?i Ian nhau C6 d9c l~p dan tQC

lQ,p" (Binh Ngo aq,i cao) thi moi c6 quyen con nguoi; ngUQc l(;li, khi

quyen con ngu<Ji dUQC coi trQng va phat buy

- Vi~c trieh dan hai ban tuyen ngon

ella nube Phcip ud nubc Mi ld m9t l~p

luQ.n sang t.Q,o:

thi d9c l~p cua m9t dan t9c m6i thvc chat, moi c6 y nghia th~t sv Nguoi tung khang dinh, nen d9c l~p, tV do rna nhan dan Vi~t

Nam gianh l?i dUQC "la hoa, ld qud cua bao nhieu mau dii do ua bao nhieu hy UQng gang site ud tin tuong CU.a hon 20 tri~u nhan dan

Vi~t Nam" Kin dao bon, ban "Tuyen ngon" cua Bac duong nhu muon gQi l?i niem tV hao

Ve SV thtra ke va phat buy hai ban tuyen ngon truoc cua dan tQC ta: Tuyen ngon thu nhat cua Ly Thuong Ki~t: "Song nui ntebc Nam uua

Nam o" (Narn qu6c son ha) va ban tuyen ngon d9c l~p thu hai cua Nguyen Trai: "Tu Tri~u

:Dinh Ly Tran bao dai gay n~n · d{jc l4-p" (Binh

Ngo dq,i cao )

Vi~c trich dan hai ban tuyen ngon cua nUde Phap va nUde MI neu chi nhin nh~n (j phuong di~n "n9i dung ud mt;te dich" thi c6 le chung ta th~t thieu s6t khi chua nhin nh~n o

-

Trang162-Bi quyet Chinh ph1:f,C mon Ngfr van

+ Sau khi trich, Bac lq,p luQ.n ch~t

che: "Suy rqng ra, cau ay co nghia lcl:

Tat cd cac dan t<)c tren the gioi deu

sinh ra binh dang, dan t<)c nao cilng

co quyen song, quyen sung suong va

quyen t'l;l do"

+ Nhu v~y, dva tren hai ban tuyen

ngon n6i v~ quy~n lQi cua con nguoi,

Chu tich Ho Chi Minh da nang len

thclnh qu)1en lgi cua dan tqc

¢ Bang l~p lu~n ch~t che, danh

thep, li le sac ben, Nguoi da xac l~p

co so phap ly cua ban Tuyen ngon,

neu cao tu tuong chinh nghi'a cua

dan tQC ta, d~t van d~ COt yeu la

d9c l~p dan t9c len hang dau

Tran Thuy Duong

phuong di~n "hinh thuc" 0 phuong di~n

"hinh thicc", tru<ic tien phai khiing dinh do lcl mqt lij,p luij,n sang tq,o cua Chu tich Ho Chi Minh Boi sau khi trich dan xong, Bac con

viet: "Suy r<)ng ra, cau ay co y nghia [a: tat cd cac dan t<)c tren the gioi deu sinh ra binh dang, dan t<)c nao cilng co quyen song, quyen

sung suong va quyen t'l;l do" Nhu v~y, dl;Ca tren hai ban tU)1en ngon noi ue qu)1en lgi cua COn nguai, Chu tich Ho Chi Minh aa nang len thclnh quyen lgi cua dan t(jc Nghia la ban Tuyen ngon cua Vi~t Nam con nhan van va tien bQ hon ca hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap va nu6c MI Ca CUQC doi lam each m9-ng cua minh, Bac Ho kinh yeu cua muon tri~u nguoi Vi~t Nam chua luc nao thoi ngh1 v~ v~n m~nh dan t9c, v~ quy~n tv do cho nhan dan

Boi doi v6i Bac: "Toi chi co mqt ham muon, ham muon tqt bij,c lcl lclm sao cho nu<ic ta dugc hocln tocln dqc ZQ,p, dan ta duqc hoan tocln t1:(

do, dong bclo ta ai ciing co com iin, ao Jn4c, ai cilng dugc hQc hdnh" - "Tl! do cho dong bclo

toi, dqc lij,p cho To quoc toi, da)1 la tat cd nhiing gi toi muon, day lcl tat cd nhicng dieu

toi hieu" Tl,!U chung l9-i, each lu~n l~p cua Nguoi nhu duQc g6i gQn trong nhij,n dinh cila nha tho Che Lan Vien: "Cach lQ,p luij,n ella Ho

Chi Minh ve phia ta giong nhu mqt trai tao, con ue phia ke thu no giong nhu mqt trai l1:(u dq,n nhet uclo co hc;>ng chung Nuot khong vo

mel khq,c ciing khong ra"

Phan 2: co sa th1:(c te ella ban Tu)1en ngon

The ma han 80 niim nay, b<;>n th'l;lc dan Phap lgi d1;tng la co t1:( do, binh ddng, bac ai,

den cu<ip aat nu<ic ta, ap bite dong bclo ta Hanh d<)ng cua chung tnii han voi nhan d(;W

va chinh nghia

Ve chinh trj, chung tuy~t doi khong cho nhan dan ta mqt chut t1:( do dan chu nao

Chung thi Mnh nhiing luQ.t phap da man Chung lQ,p ba che dQ khac nhau o Trung, Nmn,

-

Trang163-Bi quyet Chinh ph1:f,C mon Ngfr van

+ Sau khi trich, Bac lq,p luQ.n ch~t

che: "Suy rqng ra, cau ay co nghia lcl:

Tat cd cac dan t<)c tren the gioi deu sinh ra binh dang, dan t<)c nao cilng

co quyen song, quyen sung suong va quyen t'l;l do"

+ Nhu v~y, dva tren hai ban tuyen ngon n6i v~ quy~n lQi cua con nguoi,

Chu tich Ho Chi Minh da nang len thclnh qu)1en lgi cua dan tqc

¢ Bang l~p lu~n ch~t che, danh thep, li le sac ben, Nguoi da xac l~p

co so phap ly cua ban Tuyen ngon, neu cao tu tuong chinh nghi'a cua dan tQC ta, d~t van d~ COt yeu la d9c l~p dan t9c len hang dau

Tran Thuy Duong

phuong di~n "hinh thuc" 0 phuong di~n

"hinh thicc", tru<ic tien phai khiing dinh do lcl mqt lij,p luij,n sang tq,o cua Chu tich Ho Chi Minh Boi sau khi trich dan xong, Bac con

viet: "Suy r<)ng ra, cau ay co y nghia [a: tat cd cac dan t<)c tren the gioi deu sinh ra binh dang, dan t<)c nao cilng co quyen song, quyen

sung suong va quyen t'l;l do" Nhu v~y, dl;Ca tren hai ban tU)1en ngon noi ue qu)1en lgi cua COn nguai, Chu tich Ho Chi Minh aa nang len thclnh quyen lgi cua dan t(jc Nghia la ban Tuyen ngon cua Vi~t Nam con nhan van va tien bQ hon ca hai ban Tuyen ngon cua nu6c Phap va nu6c MI Ca CUQC doi lam each m9-ng cua minh, Bac Ho kinh yeu cua muon tri~u nguoi Vi~t Nam chua luc nao thoi ngh1 v~ v~n m~nh dan t9c, v~ quy~n tv do cho nhan dan Boi doi v6i Bac: "Toi chi co mqt ham muon, ham muon tqt bij,c lcl lclm sao cho nu<ic ta dugc hocln tocln dqc ZQ,p, dan ta duqc hoan tocln t1:(

do, dong bclo ta ai ciing co com iin, ao Jn4c, ai cilng dugc hQc hdnh" - "Tl! do cho dong bclo toi, dqc lij,p cho To quoc toi, da)1 la tat cd nhiing gi toi muon, day lcl tat cd nhicng dieu

toi hieu" Tl,!U chung l9-i, each lu~n l~p cua Nguoi nhu duQc g6i gQn trong nhij,n dinh cila nha tho Che Lan Vien: "Cach lQ,p luij,n ella Ho

Chi Minh ve phia ta giong nhu mqt trai tao, con ue phia ke thu no giong nhu mqt trai l1:(u dq,n nhet uclo co hc;>ng chung Nuot khong vo mel khq,c ciing khong ra"

Phan 2: co sa th1:(c te ella ban Tu)1en ngon The ma han 80 niim nay, b<;>n th'l;lc dan Phap lgi d1;tng la co t1:( do, binh ddng, bac ai, den cu<ip aat nu<ic ta, ap bite dong bclo ta Hanh d<)ng cua chung tnii han voi nhan d(;W

va chinh nghia

Ve chinh trj, chung tuy~t doi khong cho nhan dan ta mqt chut t1:( do dan chu nao Chung thi Mnh nhiing luQ.t phap da man Chung lQ,p ba che dQ khac nhau o Trung, Nmn,

-

Trang163-Bi quyet Chinh pht;lc mon Ngfr viin Tran Thiry DucJng

Bac ae ngiin can ui~c thong nhat nuac nha cua ta, ae ngiin can dan t{jc ta doan ket

Chung lQ,p ra nha tit nhi~u han truc1ng hqc Chung thdng tay chem giet nhiing nguc1i yeu

nu6c thuang noi citata Chung tam cac CUQC khl1i nghia ciia ta trong nhung be mau

Chung rang bu(}c du lu,4n, thi hanh chinh sach ngu dan

Chung dung thuoc phi~n, nlQU con de lam cho noi gi6ng ta suy nhUQ'C

Ve kinh te, chung hoc li}t dan ta din xuang tiiy, khien cho diin ta ngheo nan, thieu

than, nUOc ta XO xac, tieu dieu Chung cUdp khong ru(}ng diit, ham mo, nguyen li~u

Chung giii d(}c quyen in giay bc,tc, xuat cang va nhQ,p cang

Chung d4t ra hang tram thu thue uo ly, lant cho dan ta, nhat la dan cay va diin buon

tro nen ban cung

Chung khong cho cac nha tu sdn ta ngoc dau len Chung boc l{)t cong nhan ta 1n{)t

each vo cung tan nhan

Ve ui~c bdo h(}

Mua thu nii1n 1940, phat xit NhQ,t den xam lang Dong Duong de mo the1n can cil

danh Dong Minh, thi bQn thv;c dan Phap quy goi dau hang, md cua nude ta rude Nh~t

Til do dan ta chiu hai tang xieng xich: Phap va NhQ,t Til do dan ta cang C'IJC kho, ngheo

nan Ket qua la cuoi nam ngoai sang dau na1n nay, til Quang Tri den Bac Ky, han hai

tri~u dong bao ta bj chet doi

Ngay 9 thang 3 nam nay, Nhgt tuoc khi gioi cita quan d{)i Phap Bqn th'l!c dan Phap

hoCJ,c la bo e~y, hoCJ,e la dau hang The' la chang nhung ehitng khong "bdo h(}" du<Jc ta,

trai lq,i, trong S ndm, ehitng dii ban nude ta hai lan eho NhCJ,t

Truoc ngay 9 thang 3, biet bao ldn Vi~t Minh dii keu gQi nguai Phap lien ntinh de

chong NhQ,t BQn thv;c dan Pha,p dii khong dap ilng, lq,i thcing tay khiing b6 Vi~t Minh

han nua ThQ,m chi den khi thua chq,y, chung con nhdn tam giet n6t s6 dong tu chinh

trj d Yen Bai va Cao Bdng

Ve phia each mc,tng Vi~t Nam

Tuy vQ,y, d6i udi nguai Phap, dong bao ta van giii m(}t thcii d(} khoan hong va nhan

dc,to Sau cu{)c bien d{)ng ngay 9 thang 3, Vi~t Minh dii giup cho nhieu nguoi Phap chq,y

qua bien thuy, lc,ti euu eho nhieu nguc1i Phap ta khoi nhd giam N~t ud bdo u~ tinh

mc,tng va tdi sdn eho hq

sv: thgt la til miLa thu nam 1940, nude ta dii thdnh thu(}c dja ciia Nh,Q,t, chi£ khong

phai thu{)c dia cita Phap nua Khi NhQ,t aau hang Dong minh thi nhan dan ca nuoc ta

dii noi dQ,y gianh chinh quyen, lQ,p nen nuoc Vi~t Na1n Dan chu C{)ng hoa

sv: thQ,t la dan ta tay lc,ti nude Vi~t Nam tu tay NhCJ,t, chu khong phdi tu tay Phcip

Phap chq,y, Nhgt hang, vua Bao Dq,i thoai vi Dan ta dii dcinh do cac xieng xich th'l!c

dan gan 100 ndm nay de gay d'l!ng nen nude Vi~t Nam d(}c lCJ,p Dan ta lq_i aanh do che

-

Trang164-Bi quyet Chinh pht;lc mon Ngfr viin Tran Thiry DucJng

Bac ae ngiin can ui~c thong nhat nuac nha cua ta, ae ngiin can dan t{jc ta doan ket Chung lQ,p ra nha tit nhi~u han truc1ng hqc Chung thdng tay chem giet nhiing nguc1i yeu

nu6c thuang noi citata Chung tam cac CUQC khl1i nghia ciia ta trong nhung be mau Chung rang bu(}c du lu,4n, thi hanh chinh sach ngu dan

Chung dung thuoc phi~n, nlQU con de lam cho noi gi6ng ta suy nhUQ'C

Ve kinh te, chung hoc li}t dan ta din xuang tiiy, khien cho diin ta ngheo nan, thieu than, nUOc ta XO xac, tieu dieu Chung cUdp khong ru(}ng diit, ham mo, nguyen li~u

Chung giii d(}c quyen in giay bc,tc, xuat cang va nhQ,p cang

Chung d4t ra hang tram thu thue uo ly, lant cho dan ta, nhat la dan cay va diin buon tro nen ban cung

Chung khong cho cac nha tu sdn ta ngoc dau len Chung boc l{)t cong nhan ta 1n{)t each vo cung tan nhan

Ve ui~c bdo h(}

Mua thu nii1n 1940, phat xit NhQ,t den xam lang Dong Duong de mo the1n can cil

danh Dong Minh, thi bQn thv;c dan Phap quy goi dau hang, md cua nude ta rude Nh~t

Til do dan ta chiu hai tang xieng xich: Phap va NhQ,t Til do dan ta cang C'IJC kho, ngheo nan Ket qua la cuoi nam ngoai sang dau na1n nay, til Quang Tri den Bac Ky, han hai

tri~u dong bao ta bj chet doi

Ngay 9 thang 3 nam nay, Nhgt tuoc khi gioi cita quan d{)i Phap Bqn th'l!c dan Phap hoCJ,c la bo e~y, hoCJ,e la dau hang The' la chang nhung ehitng khong "bdo h(}" du<Jc ta,

trai lq,i, trong S ndm, ehitng dii ban nude ta hai lan eho NhCJ,t

Truoc ngay 9 thang 3, biet bao ldn Vi~t Minh dii keu gQi nguai Phap lien ntinh de chong NhQ,t BQn thv;c dan Pha,p dii khong dap ilng, lq,i thcing tay khiing b6 Vi~t Minh han nua ThQ,m chi den khi thua chq,y, chung con nhdn tam giet n6t s6 dong tu chinh

trj d Yen Bai va Cao Bdng

Ve phia each mc,tng Vi~t Nam Tuy vQ,y, d6i udi nguai Phap, dong bao ta van giii m(}t thcii d(} khoan hong va nhan

dc,to Sau cu{)c bien d{)ng ngay 9 thang 3, Vi~t Minh dii giup cho nhieu nguoi Phap chq,y qua bien thuy, lc,ti euu eho nhieu nguc1i Phap ta khoi nhd giam N~t ud bdo u~ tinh mc,tng va tdi sdn eho hq

sv: thgt la til miLa thu nam 1940, nude ta dii thdnh thu(}c dja ciia Nh,Q,t, chi£ khong phai thu{)c dia cita Phap nua Khi NhQ,t aau hang Dong minh thi nhan dan ca nuoc ta dii noi dQ,y gianh chinh quyen, lQ,p nen nuoc Vi~t Na1n Dan chu C{)ng hoa

sv: thQ,t la dan ta tay lc,ti nude Vi~t Nam tu tay NhCJ,t, chu khong phdi tu tay Phcip Phap chq,y, Nhgt hang, vua Bao Dq,i thoai vi Dan ta dii dcinh do cac xieng xich th'l!c dan gan 100 ndm nay de gay d'l!ng nen nude Vi~t Nam d(}c lCJ,p Dan ta lq_i aanh do che

-

Trang164-Tran Thuy Duong

a{) quan chu may 1nuoi the' ky rna lqp nen che a{) Dan chu C{)ng hoa

Bai the cho nen, chung toi, larn thai Chinh phil cua nuac Vi~t Na1n mai, dqi bieu cho

toan dan Vi~t Nam, tuyen bo thoat ly hdn quan h~ vbi Phap, x6a bo het nhiing hi~p

u{Jc md Phap da ky ue nuO'c Vi~t Nam, x6a bo tilt cd mQi dij.c quyen cila Phap tren.dat

nuac Vi~t Nam

Todn dan Vi~t Nam, tren duO'i mqt long kien quyet chong lq_i am muu cua bQn th'f!c

dan Phcip

Chung toi tin rang cac nuac Dong minh da cong nhQ,n nhung nguyen tac dan t{)c

binh dang a cac HQi nghi Teheriing va C'l;(u Kim Son, quyet khong the khong cong nhQ,n

quyen d¢c lQ,p cua dan Vi~t Nam

Mqt dan tqc dii gan g6c chong ach no l~ cua Phap hon 80 niim nay, mqt dan tqc da

gan g6c dung ue phe Ddng Minh chong phat xit may niim nay, dan tQC do phdi duqc

t'f! do! Dan tqc do phdi dugc dqc lij,p!

1 Chu tjch H6 Chi Minh v~ch tran

tQi ac CUa th'f!c dan Phap

De v~ch tran Iu?n di~u v~ cong lao

"khai hoa" cua thvc dan Phap doi voi

Dong Dudng, Nguoi da neu ro

"nhung hanh a{)ng trai han vai nhan

dqo va chinh ng hia" cua chung trong

suot 80 nam thong trj va do h9 nuoc

ta v~ hai phudng di~n: Chinh trj ud

kinh te

- Ve chinh trf: chung tuy~t doi

khong cho nhan dan ta m9t chut t'f!

do dan chu nao

Chung thi hanh nhiing luij,t phap dii

man Chung lij,p bache dq khcic nhau

d Bac, Trung, Nam de ngan can vi~c

thong nhat nUde nha cua ta, de ngan

can dan t(>c ta doan ket

Sau phan md dau day thuyet phvc, Nguai vq_ch tran tqi cic cua th'f!c dan Phap da gay ra doi ubi dan tqc ta bdng h~ thong cac "hanh dqng th'f!c te"' Bdi, Nguoi xac djnh ke thu trvc

tiep va nguy hiem nhat de d9a n~n d(>c I?p dan t(>c ta Iuc bay gio Ia bQn thvc dan Phap khi chung dang hung h6n, reu rao cong lao

"khai h6a" cua chung doi v6i Dong 0Udng:

Dong Duong von la thu{)c dia cila Phap, Phap

co cong khai hoa ddt nuac nay, nay tra lqi la le duong nhien, khi phat xit NhQ,t aa bi Dong minh aanh bQ,i Trong khi "nhung hanh a{)ng CUa chung lQ,i trai han VOi nhan Q(l,O va chinh nghia" trong suot 80 nam thong trj va do h9

nuoc ta tren ca hai phUdng di~n: chinh trj ud

kinh te

Ve chinh trj: chung tuy~t doi khong cho nhan dan ta mqt chut t'f! do dan chu ndo:

Chung thi hanh nhung lu(lt phap da man;

Chung lQ,p bache a{) khac nhau a Trung, Nam, Bac de ngiin can vi~c thong nhdt nuac nha cila

ta, de ngiin ciin dan t{)c ta doan ket; Chung l(lp

ra nha tu nhieu han truang hQc; Chung thang tay chem giet nhung nguai yeu nuac thuang

-

Trang165-Tran Thuy Duong

a{) quan chu may 1nuoi the' ky rna lqp nen che a{) Dan chu C{)ng hoa

Bai the cho nen, chung toi, larn thai Chinh phil cua nuac Vi~t Na1n mai, dqi bieu cho toan dan Vi~t Nam, tuyen bo thoat ly hdn quan h~ vbi Phap, x6a bo het nhiing hi~p

u{Jc md Phap da ky ue nuO'c Vi~t Nam, x6a bo tilt cd mQi dij.c quyen cila Phap tren.dat nuac Vi~t Nam

Todn dan Vi~t Nam, tren duO'i mqt long kien quyet chong lq_i am muu cua bQn th'f!c dan Phcip

Chung toi tin rang cac nuac Dong minh da cong nhQ,n nhung nguyen tac dan t{)c binh dang a cac HQi nghi Teheriing va C'l;(u Kim Son, quyet khong the khong cong nhQ,n quyen d¢c lQ,p cua dan Vi~t Nam

Mqt dan tqc dii gan g6c chong ach no l~ cua Phap hon 80 niim nay, mqt dan tqc da gan g6c dung ue phe Ddng Minh chong phat xit may niim nay, dan tQC do phdi duqc t'f! do! Dan tqc do phdi dugc dqc lij,p!

1 Chu tjch H6 Chi Minh v~ch tran tQi ac CUa th'f!c dan Phap

De v~ch tran Iu?n di~u v~ cong lao

"khai hoa" cua thvc dan Phap doi voi

Dong Dudng, Nguoi da neu ro

"nhung hanh a{)ng trai han vai nhan dqo va chinh ng hia" cua chung trong

suot 80 nam thong trj va do h9 nuoc

ta v~ hai phudng di~n: Chinh trj ud

kinh te

- Ve chinh trf: chung tuy~t doi

khong cho nhan dan ta m9t chut t'f!

do dan chu nao

Chung thi hanh nhiing luij,t phap dii

man Chung lij,p bache dq khcic nhau

d Bac, Trung, Nam de ngan can vi~c thong nhat nUde nha cua ta, de ngan can dan t(>c ta doan ket

Sau phan md dau day thuyet phvc, Nguai vq_ch tran tqi cic cua th'f!c dan Phap da gay ra doi ubi dan tqc ta bdng h~ thong cac "hanh dqng th'f!c te"' Bdi, Nguoi xac djnh ke thu trvc

tiep va nguy hiem nhat de d9a n~n d(>c I?p dan t(>c ta Iuc bay gio Ia bQn thvc dan Phap khi chung dang hung h6n, reu rao cong lao

"khai h6a" cua chung doi v6i Dong 0Udng:

Dong Duong von la thu{)c dia cila Phap, Phap

co cong khai hoa ddt nuac nay, nay tra lqi la le duong nhien, khi phat xit NhQ,t aa bi Dong minh aanh bQ,i Trong khi "nhung hanh a{)ng CUa chung lQ,i trai han VOi nhan Q(l,O va chinh nghia" trong suot 80 nam thong trj va do h9

nuoc ta tren ca hai phUdng di~n: chinh trj ud

ta, de ngiin ciin dan t{)c ta doan ket; Chung l(lp

ra nha tu nhieu han truang hQc; Chung thang tay chem giet nhung nguai yeu nuac thuang

-

Trang165-Bi quyet Chinh ph'l;LC mon Ngiiuan

Chung f4p ra nha tit nhi~u hon

tru:c1ng hc;>c Chung thdng tay chem

gi~t nhiing nguc1i yeu nu<1c thuong

noi cua ta Chung tcim cac CUQC khoi

nghia ci':ta ta trong nhfrng be mau

Chung rang bu(>c du lu~n, thi hdnh

chinh sach ngu dan

Chung dung thu6c phi~n, ntQ'u c6n

de lam cho noi gi6ng ta suy nhUQ'C

- v~ kinh te: chitng boc l(>t dan ta

d~n xuong tuy, khien cho dan ta

ngheo nan, thieu thon, nude ta Xd

xac, tieu dieu

Chung cu<1p khong ru(>ng dat, ham

mo, nguyen li~u

Chung giii a(>c quy~n in giay bC;tc,

xuat ciing va nh~p ding

Chung dij,t ra hdng tram thu thueuo

li, lam cho dan ta, nhat la dan cay va

dan buon, tro nen ban cling

Chung khong cho cac nha tu san

ngoc dau len Chung b6c l<)t cong

nhan ta m<)t each vo cling tan nhan

c::> 0 nhfrng ch(mg cu tren, li le

duQc l~p lu~n: Bang phep ai~p cau

trite: "Chung tuy~t doi Chung thi

hanh Chung lQ,p ra Chung ta1n

cac CUQC Chung dung thuoc phi~n

Chung cuiJp khong " t~o nen mQt

lien hoan lc1i t6 cao danh thep, khi~n

chitng "khong the ch6i cai aU«Jc"

Trcin Thuy Dudng

noi cua ta; Chung tarn cac CUQC khoi nghia cua

ta trong nhilng be 1nau; Chung rang bu¢c du luQ,n, thi hanh chinh sach ngu dan Chung dung thuoc phi~n, ruqu con de larn cho noi giong ta suy nhuqc Con dau tieng n6i cua m<)t dan t<)c, khi phuong diGn chinh trt til cam Chinh trt la ho<;)t d<)ng trong quan hG gifra cac giai cap, cling nhu cac dan t<)c va CaC quae gia Vdi van de gianh, gifr, to ch(rc va si'r dvng quyen h,rc Nha nude; la sv tham gia cua nhan dan vao cong ViGC cua Nha nude va

xa h<)i V~y rna bQn th1_rc dan Phap tuyGt doi khong cho dan ta m<)t chut quyen tl! do dan chu nao Thi'r hoi, trong gan m<)t tram nam do

h<), nhan dan ta da lam than den muc nao!

