CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc , ngày 13 tháng 1 năm 2022 BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP I PHẦNMỞ ĐẦU 1 Lý do chọn biện pháp Trường học là nơi.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
…, ngày 13 tháng 1 năm 2022
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn biện pháp:
Trường học là nơi dìu dắt học sinh bắt đầu với nguồn tri thức của nhân loại, giúp học sinh biết cách sống và lao động Trong nhà trường, học sinh cần phải tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết
để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới Môi trường giáo dục luôn có những tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng Nhiều năm qua, giáo viên rất cứng nhắc trong giảng dạy cũng như hình thành nhân cách cho trẻ Học sinh còn những khiếm khuyết về nhân cách: rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, không dám đề đạt ý kiến không mạnh dạn thể hiện khả năng Trước tình hình đó đòi hỏi trường Tiểu học phải chọn lựa giải pháp, cách thức giáo dục phù hợp, để chuẩn bị thật tốt cho các em thành những công dân tương lai có đạo đức, trí tuệ và thể lực tốt Một trong các giải pháp đó là phải xây dựng được môi trường thân thiện trong trường Tiểu học Đó là hệ thống các hoàn cảnh, các điều kiện để tập thể học sinh quan hệ với cộng đồng một cách cởi mở, tích cực, cần thiết cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh theo các mục tiêu giáo dục của trường Tiểu học Vì thế, phong trào “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” thực ra là sự phát triển một hoạt động đã triển khai từ trước đó ở mỗi trường học.Trường học là ngôi nhà thứ hai của mỗi học sinh, cô giáo là người mẹ thứ hai của học sinh Để các em phát triển toàn diện nơi ngôi nhà thứ hai của mình tôi luôn
Trang 2trăn trở tìm các giải pháp hay để góp phần vào phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”
Năm học 20 - 20 tôi được nhà trường phân công là giáo viên chủ nhiệm lớp A Qua quá trình quan sát, rà soát nắm bắt và tìm hiểu thực tế tại lớp, tôi thấy lớp học là ngôi nhà thứ hai, cô giáo là người mẹ thứ hai của học sinh Để các em phát triển toàn diện nơi ngôi nhà thứ hai của mình tôi luôn trăn trở tìm các biện pháp hay để góp phần vào phong trào “Xây dựng lớp học thân thiện – học sinh tích cực”, để các em thích đến trường, đến lớp, tất cả mọi học sinh trong lớp đều hứng thú, tự giác học và thực hiện tốt mọi hoạt động, các em có cảm giác, mỗi ngày đến trường là một ngày vui?” Bản thân tôi đã nghiên cứu tìm tòi và thực hiện thành công biện pháp: “ Giáo vên chủ nhiệm với biện pháp xây dựng lớp học thân thiện – học sinh tích cực” với mong muốn học sinh lớp A” của tôi được phát triển
toàn diện ở ngôi nhà thứ hai của mình
2 Ý nghĩa của đề tài.
PHẦM II NỘI DUNG
1 Thời gian hực hiện:
2 Đánh giá thực trạng
a Kết quả đạt được và các mặt còn hạn chế.
Hiện nay, trong khi các nhà trường đang tích cực nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo còn phải ứng phó với dịch covid - 19, sau thời gian nghỉ hè cộng thêm nghỉ vì dịch nên đa số giáo viên của trường gặp khó khăn về tình trạng các
em học sinh quên kiến thức, nhất là các em học sinh chuẩn bị vào lớp một, quên hết bảng chữ cái, các kĩ năng sống cơ bản, kĩ năng giao tiếp rất hạn chế, rụt rè, nhút nhát Tình trạng này ảnh hưởng đến kết quả giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh Nhiều giáo viên vất vả chuẩn bị bài giảng ở nhà, lên kế hoạch kèm học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kĩ năng
Vì vậy ngay từ đầu năm học, tôi khảo sát học sinh lớp A quả như sau: Ở đây tôi đã rà soát về ý thực học bài và làm bài tập của các em ở nhà và ở lớp, rà soát về các em thực hiện nội quy lớp học như: lễ phép, chuyên cần, chăm ngoan, đoàn kết, cẩn thận, tự tin
Lớp
TSHS
Khảo
sát
Ý thức học Ý thức thực hiện nội quy
Tự giác Còn phảinhắc nhở Chưa tựgiác Tốt Đạt Chưa đạt
Trang 3TS % TS % TS % TS % TS % TS %
Sau khi rà soát thì tôi nhận thấy đa số học sinh lớp tôi chưa có ý thức tự học,
tự giác, thực hiện nội quy còn đối phó
b Nguyên nhân đạt được và nguyên nhân hạn chế.