Khong dling lc;ti o d6, ve kinh te: Chung boc

l¢t dan ta den xtwng tuy, khien cho dan ta ngheo nan, thieu than, nude ta xo xac, tieu dieu Chung Ctidp khong ru<;)ng ddt, haJn 1no, nguyen li~u Chung giu d¢c quyen in giay bQ,c, xuat ciing va nhQ,p ciing Chung dqt ra hang tram thu thue vo ly, lam cho dan ta, nhat la dan cay va dan buon tro nen ban cung Chung khong cho cac nha tu siin ta ngoc dau len

Chung b6c l¢t cong nhan ta 1n¢t each vo cung tan nhan Phuong diGn kinh te la m<)t trong nhfrng yeu to quyet d!nh S\1' phat trien CUa

m<)t dat nude V~y rna quan xam luQc ra s(rc b6c l<)t dan ta den t~n cling xuong tuy Con

dau cai quyen gQi la "quyen dan t¢c"? Co li:\

trong nhfrng nam thang tam toi ay l dan ta cling luon mong cho m<)t th(r anh sang ki diGu den de x6a tan man dem u toi Va ly tuong soi sang tren vang duong cua Chu ttch

Ho Chi Minh la dieu rna toan dan t<)c ViGt Nam mong cho

-

Trang166-Bi quyet Chinh ph'l;LC mon Ngiiuan

Chung f4p ra nha tit nhi~u hon tru:c1ng hc;>c Chung thdng tay chem

gi~t nhiing nguc1i yeu nu<1c thuong noi cua ta Chung tcim cac CUQC khoi nghia ci':ta ta trong nhfrng be mau

Chung rang bu(>c du lu~n, thi hdnh chinh sach ngu dan

Chung dung thu6c phi~n, ntQ'u c6n

de lam cho noi gi6ng ta suy nhUQ'C

- v~ kinh te: chitng boc l(>t dan ta

d~n xuong tuy, khien cho dan ta ngheo nan, thieu thon, nude ta Xd

xac, tieu dieu

Chung cu<1p khong ru(>ng dat, ham

mo, nguyen li~u

Chung giii a(>c quy~n in giay bC;tc,

xuat ciing va nh~p ding

Chung dij,t ra hdng tram thu thueuo

li, lam cho dan ta, nhat la dan cay va dan buon, tro nen ban cling

Chung khong cho cac nha tu san ngoc dau len Chung b6c l<)t cong nhan ta m<)t each vo cling tan nhan

c::> 0 nhfrng ch(mg cu tren, li le duQc l~p lu~n: Bang phep ai~p cau trite: "Chung tuy~t doi Chung thi hanh Chung lQ,p ra Chung ta1n cac CUQC Chung dung thuoc phi~n

Chung cuiJp khong " t~o nen mQt lien hoan lc1i t6 cao danh thep, khi~n

chitng "khong the ch6i cai aU«Jc"

Trcin Thuy Dudng

noi cua ta; Chung tarn cac CUQC khoi nghia cua

ta trong nhilng be 1nau; Chung rang bu¢c du luQ,n, thi hanh chinh sach ngu dan Chung dung thuoc phi~n, ruqu con de larn cho noi giong ta suy nhuqc Con dau tieng n6i cua m<)t dan t<)c, khi phuong diGn chinh trt til cam Chinh trt la ho<;)t d<)ng trong quan hG gifra cac giai cap, cling nhu cac dan t<)c va CaC quae gia Vdi van de gianh, gifr, to ch(rc va si'r dvng quyen h,rc Nha nude; la sv tham gia cua nhan dan vao cong ViGC cua Nha nude va

xa h<)i V~y rna bQn th1_rc dan Phap tuyGt doi khong cho dan ta m<)t chut quyen tl! do dan chu nao Thi'r hoi, trong gan m<)t tram nam do h<), nhan dan ta da lam than den muc nao! Khong dling lc;ti o d6, ve kinh te: Chung boc

l¢t dan ta den xtwng tuy, khien cho dan ta ngheo nan, thieu than, nude ta xo xac, tieu dieu Chung Ctidp khong ru<;)ng ddt, haJn 1no, nguyen li~u Chung giu d¢c quyen in giay bQ,c, xuat ciing va nhQ,p ciing Chung dqt ra hang tram thu thue vo ly, lam cho dan ta, nhat la dan cay va dan buon tro nen ban cung Chung khong cho cac nha tu siin ta ngoc dau len Chung b6c l¢t cong nhan ta 1n¢t each vo cung tan nhan Phuong diGn kinh te la m<)t trong nhfrng yeu to quyet d!nh S\1' phat trien CUa

m<)t dat nude V~y rna quan xam luQc ra s(rc b6c l<)t dan ta den t~n cling xuong tuy Con

dau cai quyen gQi la "quyen dan t¢c"? Co li:\ trong nhfrng nam thang tam toi ay l dan ta cling luon mong cho m<)t th(r anh sang ki diGu den de x6a tan man dem u toi Va ly tuong soi sang tren vang duong cua Chu ttch

Ho Chi Minh la dieu rna toan dan t<)c ViGt Nam mong cho

-

Trang166-Bi quytt Chinh ph1;tc mon Ngfr viin Tnin Thu:y Duong

Va bi~n phap li~t ke, hdng loq,t Dieu lam nen sue to cao mc;tnh me cua ban

cac tqi ac md th'l:(c dan Phap eta ldm Tuyen ngon la vi~c Ho Chu tich sit d¥ng l~p

Thong qua cac hinh anh an dv d6, lu4n, ly le mqt each hi~u quii, chicng minh va

ta tham dam noi dau va sv x6t xa ket hgp linh hoq,t cac bi~n phap ngh~ thu~t

Hq.u qud, Bac da danh thep ket an:

"cu6i niim ngoai sang dau niim nay,

tu Quang Tri den Biic Ki, han hai

tri~u dong bao ta bi chet doi"

- Ve vi~c "bdo hq": Phap ke cong "bao

h<)" nuoc ta nhung thvc chat chung

khong lam duQc

trong van chinh lu~n Truoc het la thu

li~t ke hang loq,t cac tqi ac cua th'f!C dan Phap,

vung mien nao cling bt tan pha, tang lop nao cling bt b6c 19t het sue da man, tin nhan D~c

bi~t, phep di~p cau true: "Chung Chung

Chung " nhu de chi dich ·danh nguoi gay ra tqi ac, kern sau moi Ian di~p la m9t tQi ac dUQC l~p di l~p lc;ti nhieu Ian, cac d<)ng tu giau

sue gQi hinh: "thang tay chem giet", "tam cac CUQC khoi nghta CUa ta trong be mau", "boc l<)t nhan nhan den tQ,n xuang tuy" Tat ca nhfrng

hinh anh an dl) d6, lam ta tham dam noi dau

va sv x6t xa N goai ra, chung cling nhu tling nhat buat9- giang vao dau bQn thvc dan Phap, vao luong tri con nguoi, khien chung phai

"ngQ,rn mi~ng" rna "khong the ch6i cai duqc"

MQi t<)i ac thvc dan Phap gay ra tren dat nuoc Vi~t Nam dade l9-i h~u qua vo cling dau

don: Cuoi niirn ngoai sang dau niim nay, tu Quang Tri den.Bac Ky, han hai tri~u dong bao

ta bi che't doi m<)t each tham thuang N9-n d6i

nam 1945, am anh den muc tUng dUQC vi: "s'l:(

huy di~t khung khiep" trong lich sit von da qua nhieu dau thuong, mat mat Chu ttch Ho

Chi Minh da tling dau don rna so sanh nc;tn d6i nam 1945 a Vi~t Nam voi ton that cua cu9c chien tranh Phap - Due Nguoi ngan ng9-i khi viet: "N~n d6i kem nguy hie.,m hon nq,n chien tranh Trong sau thang, so nguoi chet vi d6i lJ Vi~t Nam lon hon cd so ngu«1i

chet vi chien tranh lJ Phcip trong sau niim"

Thvc dan Phap muon ke cong rna chung da

"bao h<) Dong Duang", nhung trong ban Tuyen

-

Trang167-Bi quytt Chinh ph1;tc mon Ngfr viin Tnin Thu:y Duong

Va bi~n phap li~t ke, hdng loq,t Dieu lam nen sue to cao mc;tnh me cua ban

cac tqi ac md th'l:(c dan Phap eta ldm Tuyen ngon la vi~c Ho Chu tich sit d¥ng l~p

Thong qua cac hinh anh an dv d6, lu4n, ly le mqt each hi~u quii, chicng minh va

ta tham dam noi dau va sv x6t xa ket hgp linh hoq,t cac bi~n phap ngh~ thu~t

Hq.u qud, Bac da danh thep ket an:

"cu6i niim ngoai sang dau niim nay,

tu Quang Tri den Biic Ki, han hai

tri~u dong bao ta bi chet doi"

- Ve vi~c "bdo hq": Phap ke cong "bao h<)" nuoc ta nhung thvc chat chung

khong lam duQc

trong van chinh lu~n Truoc het la thu

li~t ke hang loq,t cac tqi ac cua th'f!C dan Phap,

vung mien nao cling bt tan pha, tang lop nao cling bt b6c 19t het sue da man, tin nhan D~c bi~t, phep di~p cau true: "Chung Chung Chung " nhu de chi dich ·danh nguoi gay ra tqi ac, kern sau moi Ian di~p la m9t tQi ac dUQC l~p di l~p lc;ti nhieu Ian, cac d<)ng tu giau

sue gQi hinh: "thang tay chem giet", "tam cac CUQC khoi nghta CUa ta trong be mau", "boc l<)t nhan nhan den tQ,n xuang tuy" Tat ca nhfrng

hinh anh an dl) d6, lam ta tham dam noi dau

va sv x6t xa N goai ra, chung cling nhu tling nhat buat9- giang vao dau bQn thvc dan Phap, vao luong tri con nguoi, khien chung phai

"ngQ,rn mi~ng" rna "khong the ch6i cai duqc"

MQi t<)i ac thvc dan Phap gay ra tren dat nuoc Vi~t Nam dade l9-i h~u qua vo cling dau

don: Cuoi niirn ngoai sang dau niim nay, tu Quang Tri den.Bac Ky, han hai tri~u dong bao

ta bi che't doi m<)t each tham thuang N9-n d6i

nam 1945, am anh den muc tUng dUQC vi: "s'l:( huy di~t khung khiep" trong lich sit von da qua nhieu dau thuong, mat mat Chu ttch Ho Chi Minh da tling dau don rna so sanh nc;tn d6i nam 1945 a Vi~t Nam voi ton that cua cu9c chien tranh Phap - Due Nguoi ngan ng9-i khi viet: "N~n d6i kem nguy hie.,m hon nq,n chien tranh Trong sau thang, so nguoi chet vi d6i lJ Vi~t Nam lon hon cd so ngu«1i chet vi chien tranh lJ Phcip trong sau niim"

Thvc dan Phap muon ke cong rna chung da

"bao h<) Dong Duang", nhung trong ban Tuyen

-

Trang167-Bi quyet Chinh ph¥c mon Ngii viin

+ Trang 5 nam (1940 -1945): "chung

ban nude ta hai lan clio NhQt" D6 la

vao mua thu nam 1940, Nh?t xam

lang Dong Dtrdng de mo r9ng din cu

danh Dong minh "bQn thvc dan

Phap quy goi ddu hang 1no cila nude

ta rude NhQt Ngay 9 thang 3 nihn

1945, khi NhQt tuac khi giai cua quan

d¢i Phap, bQn thvc dan Phap ho_Q,c la

bo chq,y, hoQ,c la quy goi dau hang"

+ Nhu v?y la chung da phan b<)i

Dong minh, khong lien minh cling

Vi~t Minh de chong Nh?t, th?m chi

thang tay khung bo, giet not til

chinh trj <1 Yen Bai, Cao Bang

+ Bang each l~p di l~p l<;1i hai tt'r "sl;l

thQt": "SV thQt la til mita thu na1n

1940, nuac ta dii tro thanh thu¢c dia

cua NhQt, chi£ khong phiii la cua

Phap nfla sv thQt la nhan dan ta dii

lay lq,i Vi~t Nant til tay NhQt chi£

khong phiii la tay Phap"

c:> Do Ia Ioi khai tu dlit khoat,

V(;lCh tran bQ ffi~t bjp bQm CUa thlfC

dan Phap doi v6i dan t9c ta trong

suot gan ffiQt the ki qua

2 Ngttoi neu cao niem t'l;t hdo ue each

mQ.ng Vi~t Nam

- Phia ta luon dicng ue l~p trtti1ng

chinh nghia:

+ Vi~t Nam luon khoan hong uO'i ke

thu bj that the: giup nguoi Phap chq,y

qua bien giai, biio v~ tai san va tinh

ntq,ng cho hQ

Thity Duang

ngon da chi ro, nhfrng di~u rna Phap gQi la

"cong", thlfC chat do khong ph~ti la Cong rna la t9i, vi chi "trong 5 nam, chung dii ban nuac ta

hai lan cho NhQt" Lan m9t: "MiLa thu nam

1940, phat xit NhQt den xam lang Dong Duong

de rna them can ci£ aanh Dong Minh, thi bQn thl;lc dan Phap quy goi ddu hang, mo cila nuac

ta ru:oc NhQt", Ian thu hai: · "Ngay 9 thang 3 narn nay, NhQt tuoc khi giai cua quan d¢i Phap BQn thvc dan Phap hoQ,c la bo chq,y, hoQ,c

la dau hang" Hdn nfra, biet bao hin Vi~t Minh keu gQi nguoi Phap lien minh de chong Nh?t

Bon thuc dan Phap da khong dap l!ng, l<;1i thang tay khung bo Vi~t Minh han nfra Th?m

chi den khi thua ch<;1y, chung con nhan tam giet not so dong tu chinh tri d Yen Bai va Cao Bang Thvc dan Phap tuyen bo Bong Dudng

la thu<)c dja cua chung va chung c6 quy~n trd l(;li Dong Duong u1 Ban Tuyen ngon V(;lCh ro bang each lay di, lay l<;1i hai tt'r "sl;l thQt": "Sl;l thQt la til ntita thu nibn 1940, nuac ta dii tro thanh thUQC dia cua NhQt, chi£ khong phiii la cua Phap nfla Sl;l thQt la nhan dan ta dii lay lQ,i Vi~t Nam til tay NhQt chi£ khong phiii la tay Phap " D6 Ia Ioi khai tu dlit khoat, v(;lch tran b9 m~t bip bQm cua thvc dan Phap doi v6i

dan tQC ta trong SUOt gan ffiQt the ki qua

con doi v6i dan t9c Vi~t N am, m9t dan t(>c c6 "ntQt long nang nan yeu nuac" li~u c6 xung dang duQc huong quy~n d()c I?p, tv do hay khong? C6 du "tu each" lam chu dat nu6c minh hay khong? Th?t sv, n1t thua doi v6i loi

tu duy hoi nhu v?y! Boi "neu dan t9c Vi~t Nam khong xtrng thi con dan tQC nao xl!ng dang hon?" Dan t9c Vi~t Nam khong chi xl!ng dang v~ m~t lich su, xung dang v~ m~t

-

Trang168-Bi quyet Chinh ph¥c mon Ngii viin

+ Trang 5 nam (1940 -1945): "chung ban nude ta hai lan clio NhQt" D6 la vao mua thu nam 1940, Nh?t xam lang Dong Dtrdng de mo r9ng din cu danh Dong minh "bQn thvc dan Phap quy goi ddu hang 1no cila nude

ta rude NhQt Ngay 9 thang 3 nihn

1945, khi NhQt tuac khi giai cua quan d¢i Phap, bQn thvc dan Phap ho_Q,c la

bo chq,y, hoQ,c la quy goi dau hang"

+ Nhu v?y la chung da phan b<)i Dong minh, khong lien minh cling Vi~t Minh de chong Nh?t, th?m chi thang tay khung bo, giet not til chinh trj <1 Yen Bai, Cao Bang

+ Bang each l~p di l~p l<;1i hai tt'r "sl;l

thQt": "SV thQt la til mita thu na1n

1940, nuac ta dii tro thanh thu¢c dia cua NhQt, chi£ khong phiii la cua Phap nfla sv thQt la nhan dan ta dii lay lq,i Vi~t Nant til tay NhQt chi£

khong phiii la tay Phap"

c:> Do Ia Ioi khai tu dlit khoat, V(;lCh tran bQ ffi~t bjp bQm CUa thlfC dan Phap doi v6i dan t9c ta trong suot gan ffiQt the ki qua

2 Ngttoi neu cao niem t'l;t hdo ue each mQ.ng Vi~t Nam

- Phia ta luon dicng ue l~p trtti1ng chinh nghia:

+ Vi~t Nam luon khoan hong uO'i ke thu bj that the: giup nguoi Phap chq,y qua bien giai, biio v~ tai san va tinh ntq,ng cho hQ

Thity Duang

ngon da chi ro, nhfrng di~u rna Phap gQi la

"cong", thlfC chat do khong ph~ti la Cong rna la t9i, vi chi "trong 5 nam, chung dii ban nuac ta

hai lan cho NhQt" Lan m9t: "MiLa thu nam

1940, phat xit NhQt den xam lang Dong Duong

de rna them can ci£ aanh Dong Minh, thi bQn thl;lc dan Phap quy goi ddu hang, mo cila nuac

ta ru:oc NhQt", Ian thu hai: · "Ngay 9 thang 3 narn nay, NhQt tuoc khi giai cua quan d¢i Phap BQn thvc dan Phap hoQ,c la bo chq,y, hoQ,c

la dau hang" Hdn nfra, biet bao hin Vi~t Minh keu gQi nguoi Phap lien minh de chong Nh?t Bon thuc dan Phap da khong dap l!ng, l<;1i thang tay khung bo Vi~t Minh han nfra Th?m chi den khi thua ch<;1y, chung con nhan tam giet not so dong tu chinh tri d Yen Bai va Cao Bang Thvc dan Phap tuyen bo Bong Dudng

la thu<)c dja cua chung va chung c6 quy~n trd l(;li Dong Duong u1 Ban Tuyen ngon V(;lCh ro bang each lay di, lay l<;1i hai tt'r "sl;l thQt": "Sl;l thQt la til ntita thu nibn 1940, nuac ta dii tro thanh thUQC dia cua NhQt, chi£ khong phiii la cua Phap nfla Sl;l thQt la nhan dan ta dii lay lQ,i Vi~t Nam til tay NhQt chi£ khong phiii la tay Phap " D6 Ia Ioi khai tu dlit khoat, v(;lch tran b9 m~t bip bQm cua thvc dan Phap doi v6i dan tQC ta trong SUOt gan ffiQt the ki qua con doi v6i dan t9c Vi~t N am, m9t dan t(>c c6 "ntQt long nang nan yeu nuac" li~u c6 xung dang duQc huong quy~n d()c I?p, tv do hay khong? C6 du "tu each" lam chu dat nu6c minh hay khong? Th?t sv, n1t thua doi v6i loi

tu duy hoi nhu v?y! Boi "neu dan t9c Vi~t Nam khong xtrng thi con dan tQC nao xl!ng dang hon?" Dan t9c Vi~t Nam khong chi xl!ng dang v~ m~t lich su, xung dang v~ m~t

-

Trang168-Bi quyet Chinh ph'l;tc mon Ngfr van

+ Thang lqi to lon cua each ~ng

Vi~t Nam dtrQc tong ket qua m9t

cau: "Phap chQ-y, Nh4t hang, vua Biio

DQ,i thoai vf'

+ N guoi nhan mc;tnh thang lqi to

lon cua each mC;tng ta khi dung ue

phe dong minh chong phat xit B6ng

thai, dlrt khoat bac bo S\( CO mq,t cua

Phap tren aat nuoc ta

- Tiep den, Chu t!ch H6 Chi Minh da

phu dtnh che d9 thu9c dta cua thvc

dan Phap va khang dinh quyen d9c

l~p, tV do cua dan t9c: "Tuyen b6

thoat ly han quan h~ th'l;lc dan voi

Phap, · xoa bo het nhii:ng hi~p u:oc ma

Phap dii ky ve nu:oc Vi~t Nmn, xoa bo

tat cii TitQi dQ,c quyen cua Phap tren

aat nu:oc Vi~t Nam"

Tnin Thuy Duong

tinh than rna con xung dang 0 ban chat con

nguoi N guoi dan Vi~t N am von yeu hoa binh, chu9ng tv do va luon luon dling ve chinh nghia: chung ta luon "Dem dQ,i nghia de thang

hung tan - Lay chi nhan de thay cu:ang bQ,o"

Tuy thvc dan Phap da lam tram dieu cin ac, nhung chung ta luon khoan h6ng va nhan d~o

voi ke thu khi bi that the, "Vi~t Minh dii giup cho nhieu ngu:ai Phap chQ,y qua bien thuy,

biio V~ tinh 1TIQ,ng va tai sancho hQ"

Thang lQi to Ion cua each m~ng Vi~t Nam la nho vao sv d6ng long, kien dtnh cua m9t dan t9c c6 truyen thong danh gi~c ngo~i xam chu khong phai tl:r sv "biio h¢" cua Phap, dieu d6

dtrQc Bac tong ket qua cau n6i: "Phap chQ,y, NhQ,t hang, vua Biio DQ,i thoai vj Dan ta lQ,i danh do che a¢ quan chu 1nay mu:oi the ky 1na lQ,p nen che a¢ Dan chu C<)ng hoa" Boi the cho nen, Chu t!ch H6 Chi Minh da phu nh~n che d9 thUQC dta cua thvc dan Phap va khang dtnh quyen d9c l~p, tv do cua dan t9c ta:

"Tuyen b6 thoat ly han quan h~ thvc dan vai Phap, xoa bo tat cii mQi dQ,c quyen cua Phap

tren dat nu:oc Vi~t Nam"

Phan 3: Loi tu)Jen bfi d~c lq,p tru:oc toan the gioi

Vi nhung le tren, chung toi, Chinh phil larn thai cua nu:ac Vi~t Nam Dan chu C<)ng

hoa, trinh trQng tuyen b6 vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang tV do va d<)c lq,p, va sv thq,t aii thanh m<)t nuoc t'l;l do,

a<)c lQ,p Toan the dan t<)c Vi~t Na1n quyet dem tat cii tinh than va lvc lUQng, tinh mQ,ng

vacua ciii de giu vii:ng quyen tv do, a<)c LQ,p ay

+ Quyen huang d9c l~p, tv do

khong phai chi la m9t cai quyen

phai c6, khong chi la m9t tu each

can c6 rna d6 la m9t hi~n thvc

M9t dan t9c phai chtu biet bao dau kho duoi ach thvc dan ch6ng cheo; hien ngang chien dau cho d9c l~p, tv do cua dan t9c; anh dung dling han ve phe B6ng minh chong phat xit; luon neu cao tinh than nhan d~o, bac ai

+ B6 la khat VQng Ion nhat, manh thi nhat dtnh: "Dan tQC do phiii dU:QC t'l;l do!

li~t nhat cua dan tQc Vi~t Nam Boi Dan t<)c do phiii dU:Qc a<)c lQ,p" Tinh than ay

-

Trang169-Bi quyet Chinh ph'l;tc mon Ngfr van

+ Thang lqi to lon cua each ~ng Vi~t Nam dtrQc tong ket qua m9t

cau: "Phap chQ-y, Nh4t hang, vua Biio

DQ,i thoai vf'

+ N guoi nhan mc;tnh thang lqi to lon cua each mC;tng ta khi dung ue

phe dong minh chong phat xit B6ng

thai, dlrt khoat bac bo S\( CO mq,t cua Phap tren aat nuoc ta

- Tiep den, Chu t!ch H6 Chi Minh da phu dtnh che d9 thu9c dta cua thvc dan Phap va khang dinh quyen d9c l~p, tV do cua dan t9c: "Tuyen b6 thoat ly han quan h~ th'l;lc dan voi Phap, · xoa bo het nhii:ng hi~p u:oc ma Phap dii ky ve nu:oc Vi~t Nmn, xoa bo tat cii TitQi dQ,c quyen cua Phap tren aat nu:oc Vi~t Nam"

Tnin Thuy Duong

tinh than rna con xung dang 0 ban chat con

nguoi N guoi dan Vi~t N am von yeu hoa binh, chu9ng tv do va luon luon dling ve chinh nghia: chung ta luon "Dem dQ,i nghia de thang

hung tan - Lay chi nhan de thay cu:ang bQ,o" Tuy thvc dan Phap da lam tram dieu cin ac, nhung chung ta luon khoan h6ng va nhan d~o voi ke thu khi bi that the, "Vi~t Minh dii giup cho nhieu ngu:ai Phap chQ,y qua bien thuy,

biio V~ tinh 1TIQ,ng va tai sancho hQ"

Thang lQi to Ion cua each m~ng Vi~t Nam la nho vao sv d6ng long, kien dtnh cua m9t dan t9c c6 truyen thong danh gi~c ngo~i xam chu khong phai tl:r sv "biio h¢" cua Phap, dieu d6 dtrQc Bac tong ket qua cau n6i: "Phap chQ,y, NhQ,t hang, vua Biio DQ,i thoai vj Dan ta lQ,i danh do che a¢ quan chu 1nay mu:oi the ky 1na lQ,p nen che a¢ Dan chu C<)ng hoa" Boi the cho nen, Chu t!ch H6 Chi Minh da phu nh~n che d9 thUQC dta cua thvc dan Phap va khang dtnh quyen d9c l~p, tv do cua dan t9c ta:

"Tuyen b6 thoat ly han quan h~ thvc dan vai Phap, xoa bo tat cii mQi dQ,c quyen cua Phap tren dat nu:oc Vi~t Nam"

Phan 3: Loi tu)Jen bfi d~c lq,p tru:oc toan the gioi

Vi nhung le tren, chung toi, Chinh phil larn thai cua nu:ac Vi~t Nam Dan chu C<)ng hoa, trinh trQng tuyen b6 vai the giai rang:

Nuac Vi~t Nam co quyen huang tV do va d<)c lq,p, va sv thq,t aii thanh m<)t nuoc t'l;l do, a<)c lQ,p Toan the dan t<)c Vi~t Na1n quyet dem tat cii tinh than va lvc lUQng, tinh mQ,ng vacua ciii de giu vii:ng quyen tv do, a<)c LQ,p ay

+ Quyen huang d9c l~p, tv do khong phai chi la m9t cai quyen phai c6, khong chi la m9t tu each can c6 rna d6 la m9t hi~n thvc

M9t dan t9c phai chtu biet bao dau kho duoi ach thvc dan ch6ng cheo; hien ngang chien dau cho d9c l~p, tv do cua dan t9c; anh dung dling han ve phe B6ng minh chong phat xit; luon neu cao tinh than nhan d~o, bac ai

+ B6 la khat VQng Ion nhat, manh thi nhat dtnh: "Dan tQC do phiii dU:QC t'l;l do!

li~t nhat cua dan tQc Vi~t Nam Boi Dan t<)c do phiii dU:Qc a<)c lQ,p" Tinh than ay

-

Trang169-Bi qu-yet Chinh ph~c mon Ngu viin Tran Thu:y Dtt<1ng

vf}.y cho nen, dan tQC Vi~t Nam dUQC khang djnh trong I<Ji ket Iuf}.n hung h6n

quyet hi sinh tat ca de bao v~ cua Chu tjch H6 Chi Minh khi Bac viet: "Nuac

¢Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" cua

Chu tjch Ho Chi Minh c6 If}.p Iuf}.n

ch~t che, li Ie danh thep, bang

ch(mg xac thvc, giau sue thuyet

phvc qua gi<;>ng van linh hoc_lt khi

hao hung, manh li~t h1c nghiem

trang tha thiet da tro thanh m9t ang

van chinh Iuf}.n mau illlfC

Vi~t Nam co quyen huang tv; do va d¢c lQ,p, va

sv; thQ,t da thanh m¢t nuac tv; do, d¢c lQ,p",

quyen d(>c If}.p, tV do rna nhan dan Vi~t Nam

CO dUQC d6 khong phai Ia cai quyen phai CO hay m(>t tu each can c6, rna d6 la m(>t hi~n

thlfC va cling Ia khat VQng Ion nhat, manh li~t nhat cua ca m(>t dan t(>c Va vi the, "Toan the dan t¢c Vi~t Na1n quyet dent tat ca tinh than

va lv;c lUQng, tinh mqng vacua ciii de giii: vii:ng quyen tv; do, d¢c lQ,p ay!,

Bdn Tuyen ngon DQc lQ.p cua Vi~t Nam dUCJc hinh thanh duoi ngoi but anh minh

ctia Chti tjch Ho Chi Minh, khong chi la tam giiiy khai sinh cho mQt Nha nuoc Vi~t

Nam theo the ch~ Dan chti - CQng hoa theo duoi my.c tieu DQc lQ.p - T'J! do - H~nh

phuc, ma con dong gop cho S'J! nghi~p gidi phong nhan lo~i mang tam UOC thai ~i

Loi ket: Bao dai nay ta gQi "Binh Ngo dqi cao" cua Nguyen Trai la ang "thien co

hung van" va ta cung co the noi nhu the ve ban "Tuyen ngon D¢c lqp" cita Chu tich Ho

Chi Minh BO'i do la mQt ang van dt!CJC ddn d1;Cng uoi mQt h~ thong lq,p lu4n ch4t che,

dt!a ra dt!CJC nhiing luQ_n diem, nhiing bang ChUng "khong ai choi cai atCCJC", Va dang

sau nhi1ng li le ay la m<)t tam tu tuong, tam van h6a Ion Tat ca da quy tv ve day,

trong 1nQt van ban ngan gQn, trong sang, khuc chiet kinh nghi~m til nhieu the ki dau

tranh vi d¢c lQ,p, tv; do, vi nhdn quyen cua dan t¢c

Nguai con hieu de'nt tuoi cha 1n~, muon tri~u nguai dan Vi~t Na1n hont nay dem

tilng SQi bqc tren ddu Bac Cang dem, ta cang yeu sao nhii:ng SQi toe phai 1nau thea

thai gian, tham dam gio suong cua m¢t dai nguai nguy~n hi sinh tat ca vi dan, vi

nuac, nguy~n lant "ngtt<1i day to trung thdnh ctia nhan dan" Bac oi! Moi trai tim

rnuon dan Vi~t Nam lu<3n hieu rang: Moi sQi toe ay cung nhu ntoi y nghi, ntoi hanh

d¢ng, ntoi lai noi, moi cau viin, moi van tho cua Bac, deu gan bo vai VQ-n nt~nh "Dan

tQc ud Giai cap" Bay chin mita xudn tren coi dai kia, thu¢c ve chung ta han la thu¢c

ve rieng Bac Boi vQ,y cho nen, van chuang cua Bac, dit La tha ca hay ky, hay van

chinh luQ,n khong don thuan La nt¢t cau chuy~n mang chii: xep thanh van, 1na mang

yeu thuang, mang tam long cao ca cua Nguai xep thanh vang anh duang DQC moi cau

chu cua Bac luu lqi la de ngam them m¢t hanh d¢ng, hieu them m¢t y nghia, nhQ,n

them nt¢t tu tuong Va cung La de phan ddu cho rnoi giQt mau Vi~t Nam ta 1nang trong

minh them hong tuoi han, them long lanh han

-

Trang170-Bi qu-yet Chinh ph~c mon Ngu viin Tran Thu:y Dtt<1ng

vf}.y cho nen, dan tQC Vi~t Nam dUQC khang djnh trong I<Ji ket Iuf}.n hung h6n quyet hi sinh tat ca de bao v~ cua Chu tjch H6 Chi Minh khi Bac viet: "Nuac

¢Ban "Tuyen ngon d¢c lQ,p" cua

Chu tjch Ho Chi Minh c6 If}.p Iuf}.n ch~t che, li Ie danh thep, bang ch(mg xac thvc, giau sue thuyet phvc qua gi<;>ng van linh hoc_lt khi hao hung, manh li~t h1c nghiem trang tha thiet da tro thanh m9t ang van chinh Iuf}.n mau illlfC

Vi~t Nam co quyen huang tv; do va d¢c lQ,p, va

sv; thQ,t da thanh m¢t nuac tv; do, d¢c lQ,p",

quyen d(>c If}.p, tV do rna nhan dan Vi~t Nam

CO dUQC d6 khong phai Ia cai quyen phai CO hay m(>t tu each can c6, rna d6 la m(>t hi~n thlfC va cling Ia khat VQng Ion nhat, manh li~t nhat cua ca m(>t dan t(>c Va vi the, "Toan the dan t¢c Vi~t Na1n quyet dent tat ca tinh than

va lv;c lUQng, tinh mqng vacua ciii de giii: vii:ng quyen tv; do, d¢c lQ,p ay!,

Bdn Tuyen ngon DQc lQ.p cua Vi~t Nam dUCJc hinh thanh duoi ngoi but anh minh ctia Chti tjch Ho Chi Minh, khong chi la tam giiiy khai sinh cho mQt Nha nuoc Vi~t

Nam theo the ch~ Dan chti - CQng hoa theo duoi my.c tieu DQc lQ.p - T'J! do - H~nh

phuc, ma con dong gop cho S'J! nghi~p gidi phong nhan lo~i mang tam UOC thai ~i

Loi ket: Bao dai nay ta gQi "Binh Ngo dqi cao" cua Nguyen Trai la ang "thien co hung van" va ta cung co the noi nhu the ve ban "Tuyen ngon D¢c lqp" cita Chu tich Ho

Chi Minh BO'i do la mQt ang van dt!CJC ddn d1;Cng uoi mQt h~ thong lq,p lu4n ch4t che, dt!a ra dt!CJC nhiing luQ_n diem, nhiing bang ChUng "khong ai choi cai atCCJC", Va dang

sau nhi1ng li le ay la m<)t tam tu tuong, tam van h6a Ion Tat ca da quy tv ve day, trong 1nQt van ban ngan gQn, trong sang, khuc chiet kinh nghi~m til nhieu the ki dau tranh vi d¢c lQ,p, tv; do, vi nhdn quyen cua dan t¢c

Nguai con hieu de'nt tuoi cha 1n~, muon tri~u nguai dan Vi~t Na1n hont nay dem tilng SQi bqc tren ddu Bac Cang dem, ta cang yeu sao nhii:ng SQi toe phai 1nau thea thai gian, tham dam gio suong cua m¢t dai nguai nguy~n hi sinh tat ca vi dan, vi nuac, nguy~n lant "ngtt<1i day to trung thdnh ctia nhan dan" Bac oi! Moi trai tim

rnuon dan Vi~t Nam lu<3n hieu rang: Moi sQi toe ay cung nhu ntoi y nghi, ntoi hanh d¢ng, ntoi lai noi, moi cau viin, moi van tho cua Bac, deu gan bo vai VQ-n nt~nh "Dan

tQc ud Giai cap" Bay chin mita xudn tren coi dai kia, thu¢c ve chung ta han la thu¢c

ve rieng Bac Boi vQ,y cho nen, van chuang cua Bac, dit La tha ca hay ky, hay van chinh luQ,n khong don thuan La nt¢t cau chuy~n mang chii: xep thanh van, 1na mang yeu thuang, mang tam long cao ca cua Nguai xep thanh vang anh duang DQC moi cau chu cua Bac luu lqi la de ngam them m¢t hanh d¢ng, hieu them m¢t y nghia, nhQ,n them nt¢t tu tuong Va cung La de phan ddu cho rnoi giQt mau Vi~t Nam ta 1nang trong minh them hong tuoi han, them long lanh han

-

Trang170-Bi quyet Chinh ph'I:Lc mon Ngu viin Tran Thuy Dtwng

Tac gia: Quang Dung 1£1 m9t nguai ngh~ sl da tai: viet van, lam tho, ve tranh,

so9-n nb9-c, Nhung tru6c het phai khang dinh: Quang Dung la nha tho - mang m9t

hon tho ph6ng khoang va day tam huyet, m9t tieng tho tinh te va lang m9-n Du viet

it, vit~t theo cam hung nhung ong da thl)'c Sl)' thanh cong khi viet V~ nguai linh, va

"Tay Tien" la b3i tho tien phong cho phong each tho Quang Dung

Tac ph~m: Tay Tien la m9t phan hi~u bQ dQi dUQc thanh l~p dau nam 194 7,

thanh phan chu yeu la nhfrng thanh nien tri thuc Ha Thanh Nhi~m V\1 cua hQ la phoi

hQp v6i quan d9i Lao danh tieu hao sinh ll)'c dich o vling ThUQng Lao va m9t phan

cua tinh Sam Nua Cuoi nam 1948, khi chien dich ket thuc, Tay Tien giai the thanh

l~p Trung doan 52, Quang Dung cling chuyen sang don vi khac Sau khi rai don vi eli

chua dUQC bao lau, nhan dip dUQC moi dl)' D9-i hQi to an quan 0 Phu LUU Chanh V 6i

khong khi tung bung, nao nuc v~ nhfrng ki ni~m khang chien Quang Dung khong

kim long da sang tac rat nhanh bai tho nay, luc dau mang ten "Nha Tay Tien" (sau

chinh tac gia sua l9-i thanh "Tay Tien") chi trong m9t dem rna khong sua chfra gi Bai

thO duQC hoan nghenh va huang trng nhi~t tinh, no dUQC luu truy~n khap toan quan

v6i cai ten goc Mai sau nay, khi c6 dip tai ban, tac gia m6i doi thanh "Ta)l Tien" in

trong t4.p "May adu o", vi cho n1ng toan bai da d9-t dao noi nh6, neu dong dinh chfr

"nha" ngay 0 ten thi pham thi con gi gQi la di;lc sac

1 "Thien nhien Tay bac qua ngoi but lang mt.tn cUa Quang Diing aUCJc cdm nh4-n uoi ue

a~p VUa aa dq,ng, VUa aqc aao, VUa hung vi VUa tho mqng, hoang soma am ap."- Btrth

giiing Viin hQc Vi~t Nam

2 "Ta)l Tien la bai tho noi tieng nhat c11a Quang Diing No nhu canh c'lia dan dat anh

buoc vao lang tho each mq,ng Nhu co moi duyen rang buqc, bai tho gan bo uoi nguai

lam ra no ain mite cit noi ain Quang Diing la nguai ta nhac ngay aen bai Ta:Y Tien va

ngU<Jc lq,i." - Tran Le V iin

3 "Ta)l Tien la mqt bai tho co gia trf, ue tu tuang, ve ngh~ thuq_t Bai tho aU<Jc viet ra

voi nhung mau sac thdm mi phong phu."-Ha Minh Due

4 "Ta)l Tien la aoa hoa tho vdo loq,i a~p nhat cua tho ca nhung niim khang chien

chong th"c dan Phap - Ta:y Tien la thit qua lq, trai mita, mqt "l~ch chuan" tdi hoa."

-Do Kim Hoi

-

Tac gia: Quang Dung 1£1 m9t nguai ngh~ sl da tai: viet van, lam tho, ve tranh, so9-n nb9-c, Nhung tru6c het phai khang dinh: Quang Dung la nha tho - mang m9t hon tho ph6ng khoang va day tam huyet, m9t tieng tho tinh te va lang m9-n Du viet

it, vit~t theo cam hung nhung ong da thl)'c Sl)' thanh cong khi viet V~ nguai linh, va

"Tay Tien" la b3i tho tien phong cho phong each tho Quang Dung

Tac ph~m: Tay Tien la m9t phan hi~u bQ dQi dUQc thanh l~p dau nam 194 7, thanh phan chu yeu la nhfrng thanh nien tri thuc Ha Thanh Nhi~m V\1 cua hQ la phoi hQp v6i quan d9i Lao danh tieu hao sinh ll)'c dich o vling ThUQng Lao va m9t phan cua tinh Sam Nua Cuoi nam 1948, khi chien dich ket thuc, Tay Tien giai the thanh l~p Trung doan 52, Quang Dung cling chuyen sang don vi khac Sau khi rai don vi eli chua dUQC bao lau, nhan dip dUQC moi dl)' D9-i hQi to an quan 0 Phu LUU Chanh V 6i khong khi tung bung, nao nuc v~ nhfrng ki ni~m khang chien Quang Dung khong kim long da sang tac rat nhanh bai tho nay, luc dau mang ten "Nha Tay Tien" (sau chinh tac gia sua l9-i thanh "Tay Tien") chi trong m9t dem rna khong sua chfra gi Bai thO duQC hoan nghenh va huang trng nhi~t tinh, no dUQC luu truy~n khap toan quan v6i cai ten goc Mai sau nay, khi c6 dip tai ban, tac gia m6i doi thanh "Ta)l Tien" in trong t4.p "May adu o", vi cho n1ng toan bai da d9-t dao noi nh6, neu dong dinh chfr

"nha" ngay 0 ten thi pham thi con gi gQi la di;lc sac

1 "Thien nhien Tay bac qua ngoi but lang mt.tn cUa Quang Diing aUCJc cdm nh4-n uoi ue

a~p VUa aa dq,ng, VUa aqc aao, VUa hung vi VUa tho mqng, hoang soma am ap."- Btrth giiing Viin hQc Vi~t Nam

2 "Ta)l Tien la bai tho noi tieng nhat c11a Quang Diing No nhu canh c'lia dan dat anh buoc vao lang tho each mq,ng Nhu co moi duyen rang buqc, bai tho gan bo uoi nguai lam ra no ain mite cit noi ain Quang Diing la nguai ta nhac ngay aen bai Ta:Y Tien va ngU<Jc lq,i." - Tran Le V iin

3 "Ta)l Tien la mqt bai tho co gia trf, ue tu tuang, ve ngh~ thuq_t Bai tho aU<Jc viet ra voi nhung mau sac thdm mi phong phu."-Ha Minh Due

4 "Ta)l Tien la aoa hoa tho vdo loq,i a~p nhat cua tho ca nhung niim khang chien chong th"c dan Phap - Ta:y Tien la thit qua lq, trai mita, mqt "l~ch chuan" tdi hoa." -

Do Kim Hoi

-

Trang171-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh pht;f,c mon Ngfr van

5 "DQc T8:y Tie'n nhu ngQ,m am nh~c trong mi~ng." - Xudn Di~u

6 "Tay Tie'n bien cuong mo liia khoi

Quan eli llJp llJp d(jng cay ritng

v a bai tho fiy con nguoi fiy

Van song muon doi vlJi nui song."

- Giang Nmn

Tran Thuy Duong

7 "Quang Dung dii dem tUC}ng ddi nguoi linh Tay Tie'n diJ,t giua ngan non ngan may,

ngan cay Tay Bac BO'i vQ,y loi tho nhu am u UQng mai tie'ng gQi hoang sa cua nui ritng

va moi khi nhiic de'n m(jt ten ddt, ten muong, hon tho Quang Dilng l~i r(jn ra, phieu du

nhip len tie'ng gQi ddn thiim thtim." - Nguyen Dinh Thi

8 "But phap cua Quang Dung thich tung hoanh trong m(jt bien d(j rat r(jng, giua

nhung net khoe khoan du dan va nhiing net tinh vi, e rip." - Vil Quan Phuong

9 "La m(jt trong nhiing nha tho noi tie'ng nhrit Vi~t Nam, cac tac pham cua Quang

Dung duCJc thica nhij,n nhula m(jt s¥ khcic bi~t hoan toan trong phong trao Tho mlJi

nhiing niim 1932 - 1945."

10 Nha tho Vil Quan Phuong thila nhQn: "Quang Dilng dung rieng m{jt oc ddo, dij,c

bi~t vlJi bai tho Tay Tie'n, ong khong co ttiem gi chung vlJi nhiing nha tho khcic, ong

dung bi~t lQ,p nhu m(jt hOn ddo giiia cac nhd tho khcing chie'n"

11 "Phong trao thalang m~n danh dfiu S'l! thdnh cong VUCJt bij,c cua viin hQC Vi~t Nam

vlJi S1;C dong gop b<Ji cac ten tuoi noi tie'ng vlJi phong each thO lang m~n, hao sang noi

tr(ji trong lang tha nhu: Nguyen Dinh Thi, Chinh Hiiu, Hiiu Loan, Hoang Cam, Quang

Dung Va han nhien, khong ai co the quen "Tay Tie'n" cua nhd tho Quang Dung, bd'i

rieng minh Quang Dung duong nhu da t¥ tach bi~t minh ra vlJi huang di c11a cac nhd

tho lang ~n khcic."

12 Nha phe binh van hQc Nguyen Xudn Nguyen cilng khong tiec lai khen Tay Tien cua

Quang Dung: "M(jt bai tho ky di~u va co m(jt vi tri dij,c bi~t trong long cong chung,

m(jt bai thO ilUCJC k'j ni~m 60 niim ngay sang tac (niim 2008), m(jt bai tho lam song

dQ,y cd m(jt trung doan, khie'n ilia danh Tay Tie'n truong ton trong lich sii va ky icc moi

nguoi No nhu m(jt vien ngQc sang trong tam hon Vi~t, trim long Vi~t ua tho ca Vi~t"

13 "Quang Dung co bi~t tai khie'n d(jc gid me man bO'i ve d~p dUCJm mdu lang ~n yeu

di~u 0' each dung tu ngii trong tho cua ong."

-Trang

172-Bi quyet Chinh pht;f,c mon Ngfr van

5 "DQc T8:y Tie'n nhu ngQ,m am nh~c trong mi~ng." - Xudn Di~u

6 "Tay Tie'n bien cuong mo liia khoi Quan eli llJp llJp d(jng cay ritng

v a bai tho fiy con nguoi fiy Van song muon doi vlJi nui song."

- Giang Nmn

Tran Thuy Duong

7 "Quang Dung dii dem tUC}ng ddi nguoi linh Tay Tie'n diJ,t giua ngan non ngan may, ngan cay Tay Bac BO'i vQ,y loi tho nhu am u UQng mai tie'ng gQi hoang sa cua nui ritng

va moi khi nhiic de'n m(jt ten ddt, ten muong, hon tho Quang Dilng l~i r(jn ra, phieu du nhip len tie'ng gQi ddn thiim thtim." - Nguyen Dinh Thi

8 "But phap cua Quang Dung thich tung hoanh trong m(jt bien d(j rat r(jng, giua nhung net khoe khoan du dan va nhiing net tinh vi, e rip." - Vil Quan Phuong

9 "La m(jt trong nhiing nha tho noi tie'ng nhrit Vi~t Nam, cac tac pham cua Quang Dung duCJc thica nhij,n nhula m(jt s¥ khcic bi~t hoan toan trong phong trao Tho mlJi nhiing niim 1932 - 1945."

10 Nha tho Vil Quan Phuong thila nhQn: "Quang Dilng dung rieng m{jt oc ddo, dij,c

bi~t vlJi bai tho Tay Tie'n, ong khong co ttiem gi chung vlJi nhiing nha tho khcic, ong dung bi~t lQ,p nhu m(jt hOn ddo giiia cac nhd tho khcing chie'n"

11 "Phong trao thalang m~n danh dfiu S'l! thdnh cong VUCJt bij,c cua viin hQC Vi~t Nam vlJi S1;C dong gop b<Ji cac ten tuoi noi tie'ng vlJi phong each thO lang m~n, hao sang noi

tr(ji trong lang tha nhu: Nguyen Dinh Thi, Chinh Hiiu, Hiiu Loan, Hoang Cam, Quang

Dung Va han nhien, khong ai co the quen "Tay Tie'n" cua nhd tho Quang Dung, bd'i rieng minh Quang Dung duong nhu da t¥ tach bi~t minh ra vlJi huang di c11a cac nhd tho lang ~n khcic."

12 Nha phe binh van hQc Nguyen Xudn Nguyen cilng khong tiec lai khen Tay Tien cua

Quang Dung: "M(jt bai tho ky di~u va co m(jt vi tri dij,c bi~t trong long cong chung,

m(jt bai thO ilUCJC k'j ni~m 60 niim ngay sang tac (niim 2008), m(jt bai tho lam song dQ,y cd m(jt trung doan, khie'n ilia danh Tay Tie'n truong ton trong lich sii va ky icc moi

nguoi No nhu m(jt vien ngQc sang trong tam hon Vi~t, trim long Vi~t ua tho ca Vi~t"

13 "Quang Dung co bi~t tai khie'n d(jc gid me man bO'i ve d~p dUCJm mdu lang ~n yeu

di~u 0' each dung tu ngii trong tho cua ong."

-Trang

172-B.i quye't Chinh ph1;tc mon Ngft min Trcin Thuy Duong

14 Giao su Ha Minh Due tung danh gia: "Bai tho viet ra voi nhiing mau sac tham my

phong phu Co cai d~p hung trang ciia nui ning hiem tro va ve d~p binh di nen tho cua

CU~lc song nOi ban lang que hU:Ong."

15 "Doi ubi tho Quang Dung, hai niem melon nhat cua doi Quang Dung ld

"di" va "b(tn", ong luon mang trong long giac m(>ng phieu du va be du:ong ld

dieu quy gia nhat voi ong, hon cd tho Nhd tho Quang DUng thu:ong dicng dung voi tho

CUa minh, ong lam thO xong thU:Ong de ddu do Va khong quan tam din no, nen thO CUa

ong that l(tC rat nhieu Nhttng VOi b(tn be, ong la mQt ngU:Oi don h~u, hien hoa, COi mO,

tinh b(tn r9ng khap." - van Long chia se

16 "Ta:y Tien khep l(ti nhiing du: am kho quen ue mQt tai niing tho ca dQc dao thai

chong Phap, mQt con ngu:ai tu:y vat vd nhu:ng khong bao gia b~n tam ve cai vat vd do,

"dam may hu: do trong phong" mang ten Quang Dung", theo lai cila Tran Le Van

17 "Thai gian se ldm cong vi~c trd l(ti gia tri thv;c cho cac tac pham co gia trj."

18 "Gia tri CUa cac nhd tho phdi gan voi tung bai va neu khong danh gia gia tri thv;c,

tho case mat dQC gid Tho ca Quang Diing dit khong dU:CJC in nhu:ng van tim dU:CJC cho

dUng trong long dQC gid, va khi do, bai thOse dU:CJC lttu gift, lttu tru:yen bang nhieu

each, each md Quang Diing lu:u khong phdi lu:u tren trang giay ma la luu trong tim."

19 Tay Tien - sv; thiing hoa c11a m9t tam hon lang mey,n", theo Dinh Minh Hang

20 Tay Tien la sv; tiep t'~;tc cua mQt dong tho lang mey,n nhu:ng dii dU:CJc tac gid thoi vao

hon tho rat tre, rat moi, khac hdn nhiing tieng tho bi h:t:Y niio nitng Ciing khoi nguon

cdm hung tic m9t thai gian kho va oanh li~t cua ljch s'fr dctt nu:oc nhu:ng Ta:y Tien da

dU:CJC the hi~n mQt each di'j,c sac qua ngoi but Quang Diing, voi m9t tam tr(tng C¥ the

-noi nho dong dQi trong doan qulin Tay Tien Chinh niem thu:ong nho da diet va long tv;

hdo chan thdnh cUa tac gia Ue nhfrng ngu:(Ji dong dQi CUa minh da khien ngu:(Ji dQC CUa

nhieu the h~ rung cdm sau xa va do ciing chinh ld am hu:ong chu d(to cua bai tho na:y

Vii Thu Hu:ong, in trong Ve d~p van hQc lang m(tn

-

Trang173-B.i quye't Chinh ph1;tc mon Ngft min Trcin Thuy Duong

14 Giao su Ha Minh Due tung danh gia: "Bai tho viet ra voi nhiing mau sac tham my phong phu Co cai d~p hung trang ciia nui ning hiem tro va ve d~p binh di nen tho cua

CU~lc song nOi ban lang que hU:Ong."

15 "Doi ubi tho Quang Dung, hai niem melon nhat cua doi Quang Dung ld

"di" va "b(tn", ong luon mang trong long giac m(>ng phieu du va be du:ong ld

dieu quy gia nhat voi ong, hon cd tho Nhd tho Quang DUng thu:ong dicng dung voi tho CUa minh, ong lam thO xong thU:Ong de ddu do Va khong quan tam din no, nen thO CUa ong that l(tC rat nhieu Nhttng VOi b(tn be, ong la mQt ngU:Oi don h~u, hien hoa, COi mO, tinh b(tn r9ng khap." - van Long chia se

16 "Ta:y Tien khep l(ti nhiing du: am kho quen ue mQt tai niing tho ca dQc dao thai chong Phap, mQt con ngu:ai tu:y vat vd nhu:ng khong bao gia b~n tam ve cai vat vd do,

"dam may hu: do trong phong" mang ten Quang Dung", theo lai cila Tran Le Van

17 "Thai gian se ldm cong vi~c trd l(ti gia tri thv;c cho cac tac pham co gia trj."

18 "Gia tri CUa cac nhd tho phdi gan voi tung bai va neu khong danh gia gia tri thv;c, tho case mat dQC gid Tho ca Quang Diing dit khong dU:CJC in nhu:ng van tim dU:CJC cho dUng trong long dQC gid, va khi do, bai thOse dU:CJC lttu gift, lttu tru:yen bang nhieu each, each md Quang Diing lu:u khong phdi lu:u tren trang giay ma la luu trong tim."

19 Tay Tien - sv; thiing hoa c11a m9t tam hon lang mey,n", theo Dinh Minh Hang

20 Tay Tien la sv; tiep t'~;tc cua mQt dong tho lang mey,n nhu:ng dii dU:CJc tac gid thoi vao hon tho rat tre, rat moi, khac hdn nhiing tieng tho bi h:t:Y niio nitng Ciing khoi nguon

cdm hung tic m9t thai gian kho va oanh li~t cua ljch s'fr dctt nu:oc nhu:ng Ta:y Tien da dU:CJC the hi~n mQt each di'j,c sac qua ngoi but Quang Diing, voi m9t tam tr(tng C¥ the - noi nho dong dQi trong doan qulin Tay Tien Chinh niem thu:ong nho da diet va long tv;

hdo chan thdnh cUa tac gia Ue nhfrng ngu:(Ji dong dQi CUa minh da khien ngu:(Ji dQC CUa nhieu the h~ rung cdm sau xa va do ciing chinh ld am hu:ong chu d(to cua bai tho na:y

Vii Thu Hu:ong, in trong Ve d~p van hQc lang m(tn

-

Trang173-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van Tran Thuy Du<1ng

, , , NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG

Bai thd Tay Tien c6 hai d~c diem noi b~t: cdm hung lang 1n4n vel tinh than bi trcing

Cam hti:ng lang m~n: DU<)c the hi~n 0 cai toi day tinh cam, cam xuc cua nha

tho N6 phat huy cao d<) tri tuong tuQng, si'r dvng r<)ng rai nhfrng yeu to cuong di~u

va ph6ng dC;li, nhfrng thu phap doi l~p de to d~m cai phi thuong, tC;lO nen an tUQng

m(;lnh me v~ cai hung viva cai tuy~t mi Thien nhien Ta.y Bac, qua ngoi but lang m(;ln

cua Quang Dung dUQC cam nh~n Vdi ve d~p vera da d(;lng d<)c dao, vera hung vi thd

m<)ng, tuy hoang sd rna am ap Hinh anh nhfrng co gai, con nguoi Tay Bac cang to

d~m them chat huy~n bi, thd m<)ng cua nui rirng Chat lang ID(;ln dUQC the hi~n chu

yeu 0 cam hung huong tdi cai cao ca, san sang xa than, hi sinh tat ca cho li tuong

chung CUa CQng d6ng, cua toan dan tQC

Tinh than bi trang: 0 bai thd "Tay Tien" nha thd khong h~ che giau cai bi, cai

dau thuong, mat mat trong chien tranh Nhung 1? ki thay, bi rna khong Ivy, mat mat

hi sinh rna van l?C quan, bu6n dau rna van hung trang Cai bi the hiGn bang IDQt

giQng di~u, am huang, mau sac trang 1~, hao hung

Do£;~-n 1: Noi nha ve thien nhien niti

ricng Tay Bac, ve con duang hclnh

quan hung vi die dQi nhung c-iing rat

tha m9ng trii tinh An trong do ld

nhiing ki ni~m mQt m9t giai tho£;~-i eta

qua (14 cau tha aau)

"Song Mii xa roi Tay Tien ai!

Nha ve rung nui, nha chai vai

Sai Khao suang Lap doan quan rnoi,

Muong Lat hoa ve trong dem hai

Doc Len khuc khuyu dOc thihn tMrn,

Heo hut con may, sung ngil:i troi

Ngan thu:Oc Len cao, ngan thu6c xuong,

Nha ai Pha Luong 1nua xa khai

Anh bQ,n diii dau kh6ng bu6c nila,

G~c Len sung mil bo quen doi!

Chieu chieu oai Linh thac gam thet,

Dem dent Muong Hich CQp treu nguoi

Nh6 oi Tay Tien cmn Len khoi,

Mai Chau mita e1n thmn nep x6i."