- Học sinh chủ yếu là dân tộc thiểu số, lại còn xa bố mẹ nên phát âm, nói tiếng phổ thông chưa rõ, ở với ông bà nói tiếng địa phương là chủ yếu, ông bà thì tuổi đã cao, nhiều ông bà có tư tưởng xưa: biết đọc, biết viết tên của mình là được… Lại học theo chương trình mới nên không biết cách hướng dẫn các cháu học bài cũng như bày các kĩ năng sống cơ bản
- Không đủ phòng học dẫn đến học sinh đông, hơn 40 em 1 lớp, thêm dịch bệnh nên học dồn dập, học chạy dịch, các hoạt động tập thể, vui chơi, múa hát không được tham gia, chỉ đến lớp học, học xong về nhà, về nhà cũng chẳng đi đâu nên kĩ năng giao tiếp các em có phần hạn chế
III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 Căn cứ thực hiện
a Căn cứ pháp lý.
Để thực hiện làm theo lời Bác Hồ dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, thi đua dạy tốt, học tốt, đào tạo nguồn nhân tài có đủ phẩm chất, năng lực phục vụ, xây dựng và bảo vệ đất nước
- Nước ta trong thời kì mở cửa, hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới kinh
tế - xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước Đòi hỏi phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo Dám nghĩ dám làm thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát triển Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục phải có sự thay đổi cho phù hợp với tình hình đất nước
- Nhà trường không những cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học một cách có hệ thống, mà còn rèn cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo, kĩ năng sống cần
Trang 4thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh Giáo dục Tiểu học là nền móng để đạt được mục tiêu trên
- Hiện nay, trong khi các nhà trường đang tích cực nâng cao chất lượng giáo dục
và đào tạo nói chung, hoàn thành chương trình học sau thời gian nghỉ dài do dịch covid - 19, thì đa số giáo viên của trường khó khăn vì tình trạng một bộ phận học sinh quên kiến thức, không thuộc bài, không chuẩn bị bài trước ở nhà, nhút nhát, không tích cực phát biểu Tình trạng này ảnh hưởng không ít đến kết quả giảng dạy
và học tập của giáo viên và học sinh Nhiều giáo viên vất vả chuẩn bị bài giảng ở nhà, lên kế hoạch kèm học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kĩ năng Là giáo viên đã công tác lâu ở trường, tôi băn khoăn mãi: “Làm thế nào để các em hứng thú học tập hơn?”; “ Làm thế nào để tất cả mọi học sinh trong lớp đều hứng thú, tự giác học và thực hiện tốt mọi hoạt động.” “Làm sao các em có cảm giác, mỗi ngày đến trường là một ngày vui?”
b Căn cứ thực tiễn.
Là giáo viên, ai cũng mong muốn cho học sinh của mình ngoan ngoãn hơn, chăm chỉ học tập hơn, thực hiện chuyên cần tốt hơn và mỗi em thấy “mỗi ngày tới trường là một ngày vui” Song để thực hiện tốt là một việc làm khó đối với giáo viên Bởi sự không kiềm chế của bản thân khi học sinh làm bài không được hay nghịch ngợm mà đã sử dụng ngôn ngữ nặng lời, thậm chí dùng biện pháp trừng phạt thân thể học sinh hoặc làm cho không khí của tiết học trở nên nặng nề Vì vậy muốn “Xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” thì trong từng tiết dạy cũng như trong toàn bộ quá trình giáo dục học sinh của lớp mình, giáo viên cần phải tổ chức xây dựng các mối quan hệ mật thiết, thân thiện
2 Nội dung và cách thức thực hiện
a Nội dung, phương pháp
Mục tiêu giáo dục Tiểu học đã chỉ rõ: Giáo dục nhằm đào tạo nên những con
người phát triển toàn diện về: “Đức, trí, lao, thể, mỹ” Để thực hiện được điều này,
ngành GD&ĐT nước ta đã và đang tiếp tục thực hiện đổi mới về nội dung, chương trình SGK ở các bậc học Bước vào năm học 2008 – 2009, Bộ GD&ĐT tiếp tục
Trang 5phát động phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”,
là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy để thực hiện tốt phong trào thi đua nói trên, xây dựng thành công “Trường học thân thiện” trước hết cần phải xây dựng cho được từng lớp học thân thiện Mặt khác, là một lớp học thuộc trường chuẩn quốc gia mức độ 2, việc xây dựng lớp mình trở thành lớp học thân thiện là vô cùng cần thiết Lớp học thân thiện thể hiện ở nhiều mặt, trong đó phải
kể đến mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò với trò, giữa giáo viên và các mối quan hệ xoay quanh các vấn đề giáo dục Học sinh tích cực cũng cần thể hiện ở nhiều mặt như tích cực trong học tập, tích cực trong các hoạt động tập thể, hoạt động vui chơi … Mục đích chủ yếu và ý nghĩa quan trọng nhất của việc xây dựng lớp học thân thiện là tạo nên một môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, tạo hứng thú cho học sinh trong học tập
b Căn cứ thực tiễn.
Giải pháp 1: Xây dựng trường lớp xanh - sạch - đẹp an toàn:
Ngay từ đầu năm giáo viên lên kế cụ thể từng nội dung cho công tác Xây dựng trường lớp xanh – sạch – đẹp an toàn cụ thể:
- Lớp học luôn thoáng mát, xanh sạch đẹp, trong lớp có cây xanh
- Lớp học có đầy đủ các khẩu hiệu mang ý nghĩa quan trọng, mang tính giáo dục cao Có ảnh Bác
- Lớp có đủ ánh sáng, quạt mát, tủ đựng sách vở, tủ đựng chăn, gối cho học sinh
- Tổ chức học sinh chăm sóc cây trong lớp học, bồn cây lớp phụ trách thường xuyên
- Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, không ảnh hưởng xấu đến lớp học và cảnh quan môi trường
- Học sinh tích cực tham gia giữ vệ sinh các công trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân
Giải pháp:
- Phối hợp với Hội Cha mẹ học sinh lớp bổ sung trang trí lớp học
Trang 6- Xây dựng nội quy lớp học qua mục “ Quy ước của chúng em” Những lời nhắc nhở nhẹ nhàng đạt được kết quả cao như: “Cho tôi xin rác !”đặt phía ngoài sọt rác
“Tắt đèn, tắt quạt bạn nhé!” “ Khóa vòi nước sau khi sử dụng” Học sinh có ý thức tự giác giữ vệ sinh trường lớp, tiết kiệm điện, nước
- Tổ trưởng đến lớp sớm chỉ đạo công tác vệ sinh và các hoạt động khác của tổ như
kê bàn ghế ngay ngắn, lau bàn ghế trước khi vào học, …
- Phân công và quản lý việc vệ sinh của lớp: Lớp phó lao động có nhiệm vụ phân công các tổ hoặc nhóm thường xuyên tưới cây, nhổ cỏ bồn cây, nhặt rác trước, trong và sau lớp Rửa cốc uống nước, lau bàn để nước
- Luôn luôn nhắc nhở học sinh nên giữ gìn tài sản chung của nhà trường từ chỗ ngồi, cửa sổ, lớp học, hành lang cho đến sân trường, “ Hãy giữ gìn tài sản chung của chúng ta”