Nha tho Song H6ng quan ni~m rang: "Tha

ld m()t hinh thicc ngh~ thu~t cao qu)7 Nguai lam tha phdi co tinh cam miinh li~t the hi~n

S1,! nfing chay trong long", quan ni~m ay ttl khi ra doi da la kim chi nam cho biet bao thi s! Va nguoi con cua manh dat "huang than

xu Doai" cling khong ngo?i 1~ 6ng h1y "hinh thUc ngh~ thUQt cao quy" CUa thd de t(;lO nen net d~c sac trong hanh trinh sang tac cua minh; lay tinh cam manh li~t, n6ng chay de the hi~n noi nho da diet v~ "rn¢t thai Tay Tien" da qua! Bai tho bat dau bang am di~u

tram, bu6n gQi ra noi nhd v~ thien nhien nui rling Tay Bac; v~ con duong hanh quan hung

vi, dfr d<)i nhung cling rat thd m<?ng, trfr tinh

An sau trong d6, la nhfrng ki ni~m v~ doan

quan Tay Tien

Tay Tien Ia m9t phan ki uc khong the quen trong cu<)c doi nha tho Quang Dung

Neu trUdC khi gia nh~p bQ d<)i, ong h1 "nguai

-

Trang174-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van Tran Thuy Du<1ng

, , , NQI DUNG KIEN THUC QUAN TRQNG Bai thd Tay Tien c6 hai d~c diem noi b~t: cdm hung lang 1n4n vel tinh than bi trcing

Cam hti:ng lang m~n: DU<)c the hi~n 0 cai toi day tinh cam, cam xuc cua nha tho N6 phat huy cao d<) tri tuong tuQng, si'r dvng r<)ng rai nhfrng yeu to cuong di~u

va ph6ng dC;li, nhfrng thu phap doi l~p de to d~m cai phi thuong, tC;lO nen an tUQng m(;lnh me v~ cai hung viva cai tuy~t mi Thien nhien Ta.y Bac, qua ngoi but lang m(;ln cua Quang Dung dUQC cam nh~n Vdi ve d~p vera da d(;lng d<)c dao, vera hung vi thd m<)ng, tuy hoang sd rna am ap Hinh anh nhfrng co gai, con nguoi Tay Bac cang to d~m them chat huy~n bi, thd m<)ng cua nui rirng Chat lang ID(;ln dUQC the hi~n chu yeu 0 cam hung huong tdi cai cao ca, san sang xa than, hi sinh tat ca cho li tuong chung CUa CQng d6ng, cua toan dan tQC

Tinh than bi trang: 0 bai thd "Tay Tien" nha thd khong h~ che giau cai bi, cai dau thuong, mat mat trong chien tranh Nhung 1? ki thay, bi rna khong Ivy, mat mat

hi sinh rna van l?C quan, bu6n dau rna van hung trang Cai bi the hiGn bang IDQt giQng di~u, am huang, mau sac trang 1~, hao hung

Do£;~-n 1: Noi nha ve thien nhien niti ricng Tay Bac, ve con duang hclnh quan hung vi die dQi nhung c-iing rat tha m9ng trii tinh An trong do ld

nhiing ki ni~m mQt m9t giai tho£;~-i eta

qua (14 cau tha aau)

"Song Mii xa roi Tay Tien ai!

Nha ve rung nui, nha chai vai

Sai Khao suang Lap doan quan rnoi,

Muong Lat hoa ve trong dem hai

Doc Len khuc khuyu dOc thihn tMrn, Heo hut con may, sung ngil:i troi

Ngan thu:Oc Len cao, ngan thu6c xuong, Nha ai Pha Luong 1nua xa khai

Anh bQ,n diii dau kh6ng bu6c nila,

G~c Len sung mil bo quen doi!

Chieu chieu oai Linh thac gam thet,

Dem dent Muong Hich CQp treu nguoi

Nh6 oi Tay Tien cmn Len khoi, Mai Chau mita e1n thmn nep x6i."

Nha tho Song H6ng quan ni~m rang: "Tha

ld m()t hinh thicc ngh~ thu~t cao qu)7 Nguai lam tha phdi co tinh cam miinh li~t the hi~n

S1,! nfing chay trong long", quan ni~m ay ttl khi ra doi da la kim chi nam cho biet bao thi s! Va nguoi con cua manh dat "huang than

xu Doai" cling khong ngo?i 1~ 6ng h1y "hinh thUc ngh~ thUQt cao quy" CUa thd de t(;lO nen net d~c sac trong hanh trinh sang tac cua minh; lay tinh cam manh li~t, n6ng chay de the hi~n noi nho da diet v~ "rn¢t thai Tay Tien" da qua! Bai tho bat dau bang am di~u tram, bu6n gQi ra noi nhd v~ thien nhien nui rling Tay Bac; v~ con duong hanh quan hung

vi, dfr d<)i nhung cling rat thd m<?ng, trfr tinh

An sau trong d6, la nhfrng ki ni~m v~ doan

quan Tay Tien

Tay Tien Ia m9t phan ki uc khong the quen trong cu<)c doi nha tho Quang Dung Neu trUdC khi gia nh~p bQ d<)i, ong h1 "nguai

-

Trang174-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngil van

2 cau d~u: Noi nhb da diet v~ mdnh

dat va doan binh Tay Tien

"Song Mii xa roi Tay Tien oi!

Nh6 ve n1ng nui nh6 choi voi"

+ Cau cdm than "!", va di~p tu "nhb"

nhu de khac hQa sau them noi nh6

+ Do la noi nhb u~ dong song Mii

-m<)t chung nhan lich si'r; nhb v~ dong

d{ji - v~ binh doan Tay Tien nam nao;

nhb nui rung Tay Bac hoang vu - d!a

ban hoq.t d<)ng each mq.ng

+ Cach noi: "xa roi" tq.o cam giac

bang khuang, da diet Am "ai" bat uiin

ubi tu lay "chai uoi": sv tro trQi, chenh

venh, khong c6 diem tva N6 tq.o am

huang cua the gi6i hoai ni~m, tq.o sv

h\lt hang, nao nao trong long

C6 the dua them dan chling de binh

v~ tu "chai uai", b<li day la trQ.ng thcii

cua noi nhb - net noi b~t nhilt cho

toan bai tho

"Ra ve nh6 bQ,n choi voi

Nh6 chieu bQ,n trai

Nh6 noi bQ,n na1n"

(Ca dao)

"Nho ch<1i v<1i" la noi nh6 vo dinh, c6

ki ni~m, c6 ki trc nhung la nhfrng hinh

anh thu<)c v~ the gi6i hoai ni~m Khi

nh6 v~ n6, ta cam giac nhu dang duQc

Triin Thity Duong

ngh~ St [iing du CO mau giang ho", thi ke tU khi bu6c chan vao doan v~ quae lam nhi~m

V\1 quan d<)i, con nguoi Quang Dung da thay doi rat nhi~u Du tru6c hay sau, du s6m hay mu<)n thi chinh Quang Dung da thua nh?n:

Quang thai gian fJ doan Tay Tien mai th\(c S\( lam thoa man noi ni~m "say me each mQ.ng" cua toi - m{jt chang trai giau chi khi,

tran diiy nhi~t huyet

Cam xuc chu dq.o cua bai thd la noi nh6 da diet cua tac gia N gay tu cau dau, da la m<)t

tieng gQi h1m nao nuc long nguoi

"Song Mii xa roi Tay Tien oi!

Nh6 ve rU:ng nui nh6 choi voi"

Cau tho cam than ket hQp v6i di~p tu "nh6", lam cho noi nh6 bong b~nh nhu m<)t dai 1\la, VUOng van trong long nguoi dQC mai khon nguoi Doi tUQng nh6 o day la dong song Ma than thuong - m<)t chong nhan lich si'r, m<)t dong song da CUOn CUQn SUOt nhfrng nam thang hao hung cua dan t<)c; la noi nh6 v~

binh doan Tay Tien - noi Quang Dung da

cling dong d<)i trai qua biet bao tr?n "vao sinh ra til"; la noi nh6 v~ nui rting, v~ dia ban

hoq.t d<)ng cua binh doan

each n6i "xa roi" tq.o cam giac bang khuang, xao xuyen C6 le, chinh vi "xa roi"

nen noi nho moi "choi voi" Am "oi'' bat van v6i tu "choi voi" nhu ve ra trq.ng thai C\1 the cua noi nh6 -"nha choi voi" nghla la noi nh6

tro trQi, chenh venh, khong c6 diem tva

"Noi nha" khong xac dinh r6 dUQc, do la ki ni~m nao, trong khi lq.i c6 n1t nhi~u ki ni~m

hi~n len Nguyen nhan nao de Quang Dung cam thay "choi voi" trong chinh noi nh6 cua minh? Phai chang, cai khong khi tung bting cua H<)i Van ngh~ Trung uong da lam song

-

Trang175-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngil van

2 cau d~u: Noi nhb da diet v~ mdnh dat va doan binh Tay Tien

"Song Mii xa roi Tay Tien oi!

Nh6 ve n1ng nui nh6 choi voi"

+ Cau cdm than "!", va di~p tu "nhb"

nhu de khac hQa sau them noi nh6

+ Do la noi nhb u~ dong song Mii m<)t chung nhan lich si'r; nhb v~ dong

-d{ji - v~ binh doan Tay Tien nam nao;

nhb nui rung Tay Bac hoang vu - d!a

ban hoq.t d<)ng each mq.ng

+ Cach noi: "xa roi" tq.o cam giac bang khuang, da diet Am "ai" bat uiin

ubi tu lay "chai uoi": sv tro trQi, chenh

venh, khong c6 diem tva N6 tq.o am huang cua the gi6i hoai ni~m, tq.o sv h\lt hang, nao nao trong long

C6 the dua them dan chling de binh v~ tu "chai uai", b<li day la trQ.ng thcii cua noi nhb - net noi b~t nhilt cho toan bai tho

"Ra ve nh6 bQ,n choi voi Nh6 chieu bQ,n trai Nh6 noi bQ,n na1n"

(Ca dao)

"Nho ch<1i v<1i" la noi nh6 vo dinh, c6

ki ni~m, c6 ki trc nhung la nhfrng hinh anh thu<)c v~ the gi6i hoai ni~m Khi nh6 v~ n6, ta cam giac nhu dang duQc

Triin Thity Duong

ngh~ St [iing du CO mau giang ho", thi ke tU khi bu6c chan vao doan v~ quae lam nhi~m V\1 quan d<)i, con nguoi Quang Dung da thay doi rat nhi~u Du tru6c hay sau, du s6m hay mu<)n thi chinh Quang Dung da thua nh?n:

Quang thai gian fJ doan Tay Tien mai th\(c S\( lam thoa man noi ni~m "say me each mQ.ng" cua toi - m{jt chang trai giau chi khi, tran diiy nhi~t huyet

Cam xuc chu dq.o cua bai thd la noi nh6 da diet cua tac gia N gay tu cau dau, da la m<)t tieng gQi h1m nao nuc long nguoi

"Song Mii xa roi Tay Tien oi!

Nh6 ve rU:ng nui nh6 choi voi"

Cau tho cam than ket hQp v6i di~p tu "nh6", lam cho noi nh6 bong b~nh nhu m<)t dai 1\la, VUOng van trong long nguoi dQC mai khon nguoi Doi tUQng nh6 o day la dong song Ma than thuong - m<)t chong nhan lich si'r, m<)t dong song da CUOn CUQn SUOt nhfrng nam thang hao hung cua dan t<)c; la noi nh6 v~ binh doan Tay Tien - noi Quang Dung da

cling dong d<)i trai qua biet bao tr?n "vao sinh ra til"; la noi nh6 v~ nui rting, v~ dia ban hoq.t d<)ng cua binh doan

each n6i "xa roi" tq.o cam giac bang khuang, xao xuyen C6 le, chinh vi "xa roi"

nen noi nho moi "choi voi" Am "oi'' bat van v6i tu "choi voi" nhu ve ra trq.ng thai C\1 the cua noi nh6 -"nha choi voi" nghla la noi nh6

tro trQi, chenh venh, khong c6 diem tva

"Noi nha" khong xac dinh r6 dUQc, do la ki ni~m nao, trong khi lq.i c6 n1t nhi~u ki ni~m hi~n len Nguyen nhan nao de Quang Dung cam thay "choi voi" trong chinh noi nh6 cua minh? Phai chang, cai khong khi tung bting cua H<)i Van ngh~ Trung uong da lam song

-

Trang175-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van

song l?i, nhung l?i chQt nh~n ra,

khong the quay tro l?i duQc

6 cau tho tiep theo: Con duong hanh

quan vua dfr dQi, hung vi; vua thd

m9ng, trfr tinh NiH b~t tren do la

hinh dnh nguoi linh vai bao kh6 khan

gian kho nhung tam h6n van lang

m(:ln hao hoa:

Con duong hanh quan trdi deli qua

cac dia danh: Sai Khao, Muong L<.lt,

Pha Luong, Muong H!ch, Mai Chau,

Buc tranh thu nhat: Thien nhien nui

rung Tay Bac vUa hung vi, dii dQi,

hiem tra vua rat th<l m9ng trii tinh

- An tUC}ng diiu tien ve nui rung Tay

Bac chinh la suang:

Tran Thuy Dudng

d~y trong ong nhfrng kl ni~m nam xua

Nhung tiec rang, khong the quay tro l?i duQc nfra! N6 hang hvt, n6 bang khuang, n6 l(:li mang den Slf b6n ch6n, xao xuyen Cach viet, each dung am, dung tlr cua Quang Dung mai quay quat lam sao! C6 le, phai dau

dau nhu v~y mai khien nguoi ta nh6i long!

"Th<1 la th<1 nhung dong thai ld hQa, ld

nh~c, ld c~m khiic theo mQt ccich rieng", vai

y nghla d6 Quang Dung dung loi thd cua minh ve nen buc thien nhien day thi'r thach, hiem nguy, cling con duong hanh quan vua hung vi, dfr d9i; vtra thd m9ng, trfr tinh Tren d6 to d~m hinh anh nguoi Hnh vai bao kh6 khan gian kho, nhung tam h6n van lang ID(:ln, hao hoa D!a ban ho?t d9ng cua doan quan Tay Tien kha r9ng, trai dai tu Mai Chau, Hoa Binh, qua Lao r6i vong ve phia Tay tlnh Thanh H6a Nhung sao chi von v~n trong 14 cau that ngon rna nha thd Quang Dung da bao trQn duQc het vling dat hoang vu, huyen

bi nay? Cai d6 nam o ngh~ thu~t to chtrc chat li~u ngon tl! trong thd Quang Dung

Truac tien, la vi~c si'r dvng cac d!a danh m9t each hQp li nhu Sai Khao, Mu<Jng Lat, Pha Luong, Muong H!ch, Mai Chau Tat ca nhfrng cai ten kia, thUQC "tip" 1(:1 doi Vdi nguoi dQC nen da trO thanh tac nhan kich thich tri tuong tUQng cling nhU Slf to mo ve

con duong hanh quan "bi 1nQ,t"

Manh dat Sai Khao Jam kh6i nhieu sudng, SUdng giang khap lei, che l<}p luon ca doan quan dang ngay dem VUQt nui bang song

SUdng 0 day nhu dan ta di l?C vao chon thien b6ng, nhung khong hieu sao l?i c6 cai

gi do rat lo SQ:

"SiLi Khao suang lap doan qulin moi Muong Lat hoa ve trong dem hoi"

-

Trang176-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van

song l?i, nhung l?i chQt nh~n ra, khong the quay tro l?i duQc

6 cau tho tiep theo: Con duong hanh

quan vua dfr dQi, hung vi; vua thd m9ng, trfr tinh NiH b~t tren do la

hinh dnh nguoi linh vai bao kh6 khan gian kho nhung tam h6n van lang m(:ln hao hoa:

Con duong hanh quan trdi deli qua

cac dia danh: Sai Khao, Muong L<.lt, Pha Luong, Muong H!ch, Mai Chau,

Buc tranh thu nhat: Thien nhien nui

rung Tay Bac vUa hung vi, dii dQi,

hiem tra vua rat th<l m9ng trii tinh

- An tUC}ng diiu tien ve nui rung Tay Bac chinh la suang:

Tran Thuy Dudng

d~y trong ong nhfrng kl ni~m nam xua Nhung tiec rang, khong the quay tro l?i duQc nfra! N6 hang hvt, n6 bang khuang, n6 l(:li mang den Slf b6n ch6n, xao xuyen Cach viet, each dung am, dung tlr cua Quang Dung mai quay quat lam sao! C6 le, phai dau dau nhu v~y mai khien nguoi ta nh6i long!

"Th<1 la th<1 nhung dong thai ld hQa, ld

nh~c, ld c~m khiic theo mQt ccich rieng", vai

y nghla d6 Quang Dung dung loi thd cua minh ve nen buc thien nhien day thi'r thach, hiem nguy, cling con duong hanh quan vua hung vi, dfr d9i; vtra thd m9ng, trfr tinh Tren d6 to d~m hinh anh nguoi Hnh vai bao kh6 khan gian kho, nhung tam h6n van lang ID(:ln, hao hoa D!a ban ho?t d9ng cua doan quan Tay Tien kha r9ng, trai dai tu Mai Chau, Hoa Binh, qua Lao r6i vong ve phia Tay tlnh Thanh H6a Nhung sao chi von v~n trong 14 cau that ngon rna nha thd Quang Dung da bao trQn duQc het vling dat hoang vu, huyen

bi nay? Cai d6 nam o ngh~ thu~t to chtrc chat li~u ngon tl! trong thd Quang Dung Truac tien, la vi~c si'r dvng cac d!a danh m9t each hQp li nhu Sai Khao, Mu<Jng Lat, Pha Luong, Muong H!ch, Mai Chau Tat ca nhfrng cai ten kia, thUQC "tip" 1(:1 doi Vdi nguoi dQC nen da trO thanh tac nhan kich thich tri tuong tUQng cling nhU Slf to mo ve con duong hanh quan "bi 1nQ,t"

Manh dat Sai Khao Jam kh6i nhieu sudng, SUdng giang khap lei, che l<}p luon ca doan quan dang ngay dem VUQt nui bang song SUdng 0 day nhu dan ta di l?C vao chon thien b6ng, nhung khong hieu sao l?i c6 cai

gi do rat lo SQ:

"SiLi Khao suang lap doan qulin moi Muong Lat hoa ve trong dem hoi"

-

Trang176-quyet

"Sai Khao suong lap aoan quan moi

Muong Lcit hoa ve trong dern hoi"

+ Cach ngat nhjp 4/3, lam cho cau

tho roi vao d<)ng tu "lap" va ket thuc

0 tu "moi" Khi<~n nguoi dQC hinh

dung ra khung cdnh khac nghi~t ctla

thien nhien: suong da:y din di) che liip

di cd doan quan

+ Nhung van co ccii lang 'm4n voi

"hoa ve'' (hoa no, huang hoa phang

phat), "dem hoi" (dem suong mo ao)

- An tuc;rng thte hai ve thien nhien nui

rUng Tay Bac la doc, deo cheo leo

"Doc len khuc khu)m doc thihn tham

Heo hut con rnay sung ngui troi

Ngan thuoc len cao ngan thuac xuong"

+ Cau tho thu nhat: 7 chfr c6 toi 5

thanh trac: "doc- khuc- khu)'u- doc

- thtlm" t(;l.O cam giac VO cling hiem

tro ve con duong hanh quan

+ Di~p tu "doc" dUQC nhac di nhac

l<;1i 2 Ian, cling each ngat nhjp 4/3 lam

cho phan nhan cua cau tho roi vao tu

"doc" lam ta hinh dung ra deo cu tiep

deo, doc tiep doc len cao r6i l<;ti

xuongthap

Triln Thuy Duong

each ngat nhip 4/3, lam cho phan ngh1 cua cau tho roi vao d<)ng tu "lap", va ket thuc 0

tu "moi", ta nhu c6 cam giac chinh suong da lam cho doan quan them phan IDGt moi, doi vai cac anh nhu bi trling xuong, suong roi u6t sung chiec ba lo nhu cang n~ng han

The nhung v6i trai tim nh(;ly cam, nhfrng chang trai dat Ha thanh tim trong cai gian truan, vat va ve lang m(;ln cua "hoa ve" D6 chinh la huang thorn cua hoa ban no vao dem Nhfrng ai da tling d~t chan den manh dat Tay Bac, deu bi an tUQng boi huang thorn cua loai hoa nay Va trong m<)t Ian chia seve "K~ tee nguoi linh", m<)t cvu chien binh

ngh~n ngao: "Miti sung dQ.n de lq.i trong toi

noi dau, mui gian kho de lQ,i trong toi ki tee, nhung mui hoa ban de lQ,i trong toi hoai

ni~m, no phdng phat den mai tq,n hom nay"

Ngoai suong, thi doc va deo la nhi!ng d4c

trung khong the khong nhac den khi noi ve thien nhien nui rung Tciy Bac Doc, deo cao,

ngut ngdn, hiem tro:

"Doc len khuc khuyu doc thiim tham

Heo hut con rndy sung ngui troi Ngan thuoc len cao ngan thuac xuong"

Cau tho mieu ta doc bay chfr, rna c6 t6i nam thanh trac t(;lo cam giac true trac, chenh venh, vo cling nguy hiem DiGP tu "doc" dU<;lc nhac di nhac l<;1i hai Ian, cling each ngat nhip 4/3 lam cho trQng am cua cau l<;1i m{)t Ian nfra roi vao tu "doc", khien ta nhu thay deo tiep deo, doc tiep doc, Clr the len cao r6i l;;ti xuong thap Cao den d9 "heo hut con may sung ngui troi" 0 y tho nay, Quang Diing c6 kieu do d9 cao th~t d9c dao, ong lay sung de ngfri d9 cao cua troi xanh Neu duQc phep,

ta hoan toan c6 the thay chfr "ngui" bang

-

Trang177-quyet

"Sai Khao suong lap aoan quan moi

Muong Lcit hoa ve trong dern hoi"

+ Cach ngat nhjp 4/3, lam cho cau

tho roi vao d<)ng tu "lap" va ket thuc

0 tu "moi" Khi<~n nguoi dQC hinh dung ra khung cdnh khac nghi~t ctla thien nhien: suong da:y din di) che liip

di cd doan quan

+ Nhung van co ccii lang 'm4n voi

"hoa ve'' (hoa no, huang hoa phang phat), "dem hoi" (dem suong mo ao)

- An tuc;rng thte hai ve thien nhien nui

rUng Tay Bac la doc, deo cheo leo

"Doc len khuc khu)m doc thihn tham

Heo hut con rnay sung ngui troi Ngan thuoc len cao ngan thuac xuong"

+ Cau tho thu nhat: 7 chfr c6 toi 5

thanh trac: "doc- khuc- khu)'u- doc

- thtlm" t(;l.O cam giac VO cling hiem tro ve con duong hanh quan

+ Di~p tu "doc" dUQC nhac di nhac

l<;1i 2 Ian, cling each ngat nhjp 4/3 lam

cho phan nhan cua cau tho roi vao tu

"doc" lam ta hinh dung ra deo cu tiep deo, doc tiep doc len cao r6i l<;ti xuongthap

Triln Thuy Duong

each ngat nhip 4/3, lam cho phan ngh1 cua cau tho roi vao d<)ng tu "lap", va ket thuc 0

tu "moi", ta nhu c6 cam giac chinh suong da lam cho doan quan them phan IDGt moi, doi vai cac anh nhu bi trling xuong, suong roi u6t sung chiec ba lo nhu cang n~ng han The nhung v6i trai tim nh(;ly cam, nhfrng chang trai dat Ha thanh tim trong cai gian truan, vat va ve lang m(;ln cua "hoa ve" D6 chinh la huang thorn cua hoa ban no vao dem Nhfrng ai da tling d~t chan den manh dat Tay Bac, deu bi an tUQng boi huang thorn cua loai hoa nay Va trong m<)t Ian chia seve "K~ tee nguoi linh", m<)t cvu chien binh

ngh~n ngao: "Miti sung dQ.n de lq.i trong toi

noi dau, mui gian kho de lQ,i trong toi ki tee, nhung mui hoa ban de lQ,i trong toi hoai

ni~m, no phdng phat den mai tq,n hom nay"

Ngoai suong, thi doc va deo la nhi!ng d4c

trung khong the khong nhac den khi noi ve thien nhien nui rung Tciy Bac Doc, deo cao, ngut ngdn, hiem tro:

"Doc len khuc khuyu doc thiim tham

Heo hut con rndy sung ngui troi Ngan thuoc len cao ngan thuac xuong"

Cau tho mieu ta doc bay chfr, rna c6 t6i nam thanh trac t(;lo cam giac true trac, chenh venh, vo cling nguy hiem DiGP tu "doc" dU<;lc nhac di nhac l<;1i hai Ian, cling each ngat nhip 4/3 lam cho trQng am cua cau l<;1i m{)t Ian nfra roi vao tu "doc", khien ta nhu thay deo tiep deo, doc tiep doc, Clr the len cao r6i l;;ti xuong thap Cao den d9 "heo hut con may sung ngui troi" 0 y tho nay, Quang Diing c6 kieu do d9 cao th~t d9c dao, ong lay sung de ngfri d9 cao cua troi xanh Neu duQc phep,

ta hoan toan c6 the thay chfr "ngui" bang

-

Trang177-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

quyet Chinh phv.c mon Ngii van Thuy Dtwng

"Heo hut con may sung ngili troi" chfr "ch(pn" ho?c chfr "vai" Nhung thiet

nghi, neu dung "chq,m" thi tv dung 1<1m nghia

+ su dt;tng bi~n phap nhtin hoa: tho yeu di; neu dung tu "vai" lqi mat di tinh

"sung ngili" - vua gQi d<) cao rQn

ngQp, vua pha chut hom hinh, hai

huoc cua nguoi linh

Net d4c sac cua tu "ngui":

Thu nhdt, t~o d<) cao chong m?t,

truoc Ia may, sau Ia troi

Thu hai, Ia nhan hoa hinh anh khau

sung thanh nguoi co cam xuc

Thu ba, cho thay y chi "cao han aeo"

cua nguoi linh Tay Tien

"Ngan thuac Len cao ngan thuac xuong"

+ Di¢p ngii: "ngan thuac", ket hQp voi

a<)ng til tuang phiin "len - xu6ng" d

hai ve cua cau tho da khac hQa ve

hung vi, chenh venh cua nui rirng

+ Do~n tho si'r dt,tng nhieu tu l<.ly d?c

ta: "khuc khuyu": chi sv quanh co kho

di; "thiim tham": vtra sau l~i vtra cao;

"heo hut": vang ve, xa xoi

tV nhien Nhu v~y, chfr "ngili" h1 yeu to quyet djnh cho cau tho sinh d<)ng h~n len M<)t so

y kien cho rang, vi bai tho sang tac qua v<)i nen Quang Dung can chinh si'ra l~i m<)t so tu

trong thi pham nay Tuy nhien, da bao the h~ b~n dQC qua di, ngay Ca khi CO djp tai ban l~i ong cung khong he co y djnh si'ra v oi d<)ng tU "dQ,c each" nay, chi it nguoi dQC CO the dim nh~n duQc ba lop nghia: Thu nhat,

do la m<)t d<) cao chong m?t, truoc la may, sau la troi Thtr hai, la khi dung tu "ngili", nha tho Quang Dung da nhan hoa hinh anh khau sung thanh nguoi b~n tam giao vdi nhfrng vui huon cua nguoi linh No khong con la vil khi chien dau vo tri vo giac, thay vao do, la no cung CO SV han nhien, tinh nghjch nhu nguoi linh Tay Tien v~y Suy cho cling, nhfrng chang trai thu sinh chon "Ha

Thanh phon hoa", cung moi "qua vong tha

be", vtra tron muoi tam doi muoi Thtr ba, ca cau tho cho thay ":Y chi nguoi linh cao han

deo" Khong m<)t d<) cao nao, khong m<)t kh6 khan gian kho nao co the can noi buoc chan nguoi anh hung "ao udi chan khong di lung

giQc aanh"