- Sau mỗi tuần, trong tiết Giáo dục tập thể giáo viên cùng với Ban cán sự lớp, tổ đánh giá việc thực hiện của mỗi tuần khen khi các em có việc làm tự giác
Giải pháp 2: Dạy và học có hiệu quả phù hợp với lứa tuổi học sinh:
- Giáo viên luôn coi trọng việc dạy cách học và cách tự học cho học sinh, khuyến khích học sinh học tập một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, không tiếp thu một chiều, có suy nghĩ và biết phản biện để tự nâng cao chất lượng học tập của mình
- Chú trọng việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy và quản lý học sinh
- Hướng dẫn học sinh cách đọc sách, tra cứu tài liệu và xử lý thông tin trên Internet phù hợp với học sinh lớp A; cập nhật tri thức mới; rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng tri thức từ sách vở vào đời sống, vào việc nuôi dưỡng ý chí, hoài bão, lý tưởng, phẩm chất đạo đức
Giải pháp:
Trang 7- Sắp xếp chỗ ngồi theo hình thức “ Đôi bạn cùng tiến” để học sinh có thể chia sẻ, giúp đỡ nhau trong học tập
- Thường xuyên xây dựng các hoạt động nhóm ( nhóm theo sở thích, nhóm ngẫu nhiên, nhóm cùng trình độ, ) để các học sinh có thể chia sẻ, giúp đỡ nhau trong học tập, đồng thời qua các hoạt động đó các em có thể rèn tính tự tin, tự chủ, mạnh dạn trước tập thể
- Giáo viên thiết kế riêng các bài tập vừa sức dành cho từng đối tượng học sinh trong lớp Đồng thời thường xuyên động viên và khích lệ các học sinh chậm khi có tiến bộ dù chỉ là sự tiến bộ rất nhỏ Với học sinh hoàn thành và hoàn thành tốt, luôn khuyến khích các em tìm tòi thêm những lời giải toán hay, ngắn gọn; những bài văn súc tích, cô đọng, giàu cảm xúc Rèn kĩ năng cho các em nói đủ câu, trả lơi đủ câu
- Phối hợp với giáo viên Tin học và Ban chỉ đạo Công nghệ thông tin trường để hướng dẫn cho học sinh cách tìm tư liệu trên internet và cung cấp cho các em một
số trang web hay và bổ ích để các em tự tìm kiếm thêm những tư liệu bổ ích phục
vụ cho việc học tập của mình Cụ thể trong thời gian nghỉ học dài để phòng dịch covid – 19, giáo viên đã cung cấp kênh học trực tuyến của Đài truyền hình Hà Nội Học sinh ôn bài 5 buổi/ tuần với giáo viên chủ nhiệm bằng phần mềm zoom
- Giáo viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học, tự học hỏi và đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng
- Giáo viên hướng dẫn học sinh những kĩ năng phân tích tổng hợp, nêu khái niệm, đặt câu hỏi và trả lời, tư duy logic,sáng tạo, suy nghĩ nhiều chiều, khả năng giải quyết vấn đề, nhận nhiệm vụ, làm việc theo nhóm
Giải pháp 3: Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh:
Giáo viên cần rèn những kĩ năng cơ bản cho học sinh:
Trang 8- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sinh hoạt tập thể, kĩ năng nhận thức, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng xác định mục tiêu
- Kĩ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác
- Kĩ năng ứng xử văn hoá, chung sống hoà bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn
xã hội trong học đường
- Kĩ năng chia sẻ yêu thương
- Hình thành thói quen làm việc theo nhóm
Giải pháp:
- Thông qua các tiết học An toàn giao thông; Kỹ năng sống; Bác Hồ và những bài học đạo đức dành cho học sinh lớp A
- Tìm hiểu và chia sẻ với các em qua hộp thư “Điều em muốn nói”
- Rèn cho các em kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kĩ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm lồng ghép trong các môn học như Đạo đức, Tự nhiên và xã hội, Tiếng Việt, báo Đội
- Tổ chức cho các em vẽ tranh về môi trường, vẽ tranh Bác Hồ với thiếu nhi