Cau tho tiep theo gam hai ve tieu doi, ket hQp voi d<)ng tu tuong phan len cao - xuong thap khac hQa dung chat hung vi, chenh venh ·cua nui rirng: Ngan thuac len cao ngan thuac xu6ng Doc nui d day nhu bj be doi, vlit len cao ngan thuoc, roi lq.i do th<1ng xuong ngan d?m Chinh cai each "danh khoi"

trong ngh~ thu~t tq.o hinh cua Quang Dung

da de l~i khoang trong ve m<)t Tay Bac

-

"Heo hut con may sung ngili troi" chfr "ch(pn" ho?c chfr "vai" Nhung thiet

nghi, neu dung "chq,m" thi tv dung 1<1m nghia

+ su dt;tng bi~n phap nhtin hoa: tho yeu di; neu dung tu "vai" lqi mat di tinh

"sung ngili" - vua gQi d<) cao rQn ngQp, vua pha chut hom hinh, hai huoc cua nguoi linh

Net d4c sac cua tu "ngui":

Thu nhdt, t~o d<) cao chong m?t, truoc Ia may, sau Ia troi

Thu hai, Ia nhan hoa hinh anh khau

sung thanh nguoi co cam xuc

Thu ba, cho thay y chi "cao han aeo"

cua nguoi linh Tay Tien

"Ngan thuac Len cao ngan thuac xuong"

+ Di¢p ngii: "ngan thuac", ket hQp voi a<)ng til tuang phiin "len - xu6ng" d hai ve cua cau tho da khac hQa ve hung vi, chenh venh cua nui rirng

+ Do~n tho si'r dt,tng nhieu tu l<.ly d?c ta: "khuc khuyu": chi sv quanh co kho di; "thiim tham": vtra sau l~i vtra cao;

"heo hut": vang ve, xa xoi

tV nhien Nhu v~y, chfr "ngili" h1 yeu to quyet djnh cho cau tho sinh d<)ng h~n len M<)t so

y kien cho rang, vi bai tho sang tac qua v<)i nen Quang Dung can chinh si'ra l~i m<)t so tu trong thi pham nay Tuy nhien, da bao the h~ b~n dQC qua di, ngay Ca khi CO djp tai ban l~i ong cung khong he co y djnh si'ra v oi d<)ng tU "dQ,c each" nay, chi it nguoi dQC CO the dim nh~n duQc ba lop nghia: Thu nhat,

do la m<)t d<) cao chong m?t, truoc la may, sau la troi Thtr hai, la khi dung tu "ngili", nha tho Quang Dung da nhan hoa hinh anh khau sung thanh nguoi b~n tam giao vdi nhfrng vui huon cua nguoi linh No khong con la vil khi chien dau vo tri vo giac, thay vao do, la no cung CO SV han nhien, tinh nghjch nhu nguoi linh Tay Tien v~y Suy cho cling, nhfrng chang trai thu sinh chon "Ha

Thanh phon hoa", cung moi "qua vong tha

be", vtra tron muoi tam doi muoi Thtr ba, ca cau tho cho thay ":Y chi nguoi linh cao han

deo" Khong m<)t d<) cao nao, khong m<)t kh6 khan gian kho nao co the can noi buoc chan nguoi anh hung "ao udi chan khong di lung giQc aanh"

Cau tho tiep theo gam hai ve tieu doi, ket hQp voi d<)ng tu tuong phan len cao - xuong thap khac hQa dung chat hung vi, chenh venh ·cua nui rirng: Ngan thuac len cao ngan thuac xu6ng Doc nui d day nhu bj be doi, vlit len cao ngan thuoc, roi lq.i do th<1ng xuong ngan d?m Chinh cai each "danh khoi" trong ngh~ thu~t tq.o hinh cua Quang Dung

da de l~i khoang trong ve m<)t Tay Bac

-

Trang178-Bi quyet Chinh pht;tc mon Ngfr viin

-An tu:gng thic ba, ld S1:{ hiem dQC cua

thien nhien ubi nhiing cai chet luon

rlnh n~.p:

"Chieu chieu oai linh thac gam thet

Dem aem Muong Hich cQp treu nguai"

+ Khong gian: nui rling dc;ti ngan;

thai gian: "chieu chieu", "dent dem"

+ v oi cac tu nhan mc;tnh nhfrng hiem

nguy rinh r~p: "oai linh", "gant thet",

"cQp treu nguai"

Hinh dnh ngu:oi linh hi~n len giiia

thien nhien hung ui:

¢ Net tinh nghjch hom hinh, lq,c

quan yeu doi, h<;> dang chiem llnh

tam cao thien nhien rna tien len Tu

do co the thay ue d~p con ngu:oi

ngang tam ubi thien nhien, vii tflL

¢ Net lang mq,n, d~m chat trii

tinh: du gian kho nhung van khong

quen thu:ong ngoq,n thH~n nhien

"Nha ai Pha Luong mua xa khoi"

+ Cau tho thu tu, dUQC d~t nen tit

toan thanh bang, nhu keo dai them

con duong hanh quan nhung lc;ti tc;to

dim giac em eli nh~ nhang

Tn1n Thity Duong

huy~n bi va ffiQt mi~n an tUQng rieng cho nguoi d<;>c di v~ gfri thuong, gfri nho Boi "tho cot o y, y co sau tho mbi hay Khong phdi bat cit dieu gi ciing phdi noi ra bang ngon tit

Nhu: the mbi tho co gia trf'

An tUQng thu ba v~ thien nhien nui rling Tay Bac la S\f hiem dQc voi nhfrng cai chet luon rinh r~p vao luc chi~u tan va dem toi

Ca chien khu chi nghe thay tieng thac gam thet, d<;>c tu Pha Luong den Muong Htch dau dau cling thay bong dang nhfrng chua te son

lam dang rinh r~p

Nhfrng cau tho tren hoan toan khong d~

c~p den con nguoi, nhung ta van thay rat r6 bong dang nguoi linh dang hanh quan Dau

co gian nan, vat va hay nguy hiem, moi m~t thi cac anh vail ngang tan, ngc;to nghe, tre

trurig, tinh nghtch Net tinh nghich, hom hinh, dUQC d~m to qua hinh anh nguoi linh dang chiem llnh clm cao thien nhien qua

each vi von, so sanh "sung ngui trai" Tren

n~n "con may heo hut", nhung nguoi linh van hao hoa lang mc;tn Tay Bac dUQC nha tho

quan sat 0 nhi~u goc d9: nguoc mat nhin len

la nui cao lung troi, dua mat nhin xuong la vvc sau hun hut, phong xa tam mat trong Ian suong ta thay nhfrng ngoi nha tren manh dat Pha Luong bong b~nh trong mua: "Nha

ai Pha Luong mua xa khoi" Canh v~t bong tro nen nfra thvc nfra mo, chat trfr tinh lang

mc;tn phu kin canh v~t

Neu o cau tho ta doc toan van trac, thi den cau tho tinh, ta lc;ti thay toan van bang Phai

chang, do la s1:( giao thoa giiia tho ud nhq,c, nhu: nhcl tho Ma Giang Lan ng¥ )7: "Tho ld

mQt thong bao tham mi, trong do kit hgp boi bon yeu to: Y -Tinh - Hinh - Nhq,c"? Quang

-

Trang179-Bi quyet Chinh pht;tc mon Ngfr viin

-An tu:gng thic ba, ld S1:{ hiem dQC cua thien nhien ubi nhiing cai chet luon rlnh n~.p:

"Chieu chieu oai linh thac gam thet Dem aem Muong Hich cQp treu nguai"

+ Khong gian: nui rling dc;ti ngan;

thai gian: "chieu chieu", "dent dem"

+ v oi cac tu nhan mc;tnh nhfrng hiem nguy rinh r~p: "oai linh", "gant thet",

do co the thay ue d~p con ngu:oi ngang tam ubi thien nhien, vii tflL

¢ Net lang mq,n, d~m chat trii tinh: du gian kho nhung van khong quen thu:ong ngoq,n thH~n nhien

"Nha ai Pha Luong mua xa khoi"

+ Cau tho thu tu, dUQC d~t nen tit toan thanh bang, nhu keo dai them con duong hanh quan nhung lc;ti tc;to dim giac em eli nh~ nhang

Tn1n Thity Duong

huy~n bi va ffiQt mi~n an tUQng rieng cho nguoi d<;>c di v~ gfri thuong, gfri nho Boi "tho cot o y, y co sau tho mbi hay Khong phdi bat cit dieu gi ciing phdi noi ra bang ngon tit Nhu: the mbi tho co gia trf'

An tUQng thu ba v~ thien nhien nui rling Tay Bac la S\f hiem dQc voi nhfrng cai chet luon rinh r~p vao luc chi~u tan va dem toi

Ca chien khu chi nghe thay tieng thac gam thet, d<;>c tu Pha Luong den Muong Htch dau dau cling thay bong dang nhfrng chua te son lam dang rinh r~p

Nhfrng cau tho tren hoan toan khong d~ c~p den con nguoi, nhung ta van thay rat r6 bong dang nguoi linh dang hanh quan Dau

co gian nan, vat va hay nguy hiem, moi m~t thi cac anh vail ngang tan, ngc;to nghe, tre trurig, tinh nghtch Net tinh nghich, hom hinh, dUQC d~m to qua hinh anh nguoi linh dang chiem llnh clm cao thien nhien qua

each vi von, so sanh "sung ngui trai" Tren

n~n "con may heo hut", nhung nguoi linh van hao hoa lang mc;tn Tay Bac dUQC nha tho

quan sat 0 nhi~u goc d9: nguoc mat nhin len

la nui cao lung troi, dua mat nhin xuong la vvc sau hun hut, phong xa tam mat trong Ian suong ta thay nhfrng ngoi nha tren manh dat Pha Luong bong b~nh trong mua: "Nha

ai Pha Luong mua xa khoi" Canh v~t bong tro nen nfra thvc nfra mo, chat trfr tinh lang mc;tn phu kin canh v~t

Neu o cau tho ta doc toan van trac, thi den cau tho tinh, ta lc;ti thay toan van bang Phai

chang, do la s1:( giao thoa giiia tho ud nhq,c, nhu: nhcl tho Ma Giang Lan ng¥ )7: "Tho ld

mQt thong bao tham mi, trong do kit hgp boi bon yeu to: Y -Tinh - Hinh - Nhq,c"? Quang

-

Trang179-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyit Chinh ph¥c mon Ngfr van

¢ sv ket hQp thanh bang trac t?o

cho do(;ln thO nhfrng am di~U khac

nhau, n6i nhu Xuan Di~u "dQc Tay

Tien, taco cdm tuc1ng nhu ngij,m nh4c

trong mi~ng"

Buc tranh thu hai: hinh dnh nguc1i

linh hi sinh gii!a bao gian khO

"Anh bq,n diii dau khong buac nua

Gl;LC len sung mil bo quen dai"

+ each n6i gi<lm n6i tranh "khong

buac nua", "bo quen dai" de him cai bi

Ivy giam di thay vao d6 la chat bi

trang, hao hung

+ Cau cdm than: Bay to sv thuong

tiec, sv mat mat, dau thuong

+ D<)ng tu gay cam giac m(;lnh "g¥c",

each sii d'f:'ng do tranh aUCJC cam giac

bi l¥:Y· Ben C(;lnh d6, con toat len dtrQC

tinh than chien dau: Ngtr<Ji linh Tay

Tien coi cai chet "nh~ tva lOng hong",

khong dang ke

Tran Thuy Duang

Dung von la m<)t ngu<Ji ngh~ si da tai: lam thO, ve tranh, SO(;ln nh(;lC 0 linh V\l'C nao ong cling deu c6 nhfrng thanh cong nhat dinh

Cach hoa phoi am thanh trong nh(;lC CUa Quang Dung cling c6 nhfrng phut "xuat than" Tho ong cling him d<)c gia thuong nha, nh~c Quang Dung cling khien khong it ngu<Ji ngat ngay Dung nhu Xuan Di~u tinh

te nhin nh?n: "DQc Tay Tien, taco cion tuong

nhu ngQ,m nhq,c trong mi~ng"

Nhac den hai tu "chien tranh", thi hi sinh mat mat, ton that dau thuong la dieu khong the tranh khoi "Tay Tien" la m<)t not nh(;lc buon trong ban dan ca ve chu de each m(;lng, nen cling khong nam ngoai cam giac hvt hang ay Va buc tranh thu hai ta cam dtrQC tlr do(;ln thO dau, la hinh anh ngtr<Ji linh hi

sinh gifra bao gian kho, thieu than

"Anh bq,n diii dau kh6ng bu:ac nua G1;tc tren sung 1nu bo quen dai!"

Hai chfr "anh bq,n" cat len nhu m<)t tieng nac ngh~n ngao N6 lam ta nha den tinh than doan ket, "co phuc cung huang, co hQa cung chia" cua nhfrng ngu<Ji chung nhau hat

"khuc quan hanh" Tinh dong d<)i trong khang chien, da c6 biet bao van tho hay lam lay d<)ng long ngu<Ji Nhung phai chi bang ta lay nguyen van cau n6i cua DC;li ta Tr~n Van

Quang: "Tinh dong dQi la dieu rat thieng lieng doi uO'i moi nguc1i linh Han ai het, chitng toi hieu, chitng toi da citng nhau vugt qua giai dot;tn kinh hoang do thi nao! Dtl phdi

hi sinh tilm than nay, chung toi nguy~n dang hien" each n6i giam n6i tranh "kh6ng buac nua", "bo quen dai", "g1;tc" vira c6 tinh t?o hinh vira mang tinh bieu cam cao Chung giup Quang Dung tranh dtrQC vi~c dung cac

-

Trang180-Bi quyit Chinh ph¥c mon Ngfr van

¢ sv ket hQp thanh bang trac t?o cho do(;ln thO nhfrng am di~U khac nhau, n6i nhu Xuan Di~u "dQc Tay Tien, taco cdm tuc1ng nhu ngij,m nh4c trong mi~ng"

Buc tranh thu hai: hinh dnh nguc1i linh hi sinh gii!a bao gian khO

"Anh bq,n diii dau khong buac nua Gl;LC len sung mil bo quen dai"

+ each n6i gi<lm n6i tranh "khong buac nua", "bo quen dai" de him cai bi Ivy giam di thay vao d6 la chat bi trang, hao hung

+ Cau cdm than: Bay to sv thuong

tiec, sv mat mat, dau thuong

+ D<)ng tu gay cam giac m(;lnh "g¥c",

each sii d'f:'ng do tranh aUCJC cam giac

bi l¥:Y· Ben C(;lnh d6, con toat len dtrQC tinh than chien dau: Ngtr<Ji linh Tay Tien coi cai chet "nh~ tva lOng hong", khong dang ke

Tran Thuy Duang

Dung von la m<)t ngu<Ji ngh~ si da tai: lam thO, ve tranh, SO(;ln nh(;lC 0 linh V\l'C nao ong cling deu c6 nhfrng thanh cong nhat dinh Cach hoa phoi am thanh trong nh(;lC CUa Quang Dung cling c6 nhfrng phut "xuat than" Tho ong cling him d<)c gia thuong nha, nh~c Quang Dung cling khien khong it ngu<Ji ngat ngay Dung nhu Xuan Di~u tinh

te nhin nh?n: "DQc Tay Tien, taco cion tuong

nhu ngQ,m nhq,c trong mi~ng"

Nhac den hai tu "chien tranh", thi hi sinh mat mat, ton that dau thuong la dieu khong the tranh khoi "Tay Tien" la m<)t not nh(;lc buon trong ban dan ca ve chu de each m(;lng, nen cling khong nam ngoai cam giac hvt hang ay Va buc tranh thu hai ta cam dtrQC tlr do(;ln thO dau, la hinh anh ngtr<Ji linh hi sinh gifra bao gian kho, thieu than

"Anh bq,n diii dau kh6ng bu:ac nua G1;tc tren sung 1nu bo quen dai!"

Hai chfr "anh bq,n" cat len nhu m<)t tieng nac ngh~n ngao N6 lam ta nha den tinh than doan ket, "co phuc cung huang, co hQa cung chia" cua nhfrng ngu<Ji chung nhau hat

"khuc quan hanh" Tinh dong d<)i trong khang chien, da c6 biet bao van tho hay lam lay d<)ng long ngu<Ji Nhung phai chi bang ta lay nguyen van cau n6i cua DC;li ta Tr~n Van

Quang: "Tinh dong dQi la dieu rat thieng lieng doi uO'i moi nguc1i linh Han ai het, chitng toi hieu, chitng toi da citng nhau vugt qua giai dot;tn kinh hoang do thi nao! Dtl phdi

hi sinh tilm than nay, chung toi nguy~n dang hien" each n6i giam n6i tranh "kh6ng buac nua", "bo quen dai", "g1;tc" vira c6 tinh t?o hinh vira mang tinh bieu cam cao Chung giup Quang Dung tranh dtrQC vi~c dung cac

-

Trang180-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii: U£in

- 2 cau cuoi: Cdm xuc thu:ong nho cua

nha tho ve ban lang Tay Bac than yeu

"Nha oi Tay Tien cam ten khoi

Mai Chau rnua em th01n ne'p xoi"

+ Tu cdm than "Nho oi" d~t dao tinh

thuong noi nho Nha tho nho "cant

len khoi", nho mua"tham nep xoi" la

huong vt d~c trung cua nui rung cling

nhu ngh!a tinh quan nhan

+ Tu "moo em" la mi)t sang tQ,O ngon

ngii cua Quang Dung dung de chi ve

d~p cua nhfrng co thieu nfr Mai Chau

+ Ve d~p ciia nghia tinh quan dan

Tran Thuy Duang

tu n~ng nhu chet, hi sinh, M~t khac, l~i van gifr dUQC cai th\(c te nghi~t nga, tran tr\}i cua CUQC khang chien Cau tho vi the rna lam cho Tay Tien "phdng phitt net buon, net dau,

'Ill ~-»-a.-'ll!.g buon dau md khong bi h:ty, ngu:gc lc;ti rat bi trang"

Ket thuc do~n tho, Quang Dung day cao trao noi nho qua C\lffi tu cam than: "Nho oi!", chat chua bao cam xuc Nhung dieu ong

muon luu gifr la hinh anh ban lang Tay Bac than yeu: "Nha oi Tay Tien cam len khoi

Mai Chau mua em thant nep xoi"

Sau ch~ng duang hanh quan vat va, nguai linh dung chan va quay quan trong niem vui

am ap, niem h~nh phuc ben nhfmg n6i com con thorn rp.ui ga,q moi Nho mui thorn "nep

xoi" la nho huong vt d~c trung cua nui rUng Tay Bac, cua tinh quan dan dam tham, da diet Chinh n6i com len kh6i nghi ngut ay,

da gan ket tinh ngh!a thuy chung gifra nhfrng con nguai mien nui Tay Bac voi b<) d<)i khang chien Tinh cam ay mai khong the phai md trong long nhfmg nguai linh Tay Tien Tu cua em, cua nep xoi da hoa quy~n vao "mua ern" trong sang tac cua Quang Dung la

nhau lam nen noi nho bang khuang m<)t sang t~o ngh~ thu~t dung de chi ve d~p

dQng mai trong long ngu<1i cua nhfmg co thon nfr Mai Chau xinh d~p,

dam dang, thao vat, "gioi vi~c nuac, dam vi~c

nha" Tat ca da hoa quy~n vao nhau, gieo rae vao tam h6n d<)c gia m<)t cam xuc am n6ng

Bo~n tho la sv phoi ket hai hoa gifra hai but phap hi~n th'f!c va lang fn4n M<)t hi~n th\(c tran tr\}i ve nhfmg gian kho, hi sinh;

m<)t cai nhin lang m~n trong each doi m~t voi hi~n th\(c Boi, xet cho cling, du gi "tho

tn!OC het la CUQC doi, sau do moi la ngh~

thu~t" Va CUQC ddi tho Quang Dung thi ong luon biet each khien d<)c gia me man

-

Trang181-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii: U£in

- 2 cau cuoi: Cdm xuc thu:ong nho cua

nha tho ve ban lang Tay Bac than yeu

"Nha oi Tay Tien cam ten khoi Mai Chau rnua em th01n ne'p xoi"

+ Tu cdm than "Nho oi" d~t dao tinh thuong noi nho Nha tho nho "cant len khoi", nho mua"tham nep xoi" la huong vt d~c trung cua nui rung cling nhu ngh!a tinh quan nhan

+ Tu "moo em" la mi)t sang tQ,O ngon ngii cua Quang Dung dung de chi ve

d~p cua nhfrng co thieu nfr Mai Chau

+ Ve d~p ciia nghia tinh quan dan

Tran Thuy Duang

tu n~ng nhu chet, hi sinh, M~t khac, l~i van gifr dUQC cai th\(c te nghi~t nga, tran tr\}i cua CUQC khang chien Cau tho vi the rna lam cho Tay Tien "phdng phitt net buon, net dau,

'Ill ~-»-a.-'ll!.g buon dau md khong bi h:ty, ngu:gc lc;ti rat bi trang"

Ket thuc do~n tho, Quang Dung day cao trao noi nho qua C\lffi tu cam than: "Nho oi!", chat chua bao cam xuc Nhung dieu ong muon luu gifr la hinh anh ban lang Tay Bac than yeu: "Nha oi Tay Tien cam len khoi

Mai Chau mua em thant nep xoi"

Sau ch~ng duang hanh quan vat va, nguai linh dung chan va quay quan trong niem vui

am ap, niem h~nh phuc ben nhfmg n6i com con thorn rp.ui ga,q moi Nho mui thorn "nep

xoi" la nho huong vt d~c trung cua nui rUng Tay Bac, cua tinh quan dan dam tham, da diet Chinh n6i com len kh6i nghi ngut ay,

da gan ket tinh ngh!a thuy chung gifra nhfrng con nguai mien nui Tay Bac voi b<) d<)i khang chien Tinh cam ay mai khong the phai md trong long nhfmg nguai linh Tay Tien Tu cua em, cua nep xoi da hoa quy~n vao "mua ern" trong sang tac cua Quang Dung la

nhau lam nen noi nho bang khuang m<)t sang t~o ngh~ thu~t dung de chi ve d~p dQng mai trong long ngu<1i cua nhfmg co thon nfr Mai Chau xinh d~p,

dam dang, thao vat, "gioi vi~c nuac, dam vi~c

nha" Tat ca da hoa quy~n vao nhau, gieo rae vao tam h6n d<)c gia m<)t cam xuc am n6ng Bo~n tho la sv phoi ket hai hoa gifra hai but phap hi~n th'f!c va lang fn4n M<)t hi~n th\(c tran tr\}i ve nhfmg gian kho, hi sinh; m<)t cai nhin lang m~n trong each doi m~t voi hi~n th\(c Boi, xet cho cling, du gi "tho tn!OC het la CUQC doi, sau do moi la ngh~ thu~t" Va CUQC ddi tho Quang Dung thi ong luon biet each khien d<)c gia me man

-

Trang181-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi qu-yet Chinh ph1;Lc mon Ngii min

Do~n 2: Noi nha ve item lien hoan van

ngh~ tham tinh quan ddn va khung

cdnh song nuac mien Tdy (Tdy Bac)

tha mi}ng, huyen do (8 cdu tha tie'p)

- 4 cau d~u: Khong khi tuai vui ciia

dem lien hoan van ngh~

"Doanh tn;ti bung len h(ji auoc hoa

Kia ern xient ao tV bao gio

Khen len man ai~u nang e ap

Nht;tc ve Vien Chan xdy han tha"

+ TU "bung" chi S'l,! tung bung nao

nhi~t CUa dem h{)i; do la con la S\1'

btmg len cua anh sang "auoc hoa",

CUa lfra tr<;1i va ciing chinh la Slf bung

len cua tieng khen, tieng hat, tieng

cuoi noi r<)n ra

+ Tu "duoc hoa" trong ngh1a Han

Vi~t co ngh1a la nen hoa chuc - bieu

tUQng cho h<;1nh phuc cua uyen Udng

0 day, Quang Diing dung tu "duoc

hoa" mang y nghia am ap - gQi niem

vui, niem h<;lnh phuc trong long cac

chien s1 tre

+ Tu "kia em", the hi~n sv ng9-c

nhien, nga ngang cua nguoi linh Ha

Thanh truoc ve d~p cua co gai vling

cao trong trang phvc "xiem ao" l<)ng

lay voi dang ve lie ap"

+ Tie'ng "khen man di~u" ket hQp voi

CtlU thd todn van bang t<;l.O nen dQ

phieu du, phieu lang chap canh cho

Thu-y

v oi cam hling la noi nho bao trum, ngay

tu nhfrng dong tho dau tH~n cua ong, thien nhien nui n'mg Tay Bac da hi~n len mang nhfrng ve d~p rat rieng, d?m chat vling dat noi day M9t vling dat vtra hung vi, hoang so,

bi hiem, dfr d<)i vtra tho m<)ng, trfr tinh

Nhung h~n khung canh dem lien hoan cling voi nhfrng co gfli mien Tay sdn cuoc ciing la m<)t diem nhan noi b?t ve tinh quan dan tham thiet va khung canh song nuoc thd

m<)ng, huyen ao

Nhfrng ngay chien dau gian lao, cling voi ch?ng duong hanh quan day hiem nguy, khi treo deo VUQt doc ciing co luc lang dQng voi nui rtmg· thd m<)ng cling bao dieu de nho

Sau ch?ng duong hanh quan day m~t moi, doan binh Tay Tien da co nhfrng ngay dtmg chan nghi ngoi, hQ da co m?t t9-i ndi dong quan la m<)t doanh tr<;li, chinh ndi nay se la chon de ngu<Ji linh dUQC g?p go giao hru VOi dong d<)i va nhfrng nguoi dan cua ban lang

M9t khong gian tho m<)ng o ngay gifra long rtmg nui, m9t dem lien hoan da dien ra trong khong khi han hoan cua mQi nguoi

Nhfrng bo duoc dUQC thap len han con co ca nhfrng bo duoc cua nguoi dan mang den Tat catv chung tro thanh "h(ji" anh sang, ciing

la h{)i cua niem vui, h{)i cua an tinh Do<;1n tho bat dau bang:

"Doanh trt;ti bung len h()i auoc hoa"

!(Bung len" -m<)t d<)ng tu dien ta m<)t tr9-ng thai d<)t ng<)t, m<;lnh me cua anh sang

Nhfrng bo duoc ay dUQC tic ghi my I~ hoa thanh nhfrng ngQn l(au6c hoa", gQi lien tuong den nen "hoa chuc" trong ngay h<;lnh phuc CUa c?p VQ chong mOi CUOi Anh sang ay da xua tan bong toi, cai gia l<;lnh ndi n'mg r?m dem l<;li cam giac am ap, niem vui, niem h<;lnh

-

Trang182-Bi qu-yet Chinh ph1;Lc mon Ngii min

Do~n 2: Noi nha ve item lien hoan van

ngh~ tham tinh quan ddn va khung cdnh song nuac mien Tdy (Tdy Bac)

tha mi}ng, huyen do (8 cdu tha tie'p)

- 4 cau d~u: Khong khi tuai vui ciia

dem lien hoan van ngh~

"Doanh tn;ti bung len h(ji auoc hoa Kia ern xient ao tV bao gio Khen len man ai~u nang e ap Nht;tc ve Vien Chan xdy han tha"

+ TU "bung" chi S'l,! tung bung nao

nhi~t CUa dem h{)i; do la con la S\1'

btmg len cua anh sang "auoc hoa",

CUa lfra tr<;1i va ciing chinh la Slf bung len cua tieng khen, tieng hat, tieng cuoi noi r<)n ra

+ Tu "duoc hoa" trong ngh1a Han Vi~t co ngh1a la nen hoa chuc - bieu tUQng cho h<;1nh phuc cua uyen Udng

0 day, Quang Diing dung tu "duoc

hoa" mang y nghia am ap - gQi niem vui, niem h<;lnh phuc trong long cac chien s1 tre

+ Tu "kia em", the hi~n sv ng9-c nhien, nga ngang cua nguoi linh Ha Thanh truoc ve d~p cua co gai vling cao trong trang phvc "xiem ao" l<)ng lay voi dang ve lie ap"

+ Tie'ng "khen man di~u" ket hQp voi CtlU thd todn van bang t<;l.O nen dQ phieu du, phieu lang chap canh cho

Thu-y

v oi cam hling la noi nho bao trum, ngay

tu nhfrng dong tho dau tH~n cua ong, thien nhien nui n'mg Tay Bac da hi~n len mang nhfrng ve d~p rat rieng, d?m chat vling dat noi day M9t vling dat vtra hung vi, hoang so,

bi hiem, dfr d<)i vtra tho m<)ng, trfr tinh Nhung h~n khung canh dem lien hoan cling voi nhfrng co gfli mien Tay sdn cuoc ciing la m<)t diem nhan noi b?t ve tinh quan dan tham thiet va khung canh song nuoc thd m<)ng, huyen ao

Nhfrng ngay chien dau gian lao, cling voi ch?ng duong hanh quan day hiem nguy, khi treo deo VUQt doc ciing co luc lang dQng voi nui rtmg· thd m<)ng cling bao dieu de nho Sau ch?ng duong hanh quan day m~t moi, doan binh Tay Tien da co nhfrng ngay dtmg chan nghi ngoi, hQ da co m?t t9-i ndi dong quan la m<)t doanh tr<;li, chinh ndi nay se la chon de ngu<Ji linh dUQC g?p go giao hru VOi dong d<)i va nhfrng nguoi dan cua ban lang M9t khong gian tho m<)ng o ngay gifra long rtmg nui, m9t dem lien hoan da dien ra trong khong khi han hoan cua mQi nguoi Nhfrng bo duoc dUQC thap len han con co ca nhfrng bo duoc cua nguoi dan mang den Tat catv chung tro thanh "h(ji" anh sang, ciing

la h{)i cua niem vui, h{)i cua an tinh Do<;1n tho bat dau bang:

"Doanh trt;ti bung len h()i auoc hoa"

!(Bung len" -m<)t d<)ng tu dien ta m<)t tr9-ng thai d<)t ng<)t, m<;lnh me cua anh sang Nhfrng bo duoc ay dUQC tic ghi my I~ hoa thanh nhfrng ngQn l(au6c hoa", gQi lien tuong

den nen "hoa chuc" trong ngay h<;lnh phuc CUa c?p VQ chong mOi CUOi Anh sang ay da xua tan bong toi, cai gia l<;lnh ndi n'mg r?m dem l<;li cam giac am ap, niem vui, niem h<;lnh

-

Trang182-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van Trdn Thuy Duong

tam hon nhfrng ngtroi linh thang hoa, phu trong long nguoi chien si tre Trong

IDQi cam giac IDGt moi, vat va deu tan khong khi bung sang, cac co gai da xuat hiGn

bien thay vao d6 la long yeu doi, yeu mang den nhfrng bat ngo cho cac anh boi

CUQC song

c> Chinh nhfrng giay phut l?c

quan yeu doi nay da nang buoc hQ

m?nh me han tren con duong hanh

quan phia truoc

- 4 cau tho sau: Khung ciinh chia tay

tren mien song ntroc Tay Bac hoang

vang, tinh lc).ng rna tho m9ng

"Nguoiai Chdu M(Jc chieu suang ay

co thay han lau leo ben bo

Co nha dang nguoi tren a(>c m(Jc

Troi dong nuac lii hoa dong aua"

+ Thai gian: buoi chieu; khong gian:

ban lang strong kh6i Nhung "suang" o

day khong phai la "suang lap", rna la

khong gian nui r-Lrng mo mang trong

strong kh6i

cac co gai ay da "xiem ao tV baa gio" Tu "kia"

cang lam ro cho S\1' ngCi!C nhien CO phan thich thu trong cac anh Khong reo vui sao dtr<;JC khi hinh anh cac CO gai trong nhfmg bQ xiem ao r\(c rB da dem l?i khong khi ttroi moi tre trung, h6 hoi sau suot chc).ng dtrong chien dau rna khong de gi bat gc).p dtr<;JC HQ hoa minh vao dem h9i, giao hru cling nhau trong am thanh r9n rang cua tieng khen,

chc).ng dtrong khang chien cua ong

Ngay vui nao r6i cling qua di, CUQC h9i ng9 nao r6i cling den luc chia tay va de l?i nhiing noi luyen thtrong trong long cua ke 0

ngtroi di Noi luyen thtrong ay xin gill ve khung canh hoang so, tinh lc).ng rna huyen

ao, tho m<)ng phia Tay:

"Nguoi ai Chdu M(Jc chieu sUdng ay"

V~y ngtroi di 0 day la ai? Han la ngtroi linh,

hQ da den va VQi va len dtrong C6 nhieu noi tren manh dat mien Tay cac anh da ttrng di qua, nhung luc nay cai ten Chau M9c da niu gifr noi nho cua nha tho Khoanh khac cuoi ngay luon g<;Ji len trong long con nguoi bao noi niem bang khuang, l?i la buoi chieu strong kh6i bang lang da lam nguoi linh

-

tam hon nhfrng ngtroi linh thang hoa, phu trong long nguoi chien si tre Trong IDQi cam giac IDGt moi, vat va deu tan khong khi bung sang, cac co gai da xuat hiGn bien thay vao d6 la long yeu doi, yeu mang den nhfrng bat ngo cho cac anh boi CUQC song

c> Chinh nhfrng giay phut l?c quan yeu doi nay da nang buoc hQ m?nh me han tren con duong hanh quan phia truoc

- 4 cau tho sau: Khung ciinh chia tay

tren mien song ntroc Tay Bac hoang vang, tinh lc).ng rna tho m9ng

"Nguoiai Chdu M(Jc chieu suang ay

co thay han lau leo ben bo

Co nha dang nguoi tren a(>c m(Jc

Troi dong nuac lii hoa dong aua"

+ Thai gian: buoi chieu; khong gian:

ban lang strong kh6i Nhung "suang" o day khong phai la "suang lap", rna la khong gian nui r-Lrng mo mang trong strong kh6i

cac co gai ay da "xiem ao tV baa gio" Tu "kia"

cang lam ro cho S\1' ngCi!C nhien CO phan thich thu trong cac anh Khong reo vui sao dtr<;JC khi hinh anh cac CO gai trong nhfmg bQ xiem ao r\(c rB da dem l?i khong khi ttroi moi tre trung, h6 hoi sau suot chc).ng dtrong chien dau rna khong de gi bat gc).p dtr<;JC HQ hoa minh vao dem h9i, giao hru cling nhau trong am thanh r9n rang cua tieng khen, tieng nh?c:

"Khen len ntan ai~u nang e ap Nhqc ve Vien Chan xdy han tha"

Tieng khen va nh?C nhtr dtra h6n ngtroi ve chon xa xoi Dta danh Vien Chan dtr<;Jc nhac den boi trong d<)i ngli cua doan binh Tay Tien c6 nhfmg b9 d9i Lao cling sat canh de bao VG bien gioi Nha tho da tung dam minh trong khung canh vui ve nhu the va day c6 the la m9t kl niGm khong bao gio quen trong chc).ng dtrong khang chien cua ong

Ngay vui nao r6i cling qua di, CUQC h9i ng9 nao r6i cling den luc chia tay va de l?i nhiing noi luyen thtrong trong long cua ke 0

ngtroi di Noi luyen thtrong ay xin gill ve khung canh hoang so, tinh lc).ng rna huyen

ao, tho m<)ng phia Tay:

"Nguoi ai Chdu M(Jc chieu sUdng ay"

V~y ngtroi di 0 day la ai? Han la ngtroi linh,

hQ da den va VQi va len dtrong C6 nhieu noi tren manh dat mien Tay cac anh da ttrng di qua, nhung luc nay cai ten Chau M9c da niu gifr noi nho cua nha tho Khoanh khac cuoi ngay luon g<;Ji len trong long con nguoi bao noi niem bang khuang, l?i la buoi chieu strong kh6i bang lang da lam nguoi linh

-

Trang183-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngiivan Tnin Thity Du<1ng

Nhi~u y kien cho rang: ''chieu suang them van vtrong C6 nhi~u buoi chi~u strong

ay" h1 chi~u strong trong cai nhin hoai di qua trong doi nhtrng cit han chinh "chieu

ni~m nen tat ca d~u m<J ao Chfr "ay" ·· suang ay" da de l~i dau an d?m mau trong

nhtr day "chieu suang" vao m9t mi~n tam ttrdng cua ngtr<Ji linh Nhieu y kien cho

k'J UC sau tham, vtra thlfC vlra ffiQng rang: "chieu StlOng ay" la chieu Strdng CUa

+ cau hoi tu tir "Co thay han lau neo

ben ba" lam cho long ngtrdi trd nen

xao xuyen Phep nhan hoa "han lau"

ket hQp cvm tu "neo ben ba" gQi cam

giac menh mong, hoang vcing, tinh

l?ng nhtrng van giau chat tho

+ "Han lau" d day c6 the dtrQC hieu

theo 2 nghia: Nghia thu nhat, tam

tr~ng cua buoi chia tay da nhuom len

"han lau", len canh v?t Nghia thu hai,

CUQC ddi ngu<Ji linh gcln li~n VOi hoa

lau Tay Bcic, nay "xa rai" nen noi nho

cang trd nen bang khuang

+ S1:( xuat hi~n cua con nguai: "Co

nha dang nguoi tren a{)c m()c" Di~p

ngic "Co thay jCo nha " nhtr khcic

ch~m vao long ngu<Ji nhfrng noi nho

da diet

"Dang nguai tren a{)c 1n¢c" d day c6

the hieu la hinh anh ngu<Ji dan Tay

Bcic, nhfrng co gai vling cao duyen

dang dang dua cac anh chien Sl vtrQt

song, vtrQt thac Cling c6 the hieu la

dang hinh kieu dung cua nguoi linh

Tay Tien dang cheo chong con

thuy~n VUQt song, vtrQt thac tien v~

phia truoc

ngtr<Ji linh "vac ba lO len duang", hay cling c6 the la chi~u strong trong cili nhin hoai ni~m

nen tat ca deu md ao Chfr "ay" nhtr day

"chieu suang" vao m9t mi~n kY uc sau tham, vua thvc vlra m9ng, vtra tho vtra mo

Co thay han lau neo ben bo

Co nha dang nguai tren d{)c 1n{)c Cau tho dtrQc viet dtroi d~ng cau hoi tu tlr,

nha tho muon vtra nhcic vua gQi nho cho dong d<)i va ban than minh B~c ngan lau trcing Ian trong strong m<J l~i d noi xa xoi, v?y rna tac gia chi nhcic den "han lau" cang them md ao hon nfra "Han lau" d day c6 the

dtrQc hieu theo 2 nghia: N ghia thu nhat, tam tr~ng cua buoi chia tay da nhuom len "han

lau", len canh v?t N ghia thu hai, CUQC d<Ji ngtr<Ji linh gcin li~n voi hoa lau Tay Bcic, nay

"xa rai" nen noi nho cang trd nen bang khuang Con ngtr<Ji tren chiec thuy~n d9c ffiQC ay l~i hi~n len qua cai dang l~i them phan mo ho Tac gia khong ta rna chi gQi nhtrng cling du sue khoi d?y niem rung cam trong long ngtr<Ji dQc Di~p ngic "Co

thay jCo nha " nhtr khclc che;1m khclc sau hon rung cam ay "Dang nguoi tren d{jc m(jc"

d day c6 the hieu la hinh anh ngtr<Ji dan Tay Bcic, nhfrng co gai vling cao duyen dang dang dtra cac anh chien Sl vtrQt song, vtrQt thac Cling c6 the hieu la dang hinh kieu dung cua ngu<Ji linh Tay Tien dang cheo chong con thuy~n vtrQt song, VUQt thac tien

v~ phia trtroc 0 day dong thd cuoi voi y

-

Trang184-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngiivan Tnin Thity Du<1ng

Nhi~u y kien cho rang: ''chieu suang them van vtrong C6 nhi~u buoi chi~u strong

ay" h1 chi~u strong trong cai nhin hoai di qua trong doi nhtrng cit han chinh "chieu ni~m nen tat ca d~u m<J ao Chfr "ay" ·· suang ay" da de l~i dau an d?m mau trong nhtr day "chieu suang" vao m9t mi~n tam ttrdng cua ngtr<Ji linh Nhieu y kien cho

k'J UC sau tham, vtra thlfC vlra ffiQng rang: "chieu StlOng ay" la chieu Strdng CUa

+ cau hoi tu tir "Co thay han lau neo

ben ba" lam cho long ngtrdi trd nen

xao xuyen Phep nhan hoa "han lau"

ket hQp cvm tu "neo ben ba" gQi cam giac menh mong, hoang vcing, tinh l?ng nhtrng van giau chat tho

+ "Han lau" d day c6 the dtrQC hieu

theo 2 nghia: Nghia thu nhat, tam tr~ng cua buoi chia tay da nhuom len

"han lau", len canh v?t Nghia thu hai, CUQC ddi ngu<Ji linh gcln li~n VOi hoa lau Tay Bcic, nay "xa rai" nen noi nho cang trd nen bang khuang

+ S1:( xuat hi~n cua con nguai: "Co

nha dang nguoi tren a{)c m()c" Di~p

ngic "Co thay jCo nha " nhtr khcic ch~m vao long ngu<Ji nhfrng noi nho

da diet

"Dang nguai tren a{)c 1n¢c" d day c6 the hieu la hinh anh ngu<Ji dan Tay Bcic, nhfrng co gai vling cao duyen dang dang dua cac anh chien Sl vtrQt song, vtrQt thac Cling c6 the hieu la dang hinh kieu dung cua nguoi linh Tay Tien dang cheo chong con thuy~n VUQt song, vtrQt thac tien v~

phia truoc

ngtr<Ji linh "vac ba lO len duang", hay cling c6 the la chi~u strong trong cili nhin hoai ni~m nen tat ca deu md ao Chfr "ay" nhtr day

"chieu suang" vao m9t mi~n kY uc sau tham, vua thvc vlra m9ng, vtra tho vtra mo

Co thay han lau neo ben bo

Co nha dang nguai tren d{)c 1n{)c Cau tho dtrQc viet dtroi d~ng cau hoi tu tlr, nha tho muon vtra nhcic vua gQi nho cho dong d<)i va ban than minh B~c ngan lau trcing Ian trong strong m<J l~i d noi xa xoi, v?y rna tac gia chi nhcic den "han lau" cang them md ao hon nfra "Han lau" d day c6 the dtrQc hieu theo 2 nghia: N ghia thu nhat, tam tr~ng cua buoi chia tay da nhuom len "han lau", len canh v?t N ghia thu hai, CUQC d<Ji ngtr<Ji linh gcin li~n voi hoa lau Tay Bcic, nay

"xa rai" nen noi nho cang trd nen bang khuang Con ngtr<Ji tren chiec thuy~n d9c ffiQC ay l~i hi~n len qua cai dang l~i them phan mo ho Tac gia khong ta rna chi gQi nhtrng cling du sue khoi d?y niem rung cam trong long ngtr<Ji dQc Di~p ngic "Co

thay jCo nha " nhtr khclc che;1m khclc sau hon rung cam ay "Dang nguoi tren d{jc m(jc"

d day c6 the hieu la hinh anh ngtr<Ji dan Tay Bcic, nhfrng co gai vling cao duyen dang dang dtra cac anh chien Sl vtrQt song, vtrQt thac Cling c6 the hieu la dang hinh kieu dung cua ngu<Ji linh Tay Tien dang cheo chong con thuy~n vtrQt song, VUQt thac tien

v~ phia trtroc 0 day dong thd cuoi voi y

-

Trang184-Bi qu:yet Chinh phv-c mon Ngfr viin

+ Cau tho cuoi "Tr6i dong nu6c hl

hoa dong dua" sfr dvng bi~n phap doi:

Gifra cai dfr d{)i cua thien nhien "dong

nu6c Lil" voi cai m~m mc;ti cua "hoa

dong du:a" him cho thien nhien hoa

hQp cling voi cam xuc cua con nguoi

tc;to nen m9t buc tranh th~t lang mc;tn

rna cling th~t hao hung

¢ Do~n tho thtc hai da ve nen

khung cdnh thien nhien, con nguoi

vung nui Tay Bac voi ve d~p ml 1~,

tho m{)ng va trfr tinh Chat nht;tc, chat

hoa, chat tho m{)ng hoa quy~n voi

nhau tc;to nen m9t the gioi gioi rieng

cua cai d~p

Do~n 3: Ve d~p ve hinh tugng nguoi

linh Tay Tien hao hung, liing m~n,

nhung khong mat di ve bi trang, sang

ngoi ly tuong thoi ~i

Tnin Thuy Duong

tuong kha khac lc;t:

Tr6i dong nu:6c Lil hoa dong dua

Moi dQc qua ta cling nh~n ra ngay di~u nghich ly ay Boi nuoc lu c6 the cuon troi di

tat ca m9i thu theo dong chay cua no A.y the rna hoa lc;ti "dong dua" le ra phai la "hoa tr6i 1nan mac biet Lave dliu" "Dong du:a" -

m<)t tlr lay rat nhi~u sue gQi, n6 mo ra m{)t lien tuong den m{)t dang ve manh khanh, nh~ nhang cua m{)t co thieu nfr Hieu the nao o day? Phai chang hoa ven bo xoa canh xuong m~t song, nuoc cu chay hoa dao d{)ng nh~ nhang hay bong hoa da in xuong m~t

nuoc? Nhu the nhfrng hinh anh nay da lam

ro ve d~p rat rieng cua song nuoc Tay Bac

Dot;tn tho g6p phan Ion trong st,r thanh cong cua toan bai tho Tay Tien N6 the hi~n

ro net but phap lang mt;tn cua Quang Dung trong each nhin, each mieu ta Nha tho sfr dvng ngon ngfr gQi cam, nhi~u chi tiet hinh anh gay lien tuong thu vj GiQng tho sau lang gQi nguoi dQc hinh dung den buc tranh thien nhien mi~n Tay Bac, tho m{)ng trfr tinh Qua doc;tn tho nay, phong each ngh~

thu~t cua Quang Dung - chat ph6ng khoang, tai hoa, h6n h~u va lang mt;tn cang dUQC in d~m Du chlla m9t dot;tn ngan nhung n6 da giup ta hinh dung ra ve con duong hanh trinh gianh lc;ti duQc tt,r do, d{)c l~p dan t9c th~t kh6 khan biet nhuong nao, de r6i nhfrng ni~m vui tuong chling rat gian dt trong nhfrng dem lien hoan ay lc;ti tro thanh khoanh khac dang nhO nhat trong CUQC doi

cua nhfrng nguoi linh

Nh~n xet v~ hinh anh nguoi linh trong bai tho Tay Tien, c6 nguoi cho ding: "Day la bai tho dugc xay d1;tng bang but pMp lang ~n",

c6 y khac lc;ti cho rang: "bdi tho mang tinh

-

Trang185-Bi qu:yet Chinh phv-c mon Ngfr viin

+ Cau tho cuoi "Tr6i dong nu6c hl

hoa dong dua" sfr dvng bi~n phap doi:

Gifra cai dfr d{)i cua thien nhien "dong

nu6c Lil" voi cai m~m mc;ti cua "hoa dong du:a" him cho thien nhien hoa hQp cling voi cam xuc cua con nguoi tc;to nen m9t buc tranh th~t lang mc;tn rna cling th~t hao hung

¢ Do~n tho thtc hai da ve nen khung cdnh thien nhien, con nguoi vung nui Tay Bac voi ve d~p ml 1~, tho m{)ng va trfr tinh Chat nht;tc, chat hoa, chat tho m{)ng hoa quy~n voi nhau tc;to nen m9t the gioi gioi rieng cua cai d~p

Do~n 3: Ve d~p ve hinh tugng nguoi linh Tay Tien hao hung, liing m~n,

nhung khong mat di ve bi trang, sang ngoi ly tuong thoi ~i

Tnin Thuy Duong

tuong kha khac lc;t:

Tr6i dong nu:6c Lil hoa dong dua

Moi dQc qua ta cling nh~n ra ngay di~u nghich ly ay Boi nuoc lu c6 the cuon troi di tat ca m9i thu theo dong chay cua no A.y the rna hoa lc;ti "dong dua" le ra phai la "hoa tr6i 1nan mac biet Lave dliu" "Dong du:a" - m<)t tlr lay rat nhi~u sue gQi, n6 mo ra m{)t lien tuong den m{)t dang ve manh khanh, nh~ nhang cua m{)t co thieu nfr Hieu the nao o day? Phai chang hoa ven bo xoa canh xuong m~t song, nuoc cu chay hoa dao d{)ng nh~ nhang hay bong hoa da in xuong m~t nuoc? Nhu the nhfrng hinh anh nay da lam

ro ve d~p rat rieng cua song nuoc Tay Bac Dot;tn tho g6p phan Ion trong st,r thanh cong cua toan bai tho Tay Tien N6 the hi~n

ro net but phap lang mt;tn cua Quang Dung trong each nhin, each mieu ta Nha tho sfr dvng ngon ngfr gQi cam, nhi~u chi tiet hinh anh gay lien tuong thu vj GiQng tho sau lang gQi nguoi dQc hinh dung den buc tranh thien nhien mi~n Tay Bac, tho m{)ng trfr tinh Qua doc;tn tho nay, phong each ngh~ thu~t cua Quang Dung - chat ph6ng khoang, tai hoa, h6n h~u va lang mt;tn cang dUQC in d~m Du chlla m9t dot;tn ngan nhung n6 da giup ta hinh dung ra ve con duong hanh trinh gianh lc;ti duQc tt,r do, d{)c l~p dan t9c th~t kh6 khan biet nhuong nao, de r6i nhfrng ni~m vui tuong chling rat gian dt trong nhfrng dem lien hoan ay lc;ti tro thanh khoanh khac dang nhO nhat trong CUQC doi cua nhfrng nguoi linh

Nh~n xet v~ hinh anh nguoi linh trong bai tho Tay Tien, c6 nguoi cho ding: "Day la bai tho dugc xay d1;tng bang but pMp lang ~n", c6 y khac lc;ti cho rang: "bdi tho mang tinh

-

Trang185-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph~c mon Ngii van

Hinh dnh nguoi linh hi~n len thQ,t hclo

hung, lang ml;tn giiia nen thien nhien

khtic nghi~t

Tran Thuy Du<1ng

than bi trang" Tuy nhien, soi vao do?n thd thu ba, neu thieu m()t trong hai n()i dung d6, thi hinh anh nguoi linh se khong trQn v~n

Nha tho Lamartine da n6i: "Hinh dnh nguoi

- 2 cau tho dAu: Ggi len chan dung

nguoi linh hclo hung, kieu dung trong

gian kho

• Q l!nh Tay Tien hao hung, lang mt;tn nhung khong mat di ve bi trang, ve dE;p sang ngc1i cua ly tuong thoi dl;li, vel do chinh lcl hinh dnh

tuoi dE;p nhdt trong trai tim Quang Dung"

"Tdy Tien doan binh khong mQe toe

Qudn xanh ntau la df.l oai hum"

+ Cai hi thuong ggi len tu ngot;ti hinh

CUa nguoi linh: "khong 1nQe toe", "qudn

xanh 1nau la" Nhfrng ngay hanh quan

vat va, d6i khat l?i them nhfrng tr~n

sot ret rung ac tinh da lam t6c rvng

het, da de heo ua xanh xao

+ Do chinh la hi~n th'f!C CUQC song

kho khiin thieu than, day gian kho rna

nhfrng nguoi linh phai trai qua

Lien h~: Tho Chinh Hfru cung tting

khac hQa cai ghe SQ cua nhfrng Cdn

sot ret rung:

"Anh voi toi biet tung can on lq,nh

Sot run ngu:oi vang tran u:ot 1no hoi"

+ Thu phtip ngh~ thuQ.t doi ltJp ggi len

C(ii hclo hung: Gifra ngo?i hinh voi tam

han ben trong da lam nen khi chat

m?nh me cua nguoi linh C\1 Ho

6ng muon dung ngon tt'r ngh~ thu~t cua minh de n6i nhfrng gi tham kin nhat ve hinh anh nguoi linh binh doan Tay Tien Bdi gifra thien nhien Tay Bac hung vi, dfr d()i nhung cilng day thd m()ng trfr tinh la hinh anh nguoi linh Tay Tien voi nhfrng gian kho thieu than D6 la btrc tUQng dai bi trang ve nhfrng chang trai xuat than tu thu do hoa 1~, hQ san sang ra di voi ly tu<lng song cao d~p "quyet

til eho To quae quyet sinh"

Ngay hai cau thd dau do?n, da gQi len ve bi trang cua nguoi linh binh doan Tay Tien:

"Tdy Tien doan binh khong ntQe toe

Qudn xanh ntau la df.l oai h itnt"

Cai bi thuong gQi len ngay tU' ngo?i hinh cua nguoi linh VOi hinh anh "khong 1nQC toe",

"quan xanh 1nau la" Nguyen do la nhfrng thang ngay hanh quan vat va vi d6i khat l?i them nhfrng tr~n sot ret rilng ac tinh da lam rvng het t6c, khong mQc l?i duQc; da de cung tlt d6 rna heo ua, xanh xao Hi~n th\l'C gian kho ay khong chi c6 trong thd Quang Dung rna con han in trong rat nhieu van tho thoi khang chien chong Phap nhu trong tho

Chinh Hfru c6 viet:

"Anh voi toi biet tung can on lq,nh

Sot run ngu:oi vang tran u:ot rtto hoi"

Hay trong tho cua Thai Hfru cung nhac:

"Khuon mQt da len mau b~nh tqt

-

Trang186-Bi quyet Chinh ph~c mon Ngii van

Hinh dnh nguoi linh hi~n len thQ,t hclo hung, lang ml;tn giiia nen thien nhien khtic nghi~t

Tran Thuy Du<1ng

than bi trang" Tuy nhien, soi vao do?n thd thu ba, neu thieu m()t trong hai n()i dung d6, thi hinh anh nguoi linh se khong trQn v~n Nha tho Lamartine da n6i: "Hinh dnh nguoi

- 2 cau tho dAu: Ggi len chan dung

nguoi linh hclo hung, kieu dung trong gian kho

• Q l!nh Tay Tien hao hung, lang mt;tn nhung khong mat di ve bi trang, ve dE;p sang ngc1i cua ly tuong thoi dl;li, vel do chinh lcl hinh dnh

tuoi dE;p nhdt trong trai tim Quang Dung"

"Tdy Tien doan binh khong mQe toe

Qudn xanh ntau la df.l oai hum"

+ Cai hi thuong ggi len tu ngot;ti hinh

CUa nguoi linh: "khong 1nQe toe", "qudn xanh 1nau la" Nhfrng ngay hanh quan vat va, d6i khat l?i them nhfrng tr~n sot ret rung ac tinh da lam t6c rvng het, da de heo ua xanh xao

+ Do chinh la hi~n th'f!C CUQC song kho khiin thieu than, day gian kho rna

nhfrng nguoi linh phai trai qua

Lien h~: Tho Chinh Hfru cung tting khac hQa cai ghe SQ cua nhfrng Cdn sot ret rung:

"Anh voi toi biet tung can on lq,nh

Sot run ngu:oi vang tran u:ot 1no hoi"