- Tổ chức cho các em được nghe cách phòng chống covid – 19 qua phần mềm zoom Thường xuyên liên lạc với phụ huynh để nắm bắt tình hình học sinh trong mùa dịch
- Tổ chức cho các em biết giữ gìn sức khỏe, phòng bệnh theo mùa qua các tiết Giáo dục tập thể Nhất là những ngày hè học sinh vẫn phải đến trường vì thời gian nghỉ dịch dài Giáo viên hướng dẫn các em biết tránh nắng như cách không ra sân chơi, uống đủ nước
Trang 9- Tuyên truyền động viên các em tham gia các hoạt động, các phong trào như làm
từ thiện giúp đỡ học sinh nghèo, giao lưu và ủng hộ hội người tàn tật, Đó là những đợt mua tăm ủng hộ người mù; quên góp ủng hộ Tết bạn nghèo,
- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng sinh hoạt tập thể, kĩ năng nhận thức, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng xác định mục tiêu: Để rèn kĩ năng này cho học sinh không phải ngày một ngày hai mà là một quá trình hằng giờ, hằng ngày Giáo viên vận dụng khéo léo trong từng tiết học, từng đối tượng học sinh Giáo viên là người hướng dẫn Học sinh là người tự lĩnh hội và trình bày Với những học sinh chậm, giáo viên xếp ngồi bàn đầu để giáo viên có nhiều thời gian quan tâm, kèm cặp rèn các kĩ năng
- Kĩ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác: Thông qua các môn học như Kĩ năng sống, An toàn giao thông Những câu chuyện diễn ra thường ngày được cập nhật trên các phương tiện thông tin đại chúng
- Kĩ năng ứng xử văn hoá, chung sống hoà bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn
xã hội trong học đường Ngay từ đầu năm giáo viên đưa ra những quy tắc ứng xử
cơ bản phù hợp với học sinh lớp A: giữa mình với bạn; giữa mình với người nhiều tuổi; giữa mình với thầy cô giáo; giữa mình với các em nhỏ
- Hình thành thói quen làm việc theo nhóm Trong các tiết học giáo viên thường xuyên chia thành các nhóm để các em cùng nhau học tập tốt hơn
- Trao đổi với các cô giáo bộ môn về học sinh để các cô hiểu các em hơn
Giải pháp 4: Tích cực tham gia các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh.
Học sinh đến trường học – chơi; Chơi – học để phát triển toàn diện cụ thể:
- Tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao, các trò chơi dân gian
Trang 10- Tích cực tham gia các các hoạt động ngoại khoá và các hoạt động vui chơi giải trí khác phù hợp với học sinh lớp A
Giải pháp:
- Vận động, bồi dưỡng nguồn tham gia Hội khoẻ Phù Đổng do các cấp tổ chức ( môn bơi , bóng đá, cầu lông, cờ vua, …)
- Hướng dẫn học sinh chơi các trò chơi dân gian như chơi Ô ăn quan, nhảy dây, kéo co; các môn thể thao như cầu lông, cờ vua, trong các giờ giáo dục ngoài giờ lên lớp và giờ sinh hoạt tập thể
- Thi văn nghệ quy mô lớp, nhà trường theo các chủ đề nhân kỉ niệm các ngày lễ lớn trong năm như ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, ngày Quốc phòng toàn dân
22-12, ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 26/3, ngày thành lập Đội TNTP 15/5, ngày sinh nhật Bác 19/5,…
Giải pháp 5: Tìm hiểu, chăm sóc và phát huy các di tích lịch sử văn hoá ở địa phương:
Giáo viên tổ chức cho các em tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hoá ở địa phương
Giải pháp:
- Tuyên truyền, giáo dục các em biết ơn các chú thương binh, các anh hùng liệt sĩ qua bài học đạo đức , báo, tài liệu khác
- Tổ chức cho các em thăm viếng và chăm sóc Nghĩa trang liệt sĩ của phường vào dịp 22/ 12 hoặc 27/7
Giải pháp 6: Công tác chủ nhiệm:
Người giáo viên làm công tác chủ nhiệm, dù ở đâu, lúc nào cũng gặp nhiều vất
vả, nhất là gặp những học sinh cá biệt, những em chậm tiến thì quả là thử thách