+ Thu phtip ngh~ thuQ.t doi ltJp ggi len

C(ii hclo hung: Gifra ngo?i hinh voi tam

han ben trong da lam nen khi chat m?nh me cua nguoi linh C\1 Ho

6ng muon dung ngon tt'r ngh~ thu~t cua minh de n6i nhfrng gi tham kin nhat ve hinh anh nguoi linh binh doan Tay Tien Bdi gifra thien nhien Tay Bac hung vi, dfr d()i nhung cilng day thd m()ng trfr tinh la hinh anh nguoi linh Tay Tien voi nhfrng gian kho thieu than D6 la btrc tUQng dai bi trang ve nhfrng chang trai xuat than tu thu do hoa 1~, hQ san sang ra di voi ly tu<lng song cao d~p "quyet til eho To quae quyet sinh"

Ngay hai cau thd dau do?n, da gQi len ve bi trang cua nguoi linh binh doan Tay Tien:

"Tdy Tien doan binh khong ntQe toe

Qudn xanh ntau la df.l oai h itnt"

Cai bi thuong gQi len ngay tU' ngo?i hinh cua nguoi linh VOi hinh anh "khong 1nQC toe",

"quan xanh 1nau la" Nguyen do la nhfrng thang ngay hanh quan vat va vi d6i khat l?i them nhfrng tr~n sot ret rilng ac tinh da lam rvng het t6c, khong mQc l?i duQc; da de cung tlt d6 rna heo ua, xanh xao Hi~n th\l'C gian kho ay khong chi c6 trong thd Quang Dung rna con han in trong rat nhieu van tho thoi khang chien chong Phap nhu trong tho Chinh Hfru c6 viet:

"Anh voi toi biet tung can on lq,nh

Sot run ngu:oi vang tran u:ot rtto hoi" Hay trong tho cua Thai Hfru cung nhac:

"Khuon mQt da len mau b~nh tqt

-

Trang186-Bi quyet Chinh ph'f:lc mon Ngii viin Trdn Thity Duong

+ Cach noi "khong mQC toe" la di td Ddu con tuoi nfra nhilng ngay hoa"

cai ngang tan cua nguoi linh, l9-i nhu Tuy bi thuong va tan khoc nhu v~y nhung

co net dua vui, hom hinh Tac gi£1 ta khong h~ thay bi Ivy rna thay vao do la cai

khong viet "fV,ng toe" rna viet "khong hao hung, khi the trong tam han, trong tu

ntQC toe" vi viet nhu the se noi len the hien ngang cua nguoi linh C\1 Ho Nha

dUQC y chi khong bj d<)ng cua nguoi thO khong viet "fV,ng toe" rna viet "khong mQC

linh Tay Tien toe" la de chi cai ngang tang nhu co net hom

+ Hai cau tho mang am huong hao

hung, trang ca Di~u do cho thay

nguoi linh Tay Tien rat l9-c quan, yeu

doi, khong mang kho khan gian kho

Ben cq.nh chat bi hung, doq.n tho con

mang ue lang mq.n, hao hoa cua nhiing

chang trai ao linh Ha Thdnh

- 2 cau tho tiep: Ggi len tam hon lang

ml;ln hao hoa cua nguoi linh

"Mat trilng gui m¢ng qua bien gioi

Dem mo Ha N¢i dang kieu thorn"

+ "Mat tricng" gQi len nhi~u lien

tuong: "mat trilng" la mat rna to nhin

thang v~ phia ke thu voi loi th~ quyet

tfr Doi mat ay cling "gui m¢ng qua

bien gioi" - m9ng giet gi~c, m9ng l~p

chien cong, m9ng hoa binh

hinh, dua vui la "khong can 1TIQC tOC11

• Tu mau

da xanh xao nhu la van toat len cai ve "oai

hum", hung dung, ke thua hinh tuQng truy~n thong v~ nhfrng b~c tnrQng phu, trang si nhu Tu Hai, nhu "ong hu1n De Thchn" M~t

khac, cai hao hung con hi~n len trong each sfr dvng tu cua Quang Dung: Nha tho viet

"aoan binh" chu khong phiii "aoan qudn" da gQi len dUQC sue ffi(:lnh 19- thuong Ket hQp

voi "dfr oai hu1n", cau tho gQi len dang ve oai phong lam li~t cua chua son lam Qua do ta thay, nguoi linh Tay Tien van m9-nh me lam chu tinh the, lam chu nui rtrng, che ngv ffiQi

khac nghi~t tu thien nhien

Nh~n xet v~ but phap ngh~ thu~t trong tho Quang Dung, nha tho Vii Qu~n Phuong tting tn1m ngam bay to: "Bitt phap cua Quang Dung thich tung hoanh trong nt¢t

bien d¢ rat r()ng, gifra nhilng net khoe khoan

dfr dan va nhfrng net tinh vi, e ap" D~t h~

quy chieu do vao bai tho Tay Tien, ta thay sv dfr dan khoe khoan da to d~m chat chan dung nguoi linh hao hung, kieu dung V~y

con net tinh vi, e ap nha tho danh roi 0 y tho nao? Neu noi Quang Dung "danh roi" net tinh vi, e ap thi co le da ep khuon mau cho Quang Dung v~ m~t cam xuc khi viet tho, boi nhu Le Quy Don tung n6i v~ tho: "Tho phat khai phat til tong ta" hay To H fru cling tting nhan m9-nh: "Tho chi tran ra khi trong

-

Trang187-Bi quyet Chinh ph'f:lc mon Ngii viin Trdn Thity Duong

+ Cach noi "khong mQC toe" la di td Ddu con tuoi nfra nhilng ngay hoa"

cai ngang tan cua nguoi linh, l9-i nhu Tuy bi thuong va tan khoc nhu v~y nhung

co net dua vui, hom hinh Tac gi£1 ta khong h~ thay bi Ivy rna thay vao do la cai khong viet "fV,ng toe" rna viet "khong hao hung, khi the trong tam han, trong tu ntQC toe" vi viet nhu the se noi len the hien ngang cua nguoi linh C\1 Ho Nha dUQC y chi khong bj d<)ng cua nguoi thO khong viet "fV,ng toe" rna viet "khong mQC linh Tay Tien toe" la de chi cai ngang tang nhu co net hom

+ Hai cau tho mang am huong hao hung, trang ca Di~u do cho thay nguoi linh Tay Tien rat l9-c quan, yeu doi, khong mang kho khan gian kho

Ben cq.nh chat bi hung, doq.n tho con mang ue lang mq.n, hao hoa cua nhiing chang trai ao linh Ha Thdnh

- 2 cau tho tiep: Ggi len tam hon lang ml;ln hao hoa cua nguoi linh

"Mat trilng gui m¢ng qua bien gioi

Dem mo Ha N¢i dang kieu thorn"

+ "Mat tricng" gQi len nhi~u lien tuong: "mat trilng" la mat rna to nhin thang v~ phia ke thu voi loi th~ quyet tfr Doi mat ay cling "gui m¢ng qua bien gioi" - m9ng giet gi~c, m9ng l~p chien cong, m9ng hoa binh

hinh, dua vui la "khong can 1TIQC tOC11

• Tu mau

da xanh xao nhu la van toat len cai ve "oai

hum", hung dung, ke thua hinh tuQng truy~n thong v~ nhfrng b~c tnrQng phu, trang si nhu Tu Hai, nhu "ong hu1n De Thchn" M~t khac, cai hao hung con hi~n len trong each sfr dvng tu cua Quang Dung: Nha tho viet

"aoan binh" chu khong phiii "aoan qudn" da gQi len dUQC sue ffi(:lnh 19- thuong Ket hQp voi "dfr oai hu1n", cau tho gQi len dang ve oai phong lam li~t cua chua son lam Qua do ta thay, nguoi linh Tay Tien van m9-nh me lam chu tinh the, lam chu nui rtrng, che ngv ffiQi khac nghi~t tu thien nhien

Nh~n xet v~ but phap ngh~ thu~t trong tho Quang Dung, nha tho Vii Qu~n Phuong tting tn1m ngam bay to: "Bitt phap cua Quang Dung thich tung hoanh trong nt¢t

bien d¢ rat r()ng, gifra nhilng net khoe khoan

dfr dan va nhfrng net tinh vi, e ap" D~t h~ quy chieu do vao bai tho Tay Tien, ta thay sv dfr dan khoe khoan da to d~m chat chan dung nguoi linh hao hung, kieu dung V~y con net tinh vi, e ap nha tho danh roi 0 y tho nao? Neu noi Quang Dung "danh roi" net tinh vi, e ap thi co le da ep khuon mau cho Quang Dung v~ m~t cam xuc khi viet tho, boi nhu Le Quy Don tung n6i v~ tho: "Tho phat khai phat til tong ta" hay To H fru cling tting nhan m9-nh: "Tho chi tran ra khi trong

-

Trang187-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van

+ f)oi "ntat trilng" con la doi mat c6

tinh, doi mat "nt(Jng nto" thao thuc

nho ve Ha N Qi - noi c6 bong nang

"kieu tham"

c:> Dieu d6 cho thay, nguoi linh

Tay Tien khong chi biet cam sung

theo tieng g<;>i cua To quae rna con

rat hao hoa, lang m9-n Chinh tinh

yeu la d(>ng h,rc de hQ len duong, con

ly tuong each ffi<;lng l?i soi sang tinh

yeu them thieng lieng

Tnin Thuy Dt((1ng

tint ta CUQC song dii u day", rna Quang Dung

sang tac bai tho nay, khi "tieng Long" trong

anh dang trao Nhu v?y, net tinh vi, e ap thUQC ve Sl,! tai hoa CUa ngoi but Quang Dung, ong da kheo leo truyen tai vao nhfrng van tho cua minh ve lang ffi<;ln, m9ng mo cua

nhfrng chang trai ao linh Ha thanh

"Mat trilng gui m¢ng qua bien gioi Dem 1na Ha N¢i dang kieu thmn"

Nguoi ta van thuong n6i: "Doi 1nat La cua so tam han, La tant dient cua mQi suy nghi" V?y

nen, khi bat gZip doi "mat trilng" da gQi cho

ta th?t nhieu lien tuong PhiH chang, d6 la

doi "1nat trilng" mo to nhin th£ng ve phia ke

thu voi chi khi: the song chet voi ke thu f)oi

mat ay "gui m()ng qua bien gioi" - m9ng giet

giZic, m<)ng l?p cong, m(>ng hoa binh Ta

cling c6 the hieu, "ntat trilng" con la doi mat

c6 tinh, doi mat "nt(Jng nto" thao thuc nho ve que huang, nho ve Ha N Qi v6i nhfrng con

duong nong nan hoa sfra: "Til thuo mang guam di nto coif Ngan nant thuang nho dat Thang Long" Trang huang thorn phang phat

ay la "dang kieu tham" thanh lich, yeu kieu

Dieu d6 cho ta thay, nguoi linh Tay Tien khong chi biet cam sung di theo tieng g<;>i thieng lieng cua To quae rna con rat hao hoa, lang m9-n Chinh tinh yeu da tiep sue, tiep them d<)ng ll,!c de h<;> len duong, con ly tuong each ffi<;lng da soi sang tinh yeu da thieng lieng cang thieng lieng hon Con voi

rieng Quang Dung, "dem ma Ha N¢i dang kieu thmn" c6 phai chang la hinh anh nguoi

VQ tan tao som hom? Boi khi toan quae khang chien bung no, anh da "xep but nghien" len du<Jng bUOC vao CUQC khang chien truong ki Anh gac l?i tat ca mQi thu

-

Trang188-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii van

+ f)oi "ntat trilng" con la doi mat c6

tinh, doi mat "nt(Jng nto" thao thuc nho ve Ha N Qi - noi c6 bong nang

"kieu tham"

c:> Dieu d6 cho thay, nguoi linh Tay Tien khong chi biet cam sung theo tieng g<;>i cua To quae rna con rat hao hoa, lang m9-n Chinh tinh yeu la d(>ng h,rc de hQ len duong, con

ly tuong each ffi<;lng l?i soi sang tinh yeu them thieng lieng

Tnin Thuy Dt((1ng

tint ta CUQC song dii u day", rna Quang Dung

sang tac bai tho nay, khi "tieng Long" trong

anh dang trao Nhu v?y, net tinh vi, e ap thUQC ve Sl,! tai hoa CUa ngoi but Quang Dung, ong da kheo leo truyen tai vao nhfrng van tho cua minh ve lang ffi<;ln, m9ng mo cua nhfrng chang trai ao linh Ha thanh

"Mat trilng gui m¢ng qua bien gioi Dem 1na Ha N¢i dang kieu thmn" Nguoi ta van thuong n6i: "Doi 1nat La cua so tam han, La tant dient cua mQi suy nghi" V?y

nen, khi bat gZip doi "mat trilng" da gQi cho

ta th?t nhieu lien tuong PhiH chang, d6 la

doi "1nat trilng" mo to nhin th£ng ve phia ke

thu voi chi khi: the song chet voi ke thu f)oi

mat ay "gui m()ng qua bien gioi" - m9ng giet

giZic, m<)ng l?p cong, m(>ng hoa binh Ta

cling c6 the hieu, "ntat trilng" con la doi mat

c6 tinh, doi mat "nt(Jng nto" thao thuc nho ve que huang, nho ve Ha N Qi v6i nhfrng con

duong nong nan hoa sfra: "Til thuo mang guam di nto coif Ngan nant thuang nho dat Thang Long" Trang huang thorn phang phat

ay la "dang kieu tham" thanh lich, yeu kieu

Dieu d6 cho ta thay, nguoi linh Tay Tien khong chi biet cam sung di theo tieng g<;>i thieng lieng cua To quae rna con rat hao hoa, lang m9-n Chinh tinh yeu da tiep sue, tiep them d<)ng ll,!c de h<;> len duong, con ly tuong each ffi<;lng da soi sang tinh yeu da thieng lieng cang thieng lieng hon Con voi

rieng Quang Dung, "dem ma Ha N¢i dang kieu thmn" c6 phai chang la hinh anh nguoi

VQ tan tao som hom? Boi khi toan quae khang chien bung no, anh da "xep but nghien" len du<Jng bUOC vao CUQC khang chien truong ki Anh gac l?i tat ca mQi thu

-

Trang188-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr van

Kho tho con hi~n len ve dE;p rQ.ng ngai

cua ly tuclng thai dQ-i: "Quyet tfr cho

To quoc quyet sinh"

"Rcti rae bien ctwng mo vien xu

Chie'n tru:ong di chang tiec doi xanh"

+ Cau tho dau ngat theo nhjp 4/3

khien trQng tim roi vao chfr "nto,

-ffiQt am tiet mang thanh bang 0 am

Vl)'C thap gQi len y ni~m ve Cai chet

+ Ket hQp voi cac tu Han Vi~t -"bien

cuang ", "vien xu" gQi len khong gian

noi bien gioi xa xoi, heo hut

+ Cau tho thu hai nha tho nhin

thang VclO S1;i' tan khoc, ac li~t CUa

chien tranh, mieu ta ve cai chet rna

khong ne tranh hi~n thl!C

Tran Le Van nh~n xet: "Bai tho Tay

Tien phdng phat nhitng net buon,

nhitng net dau, nhttng do la cai buon

bi trang, chic khong phdi ld ccii buon bi

ly,y", qua dung la nhu v~y

Tran Thuy Duong

vui cua tuoi tre, danh long xa vQ con 0 ngoai bien ai xa xoi, moi khi dem ve, noi nho

vQ con l(;li dang tnl.o, "chat chua trong Long, kh6ng noi ra, kh6ng chiu auqc thi Quang Dung LQ,i gili chung vao tha" Dieu d6 cho thay, nguoi linh Tay Tien khong chi biet cam sung theo tieng gQi cua to quoc rna con rat hao hoa, lang m(;ln Chinh tinh yeu la d<)ng llfc de h9 len duong, con ly tuong each ffi(;lng lC;li soi sang tinh yeu them thieng lieng

Nha tho Bysshe Shelley kh~ng d!nh: "Tha

ca Lam cho nhfrng gi d((p nhdt tren doi tra thanh bat til" va hai cau tho tiep theo da sang ngoi ve d~p li tuong bat ti'r cua thai d(;li:

"Quyet til cho to quae quyet sinh"

"Riii rae bien cuang mo vien xu Chien tru:ong di chang tiec doi xanh"

Cau tho dau voi each ngat nh!p 4/3 khien trQng tam cau tho roi vao chfr "nto" - m<)t

am tiet mang thanh bang 0 am Vl)'C thap, gQi nen y ni~m ve cai chet Cau tho si'r dvng cac

tu Han Vi~t nhu "bien cuong", "vien xu"

khong chi gQi nen khong khi co kinh rna con gQi ca khong gian noi bien gioi xa xoi, heo hut Nha tho da nhin th~ng vao Slf th~t khoc li~t cua chien tranh, mieu ta cai chet m<)t each chan thl)'c khong ne tnl.nh Lam cho ta thay: "Bai tha Tdy Tien phiing phdt nhfrng net buon, nhfrng net dau, nhung do La cai buon bi trang, chi£ khong phiii La cai buon bi

L1;ty", nhu loi nha tho Tran LeVan nh~n xet

N6i den chien tranh la n6i den cai chet, nhfrng chang trai Ha Thanh hay bat ki ai khi

ra tr~n, hQ thua hieu: phia truoc la cai chet, len duong la se chet, nhung hQ van quyet di theo tieng gQi cua trai tim niinh, theo tieng g9i thieng lieng cua To quoc: "Khi ddt nu6c

-

Trang189-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr van

Kho tho con hi~n len ve dE;p rQ.ng ngai cua ly tuclng thai dQ-i: "Quyet tfr cho

To quoc quyet sinh"

"Rcti rae bien ctwng mo vien xu Chie'n tru:ong di chang tiec doi xanh"

+ Cau tho dau ngat theo nhjp 4/3 khien trQng tim roi vao chfr "nto, -ffiQt am tiet mang thanh bang 0 am Vl)'C thap gQi len y ni~m ve Cai chet

+ Ket hQp voi cac tu Han Vi~t -"bien

cuang ", "vien xu" gQi len khong gian noi bien gioi xa xoi, heo hut

+ Cau tho thu hai nha tho nhin thang VclO S1;i' tan khoc, ac li~t CUa chien tranh, mieu ta ve cai chet rna khong ne tranh hi~n thl!C

Tran Le Van nh~n xet: "Bai tho Tay Tien phdng phat nhitng net buon, nhitng net dau, nhttng do la cai buon

bi trang, chic khong phdi ld ccii buon bi ly,y", qua dung la nhu v~y

Tran Thuy Duong

vui cua tuoi tre, danh long xa vQ con 0 ngoai bien ai xa xoi, moi khi dem ve, noi nho

vQ con l(;li dang tnl.o, "chat chua trong Long, kh6ng noi ra, kh6ng chiu auqc thi Quang Dung LQ,i gili chung vao tha" Dieu d6 cho thay, nguoi linh Tay Tien khong chi biet cam sung theo tieng gQi cua to quoc rna con rat hao hoa, lang m(;ln Chinh tinh yeu la d<)ng llfc de h9 len duong, con ly tuong each ffi(;lng lC;li soi sang tinh yeu them thieng lieng Nha tho Bysshe Shelley kh~ng d!nh: "Tha

ca Lam cho nhfrng gi d((p nhdt tren doi tra thanh bat til" va hai cau tho tiep theo da sang ngoi ve d~p li tuong bat ti'r cua thai d(;li:

"Quyet til cho to quae quyet sinh"

"Riii rae bien cuang mo vien xu Chien tru:ong di chang tiec doi xanh"

Cau tho dau voi each ngat nh!p 4/3 khien trQng tam cau tho roi vao chfr "nto" - m<)t

am tiet mang thanh bang 0 am Vl)'C thap, gQi nen y ni~m ve cai chet Cau tho si'r dvng cac

tu Han Vi~t nhu "bien cuong", "vien xu"

khong chi gQi nen khong khi co kinh rna con gQi ca khong gian noi bien gioi xa xoi, heo hut Nha tho da nhin th~ng vao Slf th~t khoc li~t cua chien tranh, mieu ta cai chet m<)t each chan thl)'c khong ne tnl.nh Lam cho ta thay: "Bai tha Tdy Tien phiing phdt nhfrng net buon, nhfrng net dau, nhung do La cai buon bi trang, chi£ khong phiii La cai buon bi

L1;ty", nhu loi nha tho Tran LeVan nh~n xet N6i den chien tranh la n6i den cai chet, nhfrng chang trai Ha Thanh hay bat ki ai khi

ra tr~n, hQ thua hieu: phia truoc la cai chet, len duong la se chet, nhung hQ van quyet di theo tieng gQi cua trai tim niinh, theo tieng g9i thieng lieng cua To quoc: "Khi ddt nu6c

-

Trang189-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1_.tc mon Ngii van

+ Y ni~m "Chang titc ac1i xanh" vang

len khang khai, vtra gQi ve phong tran,

dong thdi mang ve thdi d~i: "Quytt til

cho To qu6c quyet sinh"

+ ~~chien truang" 1<1 noi born d~n

khoc li~t, 1<1 noi c~n k~ cai chet 11

Dai xanh" 1£1 tuoi tre, la CUQC song dUOrig

sue mau tuoi tre The nhung ngu<Ji

linh 0 day l~i "chang tiec" tuoi xuan,

chang tiec tuoi tre cua minh de hien

dang cho To quae

Sl! hi sinh hi trcing c1la nguc1i linh:

Mat mat dau thuang md khong hi l1;ty

"Ao biw thay chieu anh ve aat

Song Mii gam len khuc a¢c hanh"

+ "Ao hdo thay chitu" la each noi hi

trcing hoa, trang 1~ h6a sv hi sinh cua

ngu<Ji linh "Anh ve aat" la each n6i

giam, n6i tranh di cai chet lam cau

tho bi rna khong Ivy

Quang Dung tung tam sv rang: "SV

thQt khi nguai linh ngii xuong khong

co aUQC manh viii H~nL Noi ao baa la

noi thea each noi cua tha xua ae an ui

nhung nguai aa nam xuong" Manh

chieu c6i rach bQt theo hQ suot chien

tru<Jng, la v~t bat li than cling chinh

la tam "ao baa" tien dua nhiing nguoi

con uu tu cua dan t<)c v~ voi dat m~

Tran Thuy Duong

can, chung toi san sang dung len" Bon tu

"chang tiec aai xanh" vang len khang khai, vua gQi ve phong tran, dong thdi cling mang

ve d~p cua th<Ji d~i: "Quyet tu cha To quae quyet sinh" "Chien tru:ang" la noi born d~n

dfr dQi, khoc li~t va nguy nan; 1£1 noi cai chet c~n k~ nhu m9t dinh m~nh "Dai xanh" la tuoi tre, la CUQC song dang tran day sac xuan The nhung ngu<Ji linh o day l~i "chang

tiec" cho minh, hQ chi tiec tuoi tre nay se vo ngh1a neu khong dUQC cam sung bao V~ que huang dat nuoc Cau tho gQi cho ta nho den

hinh anh nhfrng con ngu<Ji thuo ay ra di:

"Sinn cham lqnh trang long Ha N¢i Nhi1ng ph6 dai xaa xac hai 1nay

Nguai ra ai aau khong ngoiinh lq,i Sau lung the1n nang la rai day"

Hai cau tho cuoi, nha tho Quang Dung viet v~ sv hi sinh bi trang cua nhfrng ngu<Ji linh

TayTien:

"Aa baa thay chieu anh ve aat Song Mii gam len khuc a(jc hanh"

each n6i "aa baa thay chieu" la each n6i bi

trang h6a, trang 1~ h6a sv hi sinh cua ngu<Ji linh Nha tho Quang Dung da tling tim sv rang: "SV thQ,t khi nguai linh ngii xuong

khong co aUQC 1nanh viii H~1n Noi aa bao la noi thea each noi cua tha xua ae an ui nhi1ng nguai aa n(hn xuong " D<Ji nguoi linh ra tr~n,

v~t bat li than chinh la chiec chieu c6i, manh chieu ay da theo hQ tren ffiQi ch~ng du<Jng roi cling chinh la "tam aa bao" cua long thanh kinh dua tien nhfrng nguoi con uu tu cua dan tQC v~ voi dat m~ Hinh anh "anh ve

aat" la each n6i giam, n6i tranh cai chet dau

thuong, lam cho cau tho bi rna khong h).y, nhu "nhung nguai chua baa gia khuat- aenl

-

Trang190-Bi quyet Chinh ph1_.tc mon Ngii van

+ Y ni~m "Chang titc ac1i xanh" vang len khang khai, vtra gQi ve phong tran, dong thdi mang ve thdi d~i: "Quytt til cho To qu6c quyet sinh"

+ ~~chien truang" 1<1 noi born d~n khoc li~t, 1<1 noi c~n k~ cai chet 11

Dai xanh" 1£1 tuoi tre, la CUQC song dUOrig sue mau tuoi tre The nhung ngu<Ji linh 0 day l~i "chang tiec" tuoi xuan, chang tiec tuoi tre cua minh de hien dang cho To quae

Sl! hi sinh hi trcing c1la nguc1i linh:

Mat mat dau thuang md khong hi l1;ty

"Ao biw thay chieu anh ve aat Song Mii gam len khuc a¢c hanh"

+ "Ao hdo thay chitu" la each noi hi trcing hoa, trang 1~ h6a sv hi sinh cua ngu<Ji linh "Anh ve aat" la each n6i giam, n6i tranh di cai chet lam cau tho bi rna khong Ivy

Quang Dung tung tam sv rang: "SV

thQt khi nguai linh ngii xuong khong

co aUQC manh viii H~nL Noi ao baa la noi thea each noi cua tha xua ae an ui nhung nguai aa nam xuong" Manh chieu c6i rach bQt theo hQ suot chien tru<Jng, la v~t bat li than cling chinh

la tam "ao baa" tien dua nhiing nguoi con uu tu cua dan t<)c v~ voi dat m~

Tran Thuy Duong

can, chung toi san sang dung len" Bon tu

"chang tiec aai xanh" vang len khang khai,

vua gQi ve phong tran, dong thdi cling mang

ve d~p cua th<Ji d~i: "Quyet tu cha To quae quyet sinh" "Chien tru:ang" la noi born d~n dfr dQi, khoc li~t va nguy nan; 1£1 noi cai chet c~n k~ nhu m9t dinh m~nh "Dai xanh" la tuoi tre, la CUQC song dang tran day sac xuan The nhung ngu<Ji linh o day l~i "chang

tiec" cho minh, hQ chi tiec tuoi tre nay se vo ngh1a neu khong dUQC cam sung bao V~ que huang dat nuoc Cau tho gQi cho ta nho den hinh anh nhfrng con ngu<Ji thuo ay ra di:

"Sinn cham lqnh trang long Ha N¢i Nhi1ng ph6 dai xaa xac hai 1nay Nguai ra ai aau khong ngoiinh lq,i Sau lung the1n nang la rai day"

Hai cau tho cuoi, nha tho Quang Dung viet v~ sv hi sinh bi trang cua nhfrng ngu<Ji linh TayTien:

"Aa baa thay chieu anh ve aat Song Mii gam len khuc a(jc hanh"

each n6i "aa baa thay chieu" la each n6i bi trang h6a, trang 1~ h6a sv hi sinh cua ngu<Ji linh Nha tho Quang Dung da tling tim sv rang: "SV thQ,t khi nguai linh ngii xuong khong co aUQC 1nanh viii H~1n Noi aa bao la noi thea each noi cua tha xua ae an ui nhi1ng nguai aa n(hn xuong " D<Ji nguoi linh ra tr~n, v~t bat li than chinh la chiec chieu c6i, manh chieu ay da theo hQ tren ffiQi ch~ng du<Jng roi cling chinh la "tam aa bao" cua long thanh kinh dua tien nhfrng nguoi con uu tu cua dan tQC v~ voi dat m~ Hinh anh "anh ve

aat" la each n6i giam, n6i tranh cai chet dau

thuong, lam cho cau tho bi rna khong h).y, nhu "nhung nguai chua baa gia khuat- aenl

-

Trang190-Bi quyet Chinh ph'J!-c mon Ngft min

+ Con song Ma - nhan chung lich s-fr,

nguoi b<;tn d6ng hanh cua nguoi linh

Tay Tien cling nho dong 1~ cam

thuong lay d9ng ca dat troi, da gam

len "khuc a<)c hanh" - khuc tning

hung tning tien dua nguoi linh v~ noi

an nghi cuoi cling

Thanh cong cua do<;tn tho n6i

rieng la nho vao cac thu phap ngh~

thu~t va vi~c sfr dvng linh ho<;tt cac tlr

ngfr Han Vi~t Chat tho mang d~m

dau an cua nguoi tri thuc giau tinh

yeu que huong, dat nu6c

Tnin Thuy Duong

dent ri ram trong tieng dat - nhilng buoi ngay xua vQng noi ve'' (Nguyen Dinh Thi)

Con song Ma - nhan chtrng Itch sfr, nguoi b<;tn d6ng hanh cua nguoi linh Tay Tien cling nho dong 1~ cam thuong lay d()ng ca dat troi, n6 da gam len "khuc a<)c hanh" nhu khuc ca hung trang tien dua nguoi linh v~

noi an nghi cuoi cling

Nha van N ga Leo nit Leonop tung nh~n dinh rang: "Moi tac pham phdi la mQt phat

minh ve hinh thuc va mQt khcim phci ve nQi dung", nha tho Quang Dung da tim cho minh

ffiQt con du6ng rieng de ghi dau an trong long dQc gia Toan bQ bai tho Tay Tien n6i chung va kho tho thu ba n6i rieng mang d~m mau sac "Han Vi~t" v6i cac tu nhu

"aoan binh", "bien cuang", "vien xu", "a<)c hanh" Ta biet rang, khi dung tu vay mUQn,

Cl,l the la tu Han Vi~t se lam "nhoe ve nghia, vang ve ngii am, hq.n che ve hoq.t dQng, nen

no se lam hi~n thv:c dau thuong bi day lui, thay vao do la nhiing gam mau hung trang"

Chinh sv kheo leo d6, Quang Dung da lam cho nguoi dQc phai l~ng minh tram ngam v~

m<?t thai born d<;tn kh6i lfra, qua dung la "mQt

bai tho khong the ton tq.i neu khong co

khodng trang cho nguai dQC di ve" Bai tho

Tay Tien Ia sv boa quy~n gifra but phap hi~n thvc va lang m<;tn, phu hQp voi d~c diem tho giai do<;tn 1945 - 1954, n6i nhu Nguyen Dang Di~p: "Neu nhu Chinh Hiiu viet ve nhiing chang 'V~ quoc bang but phap hi~n thv:c thi Quang Dilng dii tai hi~n ve d~p nguai linh bang doi canh lang mq.n, dii dem den men say cho thi tu, s1:{ bay bong cua hinh tUCJng Neu thieu di cai chat lang mq.n, Tay Tien co ho se

mat di ve d~p toan bich cila no"

-Trang

191-Bi quyet Chinh ph'J!-c mon Ngft min

+ Con song Ma - nhan chung lich s-fr,

nguoi b<;tn d6ng hanh cua nguoi linh Tay Tien cling nho dong 1~ cam thuong lay d9ng ca dat troi, da gam len "khuc a<)c hanh" - khuc tning hung tning tien dua nguoi linh v~ noi

an nghi cuoi cling

Thanh cong cua do<;tn tho n6i rieng la nho vao cac thu phap ngh~

thu~t va vi~c sfr dvng linh ho<;tt cac tlr ngfr Han Vi~t Chat tho mang d~m dau an cua nguoi tri thuc giau tinh yeu que huong, dat nu6c

Tnin Thuy Duong

dent ri ram trong tieng dat - nhilng buoi ngay xua vQng noi ve'' (Nguyen Dinh Thi) Con song Ma - nhan chtrng Itch sfr, nguoi b<;tn d6ng hanh cua nguoi linh Tay Tien cling nho dong 1~ cam thuong lay d()ng ca dat troi, n6 da gam len "khuc a<)c hanh" nhu khuc ca hung trang tien dua nguoi linh v~ noi an nghi cuoi cling

Nha van N ga Leo nit Leonop tung nh~n dinh rang: "Moi tac pham phdi la mQt phat minh ve hinh thuc va mQt khcim phci ve nQi dung", nha tho Quang Dung da tim cho minh

ffiQt con du6ng rieng de ghi dau an trong long dQc gia Toan bQ bai tho Tay Tien n6i chung va kho tho thu ba n6i rieng mang d~m mau sac "Han Vi~t" v6i cac tu nhu

"aoan binh", "bien cuang", "vien xu", "a<)c hanh" Ta biet rang, khi dung tu vay mUQn,

Cl,l the la tu Han Vi~t se lam "nhoe ve nghia, vang ve ngii am, hq.n che ve hoq.t dQng, nen

no se lam hi~n thv:c dau thuong bi day lui, thay vao do la nhiing gam mau hung trang"

Chinh sv kheo leo d6, Quang Dung da lam cho nguoi dQc phai l~ng minh tram ngam v~ m<?t thai born d<;tn kh6i lfra, qua dung la "mQt

bai tho khong the ton tq.i neu khong co

khodng trang cho nguai dQC di ve" Bai tho

Tay Tien Ia sv boa quy~n gifra but phap hi~n thvc va lang m<;tn, phu hQp voi d~c diem tho giai do<;tn 1945 - 1954, n6i nhu Nguyen Dang Di~p: "Neu nhu Chinh Hiiu viet ve nhiing chang 'V~ quoc bang but phap hi~n thv:c thi Quang Dilng dii tai hi~n ve d~p nguai linh bang doi canh lang mq.n, dii dem den men say cho thi tu, s1:{ bay bong cua hinh tUCJng Neu thieu di cai chat lang mq.n, Tay Tien co ho se

mat di ve d~p toan bich cila no"

-Trang

191-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph'I;Lc mon Ngii van

Do~n 4: Khuc vi thanh ctia n(H nhb

- 2 cau d~u: y ni~m len dttilng chien

dilu ciia nguili linh Tay Tien

"Tay Tie'n nguai tli khong hE;n uac

Duong ten tham tha1n m(jt chia phoi"

+ Ngttili chien si ra di vbi quyet tam

s~t da "Quyet tu cho To quae quyet

sinh", d6 khong chi 1£1 y ni~m cua

nhung chang trai binh doan Tay Tien

rna la y ni~m chung cua ca m<)t thai

dq_i anh hung chong Phap

+ y tho con ggi each hieu thic hai:

Qua each n6i "rn(jt ehia phoi", "khong

hE;n uac, tac gia the hi~n sv men

thtrdng cam pht).C va noi x6t xa ve

nhfrng nguai v~ quoc quan - mila

xuan ay, ra di tlr d6 khong ve

Tnin Thity Duong

Doi vdi van chuong, cac van ngh~ si cho rang: "Van hQC la tdm gttong phan chieu thiJi

~i", nha van phai la nguai thu kY trung thanh tren con duang ngh~ thu~t ay, con thd lq_i la nguai thu trung thanh cua trai tim

Vdi y nghia d6, Quang Dung da phan anh chan thanh y ni~m len duang cua nhfrng nguai linh Tay Tit~n, va the hi~n dung tieng long cua trai tim minh N eu ve d~p cua nguai linh thud trudc mang ve oai phong, lam li~t, day hao khi, thi nguai chien si thai khang chien chong Phap lq_i ra di vdi quyet tam s~t da "Quyet ta cho To quoc quyet sinh", nen doi vdi nhfrng nguoi con tru<Jng thanh tu binh doan Tay Tien da qua quen

thu<)c vdi y ni~m:

"Tay Tie'n nguai di khong h~n uae Duong len thiirn thant m()t chia phoi"

Nguai chien si ra di khong Udc h~n ngay ve, tinh than hi sinh vi nUde, xa than vi nUde, quyet tam l~p dUQC chien cong nhU ngtrai chien si trong bai tho "Tong bi~t hanh": "Chi Ibn chua v~ ban tay khong - Thi khong bao giil noi tr<1li:ti" "Khong hE;n uac", r6i lq_i "m()t chia phoi" B<Ji le: Hoan canh chien dau rat kh~c nghi~t, c6 bao gian kho, thieu thon nen hanh trinh chien dau la nhfrng hi sinh tiep noi, cang kh6 c6 hi VQng trd ve Do hoan canh Itch Slr qua ng~t ngheo, CUQC khang chien chong Phap giai doq_n dau ch~ng khac nao lay trung chQi da, doi hoi phai hi sinh xuong mau mdi mong c6 ngay d<)c l~p tt.r do

Bao the h~ thanh nien cam sung ra chien truang vdi tinh than:"Quyet tu eho To quae quyet sinh" Y tho l<)t tali tu<Jng chien dau cao ca cua nguai linh "bQ a()i C\t Ho", lam noi

b~t pham chat yeu nude anh hung cua hQ

-

Trang192-Bi quyet Chinh ph'I;Lc mon Ngii van

Do~n 4: Khuc vi thanh ctia n(H nhb

- 2 cau d~u: y ni~m len dttilng chien dilu ciia nguili linh Tay Tien

"Tay Tie'n nguai tli khong hE;n uac Duong ten tham tha1n m(jt chia phoi"

+ Ngttili chien si ra di vbi quyet tam

s~t da "Quyet tu cho To quae quyet sinh", d6 khong chi 1£1 y ni~m cua nhung chang trai binh doan Tay Tien rna la y ni~m chung cua ca m<)t thai dq_i anh hung chong Phap

+ y tho con ggi each hieu thic hai:

Qua each n6i "rn(jt ehia phoi", "khong hE;n uac, tac gia the hi~n sv men thtrdng cam pht).C va noi x6t xa ve nhfrng nguai v~ quoc quan - mila xuan ay, ra di tlr d6 khong ve

Tnin Thity Duong

Doi vdi van chuong, cac van ngh~ si cho rang: "Van hQC la tdm gttong phan chieu thiJi

~i", nha van phai la nguai thu kY trung thanh tren con duang ngh~ thu~t ay, con thd lq_i la nguai thu trung thanh cua trai tim Vdi y nghia d6, Quang Dung da phan anh chan thanh y ni~m len duang cua nhfrng nguai linh Tay Tit~n, va the hi~n dung tieng long cua trai tim minh N eu ve d~p cua nguai linh thud trudc mang ve oai phong, lam li~t, day hao khi, thi nguai chien si thai khang chien chong Phap lq_i ra di vdi quyet tam s~t da "Quyet ta cho To quoc quyet sinh", nen doi vdi nhfrng nguoi con tru<Jng thanh tu binh doan Tay Tien da qua quen thu<)c vdi y ni~m:

"Tay Tie'n nguai di khong h~n uae Duong len thiirn thant m()t chia phoi"

Nguai chien si ra di khong Udc h~n ngay ve, tinh than hi sinh vi nUde, xa than vi nUde, quyet tam l~p dUQC chien cong nhU ngtrai chien si trong bai tho "Tong bi~t hanh": "Chi Ibn chua v~ ban tay khong - Thi khong bao giil noi tr<1li:ti" "Khong hE;n uac", r6i lq_i "m()t chia phoi" B<Ji le: Hoan canh chien dau rat kh~c nghi~t, c6 bao gian kho, thieu thon nen hanh trinh chien dau la nhfrng hi sinh tiep noi, cang kh6 c6 hi VQng trd ve Do hoan canh Itch Slr qua ng~t ngheo, CUQC khang chien chong Phap giai doq_n dau ch~ng khac nao lay trung chQi da, doi hoi phai hi sinh xuong mau mdi mong c6 ngay d<)c l~p tt.r do Bao the h~ thanh nien cam sung ra chien truang vdi tinh than:"Quyet tu eho To quae quyet sinh" Y tho l<)t tali tu<Jng chien dau cao ca cua nguai linh "bQ a()i C\t Ho", lam noi b~t pham chat yeu nude anh hung cua hQ

-

Trang192 Cau thu 3: GQi nho k1 ni~m "Ai len

Tliy Tien mua xulin ay"

+ "Mua xulin ay", la mlia xuan khi

"tieng ken khang chien vang dQ,y non

song", doan binh Tay Tien xuat quan

+ "Mua xuan" co the dUQc theo thoi diem thanh l~p doan quan Tay Tien,

nhi~u nghia: Thoi diem thanh l~p mua xuan nam 1947; ho~c la mua xuan cua

doan quan Tay Tien (mila xuan 1947), dat nuoc, mlia xuan cua_ tuoi tre, tuoi xuan

mlia xuan cua dat nuoc, mua xuan cua doi nguoi Va du · hieu theo each nao thi

(tuoi tre) cua doi nguoi "ntua xuan ay" cling da tro thanh thoi diem

m(>t di khong tro l~i cua ltch sfr nuoc nha

- Cau tho thu 4: T~o cam giac da diet Cau tho cuoi voi Slf ket hQp linh ho~t tlr cac

"Han ve Sam Nica chang ve xuoi"

+ "Chang ve xuoi" nghia la bo minh

tren duong hanh quan, la nga xuong

tro thanh "bien cuang ma vien xu"

Than xac maj nam l~i mi~n Tay Bac

hoang so, trang 1~ voi nhimg ten dat,

ten lang di~p trling noi nho

+ "Han ve Sam Nica" noi chi nguy~n

cua nhilng nguoi chien si la sang

nuoc b~n tac chien chong Phap, hQ

quyet tam thvc hi~n ly tuong ay den

cling Cho nen, du nga xuong tren

duong hanh quan, nhung huang hon

van di cling dong dQi, van song trong

long dong d9i

thanh bang nhu m<?t bai hat, ban hoa am day cam xuc, rna do~n ket la ban hoa am da diet voi cau tho: "Han ve Sa1n Nica chang ve

xuoi" "Sant Nica" la m(>t dia danh 0 phia Dong thuQng Lao, noi ta hQp dong tac chien voi quan dQi Lao chong Phap Ngay nay, ta van nhac v~ manh dat nay voi ccli ten day y nghia: "Can etc dja each ~ng Sam Nua -

Bieu tuqng doan ket dij,c bi~t va lien minh chien aau Vi~t Nam - Lao" Nhu v~y, "Han ve Sam Nila" la v~ noi nhilng nguoi linh da quyet tam thvc hi~n li tuong cao d~p cua minh khi xung phong ra tr~n Cho nen, du nga xuong tren duong hanh quan hay bat ki dau thi anh linh hq van di cling dong d9i de

thvc hi~n chi nguy~n nay den cling

-

Trang193 Cau thu 3: GQi nho k1 ni~m "Ai len Tliy Tien mua xulin ay"

+ "Mua xulin ay", la mlia xuan khi

"tieng ken khang chien vang dQ,y non song", doan binh Tay Tien xuat quan len duong

+ "Mua xuan" co the dUQc theo thoi diem thanh l~p doan quan Tay Tien,

nhi~u nghia: Thoi diem thanh l~p mua xuan nam 1947; ho~c la mua xuan cua doan quan Tay Tien (mila xuan 1947), dat nuoc, mlia xuan cua_ tuoi tre, tuoi xuan mlia xuan cua dat nuoc, mua xuan cua doi nguoi Va du · hieu theo each nao thi (tuoi tre) cua doi nguoi "ntua xuan ay" cling da tro thanh thoi diem

m(>t di khong tro l~i cua ltch sfr nuoc nha

- Cau tho thu 4: T~o cam giac da diet Cau tho cuoi voi Slf ket hQp linh ho~t tlr cac

"Han ve Sam Nica chang ve xuoi"

+ "Chang ve xuoi" nghia la bo minh tren duong hanh quan, la nga xuong tro thanh "bien cuang ma vien xu"

Than xac maj nam l~i mi~n Tay Bac hoang so, trang 1~ voi nhimg ten dat, ten lang di~p trling noi nho

+ "Han ve Sam Nica" noi chi nguy~n cua nhilng nguoi chien si la sang nuoc b~n tac chien chong Phap, hQ quyet tam thvc hi~n ly tuong ay den cling Cho nen, du nga xuong tren duong hanh quan, nhung huang hon van di cling dong dQi, van song trong long dong d9i

thanh bang nhu m<?t bai hat, ban hoa am day cam xuc, rna do~n ket la ban hoa am da diet voi cau tho: "Han ve Sa1n Nica chang ve xuoi" "Sant Nica" la m(>t dia danh 0 phia Dong thuQng Lao, noi ta hQp dong tac chien voi quan dQi Lao chong Phap Ngay nay, ta van nhac v~ manh dat nay voi ccli ten day y nghia: "Can etc dja each ~ng Sam Nua -

Bieu tuqng doan ket dij,c bi~t va lien minh chien aau Vi~t Nam - Lao" Nhu v~y, "Han ve Sam Nila" la v~ noi nhilng nguoi linh da quyet tam thvc hi~n li tuong cao d~p cua minh khi xung phong ra tr~n Cho nen, du nga xuong tren duong hanh quan hay bat ki dau thi anh linh hq van di cling dong d9i de thvc hi~n chi nguy~n nay den cling

-

Trang193-Group: Diễn Đàn Khối D (Toán-Văn-Anh)

Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngiivan Tran Th:uy Dttd'ng

Lc1i ket: M¢t thai dQ,i chien tranh khoi lila, gian nan thach thuc, hy sinh xuong

1nau 1na van thQt oai hung dii duQc Quang Dung d1;lng lQ,i qua biti tho Tdy Tien D(tc

bi~t nha tho dii xay d1;lng thanh cong bile tuQng·dai sung sitng ve nguai linh Tdy Tien

bang nhitng duang net cv the va tieu bieu til hinh dang den tarn han Bile tuQng dai riy

se dung hien ngang trong long nhitng nguai yeu tho ca noi rieng va trong long nguai

dan Vi~t Nam noi chung

Co the noi, trong chin niim khang chien trnang ki, ciim hung yeu nuac thQt sv

la rn¢t d¢ng lvc tinh than ntQ,nh me cho nhitng nguai con drit Vi~t khi "Ta1n voc nha

tho dung tren thanh chien lily" Lich sic hao hung cua dan t<}c, thien nhien va hinh iinh

nguai chien si, dii duqc tai hi~n sinh d¢ng va hao hung qua nhitng cau tho "Tay Tien"

Khep lQ-i nhitng trang tho hao hung nhung du am cua no co le van con vuong 1niii Ta

nha den nhitng cau tho cua CheLan Vien:

"Oi khang chien! Muai niim qua nhu ngQn lila Nghin nii1n sau con du sue soi duang"

NgQn lila thap sang riy co le khong chi trong tho ong, nta con thap len til nhitng

cau tho Tay Tien, hoa vao nhitng biin trnang ca cua khang chien

-

Trang194-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngiivan Tran Th:uy Dttd'ng

Lc1i ket: M¢t thai dQ,i chien tranh khoi lila, gian nan thach thuc, hy sinh xuong

1nau 1na van thQt oai hung dii duQc Quang Dung d1;lng lQ,i qua biti tho Tdy Tien D(tc

bi~t nha tho dii xay d1;lng thanh cong bile tuQng·dai sung sitng ve nguai linh Tdy Tien bang nhitng duang net cv the va tieu bieu til hinh dang den tarn han Bile tuQng dai riy

se dung hien ngang trong long nhitng nguai yeu tho ca noi rieng va trong long nguai dan Vi~t Nam noi chung

Co the noi, trong chin niim khang chien trnang ki, ciim hung yeu nuac thQt sv

la rn¢t d¢ng lvc tinh than ntQ,nh me cho nhitng nguai con drit Vi~t khi "Ta1n voc nha tho dung tren thanh chien lily" Lich sic hao hung cua dan t<}c, thien nhien va hinh iinh nguai chien si, dii duqc tai hi~n sinh d¢ng va hao hung qua nhitng cau tho "Tay Tien" Khep lQ-i nhitng trang tho hao hung nhung du am cua no co le van con vuong 1niii Ta nha den nhitng cau tho cua CheLan Vien:

"Oi khang chien! Muai niim qua nhu ngQn lila Nghin nii1n sau con du sue soi duang"

NgQn lila thap sang riy co le khong chi trong tho ong, nta con thap len til nhitng cau tho Tay Tien, hoa vao nhitng biin trnang ca cua khang chien

-

Trang194-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr uiin Tnin Thuy Duong

Tac gid: To Hflu la Ut co dau cita tha ca each mQ,ng Vi~t Nam Cac chQ,ng duong

sang tac cita To Hilu song hanh vai nhilng chQ,ng duong ljch su gian kho, hi sinh nhung

cung day nhilng thang lc,Ji ve vang cita dan t(jc NhQ,n xet ve tha To Hilu, Di~u

viet: "To Hfru dii du:a tho chinh len trinh dQ la tho rat doi trfr tinh" DQc nhilng van

tha day tinh chinh trj, nhung ta khong he thay kho khan, thi nhan dii thai vao do nhflng

nhip di~u cita tam hon, cita 1n(jt trai tim nho be luc new cung rung len than thuc suy

nghi cho vQ,n m~nh cita que huang ddt nuac Chinh vi vQ,y, tha To Hilu la1n nguoi dQc

say me ca ngQi khong chi til cai chat trn tinh nh~ nhang, m(jc ntQ,c, gidn di dan sa nta

con til net dQ,c sac trong ngh~ thuQ,t bieu hi~n Tha To Hilu dQ,m da ban sac dan t(jc,

thant dant nhilng net d~p cita que huang ddt nuac, de roi Nguyen Dinh Thi dii co danh

gia sau sac ve tha anh "TU CUQC song hi~n dq.i, tho anh ngay cang bat nguon tn} lt;ti vao

hon tho co dien cua dan t«}c"

Tac pham: To Hiiu tung noi: "Tho chi tran ra khi trong tim ta CUQC song dii

th4.t aay", chinh nhO nhilng XUC cam trong tant hon dii tQ,O ra nhilng rung d(jng mQ,nh

me, 1niinh li~t trong Ca1n xuc de van tha cua To Hilu no hoa tren trang giay Nhilng

dong cant xuc sau lang than thuang, noi nha ve m(jt manh ddt, mien que dii ket tinh,

h(ji tv va tran ra de hont nay chung ta co m(jt "Vi~t Bac" de thuang de nha Tac phant

sang tac vao thang 10, niim 1954 nhan sv ki~n lich su:

"Chin nii1n lam m(>t Di~n Bien Nen vanh hoa do nen thien su vang"

Trung uang Dang va chinh phil roi chien khu Vi~t Bac ve Ha N(ji Bai tha tva nhu

m(>t khuc hat tam tinh, m(>t lan di~u dan ca tha1n dam linh hon Vi~t, To Huu dii viet

nen nhilng tinh cam thiet tha, day luu luyen giila khang chien va nhung con nguoi

khang chien dUQC the hi~n qua lang kinh tril tinh cita nha tha

Loi d~n: SV ra doi cita bai tha "Vi~t Bac" dUQc vi nhu la m(jt bai tha "khong vie't

khong duc,Jc" Sau chin niim khang chien, hoa binh dUCJC lQ,p lQ,i tren ntien Bac, nua ddt

nUOC dii dUQC tV do, each 1nQ,ng chuyen sang 1n(jt giai doQ,n mOi Qua S~ Vi~c C'l} the luc

bay gio la nhilng nguoi khang chien ti£ mien nui trove dong bang, mien xuoi; Trung

uang, Chinh ph it til chien khu Vi~t Bac tro lQ,i thu do To Huu dii xay d~ng m(>t bai tha

noi len tinh nghia doi vai que huang each mQ,ng, doi vai khang chien de mQi nguoi

khong quen chQ,ng duong gian kho aay tinh nghia dii trai qua cung nhau trong suot

muoi liint niim

Bai tha "Vi~t Bac" ngQt ngao, da1n tham nhu m(jt ban tinh ca sau lang, rat tieu bieu

cho hon tha, cho phong each cita To Hilu Van la tieng noi cita tinh cam, tinh yeu,

nhung la tinh yeu doi vai que huang ddt nuac, doi vai each mq,ng, doi vai nhan dan

Trang 195

-Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr uiin Tnin Thuy Duong

Tac gid: To Hflu la Ut co dau cita tha ca each mQ,ng Vi~t Nam Cac chQ,ng duong sang tac cita To Hilu song hanh vai nhilng chQ,ng duong ljch su gian kho, hi sinh nhung cung day nhilng thang lc,Ji ve vang cita dan t(jc NhQ,n xet ve tha To Hilu, Di~u viet: "To Hfru dii du:a tho chinh len trinh dQ la tho rat doi trfr tinh" DQc nhilng van tha day tinh chinh trj, nhung ta khong he thay kho khan, thi nhan dii thai vao do nhflng nhip di~u cita tam hon, cita 1n(jt trai tim nho be luc new cung rung len than thuc suy nghi cho vQ,n m~nh cita que huang ddt nuac Chinh vi vQ,y, tha To Hilu la1n nguoi dQc say me ca ngQi khong chi til cai chat trn tinh nh~ nhang, m(jc ntQ,c, gidn di dan sa nta con til net dQ,c sac trong ngh~ thuQ,t bieu hi~n Tha To Hilu dQ,m da ban sac dan t(jc,

thant dant nhilng net d~p cita que huang ddt nuac, de roi Nguyen Dinh Thi dii co danh gia sau sac ve tha anh "TU CUQC song hi~n dq.i, tho anh ngay cang bat nguon tn} lt;ti vao hon tho co dien cua dan t«}c"

Tac pham: To Hiiu tung noi: "Tho chi tran ra khi trong tim ta CUQC song dii th4.t aay", chinh nhO nhilng XUC cam trong tant hon dii tQ,O ra nhilng rung d(jng mQ,nh

me, 1niinh li~t trong Ca1n xuc de van tha cua To Hilu no hoa tren trang giay Nhilng dong cant xuc sau lang than thuang, noi nha ve m(jt manh ddt, mien que dii ket tinh, h(ji tv va tran ra de hont nay chung ta co m(jt "Vi~t Bac" de thuang de nha Tac phant sang tac vao thang 10, niim 1954 nhan sv ki~n lich su:

"Chin nii1n lam m(>t Di~n Bien Nen vanh hoa do nen thien su vang"

Trung uang Dang va chinh phil roi chien khu Vi~t Bac ve Ha N(ji Bai tha tva nhu

m(>t khuc hat tam tinh, m(>t lan di~u dan ca tha1n dam linh hon Vi~t, To Huu dii viet nen nhilng tinh cam thiet tha, day luu luyen giila khang chien va nhung con nguoi khang chien dUQC the hi~n qua lang kinh tril tinh cita nha tha

Loi d~n: SV ra doi cita bai tha "Vi~t Bac" dUQc vi nhu la m(jt bai tha "khong vie't khong duc,Jc" Sau chin niim khang chien, hoa binh dUCJC lQ,p lQ,i tren ntien Bac, nua ddt nUOC dii dUQC tV do, each 1nQ,ng chuyen sang 1n(jt giai doQ,n mOi Qua S~ Vi~c C'l} the luc bay gio la nhilng nguoi khang chien ti£ mien nui trove dong bang, mien xuoi; Trung

uang, Chinh ph it til chien khu Vi~t Bac tro lQ,i thu do To Huu dii xay d~ng m(>t bai tha noi len tinh nghia doi vai que huang each mQ,ng, doi vai khang chien de mQi nguoi khong quen chQ,ng duong gian kho aay tinh nghia dii trai qua cung nhau trong suot muoi liint niim

Bai tha "Vi~t Bac" ngQt ngao, da1n tham nhu m(jt ban tinh ca sau lang, rat tieu bieu cho hon tha, cho phong each cita To Hilu Van la tieng noi cita tinh cam, tinh yeu, nhung la tinh yeu doi vai que huang ddt nuac, doi vai each mq,ng, doi vai nhan dan

Trang 195